{"id":203942,"date":"2024-06-13T06:48:29","date_gmt":"2024-06-13T02:48:29","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=203942","title":{"rendered":"S\u0259ssiz qatil kimi tan\u0131n\u0131r!"},"content":{"rendered":"<p><strong>Bu x\u0259st\u0259lik b\u0259z\u0259n he&ccedil; bir \u0259lam\u0259t olmadan orqan z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b oldu\u011fu &uuml;&ccedil;&uuml;n s\u0259ssiz qatil olaraq xarakteriz\u0259 edilir.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, dr. Fatih S&ouml;nm\u0259z hipertoniya il\u0259 ba\u011fl\u0131 a&ccedil;\u0131qlamalar verib. Hipertansiyonu t\u0259yin ed\u0259n m&uuml;t\u0259x\u0259ssis. Dr. S&ouml;nm\u0259z, hipertoniya (HT) t\u0259zyiqin normadan y&uuml;ks\u0259k olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Qan t\u0259zyiqi qan\u0131n damarlar\u0131n divarlar\u0131na qar\u015f\u0131 t\u0259zyiqidir. Qan t\u0259zyiqi iki d\u0259y\u0259rd\u0259n ibar\u0259tdir: sistolik t\u0259zyiq (&uuml;r\u0259k d&ouml;y&uuml;n\u0259n zaman qan\u0131n damarlara vuruldu\u011fu maksimum t\u0259zyiq) v\u0259 diastolik t\u0259zyiq (&uuml;r\u0259k istirah\u0259td\u0259 olan zaman damarlarda minimum t\u0259zyiq). &ldquo;Bu, xalq aras\u0131nda sistolik v\u0259 diastolik t\u0259zyiq kimi tan\u0131n\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Ba\u015fa\u011fr\u0131s\u0131 ola bil\u0259r<\/strong><br \/>\nX\u0259st\u0259lik b\u0259z\u0259n s\u0259ssiz bir x\u0259st\u0259lik olaraq xarakteriz\u0259 edilir. &ouml;ld&uuml;r&uuml;c&uuml;d&uuml;r, &ccedil;&uuml;nki he&ccedil; bir \u0259lam\u0259t verm\u0259d\u0259n orqan z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. \u018fn &ccedil;ox g&ouml;r&uuml;l\u0259n ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 (ba\u015f arxas\u0131na vurmaq kimi) ba\u015f gic\u0259ll\u0259nm\u0259si, g&ouml;z q\u0131zarmas\u0131, burun qanamas\u0131, yan\u0131p s&ouml;nm\u0259 (&uuml;zd\u0259 q\u0131zart\u0131) v\u0259 gec\u0259 tez-tez sidiy\u0259 getm\u0259 kimi simptomlarla qar\u015f\u0131la\u015f\u0131r\u0131q.<br \/>\nM&uuml;t\u0259x\u0259ssis qeyd etdi ki, hipertoniya diaqnozunda h\u0259kiml\u0259 yana\u015f\u0131 x\u0259st\u0259nin d\u0259 etm\u0259li v\u0259 diqq\u0259t etm\u0259li oldu\u011fu \u015feyl\u0259r var. Dr. S&ouml;nm\u0259z, &quot;Bir &ccedil;ox x\u0259st\u0259liy\u0259 laborator v\u0259 radioloji &uuml;sullarla diaqnoz qoyula bildiyi halda, ev v\u0259 ofis m&uuml;hitl\u0259rind\u0259 h\u0259ft\u0259lik t\u0259zyiq monitorinqinin ortalamas\u0131na bax\u0131laraq hipertoniya diaqnozu qoyulur. Normal t\u0259zyiq 90\/60 il\u0259 120\/80 aras\u0131nda olmal\u0131d\u0131r. Eyn\u0259n n\u0259bz kimi qalxmas\u0131 normald\u0131r, lakin bu y&uuml;ks\u0259li\u015f q\u0131sam&uuml;dd\u0259tlidir v\u0259 ad\u0259t\u0259n m&uuml;alic\u0259 t\u0259l\u0259b etmir.<\/p>\n<p>M&uuml;t\u0259x\u0259ssis bildirib ki, arterial t\u0259zyiq 120-139\/80-89 aral\u0131\u011f\u0131ndad\u0131r. Bu qrup x\u0259st\u0259l\u0259r hipertoniya x\u0259st\u0259l\u0259ri kimi yax\u0131ndan t\u0259qib edilm\u0259li, h\u0259yat t\u0259rzind\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r edilm\u0259lidir. \u018flav\u0259 risk faktorlar\u0131n\u0131n (diabet, &uuml;r\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri, b&ouml;yr\u0259k &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 kimi) olmas\u0131 d\u0259rman m&uuml;alic\u0259sinin ba\u015flanmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b ed\u0259 bil\u0259r. D\u0259rman m&uuml;alic\u0259si v\u0259 h\u0259yat t\u0259rzinin d\u0259yi\u015fm\u0259si birlikd\u0259 planla\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Hipertoniyada h\u0259yat t\u0259rzinin d\u0259yi\u015fm\u0259si idman, ar\u0131qlama, stressl\u0259 m&uuml;bariz\u0259, duzun m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, siqaretd\u0259n imtina, qan t\u0259zyiqi 180\/120-d\u0259n yuxar\u0131 olduqda spirt m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 DASH p\u0259hrizi t\u0259cili m&uuml;alic\u0259 t\u0259l\u0259b olunur.&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu x\u0259st\u0259lik b\u0259z\u0259n he&ccedil; bir \u0259lam\u0259t olmadan orqan z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b oldu\u011fu &uuml;&ccedil;&uuml;n s\u0259ssiz qatil olaraq xarakteriz\u0259 edilir. Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, dr. Fatih S&ouml;nm\u0259z hipertoniya il\u0259 ba\u011fl\u0131 a&ccedil;\u0131qlamalar verib. Hipertansiyonu&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-203942","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/203942","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=203942"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/203942\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=203942"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=203942"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=203942"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}