{"id":205765,"date":"2024-07-18T09:14:33","date_gmt":"2024-07-18T05:14:33","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=205765","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanda internetin s\u00fcr\u0259ti il\u0259 yana\u015f\u0131 qiym\u0259ti d\u0259 artacaq"},"content":{"rendered":"<p><strong>Az\u0259rbaycanda internetin s&uuml;r\u0259ti il\u0259 yana\u015f\u0131 qiym\u0259ti d\u0259 artacaq.Bu, proqnoz deyil, provayderl\u0259rin &ldquo;\u0130nformasiya \u0259ld\u0259 etm\u0259k haqq\u0131nda&rdquo; qanuna uy\u011fun olaraq, 30 g&uuml;n \u0259vv\u0259l yay\u0131mlad\u0131qlar\u0131 x\u0259b\u0259rdarl\u0131qlara \u0259saslan\u0131ram. \u0130yulun 12-d\u0259 &ouml;z\u0259l provayderl\u0259r, 17 iyulda is\u0259 d&ouml;vl\u0259t provayderl\u0259ri bu bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat yay\u0131blar<\/strong>.<\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, bu bar\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan \u0130nformasiya v\u0259 Kommunikasiya Texnologiyalar\u0131 S\u0259nayesi Assosiasiyas\u0131 (A\u0130KTSA) \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin s\u0259dri Elvin Abbasov deyib. M&uuml;t\u0259x\u0259ssis qeyd edir ki, m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 ilk n&ouml;vb\u0259d\u0259 istehlak&ccedil;\u0131n\u0131n perspektivi bax\u0131mdan yana\u015fma\u011f\u0131n t\u0259r\u0259fdar\u0131yam:<\/p>\n<p>&quot;\u0130stehlak&ccedil;\u0131 fakt qar\u015f\u0131s\u0131nda qalmamal\u0131d\u0131r. Provayderl\u0259r vacib m\u0259lumatlar\u0131 yaln\u0131z &ouml;z saytlar\u0131nda v\u0259 q\u0259zetl\u0259rd\u0259 yerl\u0259\u015fdirm\u0259kl\u0259 kifay\u0259tl\u0259nm\u0259m\u0259li, daha geni\u015f formada yay\u0131mlamal\u0131d\u0131rlar. T\u0259\u0259ss&uuml;f ki, n\u0259 &ouml;z\u0259l, n\u0259 d\u0259 d&ouml;vl\u0259t provayderl\u0259ri bunu etm\u0259yibl\u0259r.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda &ouml;lk\u0259d\u0259 b&uuml;t&uuml;n provayderl\u0259r ADSL-d\u0259n GPON v\u0259 dig\u0259r geni\u015fzolaql\u0131 internet infrastrukturuna ke&ccedil;irl\u0259r ki, bu da ciddi investisiya t\u0259l\u0259b edir. \u018fn ucqar b&ouml;lg\u0259l\u0259rd\u0259 bel\u0259 bu infrastrukturun qurulmas\u0131 b&ouml;y&uuml;k x\u0259rcl\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olur. \u018fhalinin y&uuml;ks\u0259k s&uuml;r\u0259tli internet\u0259 t\u0259l\u0259bi d\u0259 art\u0131r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n provayderl\u0259rin qiym\u0259t art\u0131m\u0131na getm\u0259si normald\u0131r&quot;.<\/p>\n<p>Elvin Abbasovun s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259 is\u0259 abun\u0259&ccedil;il\u0259rin maarifl\u0259ndirilm\u0259sidir: &quot;Provayderl\u0259r bu m&ouml;vzuda t\u0259\u015f\u0259bb&uuml;s g&ouml;st\u0259rmirl\u0259r. &quot;Onlayn Az\u0259rbaycan&quot; layih\u0259si &ccedil;\u0259r&ccedil;iv\u0259sind\u0259 geni\u015fzolaql\u0131 internet infrastrukturunun qurulmas\u0131 92%-\u0259 &ccedil;atsa da, ADSL istifad\u0259&ccedil;il\u0259ri h\u0259l\u0259 d\u0259 &ccedil;oxluq t\u0259\u015fkil edir. Bu ke&ccedil;id m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 d&uuml;zg&uuml;n maarifl\u0259ndirm\u0259 vacibdir. T\u0259\u0259ss&uuml;f ki, insanlar y&uuml;ks\u0259k s&uuml;r\u0259tli internet t\u0259l\u0259b ets\u0259l\u0259r d\u0259, ad\u0259t\u0259n minimal paketl\u0259ri se&ccedil;irl\u0259r. Provayderl\u0259rin abun\u0259&ccedil;il\u0259r\u0259 sad\u0259c\u0259 s&uuml;r\u0259tin v\u0259 qiym\u0259tin d\u0259yi\u015fm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lumat\u0131 verm\u0259si il\u0259 kifay\u0259tl\u0259nm\u0259l\u0259rinin yet\u0259rli olmamas\u0131 bel\u0259 m\u0259qamda da ayd\u0131n olur. T\u0259\u0259ss&uuml;fl\u0259r olsun ki t\u0259l\u0259b il\u0259 reall\u0131q &uuml;st-&uuml;st\u0259 d&uuml;\u015fm\u0259diyi halda naraz\u0131l\u0131qlar davam edir&quot;.&nbsp;<\/p>\n<p>&quot;Maarifl\u0259ndirm\u0259 iki istiqam\u0259td\u0259 apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u0130lk olaraq abun\u0259&ccedil;il\u0259r Mbit ba\u015f\u0131na qiym\u0259t prinsipin\u0259 diqq\u0259t yetirm\u0259lidirl\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, 40 Mbit\/s s&uuml;r\u0259t t\u0259klif ed\u0259n internet paketi ayda 18 manatad\u0131rsa, Mbit d\u0259y\u0259ri 0.45 manat\/Mbit olur. Mbit d\u0259y\u0259ri sabit qalmaqla s&uuml;r\u0259t v\u0259 qiym\u0259t art\u0131m\u0131na gedilirs\u0259, istifad\u0259&ccedil;i daha &ccedil;ox s&uuml;r\u0259ti daha ucuz qiym\u0259t\u0259 al\u0131r. Provayderl\u0259r\u0131n m\u0259lumatlar\u0131na \u0259saslansaq, PPMbit d\u0259y\u0259rinin 2 d\u0259f\u0259 azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g&ouml;r&uuml;r&uuml;k. Bu da abun\u0259&ccedil;il\u0259rin h\u0259r Mbit\/s &uuml;&ccedil;&uuml;n daha az &ouml;d\u0259y\u0259c\u0259kl\u0259rini g&ouml;st\u0259rir&quot; &#8211; Abbasov \u0259lav\u0259 edib.&nbsp;<\/p>\n<p>E. Abbasov dig\u0259r m\u0259qam\u0131n is\u0259 s&uuml;r\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu qeyd edir:<\/p>\n<p>&quot;S&uuml;r\u0259tli internet d&ouml;vr&uuml;n \u0259sas t\u0259l\u0259bl\u0259rind\u0259n biri oldu\u011fu m\u0259lumdur. Buna g&ouml;r\u0259d\u0259 b&uuml;t&uuml;n &ouml;lk\u0259l\u0259r internet sur\u0259tini yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n ad\u0259t\u0259n yar\u0131\u015f i&ccedil;ind\u0259dirl\u0259r. Art\u0131q biznesl\u0259rin, sosial aktivlik, iqtisadi f\u0259all\u0131q v\u0259 dig\u0259r b&uuml;t&uuml;n sah\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131nda dem\u0259k olar ki, s&uuml;r\u0259tli internet\u0259 ehtiyac var. Fayllar\u0131n v\u0259 m\u0259lumatlar\u0131n tez y&uuml;kl\u0259nm\u0259si, veb s\u0259hif\u0259l\u0259rinin daha tez a&ccedil;\u0131lmas\u0131, eyni zamanda m\u0259saf\u0259d\u0259n onlayn i\u015fl\u0259y\u0259n v\u0259 t\u0259hsil alan insanlar &uuml;&ccedil;&uuml;n s&uuml;r\u0259tli internet &ccedil;ox \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir. Bu, h\u0259m&ccedil;inin videokonfranslar\u0131n ke&ccedil;irilm\u0259sin\u0259, video, musiqi, serial v\u0259 filml\u0259rin daha y&uuml;ks\u0259k keyfiyy\u0259td\u0259 izl\u0259nm\u0259sin\u0259 imkan verir. Onlayn oyunlar &uuml;&ccedil;&uuml;n d\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 ping v\u0259 y&uuml;ks\u0259k s&uuml;r\u0259t \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir. &quot;YouTube&quot;da \u0259n y&uuml;ks\u0259k keyfiyy\u0259tli 4K videolar\u0131 izl\u0259m\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n t\u0259xmin\u0259n 20 Mbps s&uuml;r\u0259tli internet laz\u0131md\u0131r, 1080p keyfiyy\u0259tind\u0259 is\u0259 \u0259n az\u0131 5 Mbps s&uuml;r\u0259tli bir ba\u011flant\u0131 olmal\u0131d\u0131r. 720p videolarda 2.5 Mbps v\u0259 480p (standart t\u0259yinat) videolarda is\u0259 1.1 Mbps s&uuml;r\u0259t kifay\u0259tdir.<\/p>\n<p>&Ouml;lk\u0259d\u0259 s&uuml;r\u0259tin art\u0131m\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 g&ouml;st\u0259ricil\u0259ri m&uuml;t\u0259madi izl\u0259yir\u0259m. &Uuml;mumiyy\u0259tl\u0259, t\u0259qdir\u0259layiq hald\u0131r ki, geni\u015fzolaql\u0131 internetin s&uuml;r\u0259t art\u0131m\u0131nda m&uuml;sb\u0259t dinamika h\u0259r zaman davam edir. Qlobal \u015firk\u0259t olan &ldquo;Ookla&rdquo;n\u0131n iyun ay\u0131 &uuml;zr\u0259 hesabat\u0131na g&ouml;r\u0259, &ouml;lk\u0259mizd\u0259 geni\u015fzolaql\u0131 internetin s&uuml;r\u0259ti 12 ayda artaraq, orta hesabla 39,87 Mbit\/s-ni ke&ccedil;ib. Bu, illik s&uuml;r\u0259tin 35% art\u0131m\u0131 dem\u0259kdir.&nbsp;<\/p>\n<p>Orta illik s&uuml;r\u0259t art\u0131m\u0131n\u0131n daha y&uuml;ks\u0259k olmas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n ortalama istifad\u0259&ccedil;inin daha y&uuml;ks\u0259k s&uuml;r\u0259tli internetd\u0259n istifad\u0259 etm\u0259si z\u0259ruri \u015f\u0259rtdir. Provayderl\u0259rin tarif paketl\u0259rind\u0259 etdiyi d\u0259yi\u015fikl\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n n&ouml;vb\u0259ti aydan etibar\u0259n &ouml;lk\u0259d\u0259 geni\u015fzolaql\u0131 internetin minimal s&uuml;r\u0259ti 100 Mbit\/s-d\u0259n ba\u015flayacaq. Bu gedi\u015f beynalxalq reytinql\u0259r\u0259 d\u0259 m&uuml;sb\u0259t formada yans\u0131yacaq v\u0259 orta illik s&uuml;r\u0259tin art\u0131m\u0131na ciddi t\u0259sir g&ouml;st\u0259r\u0259c\u0259k&quot;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycanda internetin s&uuml;r\u0259ti il\u0259 yana\u015f\u0131 qiym\u0259ti d\u0259 artacaq.Bu, proqnoz deyil, provayderl\u0259rin &ldquo;\u0130nformasiya \u0259ld\u0259 etm\u0259k haqq\u0131nda&rdquo; qanuna uy\u011fun olaraq, 30 g&uuml;n \u0259vv\u0259l yay\u0131mlad\u0131qlar\u0131 x\u0259b\u0259rdarl\u0131qlara \u0259saslan\u0131ram. \u0130yulun 12-d\u0259 &ouml;z\u0259l provayderl\u0259r, 17 iyulda&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-205765","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/205765","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=205765"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/205765\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=205765"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=205765"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=205765"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}