{"id":204554,"date":"2024-06-27T00:31:53","date_gmt":"2024-06-26T20:31:53","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=204554","title":{"rendered":"G\u00fcn\u0259\u015fd\u0259n g\u0259l\u0259n"},"content":{"rendered":"<p><strong>Yay aylar\u0131nda z\u0259r\u0259rli g&uuml;n\u0259\u015f \u015f&uuml;alar\u0131ndan qorunmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n g&uuml;norta saatlar\u0131nda (saat 10.00-16.00 aras\u0131) g&uuml;n\u0259\u015fd\u0259n qa&ccedil;maqd\u0131r. K&ouml;lg\u0259d\u0259 qald\u0131qda \u0259ks olunan i\u015f\u0131qdan (asfalt, qum, d\u0259niz, qar) qorunmal\u0131d\u0131r. Buludlu v\u0259 k&uuml;l\u0259kli hava istilik hissi yaratm\u0131r, ona g&ouml;r\u0259 d\u0259 bu, ultrab\u0259n&ouml;v\u015f\u0259yi \u015f&uuml;alar alt\u0131nda daha uzun m&uuml;dd\u0259t qalmaq ill&uuml;ziyas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, dermatologiya m&uuml;t\u0259x\u0259ssisi dr. Ayfer Elli g&uuml;n\u0259\u015fd\u0259n qorunma yollar\u0131 haqq\u0131nda x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edib:&nbsp;<br \/>\n&ldquo;H\u0259yat m\u0259nb\u0259yimiz olan G&uuml;n\u0259\u015f yer &uuml;&ccedil;&uuml;n laz\u0131m olan enerjini \u015f&uuml;alar vasit\u0259sil\u0259 &ouml;t&uuml;r&uuml;r. G&uuml;n\u0259\u015f i\u015f\u0131\u011f\u0131 fotosintezd\u0259n tutmu\u015f patogenl\u0259rin m\u0259hvin\u0259 q\u0259d\u0259r bir &ccedil;ox h\u0259yati hadis\u0259l\u0259rd\u0259 rol oynay\u0131r. \u0130nsan \u0259hval-ruhiyy\u0259sin\u0259 m&uuml;sb\u0259t t\u0259sirl\u0259ri, b\u0259d\u0259nin b\u0259rpas\u0131na m&uuml;sb\u0259t t\u0259sirl\u0259ri, x&uuml;susil\u0259 D vitamini sintezi v\u0259 s&uuml;m&uuml;k metabolizmas\u0131na m&uuml;sb\u0259t t\u0259sirl\u0259ri v\u0259 sedef x\u0259st\u0259l\u0259ri &uuml;&ccedil;&uuml;n yax\u015f\u0131 olmas\u0131 kimi faydal\u0131 t\u0259sirl\u0259ri olsa da, fotosensitiv x\u0259st\u0259likl\u0259rin \u015fidd\u0259tl\u0259nm\u0259si v\u0259 katarakta \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259si, d\u0259ri ya\u015flanmas\u0131, kanserogen t\u0259sirl\u0259r kimi z\u0259r\u0259rli t\u0259sirl\u0259ri d\u0259 var&quot;.<\/p>\n<p>D vitamininin y&uuml;zd\u0259 80-90-n\u0131n g&uuml;n\u0259\u015f\u0259 m\u0259ruz qalmas\u0131 il\u0259 UB t\u0259siriyl\u0259 d\u0259rid\u0259 sintez olunur. &ldquo;Sintez g&uuml;n\u0259\u015f i\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n d\u0259ri il\u0259 birba\u015fa t\u0259mas\u0131 t\u0259l\u0259b edir. G&uuml;n\u0259\u015fin D vitamini sintezin\u0259 \u0259n &ccedil;ox t&ouml;hf\u0259 verdiyi d&ouml;vr may-noyabr aylar\u0131d\u0131r. &quot;Sintez &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259n uy\u011fun \u015f&uuml;a buca\u011f\u0131 g&uuml;n\u0259\u015f yan\u0131\u011f\u0131 riskinin y&uuml;ks\u0259k oldu\u011fu g&uuml;norta saatlar\u0131d\u0131r (10.00-15.00). T&uuml;l v\u0259 p\u0259nc\u0259r\u0259 \u015f&uuml;\u015f\u0259si arxas\u0131nda g&uuml;n\u0259\u015f vannas\u0131 q\u0259bul etm\u0259k D vitamininin sintezin\u0259 k&ouml;m\u0259k etmir&quot;.<\/p>\n<p><strong>&ldquo;G&Uuml;N\u018f\u015e\u0130N 5 T\u018fHL&Uuml;K\u018fL\u0130 T\u018fS\u0130R\u0130&rdquo;<\/strong><br \/>\nM&uuml;t\u0259x\u0259ssis UB (ultrab\u0259n&ouml;v\u015f\u0259yi) \u015f&uuml;alar\u0131n d\u0259riy\u0259 t\u0259sirl\u0259rini bel\u0259 s\u0131ralad\u0131:<br \/>\nG&uuml;n\u0259\u015f yan\u0131\u011f\u0131: Lezyonlar g&uuml;n\u0259\u015f\u0259 m\u0259ruz qald\u0131qdan sonra 4-6 saat \u0259rzind\u0259 g&ouml;r&uuml;n&uuml;r. 24 saat \u0259rzind\u0259 \u0259n \u015fidd\u0259tli olur. D\u0259rinin r\u0259ngind\u0259n v\u0259 m\u0259ruz qalma \u015fidd\u0259tind\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq, q\u0131zart\u0131, \u015fi\u015fkinlik v\u0259 qabar\u0131ql\u0131q kimi simptomlar meydana g\u0259l\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>G&uuml;n\u0259\u015f yan\u0131\u011f\u0131 \u0259traf m&uuml;hitin temperaturunun y&uuml;ks\u0259k oldu\u011fu bir m&uuml;hitd\u0259 inki\u015faf ed\u0259rs\u0259, simptomlar istilik vuru\u015fu \u0259lam\u0259tl\u0259ri il\u0259 m&uuml;\u015fayi\u0259t olunur (b\u0259d\u0259n istiliyinin 40 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259n yuxar\u0131 olmas\u0131, narahatl\u0131q, &ccedil;a\u015fq\u0131nl\u0131q, varsan\u0131lar, orqanlar\u0131n z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259si).<br \/>\nG&uuml;n\u0259\u015f yan\u0131\u011f\u0131n\u0131n m&uuml;alic\u0259sind\u0259 soyuq t\u0259tbiq, ya\u015f sar\u011f\u0131lar, n\u0259ml\u0259ndiricil\u0259r, antibiotik v\u0259 kortikosteroid kreml\u0259r, a\u011fr\u0131k\u0259sici iltihab \u0259leyhin\u0259 preparatlar istifad\u0259 olunur.<br \/>\n\u0130sti vurma diaqnozu varsa, x\u0259st\u0259 x\u0259st\u0259xanaya yerl\u0259\u015fdirilm\u0259li v\u0259 orqanlar\u0131n funksiyalar\u0131 normalla\u015fana q\u0259d\u0259r n\u0259zar\u0259t edilm\u0259lidir. D\u0259rinin qocalmas\u0131na v\u0259 g&uuml;n\u0259\u015fl\u0259 \u0259laq\u0259li l\u0259k\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131na s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n<p>D\u0259ri x\u0259r&ccedil;\u0259ngl\u0259ri: D\u0259ri x\u0259r&ccedil;\u0259ngi riski a&ccedil;\u0131q d\u0259ri olan insanlarda, u\u015faql\u0131qda g&uuml;n\u0259\u015f\u0259 &ccedil;ox m\u0259ruz qalanlarda v\u0259 q\u0131zart\u0131l\u0131 g&uuml;n\u0259\u015f yan\u0131qlar\u0131ndan \u0259ziyy\u0259t &ccedil;\u0259k\u0259nl\u0259rd\u0259 v\u0259 a&ccedil;\u0131q yerl\u0259rd\u0259 g&uuml;n\u0259\u015f\u0259 pe\u015f\u0259kar \u015f\u0259kild\u0259 m\u0259ruz qalanlarda art\u0131r.<br \/>\nB\u0259zi x\u0259st\u0259likl\u0259r (lupus, rosacea, dermatomiyozit) g&uuml;n\u0259\u015f\u0259 m\u0259ruz qald\u0131qda k\u0259skinl\u0259\u015fir. G&uuml;n\u0259\u015f\u0259 h\u0259ssasl\u0131q s\u0259b\u0259bind\u0259n b\u0259zi dermatozlar (fotokonyunktivit dermatiti, g&uuml;n\u0259\u015f &uuml;rtikeri) meydana g\u0259l\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>&ldquo;G&uuml;n\u0259\u015fd\u0259n qorunmada \u0259n vacib add\u0131m, g&uuml;n\u0259\u015f \u015f&uuml;alar\u0131n\u0131n \u0259n k\u0259skin oldu\u011fu yay aylar\u0131nda saat 10.00-16.00 aras\u0131nda g&uuml;n\u0259\u015fd\u0259n qa&ccedil;maqd\u0131r. O, h\u0259m&ccedil;inin k&ouml;lg\u0259d\u0259 olark\u0259n \u0259ks olunan i\u015f\u0131qdan (asfalt, qum, d\u0259niz, qar) qorunmal\u0131d\u0131r. Buludlu v\u0259 k&uuml;l\u0259kli hava istilik hissi yaratmad\u0131\u011f\u0131ndan, UV \u015f&uuml;alar\u0131 alt\u0131nda daha uzun m&uuml;dd\u0259t qalmaq ill&uuml;ziyas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Bununla ba\u011fl\u0131 diqq\u0259tli olmaq laz\u0131md\u0131r. &ldquo;Q\u0131\u015fda xiz\u0259k s&uuml;r\u0259nl\u0259r, h\u0259m&ccedil;inin eyn\u0259k v\u0259 g&uuml;n\u0259\u015fd\u0259n qoruyucu faktorlu kreml\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k &uuml;z&uuml;n&uuml; v\u0259 g&ouml;zl\u0259rini UV \u015f&uuml;alar\u0131ndan (qar\u0131n \u0259ks etdirici t\u0259siri 90 faiz\u0259 q\u0259d\u0259r) qorumal\u0131d\u0131rlar&rdquo;.<\/p>\n<p>&quot;G&uuml;n\u0259\u015fd\u0259n qoruyucu kreml\u0259r &ccedil;&ouml;l\u0259 &ccedil;\u0131xmazdan 30 d\u0259qiq\u0259 \u0259vv\u0259l &ccedil;\u0259kilm\u0259lidir.&quot;<br \/>\n&nbsp;M&uuml;t\u0259x\u0259ssis bildirir ki, g&uuml;n\u0259\u015fd\u0259n qoruyucu krem &ccedil;&ouml;l\u0259 &ccedil;\u0131xmazdan 30 d\u0259qiq\u0259 \u0259vv\u0259l &ccedil;\u0259kilm\u0259li v\u0259 h\u0259r 2-3 saatdan bir yenil\u0259nm\u0259lidir. D\u0259nizd\u0259 v\u0259 ya suda uzun m&uuml;dd\u0259t qald\u0131qda suya davaml\u0131 formulalara &uuml;st&uuml;nl&uuml;k verilm\u0259li, sudan &ccedil;\u0131xd\u0131qdan sonra yenid\u0259n qoruyucu krem &ccedil;\u0259kilm\u0259lidir. G&uuml;n\u0259\u015fd\u0259n qoruyucu krem &uuml;zg&uuml;&ccedil;&uuml;l&uuml;kd\u0259n, h\u0259ddind\u0259n art\u0131q aktivlikd\u0259n v\u0259 quruduqdan sonra yenid\u0259n &ccedil;\u0259kilm\u0259lidir.U\u015faqlar\u0131 g&uuml;n\u0259\u015fd\u0259n qorumaq vacibdir. 6 aydan ki&ccedil;ik k&ouml;rp\u0259l\u0259r birba\u015fa g&uuml;n\u0259\u015f \u015f&uuml;alar\u0131ndan uzaq durmal\u0131, 6 aydan sonra is\u0259 y&uuml;ks\u0259k qoruyucu faktorlu v\u0259 fiziki qoruyucu madd\u0259l\u0259rl\u0259 g&uuml;n\u0259\u015fd\u0259n qoruyucu vasit\u0259l\u0259rl\u0259 qorunmal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yay aylar\u0131nda z\u0259r\u0259rli g&uuml;n\u0259\u015f \u015f&uuml;alar\u0131ndan qorunmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n g&uuml;norta saatlar\u0131nda (saat 10.00-16.00 aras\u0131) g&uuml;n\u0259\u015fd\u0259n qa&ccedil;maqd\u0131r. K&ouml;lg\u0259d\u0259 qald\u0131qda \u0259ks olunan i\u015f\u0131qdan (asfalt, qum, d\u0259niz, qar) qorunmal\u0131d\u0131r. Buludlu v\u0259 k&uuml;l\u0259kli hava istilik hissi&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[100],"tags":[],"class_list":["post-204554","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-diger"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/204554","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=204554"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/204554\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=204554"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=204554"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=204554"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}