{"id":197703,"date":"2024-03-04T13:12:59","date_gmt":"2024-03-04T09:12:59","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=197703","title":{"rendered":"Bak\u0131 il\u0259 Berlin aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r yeni inki\u015faf dinamikas\u0131nda"},"content":{"rendered":"<p><strong>Ke&ccedil;\u0259n \u0259srin sonlar\u0131nda 70 illik ya\u015f\u0131 olan rejimin, sosializm sisteminin da\u011f\u0131lmas\u0131 d&uuml;nyan\u0131n siyasi m\u0259nz\u0259r\u0259sind\u0259 ciddi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rl\u0259 m&uuml;\u015fahid\u0259 edilm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. Sovetl\u0259rin da\u011f\u0131lmas\u0131 il\u0259 formala\u015fmaqda olan yeni d&uuml;nya d&uuml;z\u0259ni &ouml;z&uuml;yl\u0259 yeni m&uuml;st\u0259qil respublikalar\u0131n meydana g\u0259lm\u0259sin\u0259 yol a&ccedil;d\u0131. Az\u0259rbaycan da yaranm\u0131\u015f tarixi situasiyadan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k &ouml;z m&uuml;st\u0259qilliyini elan etdi.<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan &ouml;z d&ouml;vl\u0259t m&uuml;st\u0259qilliyini \u0259ld\u0259 etdikd\u0259n sonra d\u0259yi\u015f\u0259n tarixi \u015f\u0259rait yeni xarici siyas\u0259t kursu, eyni zamanda yeni iqtisadi doktrina, iqtisadi m&uuml;nasib\u0259tl\u0259r\u0259 ke&ccedil;id prinsipl\u0259rinin i\u015fl\u0259nib-haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b edirdi. M\u0259hz zaman\u0131nda u\u011furla i\u015fl\u0259nib haz\u0131rlanm\u0131\u015f, z\u0259rg\u0259r d\u0259qiqliyi il\u0259 h\u0259yata ke&ccedil;irilm\u0259y\u0259 ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015f sadalad\u0131\u011f\u0131m\u0131z prinsipl\u0259r v\u0259 siyas\u0259tin m\u0259ntiqi n\u0259tic\u0259sidir ki, bu g&uuml;n Az\u0259rbaycan t\u0259kc\u0259 yerl\u0259\u015fdiyimiz regionda deyil, &uuml;mum\u0259n b&ouml;y&uuml;k bir co\u011frafiyada, h\u0259tta d&uuml;nyada say\u0131l\u0131b-se&ccedil;il\u0259n, h&ouml;rm\u0259t edil\u0259n, eyni zamanda s&ouml;z&uuml;, t\u0259\u015f\u0259bb&uuml;s&uuml; d\u0259st\u0259k g&ouml;r\u0259n bir &ouml;lk\u0259y\u0259 &ccedil;evrilib. Ancaq onu da etiraf etm\u0259m\u0259k m&uuml;mk&uuml;n deyil ki, b&uuml;t&uuml;n bunlara Az\u0259rbaycan he&ccedil; d\u0259 asanl\u0131qla nail olmay\u0131b. Beyn\u0259lxalq g&uuml;c m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin, Qafqaz regionunu &ouml;z&uuml;n&uuml;n x&uuml;susi n&uuml;fuz zonas\u0131na &ccedil;evirm\u0259k niyy\u0259tind\u0259 olan b&ouml;y&uuml;k d&ouml;vl\u0259tl\u0259rin, transmilli korparasiyalar\u0131n regionda toqqu\u015fan maraqlar\u0131 fonunda bir qayda olaraq Az\u0259rbaycan h\u0259d\u0259f &ouml;lk\u0259t\u0259 &ccedil;evrilm\u0259y\u0259 &ccedil;al\u0131\u015f\u0131l\u0131b. Bu bir t\u0259r\u0259fd\u0259n h\u0259min g&uuml;c m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin Az\u0259rbaycan\u0131n z\u0259ngin yeralt\u0131 v\u0259 yer&uuml;st&uuml; s\u0259rv\u0259tl\u0259rin\u0259 sahib olmaq ist\u0259yind\u0259n ir\u0259li g\u0259lirdis\u0259, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n din amili region &ouml;lk\u0259l\u0259rin\u0259 olan m&uuml;nasib\u0259td\u0259 m&uuml;h&uuml;m faktora &ccedil;evrilirdi. C\u0259nubi Qafqaz\u0131n yegan\u0259 m&uuml;s\u0259lman &ouml;lk\u0259si olan Az\u0259rbaycan\u0131n inki\u015faf\u0131, b&ouml;lg\u0259nin s&ouml;z sahibin\u0259 &ccedil;evrilm\u0259si, h\u0259min m\u0259rk\u0259zl\u0259rin ist\u0259k v\u0259 m\u0259qs\u0259dl\u0259ri il\u0259 t\u0259rs m&uuml;t\u0259nasiblik t\u0259\u015fkil edirdi.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"https:\/\/newscenter.az\/uploads\/posts\/2024-03\/alman-1.jpg\" \/><\/p>\n<p>\nZaman\u0131nda yarad\u0131lan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f probleminin ssenari m&uuml;\u0259llifl\u0259ri d\u0259 m\u0259hz regionda maraqlar\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131n\u0131 ist\u0259y\u0259n v\u0259 b&ouml;lg\u0259nin \u0259sas g&uuml;c m\u0259rk\u0259zi say\u0131lan Az\u0259rbaycan\u0131n regional oyun&ccedil;udan qlobal oyun&ccedil;uya &ccedil;evrilm\u0259 ger&ccedil;\u0259kliyini q\u0259bul etm\u0259k ist\u0259m\u0259y\u0259n m\u0259rk\u0259zl\u0259r idi. Baxmayaraq ki, el\u0259 h\u0259min g&uuml;c m\u0259rk\u0259zl\u0259ri, orda t\u0259msil olunan d&ouml;vl\u0259tl\u0259rin m&uuml;tl\u0259q \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin g\u0259l\u0259c\u0259k enerji t\u0259minat\u0131, enerji t\u0259hl&uuml;k\u0259sizliyi m\u0259hz Az\u0259rbaycandan as\u0131l\u0131d\u0131r. Ancaq buna r\u0259\u011fm\u0259n regionda g\u0259rginlik yaratmaq, x&uuml;susil\u0259 bu g\u0259rginlik fonunda Az\u0259rbaycan\u0131 g&uuml;cs&uuml;z duruma salmaq planlar\u0131n\u0131 yer\u0259 qoymurlar. D&uuml;n\u0259n d\u0259 bel\u0259 olub, t\u0259\u0259ss&uuml;fl\u0259r olsun ki, bu g&uuml;n d\u0259 bel\u0259dir. Nec\u0259 ki, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m&uuml;naqi\u015f\u0259si yaranan zaman Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 hans\u0131 q\u0259r\u0259z, \u0259dal\u0259tsizlik n&uuml;mayi\u015f olunurdusa, eyni il\u0259 d\u0259 indi eyni m\u0259nfi tendensiya davam edir. Ancaq onu da qeyd etm\u0259k yerin\u0259 d&uuml;\u015f\u0259r ki, Avropan\u0131n, d&uuml;nyan\u0131n ayr\u0131-ayr\u0131 d&ouml;vl\u0259tl\u0259rinin simas\u0131nda Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 olan m&uuml;nasib\u0259td\u0259 m&uuml;sb\u0259t m\u0259nada istisnalar da var. Bunu Almaniyan\u0131n timsal\u0131nda ayd\u0131n g&ouml;rm\u0259k m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r.<br \/>\n&Uuml;mumiyy\u0259tl\u0259, Almaniya h\u0259r zaman Az\u0259rbaycanla qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 faydal\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa &uuml;st&uuml;nl&uuml;k verib, C\u0259nubi Qafqazda &ouml;lk\u0259mizi \u0259sas t\u0259r\u0259fda\u015f qismind\u0259 g&ouml;r&uuml;b. B\u0259lk\u0259 d\u0259 bu Almaniya il\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda m&uuml;nasib\u0259tl\u0259rin tarixi k&ouml;kl\u0259r\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan ir\u0259li g\u0259lir. Tarix\u0259 n\u0259z\u0259r yetirdikd\u0259 g&ouml;r&uuml;r&uuml;k ki, \u0130ki &ouml;lk\u0259 aras\u0131nda qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 m&uuml;nasib\u0259tl\u0259rin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 XIX \u0259srin ikinci yar\u0131s\u0131na t\u0259sad&uuml;f edir. H\u0259l\u0259 1863-c&uuml; ild\u0259 Almaniyan\u0131n &quot;Simens qarda\u015flar\u0131&quot; firmas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n G\u0259d\u0259b\u0259y \u0259razisind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n mis yataqlar\u0131 bazas\u0131nda iri mis\u0259ritm\u0259 zavodlar\u0131 tikilib. XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rin\u0259d\u0259k bu zavodlarda istehsal edil\u0259n mis C\u0259nubi Qafqazda \u0259ridil\u0259n misin 2\/3 hiss\u0259sini t\u0259\u015fkil edirdi. Bundan \u0259lav\u0259, &quot;Simens qarda\u015flar\u0131&quot; firmas\u0131 Da\u015fk\u0259s\u0259n \u0259razisind\u0259 kobalt yataqlar\u0131 bazas\u0131nda kobalt zavodu in\u015fa edib. Bu zavodlar\u0131n in\u015fas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 xeyli sayda insan i\u015fl\u0259 t\u0259min edilib, \u0259halinin maddi rifah\u0131 y&uuml;ks\u0259lib. Alman s\u0259naye&ccedil;il\u0259rinin bu \u0259razid\u0259 f\u0259all\u0131\u011f\u0131n\u0131n artmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259traf \u0259razil\u0259rd\u0259, x&uuml;susil\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n indiki G&ouml;y-g&ouml;l v\u0259 \u015e\u0259mkir rayonlar\u0131nda alman koloniyalar\u0131 yaran\u0131b.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"https:\/\/newscenter.az\/uploads\/posts\/2024-03\/al-2.jpg\" \/><\/p>\n<p>\nQeyd etdiyimiz kimi Almaniya Az\u0259rbaycan\u0131n Avropada \u0259n vacib siyasi-iqtisadi t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131ndan biridir. Almaniya eyni zamanda Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n \u015e\u0259rqi Avropa &ouml;lk\u0259l\u0259ri il\u0259 s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan Pol\u015fa v\u0259 \u0130sve&ccedil; t\u0259r\u0259find\u0259n ir\u0259li s&uuml;r&uuml;lm&uuml;\u015f &ldquo;\u015e\u0259rq T\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131&rdquo; t\u0259\u015f\u0259bb&uuml;s&uuml;n&uuml;n f\u0259al m&uuml;dafi\u0259&ccedil;isi v\u0259 t\u0259\u015fviqat&ccedil;\u0131s\u0131d\u0131r. \u0130ki &ouml;lk\u0259 aras\u0131nda siyasi m&uuml;nasib\u0259tl\u0259rin y&uuml;ks\u0259k s\u0259viyy\u0259si qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 s\u0259f\u0259rl\u0259r v\u0259 intensiv parlamentl\u0259raras\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qda &ouml;z \u0259ksini tap\u0131b.<\/p>\n<p>&Uuml;mumiyy\u0259tl\u0259, Az\u0259rbaycan-Almaniya ikit\u0259r\u0259fli m&uuml;nasib\u0259tl\u0259rind\u0259 iqtisadi sah\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 m&uuml;h&uuml;m \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131b. \u0130ki &ouml;lk\u0259 aras\u0131nda \u0259laq\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131nda Alman \u0130qtisadiyyat\u0131n\u0131n \u015e\u0259rq Komit\u0259sinin d\u0259 m&uuml;h&uuml;m \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131yan rolu vard\u0131r. Fevral\u0131n 28-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin Alman \u0130qtisadiyyat\u0131n\u0131n \u015e\u0259rq Komit\u0259sinin s\u0259dri Mixael Harms\u0131n r\u0259hb\u0259rlik etdiyi n&uuml;may\u0259nd\u0259 hey\u0259tini q\u0259bul ed\u0259rk\u0259n d\u0259 bunun \u0259yani \u015fahidi olduq.<br \/>\nM\u0259lumat &uuml;&ccedil;&uuml;n qeyd ed\u0259k ki, Almaniya Federativ Respublikas\u0131n\u0131n apar\u0131c\u0131 \u015firk\u0259tl\u0259rinin r\u0259hb\u0259rl\u0259rind\u0259n ibar\u0259t n&uuml;may\u0259nd\u0259 hey\u0259tin\u0259 Almaniya-Az\u0259rbaycan Xarici Ticar\u0259t Palatas\u0131n\u0131n icra&ccedil;\u0131 direktoru Tobias Baumann, &ldquo;Falk&rdquo; konsaltinq \u015firk\u0259tinin icra&ccedil;\u0131 direktoru Tomas Falk, &ldquo;Uniper Global Commodities SE&rdquo; \u015firk\u0259tinin birinci vitse-prezidenti Uve Fip, &ldquo;Rhenus Group&rdquo; beyn\u0259lxalq n\u0259qliyyat \u015firk\u0259tinin layih\u0259l\u0259r &uuml;zr\u0259 idar\u0259 hey\u0259tinin direktoru Heinrix Kerstgens, &ldquo;VNG&rdquo; S\u0259hmdar C\u0259miyy\u0259tinin \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin s\u0259dri Ulf Heitm&uuml;ller v\u0259 &ldquo;HHLA International&rdquo; \u015firk\u0259tinin icra&ccedil;\u0131 direktoru Filip Sveens daxildir. Komit\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259 Almaniya i\u015f adamlar\u0131 aras\u0131nda \u0259laq\u0259l\u0259rin qurulmas\u0131, bu \u0259laq\u0259l\u0259rin inki\u015faf etdirilm\u0259si, &uuml;mum\u0259n Bak\u0131 il\u0259 Berlin aras\u0131nda iqtisadi sah\u0259d\u0259 m&uuml;nasib\u0259tl\u0259rin yeni bir m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 &ccedil;atd\u0131r\u0131lmas\u0131nda sistemli f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259rir. Ke&ccedil;\u0259n il Berlind\u0259 alman i\u015f adamlar\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan i\u015f adamlar\u0131n\u0131n g&ouml;r&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;n ke&ccedil;irilm\u0259si, bu yax\u0131nlarda M&uuml;nxend\u0259 s\u0259f\u0259rd\u0259 olan Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin iri korporasiya r\u0259hb\u0259rl\u0259ri il\u0259 g&ouml;r&uuml;\u015fl\u0259r ke&ccedil;irm\u0259si, bu g&uuml;nl\u0259rd\u0259 is\u0259 b&ouml;y&uuml;k n&uuml;may\u0259nd\u0259 hey\u0259tinin iqtisadi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n g&uuml;nd\u0259liyinin m&uuml;zakir\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n Az\u0259rbaycana s\u0259f\u0259r etm\u0259si &ouml;z-&ouml;zl&uuml;y&uuml;nd\u0259 h\u0259m d\u0259 Almaniyan\u0131n Az\u0259rbaycana olan mara\u011f\u0131ndan, Berlinin Bak\u0131 il\u0259 iqtisadi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 inki\u015faf etdirm\u0259k ist\u0259yind\u0259n x\u0259b\u0259r verir.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"https:\/\/newscenter.az\/uploads\/posts\/2024-03\/alman-2.jpg\" \/><\/p>\n<p>\nEl\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev d\u0259 Alman \u0130qtisadiyyat\u0131n\u0131n \u015e\u0259rq Komit\u0259sinin &ouml;lk\u0259miz\u0259 s\u0259f\u0259rinin iqtisadi sah\u0259d\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259r\u0259 t\u0259kan ver\u0259c\u0259yi q\u0259na\u0259tind\u0259dir. Bu m\u0259nada b&ouml;y&uuml;k n&uuml;may\u0259nd\u0259 hey\u0259tinin Az\u0259rbaycana s\u0259f\u0259rini y&uuml;ks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259n d&ouml;vl\u0259timizin ba\u015f&ccedil;\u0131s\u0131 iqtisadi sah\u0259nin ikit\u0259r\u0259fli m&uuml;nasib\u0259tl\u0259rimizd\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 m&uuml;h&uuml;m rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dey\u0259r\u0259k bunu \u0259laq\u0259l\u0259rimizin yax\u015f\u0131 g&ouml;st\u0259ricisi kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirib.<\/p>\n<p>Almaniya il\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda t\u0259kc\u0259 iqtisadi deyil, eyni zamanda siyasi sah\u0259d\u0259 d\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259r h\u0259r &ouml;t\u0259n g&uuml;n &ouml;z&uuml;n&uuml;n yeni bir m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259m qoyur. \u0130ki &ouml;lk\u0259nin siyasi r\u0259hb\u0259rlikl\u0259ri aras\u0131nda m&ouml;vcud olan y&uuml;ks\u0259k s\u0259viyy\u0259li m&uuml;nasib\u0259tl\u0259r regiondak\u0131 probleml\u0259rin h\u0259llin\u0259 d\u0259 ist\u0259r-ist\u0259m\u0259z siray\u0259t edir. Berlinin t\u0259\u015f\u0259bb&uuml;s&uuml; il\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan aras\u0131nda t\u0259maslar\u0131n bir ne&ccedil;\u0259sinin ard-arda Almaniyada ke&ccedil;irilm\u0259si &ouml;z-&ouml;zl&uuml;y&uuml;nd\u0259 &ouml;lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda m&uuml;nasib\u0259tl\u0259rin y&uuml;ks\u0259k dinamikas\u0131ndan v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 anla\u015fma m&uuml;hitind\u0259 olmas\u0131ndan x\u0259b\u0259r verir.<\/p>\n<p><b>Arzuman Muradl\u0131, &ldquo;Milli \u0130nki\u015faf&rdquo; \u0130ctimai Birliyinin s\u0259dri<\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ke&ccedil;\u0259n \u0259srin sonlar\u0131nda 70 illik ya\u015f\u0131 olan rejimin, sosializm sisteminin da\u011f\u0131lmas\u0131 d&uuml;nyan\u0131n siyasi m\u0259nz\u0259r\u0259sind\u0259 ciddi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rl\u0259 m&uuml;\u015fahid\u0259 edilm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. Sovetl\u0259rin da\u011f\u0131lmas\u0131 il\u0259 formala\u015fmaqda olan yeni d&uuml;nya d&uuml;z\u0259ni &ouml;z&uuml;yl\u0259 yeni m&uuml;st\u0259qil&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-197703","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/197703","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=197703"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/197703\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=197703"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=197703"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=197703"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}