{"id":204878,"date":"2024-07-03T06:05:32","date_gmt":"2024-07-03T02:05:32","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=204878","title":{"rendered":"\u0130nsanlar n\u0259 vaxt ayaqqab\u0131 geyinm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131blar?\u00a0"},"content":{"rendered":"<p><strong>Aliml\u0259r b&uuml;t&uuml;n d&uuml;nyada &ccedil;oxlu q\u0259dim ayaqqab\u0131lar, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n \u0130spaniyada 6200 illik ot sandaletl\u0259r v\u0259 Missurid\u0259 8300 illik ayaqqab\u0131lar a\u015fkar edibl\u0259r.<br \/>\nB\u0259s insanlar h\u0259qiq\u0259t\u0259n n\u0259 vaxt ayaqqab\u0131 icad etdil\u0259r? Bu suala cavab verm\u0259k &ccedil;\u0259tindir, &ccedil;&uuml;nki heyvan d\u0259ril\u0259ri, bitki lifl\u0259ri v\u0259 ayaqqab\u0131 haz\u0131rlamaq &uuml;&ccedil;&uuml;n istifad\u0259 olunan dig\u0259r materiallar zamanla xarab olur.&nbsp;<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az xarici m\u0259tbuata istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verir ki, bilin\u0259n \u0259n q\u0259dim ayaqqab\u0131lar\u0131n 10.000 ild\u0259n &ccedil;ox ya\u015f\u0131 var, lakin da\u015fla\u015fm\u0131\u015f ayaq izl\u0259rinin g&ouml;st\u0259rdiyi kimi, atalar\u0131m\u0131z onlar\u0131 daha \u0259vv\u0259l geymi\u015f ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>Oreqon Universitetinin T\u0259bi\u0259t v\u0259 M\u0259d\u0259niyy\u0259t Tarixi Muzeyinin arxeoloji t\u0259dqiqat direktoru Tomas Konollinin dediyin\u0259 g&ouml;r\u0259, \u0259n q\u0259dim ayaqqab\u0131 t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar\u0131 Oreqonun m\u0259rk\u0259zind\u0259ki Fort Rock Ma\u011faras\u0131nda tap\u0131lan 10,400 illik sandal c&uuml;t&uuml;d&uuml;r.<\/p>\n<p>1938-ci ild\u0259 Fort Rok Ma\u011faras\u0131nda qaz\u0131nt\u0131lara ba\u015flayan arxeoloqlar &ccedil;\u0259m\u0259n a\u011fac\u0131n\u0131n qab\u0131\u011f\u0131ndan v\u0259 dig\u0259r lifl\u0259rd\u0259n toxunmu\u015f onlarla sandal a\u015fkar etmi\u015fl\u0259r. Connolly izah etdi ki, ox\u015far ayaqqab\u0131lar AB\u015e-\u0131n Sierra Nevada v\u0259 Qayal\u0131 Da\u011flar aras\u0131ndak\u0131 quraq b&ouml;lg\u0259si olan \u015fimal v\u0259 q\u0259rb B&ouml;y&uuml;k H&ouml;vz\u0259d\u0259 t\u0259xmin\u0259n onlarla yerd\u0259 tap\u0131l\u0131b.<br \/>\nKlamath v\u0259 Northern Paiute xalqlar\u0131 kimi Oreqon b&ouml;lg\u0259sind\u0259ki yerli qruplarla sor\u011fu ke&ccedil;ir\u0259n elm adamlar\u0131, tarixi d&ouml;vrl\u0259rd\u0259 toxunmu\u015f ayaqqab\u0131lar\u0131n q\u0131\u015fda istifad\u0259 &uuml;&ccedil;&uuml;n, x&uuml;sus\u0259n d\u0259 bal\u0131q v\u0259 ya ov torlar\u0131n\u0131n \u0259ld\u0259 oluna bil\u0259c\u0259yi soyuq bataql\u0131qlarda v\u0259 g&ouml;ll\u0259rd\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n n\u0259z\u0259rd\u0259 tutuldu\u011funu a\u015fkar etdil\u0259r. ya da h\u0259sir v\u0259 z\u0259nbill\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n qam\u0131\u015f toplamaq.<\/p>\n<p>Bu sandaletl\u0259r m\u0259sam\u0259li olsalar da, lifl\u0259ri b\u0259d\u0259n istiliyini saxlayaraq, h\u0259tta suda islad\u0131lm\u0131\u015fda bel\u0259 ayaqlar\u0131 isti saxlay\u0131rd\u0131.<br \/>\nNevadada tap\u0131lan v\u0259 Ruh Ma\u011faras\u0131 Mumiyas\u0131 kimi tan\u0131nan insan qal\u0131qlar\u0131n\u0131n bir d\u0259stind\u0259 Fort Rock Cave sandallar\u0131ndan \u0259vv\u0259l olan ayaqqab\u0131lar ola bil\u0259r. Connolly deyib ki, t\u0259xmin\u0259n 10,600 il ya\u015f\u0131 olan mumiyada d\u0259rid\u0259n haz\u0131rlanm\u0131\u015f mokasinl\u0259r var. Lakin aliml\u0259r ayaqqab\u0131lar\u0131n ya\u015f\u0131n\u0131 birba\u015fa &ouml;l&ccedil;m\u0259yibl\u0259r.<br \/>\nBu n&uuml;mun\u0259l\u0259r bilin\u0259n \u0259n q\u0259dim ayaqqab\u0131 olsa da, insanlar\u0131n ayaqqab\u0131lar\u0131 daha \u0259vv\u0259l icad etdiyin\u0259 dair s&uuml;butlar ola bil\u0259r. 2023-c&uuml; ild\u0259 edil\u0259n bir ara\u015fd\u0131rmaya g&ouml;r\u0259, C\u0259nubi Afrikadak\u0131 bir &ccedil;im\u0259rlikd\u0259ki fosil ayaq izl\u0259ri t\u0259xmin\u0259n 150.000 il \u0259vv\u0259l\u0259 aid ayaqqab\u0131 izl\u0259ri ola bil\u0259r.<br \/>\nC\u0259nubi Afrikadak\u0131 Nelson Mandela Universitetinin elmi i\u015f&ccedil;isi &Ccedil;arlz Helm v\u0259 onun h\u0259mkarlar\u0131 da\u015fla\u015fm\u0131\u015f ayaq izl\u0259rini t\u0259hlil ed\u0259rk\u0259n, ayaq izl\u0259rinin olmamas\u0131 istisna olmaqla, insan ayaq izl\u0259ri il\u0259 ox\u015farl\u0131qlar g&ouml;rd&uuml;l\u0259r v\u0259 bu izl\u0259ri ed\u0259nin ayaqqab\u0131 geyinmi\u015f ola bil\u0259c\u0259yini ir\u0259li s&uuml;rd&uuml;l\u0259r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aliml\u0259r b&uuml;t&uuml;n d&uuml;nyada &ccedil;oxlu q\u0259dim ayaqqab\u0131lar, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n \u0130spaniyada 6200 illik ot sandaletl\u0259r v\u0259 Missurid\u0259 8300 illik ayaqqab\u0131lar a\u015fkar edibl\u0259r. B\u0259s insanlar h\u0259qiq\u0259t\u0259n n\u0259 vaxt ayaqqab\u0131 icad etdil\u0259r? Bu suala&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[97],"tags":[],"class_list":["post-204878","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maraqli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/204878","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=204878"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/204878\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=204878"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=204878"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=204878"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}