{"id":199304,"date":"2024-04-01T02:51:11","date_gmt":"2024-03-31T22:51:11","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=199304","title":{"rendered":"Xolesterol s\u0259viyy\u0259sini a\u015fa\u011f\u0131 salan"},"content":{"rendered":"<p><strong>D&uuml;zg&uuml;n yem\u0259k sa\u011flam xolesterol s\u0259viyy\u0259sini azaltmaq v\u0259 ya saxlamaq &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259n t\u0259sirli yollardan biridir.<br \/>\nY&uuml;ks\u0259k xolesterol s\u0259viyy\u0259l\u0259ri &uuml;r\u0259k sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na t\u0259sirini v\u0259 &uuml;r\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri riskini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq &ccedil;oxlar\u0131n\u0131 narahat edir. Xolesterol s\u0259viyy\u0259sin\u0259 t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259c\u0259k bir &ccedil;ox amil olsa da, p\u0259hrizimiz ona b&ouml;y&uuml;k t\u0259sir g&ouml;st\u0259r\u0259 bil\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, p\u0259hriziniz\u0259 m&uuml;\u0259yy\u0259n qidalar\u0131n daxil edilm\u0259si xolesterolun a\u015fa\u011f\u0131 sal\u0131nmas\u0131nda v\u0259 yax\u015f\u0131 xolesterolun art\u0131r\u0131lmas\u0131nda m&uuml;h&uuml;m rol oynaya bil\u0259r ki, bu da &uuml;mumi &uuml;r\u0259k sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259\u015fviq edir v\u0259 &uuml;r\u0259k x\u0259st\u0259liyi riskini azald\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Paxlal\u0131lar<\/strong><br \/>\nPaxlal\u0131lar yaln\u0131z sa\u011flam p\u0259hrizin &ccedil;ox y&ouml;nl&uuml; v\u0259 qidal\u0131 komponentl\u0259ri deyil, h\u0259m d\u0259 sa\u011flam xolesterol s\u0259viyy\u0259l\u0259rini idar\u0259 etm\u0259k v\u0259 saxlamaqda m&uuml;h&uuml;m rol oynay\u0131rlar. \u018fsas s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n biri, h\u0259zm sistemind\u0259ki xolesterin hiss\u0259cikl\u0259rin\u0259 ba\u011flanaraq v\u0259 qan d&ouml;vran\u0131na daxil olmam\u0131\u015fdan \u0259vv\u0259l onlar\u0131 b\u0259d\u0259nd\u0259n &ccedil;\u0131xararaq xolesterol s\u0259viyy\u0259l\u0259rini idar\u0259 etm\u0259kd\u0259 m&uuml;h&uuml;m rol oynayan onlar\u0131n h\u0259ll olunan lif t\u0259rkibidir.<\/p>\n<p>Nutrients jurnal\u0131nda d\u0259rc edil\u0259n m\u0259lumatlar g&ouml;st\u0259rdi ki, adi protein qidalar\u0131n\u0131n yaln\u0131z 1 unsiyas\u0131n\u0131 &frac14; fincan paxlal\u0131 bitkil\u0259rl\u0259 \u0259v\u0259z etm\u0259k xolesterol s\u0259viyy\u0259sini 10%-d\u0259n &ccedil;ox azalda bil\u0259r. N\u0259tic\u0259l\u0259r h\u0259m&ccedil;inin g&ouml;st\u0259rdi ki, &frac12; fincan paxlal\u0131lar yem\u0259k a\u011f d&uuml;y&uuml; kimi 1 unsiya t\u0259mizl\u0259nmi\u015f tax\u0131llarla m&uuml;qayis\u0259d\u0259 10% daha &ccedil;ox lif, maqnezium, mis v\u0259 kalium t\u0259min edir.<\/p>\n<p><strong>G&ouml;b\u0259l\u0259kl\u0259r<\/strong><br \/>\nG&ouml;b\u0259l\u0259kl\u0259r xolesterin s\u0259viyy\u0259sinin t\u0259nziml\u0259nm\u0259sind\u0259 d\u0259 m&uuml;h&uuml;m rol oynay\u0131r. Onlar\u0131n t\u0259rkibind\u0259 beta-ql&uuml;kanlar v\u0259 xitin kimi g&uuml;cl&uuml; birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rin qar\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 var ki, bu da pis xolesterolu azaltma\u011fa k&ouml;m\u0259k edir v\u0259 potensial olaraq yax\u015f\u0131 xolesterolu art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Makadamiya qoz-f\u0131nd\u0131qlar\u0131<\/strong><br \/>\nMakadamiya qoz-f\u0131nd\u0131qlar\u0131 xolesterolu azaldan t\u0259sirl\u0259ri il\u0259 tan\u0131nan mono doymam\u0131\u015f ya\u011flarla z\u0259ngindir. Bundan \u0259lav\u0259, onlar &uuml;mumi &uuml;r\u0259k sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259\u015fviq ed\u0259n antioksidanlar, p\u0259hriz lifi v\u0259 fitosterollar\u0131n yax\u015f\u0131 m\u0259nb\u0259yidir.<\/p>\n<p>&ldquo;Nutritional Science&rdquo; jurnal\u0131nda d\u0259rc edil\u0259n randomiz\u0259 edilmi\u015f s\u0131naq n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, h\u0259r g&uuml;n makadamiya qoz-f\u0131nd\u0131q yem\u0259k n\u0259inki kilo alma\u011fa, h\u0259m d\u0259 xolesterolu azaldan t\u0259sirl\u0259r\u0259 malikdir.<\/p>\n<p><strong>Gaval\u0131<\/strong><br \/>\nGaval\u0131 lif m\u0259nb\u0259yidir v\u0259 &uuml;r\u0259k sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259 bil\u0259c\u0259k bir &ccedil;ox qida madd\u0259sidir.<br \/>\nM&uuml;nt\u0259z\u0259m gaval\u0131 istehlak\u0131n\u0131 ya\u015fl\u0131 yetkinl\u0259rd\u0259 yax\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015f xolesterol s\u0259viyy\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndir\u0259n t\u0259dqiqatlar var. X&uuml;susil\u0259, 55 ya\u015fdan yuxar\u0131 ki\u015fil\u0259rd\u0259 gaval\u0131 yem\u0259k HDL s\u0259viyy\u0259sinin artmas\u0131 v\u0259 &uuml;mumi HDL xolesterol nisb\u0259tinin yax\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir. Postmenopozal qad\u0131nlar aras\u0131nda g&uuml;nd\u0259 4-6 porsiya quru gaval\u0131 yem\u0259k HDL s\u0259viyy\u0259sinin artmas\u0131 v\u0259 iltihab markerl\u0259rinin azalmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir. Quru gaval\u0131da h\u0259m&ccedil;inin h\u0259ll olunan lif var.<\/p>\n<p><strong>Yulaf<\/strong><br \/>\nYulaf g&ouml;b\u0259l\u0259kl\u0259rd\u0259 olan g&uuml;cl&uuml; xolesterolu azaldan bir madd\u0259 olan beta-ql&uuml;kanla z\u0259ngindir. \u0130stifad\u0259 edildikd\u0259, beta-ql&uuml;kan ba\u011f\u0131rsaqlarda xolesterolla z\u0259ngin &ouml;d tur\u015fular\u0131na ba\u011flanan v\u0259 onlar\u0131n qana sorulmas\u0131na mane olan gel\u0259 b\u0259nz\u0259r bir madd\u0259 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259tirir. Bu proses yaln\u0131z LDL v\u0259 ya &ldquo;pis&rdquo; xolesterini a\u015fa\u011f\u0131 salm\u0131r, h\u0259m d\u0259 &uuml;mumi h\u0259zm sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Ara\u015fd\u0131rmalar g&ouml;st\u0259rib ki, yulaf istehlak\u0131 &uuml;mumi xolesterin v\u0259 LDL xolesterolu m&uuml;vafiq olaraq orta hesabla 5% v\u0259 7% azald\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Avokado<\/strong><br \/>\nP\u0259hriziniz\u0259 avokadonun daxil edilm\u0259si siz\u0259 \u0259lav\u0259 sa\u011flam ya\u011flar alma\u011fa k&ouml;m\u0259k edir. Kliniki bir ara\u015fd\u0131rmada, orta ya\u011fl\u0131 p\u0259hrizin bir hiss\u0259si olaraq g&uuml;nd\u0259 bir avokado yey\u0259n i\u015ftirak&ccedil;\u0131lar, yem\u0259k yem\u0259y\u0259n i\u015ftirak&ccedil;\u0131larla m&uuml;qayis\u0259d\u0259 &uuml;mumi xolesterin v\u0259 pis LDL xolesterinin s\u0259viyy\u0259sini a\u015fa\u011f\u0131 sal\u0131b v\u0259 &uuml;mumi xolesterinin yax\u015f\u0131 HDL xolesterin\u0259 nisb\u0259tini yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p><strong>Sar\u0131msaq<\/strong><br \/>\nAra\u015fd\u0131rmalar sar\u0131msa\u011f\u0131n xolesterol s\u0259viyy\u0259sini bir q\u0259d\u0259r azalda bil\u0259c\u0259yini g&ouml;st\u0259rir. Sar\u0131msaqdak\u0131 allisin kimi aktiv birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rin bu t\u0259sirl\u0259rd\u0259n m\u0259sul oldu\u011fu d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;l&uuml;r.<\/p>\n<p><strong>Bambuk tumurcuqlar\u0131<\/strong><br \/>\nP\u0259hriziniz\u0259 bambuk tumurcuqlar\u0131n\u0131n daxil edilm\u0259si xolesterol s\u0259viyy\u0259l\u0259rin\u0259 n\u0259zar\u0259t etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n t\u0259sirli bir strategiya ola bil\u0259r. Bu tumurcuqlar yaln\u0131z a\u015fa\u011f\u0131 kalorili deyil, h\u0259m d\u0259 p\u0259hriz lifi il\u0259 z\u0259ngindir &#8211; &uuml;r\u0259k-damar sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n vacib bir komponentdir. Bambuk tumurcuqlar\u0131nda olan lif h\u0259zm sistemind\u0259ki xolesterin\u0259 ba\u011flana bil\u0259r, onun b\u0259d\u0259nd\u0259n xaric olmas\u0131na k&ouml;m\u0259k edir v\u0259 bununla da b\u0259d\u0259nd\u0259ki &uuml;mumi xolesterol s\u0259viyy\u0259sini azald\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Ya\u011fl\u0131 bal\u0131q<\/strong><br \/>\nSardina v\u0259 skumbriya kimi ya\u011fl\u0131 bal\u0131qlardan omeqa-3 ya\u011f tur\u015fular\u0131n\u0131 istehlak etm\u0259k, t\u0259rkibind\u0259ki x&uuml;susi omeqa-3 n&ouml;vl\u0259ri, y\u0259ni EPA v\u0259 DHA s\u0259b\u0259bind\u0259n xolesterol s\u0259viyy\u0259l\u0259rini a\u015fa\u011f\u0131 salma\u011fa k&ouml;m\u0259k ed\u0259 bil\u0259r. Bu ya\u011f tur\u015fular\u0131 &uuml;r\u0259k x\u0259st\u0259liyi riskini art\u0131ran bir ya\u011f n&ouml;v&uuml; olan trigliseridl\u0259rin qan s\u0259viyy\u0259sini azaltmaqda m&uuml;h&uuml;m rol oynay\u0131r.<br \/>\nOmeqa-3 ya\u011f tur\u015fular\u0131n\u0131n LDL xolesterinin x\u0259b\u0259r&ccedil;isi olan &ccedil;ox a\u015fa\u011f\u0131 s\u0131xl\u0131ql\u0131 lipoproteinin (VLDL) sintezini mane\u0259 t&ouml;r\u0259tm\u0259kl\u0259 trigliserid s\u0259viyy\u0259l\u0259rini a\u015fa\u011f\u0131 sald\u0131\u011f\u0131 g&ouml;st\u0259rilmi\u015fdir.<\/p>\n<p><strong>Arpa<\/strong><br \/>\nArpa, x&uuml;susil\u0259 &uuml;r\u0259k sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131, h\u0259zm v\u0259 balansl\u0131 bir p\u0259hriz saxlamaq &uuml;&ccedil;&uuml;n faydal\u0131 olan p\u0259hriz lifi, vitamin v\u0259 minerallar\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tli bir m\u0259nb\u0259yidir. T\u0259rkibind\u0259 beta ql&uuml;kan var.<\/p>\n<p><strong>Alma<\/strong><br \/>\nAlmalar, ilk n&ouml;vb\u0259d\u0259 y&uuml;ks\u0259k h\u0259ll olunan lif t\u0259rkibin\u0259 g&ouml;r\u0259 xolesterolu azaldan x&uuml;susiyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 m\u0259\u015fhurdur. Bundan \u0259lav\u0259, almada qan t\u0259zyiqini a\u015fa\u011f\u0131 salmaqla v\u0259 iltihab\u0131 azaltmaqla &uuml;r\u0259k sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rmaqda rol oynayan polifenollar var.<br \/>\nAmerican Journal of Clinical Nutrition-da d\u0259rc edil\u0259n bir ara\u015fd\u0131rma, s\u0259kkiz h\u0259ft\u0259 \u0259rzind\u0259 g&uuml;nd\u0259 iki alma yey\u0259n insanlar\u0131n LDL xolesterinin s\u0259viyy\u0259sinin a\u015fa\u011f\u0131 oldu\u011funu m&uuml;\u0259yy\u0259n edib.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D&uuml;zg&uuml;n yem\u0259k sa\u011flam xolesterol s\u0259viyy\u0259sini azaltmaq v\u0259 ya saxlamaq &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259n t\u0259sirli yollardan biridir. Y&uuml;ks\u0259k xolesterol s\u0259viyy\u0259l\u0259ri &uuml;r\u0259k sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na t\u0259sirini v\u0259 &uuml;r\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri riskini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq &ccedil;oxlar\u0131n\u0131 narahat edir. Xolesterol&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[100],"tags":[],"class_list":["post-199304","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-diger"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/199304","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=199304"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/199304\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=199304"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=199304"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=199304"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}