{"id":202407,"date":"2024-05-18T15:19:34","date_gmt":"2024-05-18T11:19:34","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=202407","title":{"rendered":"\u201cZ\u0259ngilan\u201d v\u0259 \u201c\u015eay\u0131fl\u0131\u201d SES-l\u0259ri istifad\u0259y\u0259 verilib &#8211;"},"content":{"rendered":"<p><strong>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev may\u0131n 18-d\u0259 &ldquo;Az\u0259rEnerji&rdquo; A&ccedil;\u0131q S\u0259hmdar C\u0259miyy\u0259tinin &ldquo;Z\u0259ngilan&rdquo; v\u0259 &ldquo;\u015eay\u0131fl\u0131&rdquo; Su Elektrik stansiyalar\u0131n\u0131n a&ccedil;\u0131l\u0131\u015flar\u0131n\u0131 edib.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta x\u0259b\u0259r verir ki, &ldquo;Az\u0259rEnerji&rdquo; ASC-nin prezidenti Baba Rzayev d&ouml;vl\u0259timizin ba\u015f&ccedil;\u0131s\u0131na g&ouml;r&uuml;l\u0259n i\u015fl\u0259r bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat verdi.<\/p>\n<p>\u0130\u015f\u011faldan azad edil\u0259n \u0259razil\u0259rd\u0259 ya\u015f\u0131l enerji zonas\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131, rayonlar\u0131n karbonsuz zonaya &ccedil;evrilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 Prezident \u0130lham \u018fliyevin tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131na uy\u011fun olaraq &ldquo;Az\u0259rEnerji&rdquo; ASC t\u0259r\u0259find\u0259n Ox&ccedil;u&ccedil;ay\u0131n Z\u0259ngilan rayonunun \u0259razisind\u0259n ke&ccedil;\u0259n hiss\u0259sind\u0259 h\u0259r birinin g&uuml;c&uuml; 10,5 meqavat olmaqla d&ouml;rd yerd\u0259 &uuml;mumi g&uuml;c&uuml; 42 meqavat olan &ldquo;Z\u0259ngilan&rdquo; Su Elektrik stansiyalar\u0131 silsil\u0259si layih\u0259l\u0259ndiril\u0259r\u0259k q\u0131sa vaxt \u0259rzind\u0259 tikilib. \u0130\u015f\u011faldan azad edil\u0259n \u0259razil\u0259rd\u0259 \u0259n b&ouml;y&uuml;k silsil\u0259 su elektrik stansiyas\u0131 olan Z\u0259ngilan silsil\u0259sind\u0259n &ldquo;Cahangirb\u0259yli&rdquo; SES 2023-c&uuml; ild\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 istismara verilib. &ldquo;\u015eay\u0131fl\u0131&rdquo; v\u0259 &ldquo;Z\u0259ngilan&rdquo; SES-l\u0259r a&ccedil;\u0131l\u0131\u015fa haz\u0131r v\u0259ziyy\u0259t\u0259 g\u0259tirilib, &ldquo;Sar\u0131q\u0131\u015flaq&rdquo; SES-d\u0259 is\u0259 i\u015fl\u0259r ba\u015fa &ccedil;atd\u0131r\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>Bildirildi ki, Araz &ccedil;ay\u0131n\u0131n sol qolu olan Ox&ccedil;u&ccedil;ay &uuml;z\u0259rind\u0259 in\u015fa edil\u0259n SES-l\u0259ri su il\u0259 t\u0259min etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n d\u0259niz s\u0259viyy\u0259sind\u0259n 600 metr y&uuml;ks\u0259klikd\u0259 ba\u015f suq\u0259buledici qur\u011fu tikilib. &Uuml;mumi uzunlu\u011fu 83 kilometr olan v\u0259 36 kilometrlik hiss\u0259si Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259n ke&ccedil;\u0259n &ccedil;aya m&uuml;t\u0259madi olaraq Qacaran, Z\u0259ng\u0259zur mis-molibden, Qafan da\u011f-m\u0259d\u0259n kombinatlar\u0131n\u0131n a\u011f\u0131r metal t\u0259rkibli m\u0259d\u0259n tullant\u0131lar\u0131 ax\u0131d\u0131l\u0131r. Bu amill\u0259r\u0259 g&ouml;r\u0259 Ox&ccedil;u&ccedil;ay\u0131n &uuml;z\u0259rind\u0259 ba\u015f suq\u0259buledicinin yarad\u0131lmas\u0131 enerji istehsal\u0131ndan \u0259lav\u0259, ekoloji c\u0259h\u0259td\u0259n olduqca \u0259h\u0259miyy\u0259tli hadis\u0259dir. Bel\u0259 ki, ba\u015f suq\u0259buledicinin tikilm\u0259si erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n s\u0259naye &uuml;sulunda &ccedil;irkl\u0259ndiril\u0259n &ccedil;ay yata\u011f\u0131n\u0131n t\u0259mizl\u0259nm\u0259sin\u0259, flora v\u0259 faunan\u0131n dir&ccedil;\u0259lm\u0259sin\u0259 yard\u0131m ed\u0259c\u0259k. &Ccedil;&uuml;nki suq\u0259buledicinin yarad\u0131lmas\u0131 &ccedil;irkl\u0259ndirici madd\u0259l\u0259rin &ccedil;&ouml;km\u0259sin\u0259 \u015f\u0259rait yaratmaqla yana\u015f\u0131, a\u015fa\u011f\u0131 ax\u0131n zonas\u0131na t\u0259miz suyun &ouml;t&uuml;r&uuml;lm\u0259sin\u0259 v\u0259 &ccedil;ay ekosisteminin &ouml;z&uuml;n&uuml;b\u0259rpas\u0131na z\u0259min yarad\u0131r. Eyni zamanda, da\u015fq\u0131nlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 v\u0259 su itkisin\u0259 yol verilm\u0259m\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n suq\u0259buledicinin yarad\u0131lmas\u0131 olduqca \u0259h\u0259miyy\u0259tli hadis\u0259dir. Ona g&ouml;r\u0259 d\u0259 burada dib sutullay\u0131c\u0131, sua\u015f\u0131ran, lil &ouml;t&uuml;r&uuml;c&uuml; v\u0259 bal\u0131q v\u0259t\u0259g\u0259 qur\u011fular\u0131 yarad\u0131l\u0131b. Ba\u015f suq\u0259buledicid\u0259n &ccedil;\u0131xan suyun 35 faizi &ccedil;ay m\u0259cras\u0131nda saxlan\u0131laraq kaskad &uuml;sulla tikil\u0259n SES-l\u0259r\u0259 giri\u015f-&ccedil;\u0131x\u0131\u015f olmaqla &uuml;mumilikd\u0259 23,5 kilometr m\u0259saf\u0259d\u0259 qo\u015fa derivasiya borular\u0131 &ccedil;\u0259kilib v\u0259 borudan &ccedil;\u0131xan su t\u0259krar &ccedil;aya burax\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Qeyd edildi ki, Ox&ccedil;u&ccedil;ay &uuml;z\u0259rind\u0259ki SES-l\u0259rin tikilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 D&ouml;vl\u0259t Ekoloji Ekspertiza Agentliyi t\u0259r\u0259find\u0259n aidiyy\u0259ti d&ouml;vl\u0259t qurumlar\u0131n\u0131n \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131n\u0131n, elm adamlar\u0131n\u0131n, media v\u0259 QHT-l\u0259rin n&uuml;may\u0259nd\u0259l\u0259rinin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 a&ccedil;\u0131q ictimai dinl\u0259m\u0259l\u0259r ke&ccedil;irilib v\u0259 layih\u0259y\u0259 y&uuml;ks\u0259k qiym\u0259t verilib.<\/p>\n<p>Diqq\u0259t\u0259 &ccedil;atd\u0131r\u0131ld\u0131 ki, h\u0259r birinin g&uuml;c&uuml; 10,5 meqavat olmaqla &uuml;mumi g&uuml;c&uuml; 21 meqavat olan &ldquo;Z\u0259ngilan&rdquo; v\u0259 &ldquo;\u015eay\u0131fl\u0131&rdquo; SES-l\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n ma\u015f\u0131n zallar\u0131 tikilib. &Ccedil;\u0259tin iqlim v\u0259 s\u0259rt relyefli \u0259razid\u0259 yerl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, burada b&ouml;y&uuml;k h\u0259cmli torpaqlama, betonlama v\u0259 dig\u0259r i\u015fl\u0259r h\u0259yata ke&ccedil;iril\u0259r\u0259k s\u0131f\u0131rdan yeni SES-l\u0259r tikilib. \u0130st\u0259r derivasiya borular\u0131 &ccedil;\u0259kil\u0259rk\u0259n, ist\u0259r ma\u015f\u0131n zal\u0131 tikil\u0259rk\u0259n, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 dig\u0259r qura\u015fd\u0131rma i\u015fl\u0259ri apar\u0131lark\u0259n layih\u0259y\u0259 uy\u011fun olaraq ekoloji normalara riay\u0259t edilib. Ma\u015f\u0131n zallar\u0131n\u0131n h\u0259r birind\u0259 d&ouml;rd ya\u015f\u0131l sertifikatl\u0131 Avropa istehsal\u0131 olan iki ekoturbin v\u0259 generatorlar qura\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Bu turbinl\u0259r &ccedil;ayda su azald\u0131qda ekoloji normalar\u0131n qorunmas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n avtomatik &ouml;z&uuml;n&uuml; dayand\u0131rmaq, suyun keyfiyy\u0259tin\u0259 t\u0259sir etm\u0259d\u0259n istiqam\u0259tl\u0259ndirici aparat vasit\u0259sil\u0259 ya\u011f v\u0259 dig\u0259r z\u0259r\u0259rli madd\u0259l\u0259rin suya qar\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq qabiliyy\u0259tin\u0259 malikdir.<\/p>\n<p>Ya\u015f\u0131l enerji zonas\u0131 konsepsiyas\u0131na uy\u011fun olaraq, ekoloji c\u0259h\u0259td\u0259n t\u0259miz enerji istehsal ed\u0259c\u0259k &ldquo;Z\u0259ngilan&rdquo; v\u0259 &ldquo;\u015eay\u0131fl\u0131&rdquo; SES-l\u0259rd\u0259 r\u0259q\u0259msal qaydada m\u0259lumatlar\u0131n ax\u0131n\u0131 m\u0259rk\u0259z\u0259 &ouml;t&uuml;r&uuml;lm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, m\u0259saf\u0259d\u0259n idar\u0259edilm\u0259si t\u0259min olunub. Bunun &uuml;&ccedil;&uuml;n mikro SCADA sistemi y\u0131\u011f\u0131l\u0131b, 25 kilometr m\u0259saf\u0259d\u0259 y&uuml;ks\u0259kg\u0259rginlikli yeni elektrik verili\u015fi x\u0259tl\u0259ri v\u0259 24 damarl\u0131 optik kabel x\u0259tti &ccedil;\u0259kilib. &ldquo;Z\u0259ngilan&rdquo; v\u0259 &ldquo;\u015eay\u0131fl\u0131&rdquo; SES-l\u0259rd\u0259 il \u0259rzind\u0259 h\u0259r birind\u0259 30 milyon kilovat-saat olmaqla, &uuml;mumilikd\u0259 60 milyon kilovat-saat ya\u015f\u0131l enerji istehsal edil\u0259c\u0259k v\u0259 bununla da 14 milyon kubmetr qaza q\u0259na\u0259t edilm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, atmosfer\u0259 at\u0131lan karbon qaz\u0131n\u0131n (CO2) h\u0259cmi 28 min ton azalacaq.<\/p>\n<p>D&ouml;vl\u0259timizin ba\u015f&ccedil;\u0131s\u0131 &ldquo;Z\u0259ngilan&rdquo; v\u0259 &ldquo;\u015eay\u0131fl\u0131&rdquo; SES-l\u0259rin tikintisind\u0259n v\u0259 yarad\u0131lan \u015f\u0259raitd\u0259n b\u0259hs ed\u0259n video&ccedil;arxa baxd\u0131.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev stansiyalar\u0131 i\u015f\u0259 sald\u0131.<\/p>\n<p>M\u0259lumat verildi ki, bu g&uuml;n\u0259 q\u0259d\u0259r &ldquo;Az\u0259rEnerji&rdquo; ASC t\u0259r\u0259find\u0259n Z\u0259ngilan rayonunda 30 n\u0259f\u0259r \u0259sas\u0259n yerli sakin daimi i\u015fl\u0259 t\u0259min edilib. &Uuml;mumilikd\u0259, i\u015f\u011faldan azad edil\u0259n \u0259razil\u0259rd\u0259 indiy\u0259d\u0259k Prezident \u0130lham \u018fliyevin m\u0259\u015f\u011fulluq v\u0259 m\u0259skunla\u015fma siyas\u0259tin\u0259 uy\u011fun olaraq &ldquo;Az\u0259rEnerji&rdquo; t\u0259r\u0259find\u0259n 400-\u0259 yax\u0131n daimi i\u015f yeri yarad\u0131l\u0131b. Yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 10-dan art\u0131q Ki&ccedil;ik Su Elektrik stansiyalar\u0131n\u0131n (KSES) istismara verilm\u0259si v\u0259 \u0259lav\u0259 KSES-l\u0259rin tikintisin\u0259 ba\u015flan\u0131lmas\u0131 il\u0259 i\u015f&ccedil;i say\u0131 550-ni ke&ccedil;\u0259c\u0259k. \u0130\u015f&ccedil;il\u0259rin 70 faizi m\u0259hz i\u015f\u011faldan azad edil\u0259n rayonlar\u0131n sakinl\u0259ridir.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur regionlar\u0131nda &ldquo;Az\u0259rEnerji&rdquo; ASC t\u0259r\u0259find\u0259n iki yeni m&uuml;\u0259ssis\u0259 &#8211; &ldquo;Qaraba\u011f Regional Elektrik \u015e\u0259b\u0259k\u0259si&rdquo; MMC v\u0259 &ldquo;Ya\u015f\u0131l Enerji Elektrik Stansiyas\u0131&rdquo; MMC yarad\u0131l\u0131b. \u0130\u015f\u0259g&ouml;t&uuml;rm\u0259 zaman\u0131, ilk n&ouml;vb\u0259d\u0259, &ldquo;Az\u0259rEnerji&rdquo; ASC-d\u0259 haz\u0131rda i\u015fl\u0259y\u0259n ke&ccedil;mi\u015f m\u0259cburi k&ouml;&ccedil;k&uuml;nl\u0259r aras\u0131ndan se&ccedil;im edilib. Eyni zamanda, regionlarda m\u0259skunla\u015fd\u0131r\u0131lan sakinl\u0259rin i\u015f\u0259 c\u0259lb edilm\u0259l\u0259ri zaman\u0131 pe\u015f\u0259si olmayan kadrlar &uuml;&ccedil;&uuml;n t\u0259liml\u0259r ke&ccedil;irilib, sertifikatla\u015fd\u0131r\u0131lma apar\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev may\u0131n 18-d\u0259 &ldquo;Az\u0259rEnerji&rdquo; A&ccedil;\u0131q S\u0259hmdar C\u0259miyy\u0259tinin &ldquo;Z\u0259ngilan&rdquo; v\u0259 &ldquo;\u015eay\u0131fl\u0131&rdquo; Su Elektrik stansiyalar\u0131n\u0131n a&ccedil;\u0131l\u0131\u015flar\u0131n\u0131 edib.<\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, bu bar\u0259d\u0259 Prezidentin M\u0259tbuat xidm\u0259ti m\u0259lumat yay\u0131b.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev may\u0131n 18-d\u0259 &ldquo;Az\u0259rEnerji&rdquo; A&ccedil;\u0131q S\u0259hmdar C\u0259miyy\u0259tinin &ldquo;Z\u0259ngilan&rdquo; v\u0259 &ldquo;\u015eay\u0131fl\u0131&rdquo; Su Elektrik stansiyalar\u0131n\u0131n a&ccedil;\u0131l\u0131\u015flar\u0131n\u0131 edib. Ucnoqta x\u0259b\u0259r verir ki, &ldquo;Az\u0259rEnerji&rdquo; ASC-nin prezidenti Baba Rzayev d&ouml;vl\u0259timizin ba\u015f&ccedil;\u0131s\u0131na&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[91],"tags":[],"class_list":["post-202407","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-olkeici"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/202407","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=202407"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/202407\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=202407"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=202407"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=202407"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}