{"id":199387,"date":"2024-04-02T04:09:50","date_gmt":"2024-04-02T00:09:50","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=199387","title":{"rendered":"\u018fg\u0259r u\u015fa\u011f\u0131n\u0131zda bu simptomlar varsa, \u2026"},"content":{"rendered":"<p><strong>2008-ci ild\u0259 b&uuml;t&uuml;n d&uuml;nyada autizm haqq\u0131nda m\u0259lumatl\u0131l\u0131\u011f\u0131 art\u0131rmaq, onun simptomlar\u0131 haqq\u0131nda m\u0259lumatl\u0131l\u0131\u011f\u0131 art\u0131rmaq, erk\u0259n tan\u0131nma\u011f\u0131 populyarla\u015fd\u0131rmaq v\u0259 autizml\u0259 ba\u011fl\u0131 probleml\u0259rin h\u0259lli yollar\u0131n\u0131 tapmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n aprel ay\u0131 &quot;Autizm Maarifl\u0259ndirm\u0259 Ay\u0131&quot; olaraq t\u0259yin edilib.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, u\u015faq x\u0259st\u0259likl\u0259ri m&uuml;t\u0259x\u0259ssisi dr. Canan \u0130nce B&ouml;rek&ccedil;i Autizmin k&ouml;rp\u0259likd\u0259 &ouml;z&uuml;n&uuml; g&ouml;st\u0259rm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 tap\u0131nt\u0131lar\u0131n ya\u015fa g&ouml;r\u0259 d\u0259yi\u015fdiyini qeyd edir.<br \/>\n&nbsp;&ldquo;Genetik v\u0259 xromosom poz\u011funlu\u011fu, vaxt\u0131ndan \u0259vv\u0259l v\u0259 az &ccedil;\u0259ki il\u0259 do\u011fulan u\u015faqlarda risk art\u0131r. Beynin qurulu\u015fu v\u0259 f\u0259aliyy\u0259tind\u0259ki f\u0259rqlilikl\u0259r\u0259 g&ouml;r\u0259 erk\u0259n k&ouml;rp\u0259likd\u0259 \u0259lam\u0259tl\u0259r &ouml;z&uuml;n&uuml; g&ouml;st\u0259rm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r v\u0259 tap\u0131nt\u0131lar ya\u015fa g&ouml;r\u0259 d\u0259yi\u015fir. K&ouml;rp\u0259 1-2 ayda dan\u0131\u015fan adam\u0131n &uuml;z&uuml;n\u0259 baxm\u0131rsa v\u0259 ya g&uuml;l&uuml;ms\u0259yirs\u0259, \u0259g\u0259r 4-5 ayl\u0131qda g&ouml;z&uuml; il\u0259 adam\u0131 izl\u0259mirs\u0259, 6-10 ayda ba, ma-ma \u015f\u0259klind\u0259 hecalar\u0131 t\u0259krar etmirs\u0259, de-de, s\u0259s &ccedil;\u0131xarm\u0131rsa, 8-10 ayda ona baxan insan\u0131 f\u0259rql\u0259ndirmirs\u0259, onu &ouml;z&uuml;nd\u0259n uzaqla\u015fd\u0131rm\u0131rsa, 9-12 ayda birg\u0259 diqq\u0259ti inki\u015faf etdirmirs\u0259, 12-18 ayda m\u0259nal\u0131 s&ouml;zl\u0259ri yoxdursa, ad\u0131na cavab vermirs\u0259, \u0259\u015fyalar\u0131n hiss\u0259l\u0259rin\u0259 h\u0259ddind\u0259n art\u0131q v\u0259 ya atipik maraq g&ouml;st\u0259rirs\u0259, 18-24 ayda obyektl\u0259ri g&ouml;st\u0259rmirs\u0259, iddial\u0131 oyunlar oynam\u0131rsa, simvolik oyunlar\u0131 yoxdursa, insanlar\u0131n h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rini t\u0259qlid etmirs\u0259, insanlar\u0131n h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rini t\u0259qlid etmirs\u0259, \u0259trafa reaksiya vermirs\u0259 v\u0259 ya\u015f\u0131dlar\u0131 il\u0259 az\/az maraqlan\u0131rsa, 2 ya\u015f\u0131nda iki s&ouml;zd\u0259n ibar\u0259t c&uuml;ml\u0259l\u0259r qurmursa, \u0259mrl\u0259ri ba\u015fa d&uuml;\u015fm\u0259kd\u0259 &ccedil;\u0259tinlik &ccedil;\u0259kirs\u0259, 2-3 ya\u015flar\u0131nda ayaq ucu il\u0259 yerim\u0259k, d&ouml;nm\u0259k, yell\u0259m\u0259k, \u0259l &ccedil;almaq, qollar\u0131n\u0131 &ccedil;\u0131rpmaq kimi t\u0259krarlanan davran\u0131\u015flara malikdirs\u0259, f\u0131rlanan \u0259\u015fyalara, y&uuml;ng&uuml;l v\u0259 parlaq \u0259\u015fyalara atipik maraq g&ouml;st\u0259rirs\u0259, 4-5 ya\u015flar\u0131nda sosial qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259y\u0259 maraq g&ouml;st\u0259rmirs\u0259, x\u0259yali oyunlar oynam\u0131rsa, jest v\u0259 mimikalardan m\u0259hdud istifad\u0259 edirs\u0259, duy\u011fular\u0131, k&ouml;rp\u0259nin\/u\u015fa\u011f\u0131n sosial, emosional v\u0259 kommunikativ bacar\u0131qlar\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131 ba\u015fa d&uuml;\u015fm\u0259kd\u0259 &ccedil;\u0259tinlik &ccedil;\u0259kirs\u0259 u\u015fa\u011f\u0131n emosional v\u0259 kommunikativ bacar\u0131qlar\u0131n inki\u015faf\u0131 qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>Unudulmamal\u0131d\u0131r ki, u\u015faqda autizm spektrinin pozulmas\u0131ndan \u015f&uuml;bh\u0259l\u0259nm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n qeyd olunan x&uuml;susiyy\u0259tl\u0259rin ham\u0131s\u0131n\u0131n olmas\u0131 \u015f\u0259rt deyil. H\u0259r hans\u0131 bir \u015f&uuml;bh\u0259li simptom a\u015fkar edildikd\u0259, kliniki qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259 apar\u0131lmal\u0131 v\u0259 u\u015fa\u011f\u0131n risk alt\u0131nda olub-olmamas\u0131na n\u0259zar\u0259t edilm\u0259lidir. &quot;Autizmin \u0259sas simptomlar\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n kifay\u0259t q\u0259d\u0259r m&uuml;dd\u0259t v\u0259 intensivlikl\u0259 planla\u015fd\u0131r\u0131lan t\u0259hsil yana\u015fmalar\u0131, uy\u011funla\u015fma v\u0259 funksionall\u0131\u011f\u0131 pozan paralel psixi x\u0259st\u0259likl\u0259rin t\u0259qibi v\u0259 m&uuml;alic\u0259si, valideyn d\u0259st\u0259yi m&uuml;daxil\u0259l\u0259ri effektiv m&uuml;alic\u0259 &uuml;sullar\u0131d\u0131r&quot; &ndash; m&uuml;t\u0259x\u0259ssis deyib.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2008-ci ild\u0259 b&uuml;t&uuml;n d&uuml;nyada autizm haqq\u0131nda m\u0259lumatl\u0131l\u0131\u011f\u0131 art\u0131rmaq, onun simptomlar\u0131 haqq\u0131nda m\u0259lumatl\u0131l\u0131\u011f\u0131 art\u0131rmaq, erk\u0259n tan\u0131nma\u011f\u0131 populyarla\u015fd\u0131rmaq v\u0259 autizml\u0259 ba\u011fl\u0131 probleml\u0259rin h\u0259lli yollar\u0131n\u0131 tapmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n aprel ay\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-199387","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/199387","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=199387"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/199387\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=199387"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=199387"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=199387"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}