{"id":201539,"date":"2024-05-06T11:11:26","date_gmt":"2024-05-06T07:11:26","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=201539","title":{"rendered":"D\u00f6vl\u0259t M\u00fckafat\u0131na t\u0259qdim olunan elmi-texniki kompleks i\u015fin ictimai m\u00fczakir\u0259si ke\u00e7irilib"},"content":{"rendered":"<p><strong>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyi akademik \u018fli Quliyev ad\u0131na A\u015fqarlar Kimyas\u0131 \u0130nstitutu v\u0259 T\u0259cr&uuml;b\u0259-S\u0259naye Zavodunun r\u0259hb\u0259rliyi Az\u0259rbaycan D&ouml;vl\u0259t Neft v\u0259 S\u0259naye Universitetinin Kimya texnologiya fak&uuml;lt\u0259sinin bir qrup professor m&uuml;\u0259llim v\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259 hey\u0259ti g&ouml;r&uuml;\u015f ke&ccedil;irib.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, universitetin elmi i\u015fl\u0259r &uuml;zr\u0259 prorektoru, professor L\u0259taf\u0259t Qarda\u015fova giri\u015f nitqi il\u0259 &ccedil;\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k bildirib ki, bu g&ouml;r&uuml;\u015f&uuml;n \u0259sas m\u0259qs\u0259di Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Elm, texnika, memarl\u0131q, m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 \u0259d\u0259biyyat &uuml;zr\u0259 D&ouml;vl\u0259t M&uuml;kafatlar\u0131 m&uuml;sabiq\u0259sin\u0259 texnika &uuml;zr\u0259 t\u0259qdim olunan Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyi akademik \u018fli Quliyev ad\u0131na A\u015fqarlar Kimyas\u0131 \u0130nstitutu v\u0259 T\u0259cr&uuml;b\u0259-S\u0259naye Zavodunun yaratd\u0131\u011f\u0131 &ldquo;X&uuml;susi t\u0259yinatl\u0131 s&uuml;rtk&uuml; ya\u011flar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 istehsal\u0131n\u0131n t\u0259\u015fkili&rdquo; adl\u0131 elmi-texniki kompleks i\u015fin ictimai m&uuml;zakir\u0259sini ke&ccedil;irm\u0259kdir.<\/p>\n<p>O, m\u0259lumat &uuml;&ccedil;&uuml;n qeyd edib ki, D&ouml;vl\u0259t m&uuml;kafat\u0131na t\u0259qdim olunan bu kompleks elmi-texniki i\u015f &ouml;lk\u0259mizin m&uuml;dafi\u0259 q&uuml;dr\u0259tinin y&uuml;ks\u0259ldilm\u0259si v\u0259 strateji materiallar &uuml;zr\u0259 xarici &ouml;lk\u0259l\u0259rd\u0259n as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n azald\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 x&uuml;susi t\u0259yinatl\u0131 texnika &uuml;&ccedil;&uuml;n y&uuml;ks\u0259k keyfiyy\u0259tli, r\u0259qab\u0259t\u0259 davaml\u0131 x&uuml;susi t\u0259yinatl\u0131 s&uuml;rtk&uuml; ya\u011flar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 istehsal\u0131n\u0131n t\u0259\u015fkilin\u0259 h\u0259sr olunub.&nbsp;<\/p>\n<p>\u0130\u015fin r\u0259hb\u0259ri A\u015fqarlar Kimyas\u0131 \u0130nstitutunun ba\u015f direktoru akademik Vaqif F\u0259rz\u0259liyev geni\u015f t\u0259qdimatla &ccedil;\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k bildirib ki, 2024-c&uuml; il &uuml;zr\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Elm, texnika, memarl\u0131q, m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 \u0259d\u0259biyyat &uuml;zr\u0259 D&ouml;vl\u0259t M&uuml;kafatlar\u0131 Komissiyas\u0131na t\u0259qdim olunan i\u015fl\u0259r s\u0131ras\u0131nda yer alan Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyinin A\u015fqarlar Kimyas\u0131 \u0130nstitutu v\u0259 T\u0259cr&uuml;b\u0259-S\u0259naye Zavodu t\u0259r\u0259find\u0259n m&uuml;\u0259llifl\u0259ri tan\u0131nm\u0131\u015f akademik Vaqif F\u0259rz\u0259liyev, professorlar H\u0259qiq\u0259t Cavadova, \u018ffsun Sucayev, dosentl\u0259r Vasif Abbasov v\u0259 S\u0259xav\u0259t R&uuml;st\u0259mov olan &ldquo;X&uuml;susi t\u0259yinatl\u0131 s&uuml;rtk&uuml; ya\u011flar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 istehsal\u0131n\u0131n t\u0259\u015fkili&rdquo; adl\u0131 kompleks elmi-texniki i\u015fin \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259lm\u0259si laboratoriyadan istehsal sah\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r uzun v\u0259 &ccedil;\u0259tin bir yol ke&ccedil;mi\u015fdir:<\/p>\n<p>&ldquo;A\u015fqarlar Kimyas\u0131 \u0130nstitutu M&uuml;st\u0259qil D&ouml;vl\u0259tl\u0259r Birliyi respublikalar\u0131nda yegan\u0259 elmi m\u0259rk\u0259z olmaqla, yarand\u0131\u011f\u0131 vaxtdan indiy\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259n &uuml;md\u0259 strateji m\u0259hsul kimi s&uuml;rtk&uuml; ya\u011flar\u0131na, yanacaqlara v\u0259 x&uuml;susi mayel\u0259r\u0259 a\u015fqarlar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 onlar\u0131n \u0259sas\u0131nda m&uuml;xt\u0259lif t\u0259yinatl\u0131, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n x&uuml;susi t\u0259yinatl\u0131 y&uuml;ks\u0259k keyfiyy\u0259tli s&uuml;rtk&uuml; v\u0259 yanacaq kompozisiyalar\u0131, x&uuml;susi mayel\u0259rin i\u015fl\u0259nib haz\u0131rlanmas\u0131 v\u0259 istehsal\u0131n\u0131n t\u0259\u015fkili &uuml;zr\u0259 elmi-t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259ri apar\u0131r. Motor, transmissiya v\u0259 s\u0259naye ya\u011flar\u0131n\u0131n, h\u0259m&ccedil;inin x&uuml;susi mayel\u0259rin istehsal\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n bir s\u0131ra a\u015fqarlar bu institut aliml\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259l\u0259 SSR\u0130 d&ouml;vr&uuml;nd\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 s\u0259naye istehsal\u0131 &ouml;lk\u0259mizl\u0259 yana\u015f\u0131, Rusiya (Ufa, Perm, Yaroslavl, Novo-Kuyb\u0131\u015fevsk), Ukrayna (\u015eostka, Xarkov) v\u0259 Belarus Respublikas\u0131nda (Novopolotsk) t\u0259\u015fkil edilmi\u015fdir. H\u0259min ya\u011flardan biri d\u0259 Ukraynan\u0131n Xarkov \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n x&uuml;susi t\u0259yinatl\u0131 zavodda istehsal olunan h\u0259rbi texnikan\u0131n dizel m&uuml;h\u0259rriki &uuml;&ccedil;&uuml;n yarad\u0131lm\u0131\u015f motor ya\u011f\u0131d\u0131r&rdquo;.<\/p>\n<p>V.F\u0259rz\u0259liyev bildirib ki, bu elmi-texniki kompleks i\u015f hans\u0131sa ya\u011f\u0131n laboratoriya \u015f\u0259raitind\u0259 al\u0131n\u0131b sad\u0259c\u0259 t\u0259tbiq\u0259 t&ouml;vsiy\u0259si s\u0259viyy\u0259sind\u0259 bir i\u015f deyil: &ldquo;Burada s&ouml;hb\u0259t &ouml;lk\u0259mizin bundan sonrak\u0131 iqtisadi inki\u015faf\u0131na, \u0259l\u0259lx&uuml;sus m&uuml;dafi\u0259 q&uuml;dr\u0259tinin art\u0131r\u0131lmas\u0131na b&ouml;y&uuml;k t&ouml;hf\u0259 verm\u0259k g&uuml;c&uuml;nd\u0259 olan tamamlanm\u0131\u015f fundamental elmi-texniki bir i\u015fd\u0259n gedir. \u018fg\u0259r n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, x&uuml;susi t\u0259yinatl\u0131 s&uuml;rtk&uuml; ya\u011flar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 prosesi bir s\u0131ra m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n ibar\u0259tdir: elmi \u0259saslarla baza ya\u011flar\u0131n\u0131n v\u0259 m&uuml;vafiq a\u015fqar paketinin se&ccedil;ilm\u0259si, laboratoriya s\u0131naqlar\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 s&uuml;rtk&uuml; kompozisiyas\u0131n\u0131n optimal t\u0259rkibinin &nbsp;m&uuml;\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si, bir s\u0131ra m&uuml;h\u0259rrikl\u0259rd\u0259 stend s\u0131naqlar\u0131ndan ke&ccedil;irilm\u0259si v\u0259 n\u0259hay\u0259t b&uuml;t&uuml;n s\u0131naqlar m&uuml;sb\u0259t n\u0259tic\u0259 il\u0259 bit\u0259rs\u0259 &mdash; real m&uuml;h\u0259rrikd\u0259 s\u0131naqlar\u0131n apar\u0131lmas\u0131, onda biz b&uuml;t&uuml;n bu sadalanana m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259ri u\u011furla ke&ccedil;ib art\u0131q istehsal\u0131n\u0131n da t\u0259\u015fkil olundu\u011fu v\u0259 yax\u0131n vaxtlarda Pakistan, Banqlade\u015f, Tayland v\u0259 M\u0259rake\u015f kimi &ouml;lk\u0259l\u0259r\u0259 ixrac edil\u0259c\u0259k tam \u0259sasland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f elmi-texniki kompleks i\u015fd\u0259n dan\u0131\u015fm\u0131\u015f oluruq&rdquo;.<\/p>\n<p>Akademik b&ouml;y&uuml;k alim \u0259m\u0259yinin n\u0259tic\u0259si olan fundamental-t\u0259tbiqi \u0259sasl\u0131 unikal kompleks i\u015finin yeniliyini v\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tini yarad\u0131lm\u0131\u015f x&uuml;susi t\u0259yinatl\u0131 ya\u011flar &uuml;&ccedil;&uuml;n al\u0131nm\u0131\u015f 3-&uuml; &ldquo;M\u0259xfi&rdquo; qrifl\u0259 olmaqla &uuml;mumilikd\u0259 4 patent d\u0259 t\u0259sdiq edir.<br \/>\nO, sonda vur\u011fulay\u0131b ki, bu kompleks elmi-texniki i\u015f b&uuml;t&uuml;n markal\u0131 x&uuml;susi texnikan\u0131n dizel m&uuml;h\u0259rrikl\u0259rind\u0259 istifad\u0259 olunan s&uuml;rtk&uuml; ya\u011flar\u0131na olan t\u0259l\u0259bat\u0131n &ouml;d\u0259nilm\u0259sini, &ouml;lk\u0259mizin strateji material olan x&uuml;susi t\u0259yinatl\u0131 s&uuml;rtk&uuml; ya\u011flar\u0131 sah\u0259sind\u0259 xarici &ouml;lk\u0259l\u0259rd\u0259n as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n azald\u0131lmas\u0131n\u0131 v\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f ya\u011flar\u0131n b\u0259zi xarici &ouml;lk\u0259l\u0259r\u0259 ixrac\u0131n\u0131 da n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur.&nbsp;<\/p>\n<p>T\u0259dbird\u0259 m&ouml;vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259trafl\u0131 fikir m&uuml;badil\u0259si apar\u0131ld\u0131qdan sonra i\u015ftirak&ccedil;lar\u0131n suallar\u0131 cavabland\u0131r\u0131l\u0131b.M&uuml;zakir\u0259 olunan m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259dar Universitetin alim \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131ndan Kimya texnologiya fak&uuml;lt\u0259sinin dekan\u0131 professor Sevinc M\u0259mm\u0259dxanova, Kimya v\u0259 qeyri-&uuml;zvi madd\u0259l\u0259rin texnologiyas\u0131 kafedras\u0131n\u0131n m&uuml;diri professor Yunis Q\u0259hr\u0259manl\u0131, Neft-kimya texnologiyas\u0131 v\u0259 s\u0259naye ekologiyas\u0131 kafedras\u0131n\u0131n m&uuml;diri texnika elml\u0259ri namiz\u0259di, dosent N\u0259rmin\u0259 \u018fliyeva, h\u0259min kafedran\u0131n dosenti, kimya &uuml;zr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru Elvira H&uuml;seynova, Y&uuml;ks\u0259k Texnologiya Park\u0131n\u0131n ba\u015f direktoru dosent Vasif Abbasov v\u0259 dig\u0259rl\u0259ri &ccedil;\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k 2024-ci il &uuml;zr\u0259 &ldquo;Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Elm, texnika, memarl\u0131q, m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 \u0259d\u0259biyyat &uuml;zr\u0259 D&ouml;vl\u0259t M&uuml;kafat\u0131&rdquo;na AR ETN A\u015fqarlar Kimyas\u0131 \u0130nstitutu v\u0259 T\u0259cr&uuml;b\u0259-S\u0259naye Zavodu MMC t\u0259r\u0259find\u0259n texnika sah\u0259si &uuml;zr\u0259 t\u0259qdim edilmi\u015f &ldquo;X&uuml;susi t\u0259yinatl\u0131 s&uuml;rtk&uuml; ya\u011flar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 istehsal\u0131n\u0131n t\u0259\u015fkili&rdquo; &nbsp;kompleks elmi-texniki i\u015fi m&uuml;sb\u0259t d\u0259y\u0259rl\u0259ndiribl\u0259r.<\/p>\n<p>Sonda m&uuml;zakir\u0259y\u0259 yekun vuran professor L\u0259taf\u0259t Qarda\u015fova elmi-texniki i\u015fin \u0259h\u0259miyy\u0259tini qeyd edib, \u0259trafl\u0131 v\u0259 ayd\u0131n t\u0259qdimata g&ouml;r\u0259 m&uuml;\u0259llifl\u0259r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk&uuml;r&uuml;n&uuml; bildirib.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyi akademik \u018fli Quliyev ad\u0131na A\u015fqarlar Kimyas\u0131 \u0130nstitutu v\u0259 T\u0259cr&uuml;b\u0259-S\u0259naye Zavodunun r\u0259hb\u0259rliyi Az\u0259rbaycan D&ouml;vl\u0259t Neft v\u0259 S\u0259naye Universitetinin Kimya texnologiya fak&uuml;lt\u0259sinin bir qrup professor m&uuml;\u0259llim&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-201539","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/201539","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=201539"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/201539\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=201539"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=201539"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=201539"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}