{"id":202704,"date":"2024-05-23T05:42:11","date_gmt":"2024-05-23T01:42:11","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=202704","title":{"rendered":"S\u0259h\u0259rl\u0259r ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131na diqq\u0259t!"},"content":{"rendered":"<p><strong>Xalq aras\u0131nda &quot;g&ouml;z g\u0259rginliyi&quot;&nbsp;olaraq bilin\u0259n qlaukoma, d&uuml;nyada g&ouml;rm\u0259 itkisi v\u0259 korlu\u011fun \u0259n \u0259h\u0259miyy\u0259tli s\u0259b\u0259bl\u0259ri aras\u0131nda ikinci yeri tutan bir x\u0259st\u0259likdir.&nbsp;<br \/>\nQlaukoma neonatal d&ouml;vrd\u0259n ba\u015flayaraq h\u0259r ya\u015fda m&uuml;\u015fahid\u0259 olunsa da, ad\u0259t\u0259n 40 ya\u015fdan yuxar\u0131 insanlarda rast g\u0259linir. X&uuml;susil\u0259 ail\u0259d\u0259 qlaukoma x\u0259st\u0259liyi varsa, risk 7 d\u0259f\u0259 art\u0131r. M&uuml;alic\u0259 gecikdikd\u0259 daimi g&ouml;rm\u0259 itkisi v\u0259 korluqla n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259n qlaukoma \u0259sas\u0259n iki qrupa b&ouml;l&uuml;n&uuml;r: a&ccedil;\u0131q bucaql\u0131 v\u0259 qapal\u0131 bucaq.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, oftalmoloq dr. Nezih &Ouml;zdemir, \u0259n &ccedil;ox g&ouml;r&uuml;l\u0259n a&ccedil;\u0131q bucaql\u0131 qlaukoma g&ouml;rm\u0259 sah\u0259sin\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli z\u0259r\u0259r ver\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259lam\u0259t verm\u0259diyi &uuml;&ccedil;&uuml;n erk\u0259n diaqnoz &uuml;&ccedil;&uuml;n ild\u0259 \u0259n az bir d\u0259f\u0259 g&ouml;z m&uuml;ayin\u0259si edilm\u0259si laz\u0131m oldu\u011funa diqq\u0259t &ccedil;\u0259kib. Qlaukoma il\u0259 ba\u011fl\u0131 optik sinirin z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259sini geri qaytarmaq m&uuml;mk&uuml;n deyil. Buna g&ouml;r\u0259 d\u0259 daimi g&ouml;rm\u0259 itkisinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alma\u011f\u0131n yegan\u0259 yolu x\u0259st\u0259liyi erk\u0259n diaqnoz etm\u0259kdir. Ona g&ouml;r\u0259 d\u0259 erk\u0259n diaqnoz &uuml;&ccedil;&uuml;n h\u0259r k\u0259s he&ccedil; bir \u015fikay\u0259ti olmasa da ild\u0259 bir d\u0259f\u0259 g&ouml;z m&uuml;ayin\u0259sind\u0259n v\u0259 g&ouml;z t\u0259zyiqind\u0259n ke&ccedil;m\u0259lidir.<\/p>\n<p>Ail\u0259l\u0259rind\u0259 qlaukoma olanlar daha tez-tez yoxlan\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&ldquo;X&uuml;sus\u0259n s\u0259h\u0259r saatlar\u0131nda &ouml;z&uuml;n&uuml; g&ouml;st\u0259r\u0259n ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 v\u0259 ya gec\u0259l\u0259r i\u015f\u0131qlar\u0131n \u0259traf\u0131nda halo g&ouml;rm\u0259k qlaukoma x\u0259st\u0259liyinin \u0259h\u0259miyy\u0259tli bir \u0259lam\u0259ti ola bil\u0259r. Bel\u0259 olan halda t\u0259cili olaraq h\u0259kim\u0259 m&uuml;raci\u0259t edilm\u0259lidir&rdquo; &#8211; dey\u0259 o, x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edir.<\/p>\n<p>Qlaukoma g&ouml;z&uuml;n i&ccedil;\u0259risind\u0259 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259l\u0259n sulu mayenin balans\u0131n\u0131n pozulmas\u0131 v\u0259 ki&ccedil;ik kanallarla g&ouml;z&uuml; t\u0259rk etm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 inki\u015faf ed\u0259n bir x\u0259st\u0259likdir. G&ouml;z&uuml;m&uuml;zd\u0259 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259l\u0259n v\u0259 g&ouml;z strukturlar\u0131n\u0131 qidaland\u0131ran sulu maye normal v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rd\u0259 g&ouml;zd\u0259n at\u0131l\u0131r. B\u0259zi s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n intraokulyar mayenin &ccedil;\u0131x\u0131\u015f yollar\u0131nda t\u0131xanma inki\u015faf edir. Buna g&ouml;r\u0259 istehsal olunan maye il\u0259 xaric edil\u0259n maye aras\u0131nda balanss\u0131zl\u0131q yaran\u0131r. G&ouml;z i&ccedil;ind\u0259ki mayenin h\u0259cmi artd\u0131qca g&ouml;z&uuml;n i&ccedil;ind\u0259ki t\u0259zyiq d\u0259 art\u0131r. G&ouml;zd\u0259 artan t\u0259zyiq optik sinirl\u0259r\u0259 geri d&ouml;nm\u0259z z\u0259r\u0259r ver\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Y&uuml;ks\u0259k g&ouml;z t\u0259zyiqi qlaukoman\u0131n \u0259n m&uuml;h&uuml;m s\u0259b\u0259bi olsa da, x\u0259st\u0259liy\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259c\u0259k bir &ccedil;ox risk faktoru var. Artan ya\u015f, irsi faktorlar, sistemli hipertoniya, arterioskleroz kimi damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri, kollagen toxuma x\u0259st\u0259likl\u0259ri, b&ouml;yr\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259ri, hematoloji poz\u011funluqlar v\u0259 \u015fi\u015f x\u0259st\u0259likl\u0259ri d\u0259 qlaukoma s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Qlaukoma h\u0259m&ccedil;inin endokrin poz\u011funluqlar v\u0259 hipofiz \u015fi\u015fi, Ku\u015finq sindromu, \u015f\u0259k\u0259rli diabet v\u0259 ya qalxanab\u0259nz\u0259r v\u0259z kimi x\u0259st\u0259likl\u0259rin olmas\u0131 il\u0259 d\u0259 inki\u015faf ed\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>X\u0259st\u0259liyin ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 az sayda h&uuml;ceyr\u0259 t\u0259sirl\u0259ndiyi &uuml;&ccedil;&uuml;n x\u0259st\u0259 g&ouml;rm\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 he&ccedil; bir m\u0259nfi t\u0259sir hiss etmir. Sinir h&uuml;ceyr\u0259l\u0259rinin itm\u0259si s\u0259b\u0259bind\u0259n g&ouml;r&uuml;nt&uuml; zamanla pisl\u0259\u015fir v\u0259 g&ouml;rd&uuml;y&uuml;m&uuml;z b&ouml;lg\u0259d\u0259 itki ba\u015f verir.<\/p>\n<p>&ldquo;X\u0259st\u0259l\u0259r b\u0259z\u0259n bulan\u0131q g&ouml;rm\u0259, s\u0259h\u0259r saatlar\u0131nda daha qabar\u0131qla\u015fan ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131, gec\u0259 i\u015f\u0131qlar v\u0259 televizora baxark\u0259n g&ouml;z \u0259traf\u0131nda a\u011fr\u0131, \u0259trafda halqalar\u0131n g&ouml;r&uuml;nm\u0259si kimi probleml\u0259rd\u0259n \u015fikay\u0259t ed\u0259 bil\u0259rl\u0259r. G&ouml;z t\u0259zyiqi &ccedil;ox y&uuml;ks\u0259kdirs\u0259, bu, x\u0259st\u0259liyin ir\u0259li m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 ke&ccedil;diyini g&ouml;st\u0259rir.<\/p>\n<p>Qlaukoma bir &ccedil;ox x\u0259st\u0259 t\u0259r\u0259find\u0259n yaln\u0131z \u0259h\u0259miyy\u0259tli g&ouml;rm\u0259 itkisi ba\u015f verdikd\u0259 qeyd olunur. &Ccedil;ox inki\u015faf etmi\u015f v\u0259 m&uuml;alic\u0259 olunmam\u0131\u015f qlaukomada geri d&ouml;nm\u0259z g&ouml;rm\u0259 itkisi qa&ccedil;\u0131lmazd\u0131r. Buna g&ouml;r\u0259 m&uuml;alic\u0259 g&ouml;rm\u0259 itkisinin ir\u0259lil\u0259m\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r. Birinci d\u0259r\u0259c\u0259li m&uuml;alic\u0259 olan tibbi &uuml;suldan &ccedil;ox effektiv n\u0259tic\u0259l\u0259r \u0259ld\u0259 edilir.&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xalq aras\u0131nda &quot;g&ouml;z g\u0259rginliyi&quot;&nbsp;olaraq bilin\u0259n qlaukoma, d&uuml;nyada g&ouml;rm\u0259 itkisi v\u0259 korlu\u011fun \u0259n \u0259h\u0259miyy\u0259tli s\u0259b\u0259bl\u0259ri aras\u0131nda ikinci yeri tutan bir x\u0259st\u0259likdir.&nbsp; Qlaukoma neonatal d&ouml;vrd\u0259n ba\u015flayaraq h\u0259r ya\u015fda m&uuml;\u015fahid\u0259 olunsa da, ad\u0259t\u0259n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[100],"tags":[],"class_list":["post-202704","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-diger"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/202704","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=202704"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/202704\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=202704"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=202704"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=202704"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}