{"id":204371,"date":"2024-06-23T14:29:49","date_gmt":"2024-06-23T10:29:49","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=204371","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan pensiya ya\u015f\u0131na g\u00f6r\u0259 birinci,"},"content":{"rendered":"<p><strong>&Ouml;lk\u0259d\u0259 30 iyun 2024-c&uuml; il\u0259d\u0259k ki\u015fil\u0259rin pensiya ya\u015f\u0131 65, qad\u0131nlar\u0131n pensiya ya\u015f\u0131 63 il 6 ay olacaq.<\/strong><\/p>\n<p>1 iyul 2024 &#8211; 30 iyun 2025-ci il tarixind\u0259 is\u0259 ki\u015fil\u0259rin pensiya ya\u015f\u0131 d\u0259yi\u015fm\u0259s\u0259 d\u0259, qad\u0131nlar\u0131n pensiya ya\u015f\u0131 yar\u0131m il art\u0131r\u0131laraq 64-\u0259 &ccedil;atd\u0131r\u0131lacaq.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, &quot;\u018fm\u0259k pensiyalar\u0131 haqq\u0131nda&quot; qanunun 7-ci madd\u0259sind\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f ki\u015fil\u0259rin ya\u015f h\u0259ddi 2017-ci il iyulun 1-d\u0259n ba\u015flayaraq 2021-ci il iyulun 1-d\u0259k, qad\u0131nlar\u0131n ya\u015f h\u0259ddi 2017-ci il iyulun 1-d\u0259n ba\u015flayaraq 2027-ci il iyulun 1-d\u0259k h\u0259r il 6 ay art\u0131r\u0131l\u0131r. Bu g&uuml;n pensiya ya\u015f\u0131na g&ouml;r\u0259, Az\u0259rbaycan dig\u0259r MDB &ouml;lk\u0259l\u0259ri i&ccedil;\u0259risind\u0259 \u0259n y&uuml;ks\u0259k ya\u015f h\u0259ddin\u0259 malikdir. M\u0259s\u0259l\u0259n, Qazax\u0131standa pensiya ya\u015f\u0131 ki\u015fil\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n 63, qad\u0131nlar &uuml;&ccedil;&uuml;n is\u0259 61, Rusiyada &nbsp;qad\u0131nlar &uuml;&ccedil;&uuml;n pensiya ya\u015f\u0131 58, ki\u015fil\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n is\u0259 63 ya\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Erm\u0259nistanda 63 ya\u015f\u0131na &ccedil;atm\u0131\u015f v\u0259 25 il s\u0131\u011forta staj\u0131 olan \u015f\u0259xs pensiya almaq h&uuml;ququna malikdir. Belarusda 2024-c&uuml; ild\u0259 &uuml;mumi \u0259saslarla ya\u015fa g&ouml;r\u0259 pensiya almaq h&uuml;ququ \u0259n az\u0131 25 il i\u015f staj\u0131 olan 63 ya\u015fl\u0131 ki\u015fil\u0259r v\u0259 \u0259n az\u0131 20 il i\u015f staj\u0131 olan 58 ya\u015fl\u0131 qad\u0131nlar &uuml;&ccedil;&uuml;n m&ouml;vcuddur. Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131standa 63 ya\u015f\u0131na &ccedil;atm\u0131\u015f ki\u015fil\u0259rin v\u0259 58 ya\u015f\u0131nda olan qad\u0131nlar pensiyaya &ccedil;\u0131x\u0131r. &Ouml;zb\u0259kistanda ki\u015fil\u0259r \u0259n az\u0131 25 il i\u015f staj\u0131 olduqda 60 ya\u015f\u0131na &ccedil;atd\u0131qda ya\u015fa g&ouml;r\u0259 pensiya almaq h&uuml;ququna malikdirl\u0259r, qad\u0131nlar is\u0259 \u0259n az\u0131 20 il i\u015f staj\u0131 olduqda 55 ya\u015f\u0131na &ccedil;atd\u0131qda pensiya ala bil\u0259rl\u0259r. Tacikistanda qad\u0131nlar 58 ya\u015f\u0131nda, ki\u015fil\u0259r is\u0259 63 ya\u015f\u0131nda pensiyaya &ccedil;\u0131x\u0131rlar.<\/p>\n<p>Moldovada 2024-c&uuml; il iyulun 1-d\u0259n qad\u0131nlar\u0131n pensiya ya\u015f\u0131 n&ouml;vb\u0259ti d\u0259f\u0259 alt\u0131 ay artaraq 61 ya\u015f olacaq. Ki\u015fil\u0259r h\u0259l\u0259 d\u0259 63 ya\u015f\u0131nda t\u0259qa&uuml;d\u0259 &ccedil;\u0131x\u0131rlar. Bu g&uuml;n d&uuml;nyada \u0259n y&uuml;ks\u0259k pensiya ya\u015f\u0131 67-dir. Danimarka, Yunan\u0131stan, \u0130slandiya, \u0130taliya, Norve&ccedil;, \u0130srail v\u0259 bir s\u0131ra dig\u0259r Q\u0259rb &ouml;lk\u0259l\u0259ri &ouml;z v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n bu ya\u015f h\u0259ddini qoyublar. Lakin m&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259rin fikrinc\u0259, &nbsp;pensiya ya\u015f\u0131n\u0131n y&uuml;ks\u0259k oldu\u011fu ad\u0131&ccedil;\u0259kil\u0259n &ouml;lk\u0259l\u0259rd\u0259 orta &ouml;m&uuml;r ya\u015f\u0131 &nbsp;Az\u0259rbaycandan daha &ccedil;oxdur v\u0259 onlar uzun m&uuml;dd\u0259t pensiya t\u0259minat\u0131 il\u0259 ya\u015fay\u0131rlar. Bu g&uuml;n insanlar\u0131n orta &ouml;m&uuml;r ya\u015f\u0131n\u0131n o q\u0259d\u0259r d\u0259 &ccedil;ox olmad\u0131\u011f\u0131 Az\u0259rbaycanda pensiya ya\u015f\u0131n\u0131n art\u0131m\u0131na ehtiyac varm\u0131? &nbsp;&nbsp;<\/p>\n<p>\u0130qtisad&ccedil;\u0131-ekspert Razi Abbasb\u0259yli &ldquo;Cebhe.info&rdquo;-ya bildirib ki, Az\u0259rbaycanla dig\u0259r &ouml;lk\u0259l\u0259rin pensiya ya\u015f\u0131n\u0131 m&uuml;qayis\u0259 ed\u0259nd\u0259 orta &ouml;m&uuml;r ya\u015f\u0131ndan &ouml;nc\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n sosial t\u0259minat m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 diqq\u0259t etm\u0259k laz\u0131md\u0131r:<\/p>\n<p>&ldquo;M\u0259s\u0259l\u0259n, Avrozonada yerl\u0259\u015f\u0259n &ouml;lk\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259g\u0259r v\u0259t\u0259nda\u015f i\u015fsizdirs\u0259, onlara m&uuml;avin\u0259t t\u0259yin olunur v\u0259 pensiya ya\u015f\u0131na &ccedil;atana q\u0259d\u0259r m&uuml;avin\u0259t al\u0131rlar. Bu m\u0259qama niy\u0259 diqq\u0259t edilmir. Bu &ccedil;ox maraql\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycanda is\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n pensiya ya\u015f\u0131na q\u0259d\u0259r, m\u0259s\u0259l\u0259n, 50 ya\u015fdan sonra i\u015f tapmaq problemi var v\u0259 k&uuml;tl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 50 ya\u015fdan yuxar\u0131 olan v\u0259t\u0259nda\u015flar i\u015fsizdirl\u0259r. Y\u0259ni bu v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n t\u0259krar i\u015fl\u0259 t\u0259minat\u0131 &ccedil;\u0259tindir. Az\u0259rbaycanda i\u015fsizlik m&uuml;avin\u0259ti deyil\u0259n bir anlay\u0131\u015f yoxdur v\u0259 bununla ba\u011fl\u0131 he&ccedil; kim\u0259 m&uuml;avin\u0259t verilmir, verilirs\u0259 d\u0259 &ccedil;ox c&uuml;zi \u0259hali say\u0131d\u0131r. Bu \u0259hali say\u0131 da i\u015f yerini itirmi\u015f v\u0259 yeni i\u015f yeri tapana q\u0259d\u0259r t\u0259yin olunmu\u015f i\u015fsizlik m&uuml;avin\u0259tidir.&nbsp;<\/p>\n<p>&Ouml;lk\u0259mizd\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n pensiya ya\u015f\u0131na &ccedil;atmas\u0131 problemi var. Eyni zamanda da i\u015fsizlik m&uuml;avin\u0259ti ala bilmirl\u0259r. &Ouml;lk\u0259d\u0259 100 minl\u0259rl\u0259 50,55, 60 ya\u015f\u0131nda v\u0259t\u0259nda\u015flar var, onlar he&ccedil; bir yerd\u0259 i\u015fl\u0259mirl\u0259r v\u0259 d&ouml;vl\u0259td\u0259n d\u0259 h\u0259r hans\u0131 bir formada m&uuml;avin\u0259t t\u0259yin olunmur ki, onlar minimal s\u0259viyy\u0259d\u0259 ya\u015fay\u0131\u015flar\u0131 t\u0259min olunsun. Az\u0259rbaycanda pensiya t\u0259yinat\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259dal\u0259t prinsipl\u0259ri g&ouml;zl\u0259nilmir. \u018fg\u0259r biz MDB &ouml;lk\u0259l\u0259rin\u0259 diqq\u0259t ets\u0259k, m\u0259s\u0259l\u0259n, Belarus, &Ouml;zb\u0259kistan, Qazax\u0131stana baxsaq, burada pensiya ya\u015f\u0131 Az\u0259rbaycandan a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r. Burada v\u0259t\u0259nda\u015flar daha tez pensiyaya &ccedil;\u0131x\u0131rlar. Eyni zamanda t\u0259yin edil\u0259n pensiyan\u0131n m\u0259bl\u0259\u011fin\u0259 baxanda Az\u0259rbaycan \u0259n gerid\u0259 olan &ouml;lk\u0259l\u0259r &nbsp;siyah\u0131s\u0131ndad\u0131r. Y\u0259ni h\u0259m ke&ccedil;mi\u015f postsovet &ouml;lk\u0259l\u0259ri daxilind\u0259 \u0259n gerid\u0259 qalan &ouml;lk\u0259dir ki, Az\u0259rbaycanda \u0259n a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259 pensiya t\u0259yin olunur.&nbsp;<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n, bizd\u0259 ya\u015fa g&ouml;r\u0259 pensiya 150 dollar\u0131 &ouml;tm&uuml;r. Minimum ya\u015fa g&ouml;r\u0259 pensiya, ya\u015fa g&ouml;r\u0259 pensiyalar var ki, h\u0259min pensiyalar\u0131n m\u0259bl\u0259\u011fl\u0259rind\u0259 biz postsovet &ouml;lk\u0259l\u0259rinin 70-80 faizind\u0259n gerid\u0259yik. &nbsp;Bu m\u0259qamlara diqq\u0259t &nbsp;etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Bizd\u0259 pensiya Rusiya modeli il\u0259 h\u0259yata ke&ccedil;irilir, 6 ay olmaqla qad\u0131nlarla ki\u015fil\u0259rin pensiya ya\u015f\u0131 b\u0259rab\u0259rl\u0259\u015fdiril\u0259c\u0259k. \u018fg\u0259r bu b\u0259zi &ouml;lk\u0259l\u0259rl\u0259, m\u0259s\u0259l\u0259n. Yunan\u0131stanla m&uuml;qayis\u0259 edilirs\u0259, &nbsp;burada i\u015fsizlik m&uuml;avin\u0259ti var. Avropa, Amerika, h\u0259tta \u018fr\u0259b &ouml;lk\u0259l\u0259rind\u0259, &nbsp;Q\u0259t\u0259r, Sinqapur, Malayziyada , d&uuml;nyan\u0131n inki\u015faf etmi\u015f &ouml;lk\u0259l\u0259rind\u0259 i\u015fsizliy\u0259 g&ouml;r\u0259 avtomatik m&uuml;avin\u0259t t\u0259yin olunur. H\u0259tta v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n \u0259g\u0259r aktiv \u0259m\u0259k m&uuml;qavil\u0259si yoxdursa, d&ouml;vl\u0259t avtomatik olaraq ona m&uuml;avin\u0259t t\u0259yin edir v\u0259 onun minimal ya\u015fam t\u0259rzini t\u0259min etm\u0259y\u0259 &ccedil;al\u0131\u015f\u0131r&rdquo;.&nbsp;<\/p>\n<p>Ekspertin s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, b&uuml;t&uuml;n bu \u015f\u0259rtl\u0259rin olmad\u0131\u011f\u0131 t\u0259qdird\u0259, &nbsp;pensiyan\u0131n m\u0259bl\u0259\u011finin a\u015fa\u011f\u0131 oldu\u011fu bir v\u0259ziyy\u0259td\u0259, eyni zamanda t\u0259yin olunma prosesi, orta ya\u015f d&ouml;vrl\u0259rind\u0259 45-65 ya\u015f aras\u0131 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n i\u015fsizlikd\u0259n \u0259ziyy\u0259t &ccedil;\u0259kdiyi bir \u015f\u0259raitd\u0259, Az\u0259rbaycanda pensiya ya\u015f\u0131n\u0131 m&uuml;zakir\u0259 etm\u0259k \u0259slind\u0259 daha vacib olan m\u0259qamlardan diqq\u0259ti yay\u0131nd\u0131rmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n &nbsp;d&ouml;vriyy\u0259y\u0259 burax\u0131lm\u0131\u015f bir m&ouml;vzudur: &ldquo;Ya\u015f m\u0259s\u0259l\u0259sini k\u0259nara qoysaq, daha vacib pensiya m\u0259bl\u0259\u011finin a\u015fa\u011f\u0131 olmas\u0131, pensiya ya\u015f\u0131na q\u0259d\u0259r v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n i\u015fsizlikd\u0259n \u0259ziyy\u0259t &ccedil;\u0259km\u0259si var, minimal t\u0259minat kimi probleml\u0259r var v\u0259 bu kimi probleml\u0259r h\u0259ll edil\u0259rs\u0259, hesab edir\u0259m ki, pensiya ya\u015f\u0131 Az\u0259rbaycanda indiki s\u0259viyy\u0259d\u0259 saxlan\u0131lsa da problem yaratm\u0131r. Ancaq pensiyaya &ccedil;\u0131xana q\u0259d\u0259r v\u0259t\u0259nda\u015f Allah\u0131n &uuml;midin\u0259 burax\u0131lmamal\u0131d\u0131r v\u0259 bu \u0259n vacib \u015f\u0259rtdir&rdquo;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&Ouml;lk\u0259d\u0259 30 iyun 2024-c&uuml; il\u0259d\u0259k ki\u015fil\u0259rin pensiya ya\u015f\u0131 65, qad\u0131nlar\u0131n pensiya ya\u015f\u0131 63 il 6 ay olacaq. 1 iyul 2024 &#8211; 30 iyun 2025-ci il tarixind\u0259 is\u0259 ki\u015fil\u0259rin pensiya ya\u015f\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-204371","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/204371","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=204371"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/204371\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=204371"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=204371"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=204371"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}