{"id":199562,"date":"2024-04-04T05:15:30","date_gmt":"2024-04-04T01:15:30","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=199562","title":{"rendered":"Son 34 ild\u0259 qlobal uzun\u00f6m\u00fcrl\u00fcl\u00fck art\u0131b &#8211;"},"content":{"rendered":"<p><strong>Va\u015finqton Universitetinin Sa\u011flaml\u0131q &Ouml;l&ccedil;m\u0259l\u0259ri v\u0259 Qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si \u0130nstitutunun amerikal\u0131 aliml\u0259ri m&uuml;\u0259yy\u0259n edibl\u0259r ki, 1990-c\u0131 ild\u0259n b\u0259ri d&uuml;nyada g&ouml;zl\u0259nil\u0259n &ouml;m&uuml;r uzunlu\u011fu 6,2 il art\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, ara\u015fd\u0131rma &quot;The Lancet&quot; elmi jurnal\u0131nda d\u0259rc olunub.<\/p>\n<p>M&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259rin fikrinc\u0259, Yer k&uuml;r\u0259sind\u0259 insanlar son &uuml;&ccedil; onillikd\u0259 \u0259n &ccedil;ox &ouml;l&uuml;m\u0259 s\u0259b\u0259b olan x\u0259st\u0259likl\u0259r &#8211; ishal, t\u0259n\u0259ff&uuml;s yollar\u0131n\u0131n infeksiyalar\u0131, insult v\u0259 &uuml;r\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri il\u0259 m&uuml;bariz\u0259 say\u0259sind\u0259 daha uzun ya\u015fama\u011fa ba\u015flay\u0131blar.<\/p>\n<p>COVID-19 pandemiyas\u0131n\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 &ccedil;\u0259tinlikl\u0259r\u0259 baxmayaraq, t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar COVID-19 pandemiyas\u0131n\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 &ccedil;\u0259tinlikl\u0259r\u0259 baxmayaraq, \u0259sas\u0259n xroniki respirator x\u0259st\u0259likl\u0259r, insult, a\u015fa\u011f\u0131 t\u0259n\u0259ff&uuml;s yollar\u0131n\u0131n infeksiyalar\u0131 v\u0259 x\u0259r&ccedil;\u0259ngd\u0259n &ouml;l&uuml;m hallar\u0131n\u0131n azalmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar C\u0259nub-\u015e\u0259rqi Asiya, \u015e\u0259rqi Asiya v\u0259 Okeaniyada&nbsp;1990 v\u0259 2021-ci ill\u0259r (8,3 il) aras\u0131nda &ouml;m&uuml;r uzunlu\u011funda \u0259n b&ouml;y&uuml;k xalis art\u0131ma malik oldu\u011funu m&uuml;\u0259yy\u0259n edibl\u0259r.<br \/>\nRegional olaraq, g&ouml;zl\u0259nil\u0259n &ouml;m&uuml;r uzunlu\u011funda \u0259n b&ouml;y&uuml;k art\u0131m 1990-2021-ci ill\u0259r aras\u0131nda insanlar\u0131n orta hesabla 10,7 il daha &ccedil;ox ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u015e\u0259rqi Sahara Afrikas\u0131nda m&uuml;\u015fahid\u0259 olunub.<\/p>\n<p>\u0130shal x\u0259st\u0259likl\u0259rin\u0259 n\u0259zar\u0259t regionda ir\u0259lil\u0259yi\u015fl\u0259rin apar\u0131c\u0131 q&uuml;vv\u0259si olmu\u015fdur. \u015e\u0259rqi Asiya, xroniki obstruktiv a\u011fciy\u0259r x\u0259st\u0259liyind\u0259n h\u0259yat itkisinin azalmas\u0131 say\u0259sind\u0259 orta &ouml;m&uuml;r uzunlu\u011funda ikinci \u0259n b&ouml;y&uuml;k art\u0131ma sahib olub.<\/p>\n<p>Aliml\u0259r qeyd edibl\u0259r ki, COVID-19 b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin h\u0259yat\u0131 v\u0259 sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259sas t\u0259hl&uuml;k\u0259l\u0259rd\u0259n biri olaraq qal\u0131r. T\u0259dqiqat h\u0259m&ccedil;inin diabet v\u0259 b&ouml;yr\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259ri kimi qeyri-infeksion x\u0259st\u0259likl\u0259rin artan t\u0259hl&uuml;k\u0259sini &uuml;z\u0259 &ccedil;\u0131xar\u0131b.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Va\u015finqton Universitetinin Sa\u011flaml\u0131q &Ouml;l&ccedil;m\u0259l\u0259ri v\u0259 Qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si \u0130nstitutunun amerikal\u0131 aliml\u0259ri m&uuml;\u0259yy\u0259n edibl\u0259r ki, 1990-c\u0131 ild\u0259n b\u0259ri d&uuml;nyada g&ouml;zl\u0259nil\u0259n &ouml;m&uuml;r uzunlu\u011fu 6,2 il art\u0131b. Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, ara\u015fd\u0131rma &quot;The Lancet&quot; elmi&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-199562","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/199562","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=199562"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/199562\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=199562"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=199562"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=199562"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}