{"id":200393,"date":"2024-04-18T05:46:50","date_gmt":"2024-04-18T01:46:50","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=200393","title":{"rendered":"Gen terapiyas\u0131 hemofiliyada \u00fcmid verir"},"content":{"rendered":"<p><strong>17 aprel &Uuml;mumd&uuml;nya Hemofiliya G&uuml;n&uuml;d&uuml;r. Hemofiliya, laxtalanma faktorlar\u0131n\u0131n &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n qan\u0131n laxtalana bilm\u0259diyi nadir bir x\u0259st\u0259likdir. Da\u015f\u0131y\u0131c\u0131 qad\u0131nlar\u0131n geni u\u015faqlar\u0131na &ouml;t&uuml;rm\u0259 \u015fans\u0131 50 faizdir.&nbsp;<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, hematologiya m&uuml;t\u0259x\u0259ssisi prof. dr. Mustafa K&ouml;ro\u011flu, hemofiliyan\u0131n m&uuml;alic\u0259sind\u0259 ya\u015fanan &ccedil;\u0259tinlikl\u0259r\u0259 g&ouml;r\u0259 ehtiyat t\u0259dbirl\u0259rinin al\u0131nmas\u0131n\u0131n prioritet oldu\u011funu vur\u011fulayaraq, hemofiliya il\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u0259zi m\u0259lumatlar\u0131 verdi:<\/p>\n<p>&nbsp;&quot;Qan\u0131m\u0131zda f\u0259rqli funksiyalar\u0131 olan z&uuml;lallar var. Onlar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131n f\u0259rqli funksiyalar\u0131 var. B\u0259zi z&uuml;lallar h\u0259ddind\u0259n art\u0131q x\u0259st\u0259liyin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq x&uuml;susiyy\u0259tin\u0259 malikdir. Travma ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman damarlar\u0131m\u0131zdan qan t&ouml;k&uuml;lm\u0259si bu z&uuml;lallar\u0131n laxtalanmas\u0131ndan m\u0259suldur. Bu amill\u0259r\u0259 faktorlar deyilir. Normal h\u0259yatda bu faktorlar i\u015fl\u0259mir, y\u0259ni h\u0259r\u0259k\u0259tsizdirl\u0259r. \u018fg\u0259r i\u015fl\u0259s\u0259ydil\u0259r, qan\u0131m\u0131z donar, damarlar v\u0259 qan d&ouml;vran\u0131 davam etm\u0259y\u0259c\u0259k, bir yandan da qan d&ouml;vran\u0131 dursa da, b\u0259d\u0259nin dig\u0259r yerl\u0259rind\u0259 qanaxma ba\u015flard\u0131. Ancaq b\u0259zi insanlarda bu amill\u0259rd\u0259 &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131qlar, h\u0259ddind\u0259n art\u0131ql\u0131qlar v\u0259 ya anormall\u0131qlar ola bil\u0259r&quot;.<\/p>\n<p>&nbsp;Koaqulyasiya faktoru x\u0259st\u0259likl\u0259rinin \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin irsi x\u0259st\u0259likl\u0259r qrupunda oldu\u011funu s&ouml;yl\u0259y\u0259n prof. Dr. K&ouml;ro\u011flu \u0259ks\u0259r hallarda x\u0259st\u0259lik ail\u0259vi x&uuml;susiyy\u0259tl\u0259r\u0259 malikdir v\u0259 q&uuml;surlu geni da\u015f\u0131yan valideynd\u0259n miras yolu il\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sl\u0259 &ouml;t&uuml;r&uuml;ld&uuml;y&uuml;n&uuml; deyir.<\/p>\n<p>Professor bildirib ki, hemofiliyal\u0131 x\u0259st\u0259l\u0259rin qan\u0131nda kifay\u0259t q\u0259d\u0259r laxtalanma faktoru olmad\u0131\u011f\u0131ndan, yaralanan zaman qanlar\u0131 normal laxtalanm\u0131r. Dr. K&ouml;ro\u011flu deyib: &quot;K\u0259silmi\u015f v\u0259 z\u0259d\u0259l\u0259nmi\u015f nahiy\u0259d\u0259 qanaxma daha uzun s&uuml;r&uuml;r. Travmadan sonra gec qanaxma ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r. Ki&ccedil;ik z\u0259d\u0259l\u0259r &uuml;mumiyy\u0259tl\u0259 ciddi problem yaratm\u0131r. Orqanlar\u0131n, \u0259z\u0259l\u0259l\u0259rin v\u0259 ya oynaqlar\u0131n g&ouml;r&uuml;nm\u0259y\u0259n daxili hiss\u0259l\u0259rind\u0259 meydana g\u0259l\u0259n qanaxma ciddi narahatl\u0131q do\u011furur. Planl\u0131 v\u0259 ani inki\u015faflar &quot;Bel\u0259 hallarda z\u0259ruri c\u0259rrahi \u0259m\u0259liyyatlar zaman\u0131 v\u0259 ya sonras\u0131nda qanaxma a\u011f\u0131rla\u015fmalar\u0131n\u0131n inki\u015faf riski d\u0259 &ccedil;ox y&uuml;ks\u0259kdir.&quot; Daxili qanaxman\u0131n orqan v\u0259 toxumalara z\u0259r\u0259r ver\u0259 bil\u0259c\u0259yi &uuml;&ccedil;&uuml;n h\u0259yati t\u0259hl&uuml;k\u0259si oldu\u011funu ifad\u0259 ed\u0259n Prof. Dr. K&ouml;ro\u011flu, &quot;Qan\u0131n laxtalanma prosesini yava\u015flatan hemofiliya x\u0259st\u0259liyi ciddi f\u0259sadlara yol a&ccedil;a bil\u0259r. Oynaqda qanaxma xroniki hala g\u0259ldiyi &uuml;&ccedil;&uuml;n f\u0259rdl\u0259r qollar\u0131n\u0131 v\u0259 ayaqlar\u0131n\u0131 d&uuml;zg&uuml;n h\u0259r\u0259k\u0259t etdir\u0259 bilm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131rlar. Oynaq deformasiyalar\u0131 inki\u015faf etdiyi &uuml;&ccedil;&uuml;n x\u0259st\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259lik \u0259lil qala bil\u0259r&rdquo;.<\/p>\n<p>DA\u015eIYICI QADINLAR BUNU U\u015eAQLARINA KE&Ccedil;\u0130R\u0130R<br \/>\nHemofiliyan\u0131n &uuml;mumiyy\u0259tl\u0259 genetik bir x\u0259st\u0259lik oldu\u011funu vur\u011fulayan Prof. Dr. K&ouml;ro\u011flu deyib: &quot;Ancaq x\u0259st\u0259liyin m&uuml;xt\u0259lif n&ouml;vl\u0259ri v\u0259 \u015fidd\u0259t d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259ri var. Qanaman\u0131n gedi\u015fi buna g&ouml;r\u0259 d\u0259yi\u015fir. B\u0259zi hallar do\u011fu\u015fdan a\u011f\u0131r ke&ccedil;ir. Dig\u0259rl\u0259ri normal h\u0259yatlar\u0131n\u0131 davam etdirirl\u0259r v\u0259 qanaxma yaln\u0131z h\u0259yat\u0131n m&uuml;\u0259yy\u0259n d&ouml;vrl\u0259rind\u0259 ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r. Da\u015f\u0131y\u0131c\u0131 qad\u0131nlar\u0131n 50 faiz u\u015faq sahibi olma \u015fans\u0131 var, bu geni &ouml;t&uuml;r&uuml;rl\u0259r v\u0259 h\u0259tta t\u0259k bir x\u0259st\u0259 geni da\u015f\u0131yan o\u011flanda hemofiliya inki\u015faf edir hemofiliya v\u0259 da\u015f\u0131y\u0131c\u0131 qad\u0131n da hemofiliya inki\u015faf etdir\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>GENET\u0130K D\u0130AQNOST\u0130K TESTL\u018fR \u018fH\u018fM\u0130YY\u018fTL\u0130D\u0130R<br \/>\nHemofiliyan\u0131n m&uuml;alic\u0259si haqq\u0131nda da m\u0259lumat ver\u0259n Prof. Dr. K&ouml;ro\u011flu, &quot;Qohum evlilikl\u0259rinin &ccedil;ox oldu\u011fu b\u0259zi c\u0259miyy\u0259tl\u0259rd\u0259 hemofiliya daha &ccedil;ox m&uuml;\u015fahid\u0259 oluna bil\u0259r. Bel\u0259 hallarda genetik diaqnostika testl\u0259rinin apar\u0131lmas\u0131, antenatal (prenatal) m&uuml;ayin\u0259l\u0259rl\u0259 d&ouml;l&uuml;n diaqnozunun qoyulmas\u0131 v\u0259 genetik m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259rin verilm\u0259si t&ouml;vsiy\u0259 olunur. Ancaq n\u0259 zaman hemofiliyal\u0131 k&ouml;rp\u0259 do\u011fulsa, ail\u0259 maarifl\u0259ndirilm\u0259li v\u0259 u\u015fa\u011fa laz\u0131mi m\u0259lumat verilm\u0259lidir (m&uuml;alic\u0259d\u0259ki &ccedil;\u0259tinlikl\u0259r\u0259 g&ouml;r\u0259 ilk se&ccedil;imimiz hemofiliyan\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131d\u0131r). \u018fv\u0259zedici m&uuml;alic\u0259 yaln\u0131z venadaxili d\u0259rman enjeksiyonu il\u0259 edil\u0259 bil\u0259r. Bunun xaricind\u0259 adekvat faktorun d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si hallar\u0131nda bel\u0259, qanaxma riski v\u0259 immun sisteminin laxtalanma faktorlar\u0131na qar\u015f\u0131 reaksiyas\u0131 bizim ilk se&ccedil;imimizdir M&uuml;alic\u0259d\u0259ki &ccedil;\u0259tinlikl\u0259r&quot; dedi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>17 aprel &Uuml;mumd&uuml;nya Hemofiliya G&uuml;n&uuml;d&uuml;r. Hemofiliya, laxtalanma faktorlar\u0131n\u0131n &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n qan\u0131n laxtalana bilm\u0259diyi nadir bir x\u0259st\u0259likdir. Da\u015f\u0131y\u0131c\u0131 qad\u0131nlar\u0131n geni u\u015faqlar\u0131na &ouml;t&uuml;rm\u0259 \u015fans\u0131 50 faizdir.&nbsp; Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, hematologiya m&uuml;t\u0259x\u0259ssisi&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[108],"tags":[],"class_list":["post-200393","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-leykoz"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/200393","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=200393"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/200393\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=200393"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=200393"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=200393"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}