{"id":197486,"date":"2024-02-29T13:30:16","date_gmt":"2024-02-29T09:30:16","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=197486","title":{"rendered":"&#8220;Pey\u011f\u0259mb\u0259r m\u00fcq\u0259dd\u0259s deyil&#8221; &#8211;"},"content":{"rendered":"<p>Ucnoqta.az Kult.az-a istinadla ilahiyyat&ccedil;\u0131 El\u015fad Miri il\u0259 m&uuml;sahib\u0259ni t\u0259qdim edir:<\/p>\n<p><strong>&#8211; El\u015fad b\u0259y, 1400-ildir d\u0259yi\u015film\u0259y\u0259n \u0259n\u0259nvi islam\u0131, dey\u0259s\u0259n, siz d\u0259yi\u015f\u0259r\u0259k modernl\u0259\u015fdirm\u0259k, liberalla\u015fd\u0131rmaq ist\u0259yirsiniz&hellip;<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u018fvv\u0259lc\u0259 onu bilm\u0259liyik ki, m\u0259nim dedikl\u0259rimi 1400 il \u0259rzind\u0259 dey\u0259 bil\u0259n olub, ya olmay\u0131b? Olubsa, niy\u0259 indiy\u0259 q\u0259d\u0259r biz\u0259 &ccedil;atmay\u0131b? Cavab verim: \u018flb\u0259tt\u0259 ki, olub. Biz\u0259 m\u0259lum olan m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n dolay\u0131 el\u0259 bilirik ki, sanki bunlar yenilikdir, m\u0259n d\u0259 &ouml;z&uuml;md\u0259n n\u0259l\u0259ris\u0259 uydururam. \u018fsasland\u0131\u011f\u0131m yegan\u0259 yer is\u0259 Qurand\u0131r, bizi ay\u0131ran yer d\u0259 r\u0259vay\u0259tl\u0259r. 21-ci \u0259srd\u0259 ya\u015fay\u0131r\u0131q. T\u0259s\u0259vv&uuml;r edin ki, bu c&uuml;r m&uuml;asir bir \u0259srd\u0259 d&ouml;vl\u0259t qurumu El\u015fad Mirinin &ldquo;\u0130slamda yoxdur&rdquo; kitab\u0131n\u0131 qada\u011fan edir. Buna g&ouml;r\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259ti, oxucusu fikirl\u0259rimd\u0259n m\u0259hrum olur, h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri g&ouml;r\u0259 bilmir. Yen\u0259 yax\u015f\u0131d\u0131r ki, internet \u0259sridir, bir \u015f\u0259kild\u0259 &ccedil;atd\u0131r\u0131ram. \u0130ndi dediyim m\u0259s\u0259l\u0259 d\u0259 bel\u0259, m\u0259nim d&uuml;\u015f&uuml;nc\u0259md\u0259 olan insanlar h\u0259mi\u015f\u0259 olub, sad\u0259c\u0259, onlara da bir \u015f\u0259kild\u0259 d&ouml;vr\u0259 uy\u011fun mane\u0259l\u0259r t&ouml;r\u0259dilib.<\/p>\n<p><strong>&#8211; \u018fg\u0259r dedikl\u0259riniz v\u0259 sizd\u0259n \u0259vv\u0259l bunlar\u0131 dey\u0259nl\u0259r d\u0259 do\u011fru deyirs\u0259, b&uuml;t&uuml;n bu qada\u011falar\u0131n, qorxunun s\u0259b\u0259bi n\u0259dir?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u018flb\u0259tt\u0259 ki, ticar\u0259t anlay\u0131\u015f\u0131, m\u0259nf\u0259\u0259t. Bu, ke&ccedil;mi\u015fd\u0259 d\u0259 bel\u0259 olub.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Eyni fikri ateistl\u0259r d\u0259 Pey\u011f\u0259mb\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n deyirl\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, donuz ona g&ouml;r\u0259 haram buyurulub ki, Pey\u011f\u0259mb\u0259r donuz saxlam\u0131rd\u0131, donuz saxlayanlar\u0131n da t\u0259s\u0259rr&uuml;fat\u0131na mane olmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n haram hesab edilib&hellip;<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Bu kimi s&ouml;hb\u0259tl\u0259rin ham\u0131s\u0131 uydurmalard\u0131r. Donuzun konkret olaraq niy\u0259 haram olmas\u0131n\u0131 m\u0259n d\u0259 bilmir\u0259m. Amma onu bilir\u0259m ki, y\u0259hudiliyin &ouml;z&uuml;nd\u0259 bel\u0259 qada\u011fan olunub. Onun ya\u011f\u0131ndan-filandan qidalanma\u011fa icaz\u0259 verilmir. Xristianl\u0131q is\u0259 bunu m&uuml;\u0259yy\u0259n formada d\u0259yi\u015fm\u0259y\u0259 &ccedil;al\u0131\u015fd\u0131. Amma bu g&uuml;n insan &uuml;r\u0259yinin klapan\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 ondan istifad\u0259 olunur. Allah donuzun murdar oldu\u011funu demir, sad\u0259c\u0259, qidada istifad\u0259 etm\u0259m\u0259yi bildirir, deyir, ba\u015fqa c&uuml;r istifad\u0259 ed\u0259 bil\u0259rik. Allah\u0131n qoydu\u011fu b&uuml;t&uuml;n qada\u011falar universald\u0131r.<\/p>\n<p><strong>&#8211; El\u015fad b\u0259y, islamda din xadimi anlay\u0131\u015f\u0131 varm\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Xeyr, birm\u0259nal\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 yoxdur.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Onda bel\u0259 &ccedil;\u0131x\u0131r, axund v\u0259 mollalar f\u0131r\u0131ldaq&ccedil;\u0131l\u0131qla m\u0259\u015f\u011fuldur?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Bel\u0259 dey\u0259k, bu g&uuml;n bunu bil\u0259r\u0259k ed\u0259n var, bilm\u0259y\u0259r\u0259k ed\u0259n var. Bu, art\u0131q x&uuml;susi bir pe\u015f\u0259dir. Mollalar n\u0259 i\u015fl\u0259 m\u0259\u015f\u011fuldur? M\u0259s\u0259l\u0259n, &ouml;l&uuml;y\u0259 Quran oxumaq. Ax\u0131 &ouml;l&uuml;y\u0259 Quran oxumaq dind\u0259 yoxdur. Quran diril\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;nd&uuml;r, &ouml;l&uuml;l\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n yox. Yasin sur\u0259sind\u0259 d\u0259 bu a&ccedil;\u0131q-a\u015fkar deyilir. B\u0259s bunun &ouml;z&uuml; art\u0131q biz\u0259 n\u0259s\u0259 demirmi? Yas m\u0259rasimi qurulur. \u0130slamda varm\u0131? Yoxdur. &Uuml;&ccedil;, yeddi, c&uuml;m\u0259 ax\u015fam\u0131 m\u0259rasiml\u0259ri olur. \u0130slamda varm\u0131? Yoxdur. &Ouml;zl\u0259rin\u0259 uy\u011fun \u0259n\u0259n\u0259 formala\u015fd\u0131r\u0131b, ondan da yax\u015f\u0131 m\u0259nada b\u0259hr\u0259l\u0259nirl\u0259r, m\u0259nf\u0259\u0259t \u0259ld\u0259 edirl\u0259r. Din xadiml\u0259ri anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n bu g&uuml;n h\u0259yata ke&ccedil;irdikl\u0259ri din biznesidir. Yas m\u0259clisl\u0259rin\u0259 g\u0259l\u0259n adamlar\u0131n hans\u0131 biri onlar\u0131 dinl\u0259yir, ya el\u0259 \u0259r\u0259bc\u0259 ba\u015fa d&uuml;\u015f&uuml;r? Toyla ba\u011fl\u0131 nec\u0259 biznes anlay\u0131\u015f\u0131 varsa, yasla ba\u011fl\u0131 da el\u0259dir. Q\u0259bir &uuml;st&uuml;d&uuml;r, ba\u015f da\u015f\u0131d\u0131r, yasd\u0131r&#8230; &#8211; ham\u0131s\u0131 biznesdir.<\/p>\n<p><strong>&#8211; El\u015fad b\u0259y, dind\u0259 qad\u0131n\u0131n a&ccedil;\u0131q-sa&ccedil;\u0131q geyinm\u0259sinin c\u0259zas\u0131 varm\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Qurani-K\u0259rim\u0259 \u0259saslansaq, he&ccedil; bir c\u0259za yoxdur.<\/p>\n<p><strong>&#8211; B\u0259s onda hicab n\u0259 &uuml;&ccedil;&uuml;nd&uuml;r?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Hicab tamamil\u0259 ba\u015fqa m&ouml;vzudur. \u018fvv\u0259la, bunu geni\u015f izah etm\u0259liy\u0259m. Quranda &ldquo;\u018fhzab&ldquo; v\u0259 &ldquo;Nur&rdquo; sur\u0259sind\u0259n g\u0259tiril\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259dir. &ldquo;X\u0131mar&rdquo; s&ouml;z&uuml; i\u015fl\u0259nir. O, insan\u0131n ba\u015f &ouml;rt&uuml;s&uuml; m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259ndir. Bir yerd\u0259 d\u0259 &ldquo;hicab&rdquo; s&ouml;z&uuml; var, o da bildiyimiz hicab kimi deyil. Ona qalsa, Quran\u0131n g\u0259ldiyi d&ouml;vrd\u0259 ki\u015fil\u0259r d\u0259 &ouml;rt&uuml;n&uuml;rd&uuml;. \u0130ndi ba\u015fqa c&uuml;r istifad\u0259 olunur, amma qumdan qorunmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259mmam\u0259 qoyurdular. H\u0259l\u0259lik bunu dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, bu ba\u015f &ouml;rt&uuml;s&uuml; anlay\u0131\u015f\u0131 bizim n\u0259 \u0259xlaq, n\u0259 namusla \u0259laq\u0259l\u0259ndir\u0259 bil\u0259c\u0259k m\u0259s\u0259l\u0259dir. Ba\u015f &ouml;rt&uuml;s&uuml; olan adamlara da h&ouml;rm\u0259tl\u0259 yana\u015f\u0131ram, ba\u015f\u0131m\u0131z\u0131n tac\u0131d\u0131rlar, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n, &ouml;rtm\u0259y\u0259nl\u0259r d\u0259. \u0130nsanlara ba\u015f\u0131n\u0131n &uuml;st&uuml;nd\u0259ki yox, i&ccedil;ind\u0259kin\u0259 g&ouml;r\u0259 d\u0259y\u0259r verm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p><strong>&#8211; El\u015fad b\u0259y, \u0259g\u0259r Allah h\u0259r \u015feyi g&ouml;r&uuml;r v\u0259 bilirs\u0259, h\u0259r \u015fey onun irad\u0259si il\u0259 olursa, o ist\u0259s\u0259, h\u0259r k\u0259sin q\u0259lbin\u0259 iman sala bil\u0259rs\u0259, dem\u0259k ki, ateistl\u0259r d\u0259 onun n\u0259z\u0259rind\u0259dir? Dem\u0259k, Allah &ouml;z&uuml; ist\u0259mir ki, ateist imana g\u0259lsin, bu, ssenaridir&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; G&ouml;z\u0259l suald\u0131r. Bir intellektual xan\u0131m var idi, dedi, m\u0259n Quran\u0131 &uuml;&ccedil; d\u0259f\u0259 oxuyub ateist olmu\u015fam, o da bu sualla ba\u011fl\u0131 m\u0259ntiq y&uuml;r&uuml;td&uuml; v\u0259 haql\u0131 idi d\u0259. \u018fg\u0259r bel\u0259 bir ssenari yaz\u0131l\u0131bsa, dem\u0259k, h\u0259r iki t\u0259r\u0259f m&uuml;kafatland\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. T\u0259\u0259ss&uuml;fl\u0259r olsun ki, sizin dediyiniz m\u0259s\u0259l\u0259 b&uuml;t&uuml;n Quran t\u0259rc&uuml;m\u0259l\u0259rind\u0259 bel\u0259 yaz\u0131l\u0131b, insanlar da yanl\u0131\u015f anlay\u0131r. Allah ist\u0259diyini deyil, ist\u0259y\u0259n\u0259 hiday\u0259t ver\u0259r, ist\u0259y\u0259n\u0259 d\u0259 z\u0259lal\u0259t yolunu g&ouml;st\u0259r\u0259r.<\/p>\n<p><strong>&#8211; B\u0259s q\u0259d\u0259r, tale, al\u0131n yaz\u0131s\u0131, imtahan olunmaq?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u0130mtahan olunmaq ba\u015fqad\u0131r. Tale, q\u0259d\u0259r, al\u0131n yaz\u0131s\u0131n\u0131 insanlar &ouml;z&uuml;nd\u0259n uydurub. Allah bizim &uuml;&ccedil;&uuml;n he&ccedil; bir zaman yax\u015f\u0131l\u0131q v\u0259 pislik yazm\u0131r, o, sad\u0259c\u0259, se&ccedil;im \u015fans\u0131 verir. Biz d\u0259 bu se&ccedil;iml\u0259r\u0259 uy\u011fun olaraq h\u0259r\u0259k\u0259t edirik. Dinin m\u0259qs\u0259di bizi firavan etm\u0259kdir. \u018fg\u0259r bir din bu g&uuml;n insan\u0131 firavan el\u0259mirs\u0259, dem\u0259k, dinin &ouml;z&uuml;nd\u0259 problem var. Pey\u011f\u0259mb\u0259r\u0259 istinad edil\u0259n g&ouml;z\u0259l ifad\u0259 var: &Ccedil;\u0259tinl\u0259\u015fdirm\u0259yin, asanla\u015fd\u0131r\u0131n; nifr\u0259t etdirm\u0259yin, sevindirin. Amma bug&uuml;nk&uuml; din anlay\u0131\u015f\u0131, m\u0259s\u0259l\u0259n, qad\u0131nlar\u0131 m\u0259xluq kimi t\u0259qdim edir.<\/p>\n<p><strong>&#8211; &ldquo;Qad\u0131nlar sizin tarlan\u0131zd\u0131r&rdquo; ifad\u0259si?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; T\u0259rc&uuml;m\u0259d\u0259 o c&uuml;r t\u0259qdim edibl\u0259r. Orada tarla m\u0259s\u0259l\u0259si deyil, qad\u0131nlar\u0131n u\u015faq d&uuml;nyaya g\u0259tirm\u0259k anlay\u0131\u015f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259dir. Tarla a\u015fa\u011f\u0131lamaqd\u0131r. Bu g&uuml;n analar\u0131m\u0131z, q\u0131zlar\u0131m\u0131z, yolda\u015flar\u0131m\u0131z tarlam\u0131zm\u0131 olurlar? Bunu intim hadis\u0259 kimi t\u0259qdim edirl\u0259rs\u0259, onda bel\u0259 &ccedil;\u0131x\u0131r, ki\u015fil\u0259r d\u0259 qad\u0131nlar\u0131n tarlas\u0131d\u0131r?<\/p>\n<p><strong>&#8211; Pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259rin d&ouml;vr&uuml;nd\u0259 s\u0259hab\u0259l\u0259ri, \u0259traf\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 m\u0259h\u0259rr\u0259m ay\u0131nda toy edibl\u0259r, amma indi bu ay haram hesab olunur&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; M\u0259h\u0259rr\u0259m ay\u0131 12 aydan biridir. Yanvar n\u0259 q\u0259d\u0259r haram v\u0259 ya m&uuml;q\u0259dd\u0259sdirs\u0259, m\u0259h\u0259rr\u0259m ay\u0131 da o q\u0259d\u0259r m&uuml;q\u0259dd\u0259sdir.<\/p>\n<p><strong>&#8211; B\u0259s m&uuml;q\u0259dd\u0259s g&uuml;nl\u0259r? Dini \u015f\u0259xsl\u0259rin do\u011fuldu\u011fu, &ouml;ld&uuml;y&uuml; g&uuml;nl\u0259r m&uuml;q\u0259dd\u0259s hesab olunmurmu?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Olunmamal\u0131d\u0131r. Sonradan uydurulub. M&uuml;q\u0259dd\u0259s insan da yoxdur. Y\u0259ni, bunlar f\u0259rdi m\u0259s\u0259l\u0259dir. M\u0259nim h\u0259yat\u0131mda, misal&ccedil;&uuml;n, doqquz sentyabr &ouml;n\u0259mli g&uuml;nd&uuml;r, ona g&ouml;r\u0259 m&uuml;q\u0259dd\u0259sdir. X&uuml;susi g&uuml;nl\u0259r ham\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n d\u0259y\u0259rli olur. Tutal\u0131m ad g&uuml;n&uuml;, toy g&uuml;n&uuml;. Bunu ilahil\u0259\u015fdirm\u0259k g\u0259r\u0259ksizdir. Allah he&ccedil; pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259ri m&uuml;q\u0259dd\u0259s insan kimi t\u0259qdim etmir. Qurana baxsaq, onlar\u0131n da s\u0259hvinin oldu\u011funu deyir. Pey\u011f\u0259mb\u0259rin d&ouml;vr&uuml;nd\u0259n &ccedil;ox sonra ba\u015f ver\u0259n A\u015fura b&ouml;y&uuml;k bir z&uuml;lmd&uuml;r, faci\u0259dir, bunu birm\u0259nal\u0131 qeyd ed\u0259k, he&ccedil; kim dana bilm\u0259z. Amma h\u0259min g&uuml;n&uuml; sad\u0259c\u0259, islam tarixi il\u0259 ba\u011fl\u0131 anlay\u0131\u015f kimi q\u0259bul ed\u0259 bil\u0259rik, daha islamla\u015fd\u0131r\u0131b t\u0259qdim el\u0259m\u0259k olmaz. He&ccedil; bir yerd\u0259, he&ccedil; bir \u015f\u0259kild\u0259 hans\u0131sa g&uuml;nd\u0259 toy edib-etm\u0259m\u0259kl\u0259 ba\u011fl\u0131 qada\u011fa yoxdur.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Bel\u0259 &ccedil;\u0131x\u0131r, bu da bir biznesdir?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; B\u0259zil\u0259ri bunu m\u0259zh\u0259bl\u0259\u015fdirib edir. V\u0259ssalam.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Dind\u0259 si\u011f\u0259 var? Yaxud, \u0259qd &ouml;z&uuml; si\u011f\u0259 dem\u0259k deyilmi?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u018fqd &#8211; s&ouml;z m&uuml;qavil\u0259sidir, buna m&uuml;v\u0259qq\u0259ti nikah deyirl\u0259r. Bu bizim dilimizd\u0259, qanunlar\u0131m\u0131zda da var. Dini anlay\u0131\u015f deyil he&ccedil; d\u0259.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Siz bu anlay\u0131\u015f\u0131 q\u0259bul edirsiniz?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Xeyr, bu, zinad\u0131r. Qurani-K\u0259rimd\u0259 ay\u0259 var ki, zinan\u0131 n\u0259inki edin, he&ccedil; yax\u0131nla\u015fmay\u0131n da.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Evl\u0259nm\u0259k \u015f\u0259raiti olmayan adamlar cinsi ehtiyac\u0131n\u0131 nec\u0259 &ouml;d\u0259sin?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Ba\u015fqa yolu yoxdur, evl\u0259nm\u0259lidir. Bu g&uuml;n qanunvericilik d\u0259 buna icaz\u0259 verir ki, 18 ya\u015f\u0131nda ail\u0259 h\u0259yat\u0131 qura bil\u0259s\u0259n. \u018fn g&ouml;z\u0259l yol budur.<\/p>\n<p><strong>&#8211; B\u0259s maddi imkana g&ouml;r\u0259 evl\u0259n\u0259 bilm\u0259y\u0259nl\u0259r nec\u0259 d&ouml;zs&uuml;n?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; D&ouml;z&uuml;lm\u0259y\u0259c\u0259k bir m\u0259s\u0259l\u0259dirmi?<\/p>\n<p>&#8211; Qism\u0259n, b\u0259li. Daha d\u0259qiq, bir ya\u015fdan sonra buna g&ouml;r\u0259 insan orqanizmind\u0259 d\u0259 tibbi bax\u0131mdan problem yarana bilir&hellip;<\/p>\n<p>&#8211; Tibbin &uuml;st&uuml;n\u0259 atmayaq. Adamdan adama, c\u0259miyy\u0259td\u0259n c\u0259miyy\u0259t\u0259 d\u0259yi\u015fir. Do\u011fru yana\u015fma deyil. Bu g&uuml;n\u0259 q\u0259d\u0259r intim proses olmadan &ouml;l\u0259n insan olmay\u0131b.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Homoseksuallara m&uuml;nasib\u0259tiniz nec\u0259dir? Din onlar\u0131 &ouml;ld&uuml;rm\u0259yi buyururmu? Onlar\u0131 da Allah el\u0259 yaratmay\u0131bm\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Zinaya nec\u0259 bax\u0131r\u0131qsa, bu da el\u0259. Buna he&ccedil; kim haqq qazand\u0131ra bilm\u0259z, zinad\u0131r. Amma bu g&uuml;n f\u0259rqli yer\u0259 &ccedil;\u0259kirl\u0259r. LGBT kimi qurumlar var ki, onlar da f\u0259rqli t\u0259qdim edirl\u0259r. Qurana baxanda is\u0259 &ouml;ld&uuml;r&uuml;lm\u0259 c\u0259zas\u0131-filan yoxdur. Bu g&uuml;n bir \u015f\u0259xs homoseksual oldu\u011funu &ouml;z&uuml; etiraf el\u0259m\u0259s\u0259, nec\u0259 bil\u0259c\u0259ks\u0259n? Zina ed\u0259n etdiyini dem\u0259s\u0259, nec\u0259 bilm\u0259k olar? &Ouml;zl\u0259rind\u0259n anlay\u0131\u015f &ccedil;\u0131xar\u0131blar: Da\u015f-qalaq etm\u0259k. Quranda &ldquo;da\u015f-qalaq&rdquo; anlay\u0131\u015f\u0131 yoxdur. Bu anlay\u0131\u015f y\u0259hudilikd\u0259n g\u0259lib. \u0130sa Pey\u011f\u0259mb\u0259rin &ldquo;G&uuml;nahs\u0131z kimdirs\u0259, ilk da\u015f\u0131 o ats\u0131n&rdquo; ifad\u0259si var. M\u0259s\u0259l\u0259nin ikinci t\u0259r\u0259fi odur ki, islam deyir, bel\u0259 bir hadis\u0259 olduqda d&ouml;rd n\u0259f\u0259r \u015fahid yoxdursa, y\u0259ni, \u015f\u0259xs &ouml;z&uuml; b\u0259yan etmirs\u0259, c\u0259za yoxdur. Yox, varsa, edirs\u0259, o zaman c\u0259miyy\u0259td\u0259ki ictimai \u0259xlaq anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131, asayi\u015fi pozdu\u011funa g&ouml;r\u0259 c\u0259za mexanizmi var. &ldquo;Nur&rdquo; sur\u0259sinin ikinci ay\u0259sind\u0259 &ldquo;c\u0259ld\u0259&rdquo; deyil\u0259n c\u0259za n&ouml;v&uuml;d&uuml;r. \u0130nsan\u0131n d\u0259risin\u0259 vurmaqla ba\u011fl\u0131 c\u0259zad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Homoseksuallar\u0131 da Allah yarad\u0131b?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Amma Allah onlar\u0131 LGBT f\u0259rdi kimi yaratmay\u0131b, bu, art\u0131q se&ccedil;imdir.<\/p>\n<p><strong>&#8211; B\u0259s transgenderlik, &uuml;mumiyy\u0259tl\u0259, &ouml;z&uuml;nd\u0259n as\u0131l\u0131 olmayan hormon pozuntusu?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Bu kimi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r qida, m&uuml;hit kimi amill\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Da\u015f-qalaqdan dan\u0131\u015fm\u0131\u015fk\u0259n, \u015eeytan\u0131 da\u015flamaq nec\u0259?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Birinci, \u015eeytan niy\u0259 K\u0259b\u0259nin yan\u0131ndad\u0131? Ba\u015fqa yerd\u0259 yoxdurmu? \u015eeytan, \u0259slind\u0259, bir sif\u0259tdir, x&uuml;susiyy\u0259tdir. Da\u015f\u0131n &uuml;z\u0259rin\u0259 da\u015f atmaqla \u0259n\u0259n\u0259 formala\u015f\u0131b. Quranda varm\u0131? Xeyr, yoxdur. \u0130yirmi-otuz il \u0259vv\u0259l bir d\u0259n\u0259 idis\u0259, indi &uuml;&ccedil; \u0259d\u0259d edibl\u0259r. M\u0259n d\u0259 orada olanda bilm\u0259d\u0259n bu ritual\u0131 h\u0259yata ke&ccedil;irmi\u015f\u0259m. Amma yen\u0259 d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;rd&uuml;m ki, niy\u0259? Mifik v\u0259 \u0259sass\u0131z yana\u015fmad\u0131r. H\u0259cc\u0259 ged\u0259nd\u0259 g&ouml;rd&uuml;m ki, ordak\u0131 prosesl\u0259ri bir g&uuml;n\u0259 etm\u0259k olar, b\u0259s niy\u0259 h\u0259ft\u0259l\u0259rl\u0259 qal\u0131n\u0131r. &Ccedil;&uuml;nki dini turizmdir, ba\u015fqa he&ccedil; n\u0259. &ldquo;H\u0259ci&rdquo;, &ldquo;m\u0259\u015f\u0259di&rdquo; anlay\u0131\u015f\u0131 yarad\u0131blar. Bunlar n\u0259 tituldur ax\u0131?!<\/p>\n<p><strong>&#8211; Bel\u0259 bir ifad\u0259 var ki, \u015e\u0259rq insan\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 &ouml;z&uuml; &uuml;&ccedil;&uuml;n xilaskar g&ouml;zl\u0259yir. Z&uuml;hur olacaqm\u0131, Mehdi g\u0259l\u0259c\u0259kmi?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Quran\u0131n he&ccedil; bir yerind\u0259 Mehdiyl\u0259 ba\u011fl\u0131 n\u0259s\u0259 yoxdur. Q\u0259rbd\u0259 g&ouml;zl\u0259nilmirmi? G&ouml;zl\u0259nilir. \u0130sa Pey\u011f\u0259mb\u0259rin g\u0259l\u0259c\u0259yi g&ouml;zl\u0259nilir. B\u0259s yax\u015f\u0131, insanlar nec\u0259 d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;r? Mehdi nec\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k? Q\u0259bul edil\u0259c\u0259kmi? \u018flind\u0259 q\u0131l\u0131ncla g\u0259l\u0259c\u0259k, lazerl\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k, g&ouml;yd\u0259nmi d&uuml;\u015f\u0259c\u0259k? G\u0259lib n\u0259 ed\u0259c\u0259k? Bunlar m&ouml;c&uuml;z\u0259vi s&ouml;hb\u0259tdir. Quranda m&ouml;c&uuml;z\u0259 yoxdur. \u015ei\u0259l\u0259rin g&ouml;zl\u0259diyi Mehdiyl\u0259 sunnil\u0259rin g&ouml;zl\u0259diyi ba\u015fqad\u0131r. H\u0259r\u0259si f\u0259rqli bir \u015fey deyir. Niy\u0259 kimis\u0259 g&ouml;zl\u0259yirik ki, bizim el\u0259m\u0259li oldu\u011fumuzu ed\u0259c\u0259kl\u0259r? Bu, t\u0259nb\u0259llikdir.<\/p>\n<p><strong>&#8211; El\u015fad b\u0259y, ruhlara da inanm\u0131rs\u0131n\u0131z?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Xeyr. Bu, spirtualizml\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259dir. Qurani-K\u0259rimd\u0259 ruh v\u0259 c\u0259s\u0259d anlay\u0131\u015f\u0131 yoxdur. Ruh s&ouml;z&uuml; ke&ccedil;ir, amma bunlar Allah\u0131n v\u0259hyi v\u0259 v\u0259hyi g\u0259tir\u0259n m\u0259l\u0259kl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. B\u0259d\u0259n v\u0259 ruh anlay\u0131\u015f\u0131 Q\u0259dim Yunan\u0131standa orfizml\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndiril\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259dir. Bunu dinin &ccedil;at\u0131\u015fmayan c\u0259h\u0259tl\u0259ri il\u0259 ortaya atma\u011fa &ccedil;al\u0131\u015f\u0131rlar. &Ouml;l\u0259n insanlarla bizim aram\u0131zda bir b\u0259rz\u0259x var.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Dualar\u0131n g&uuml;c&uuml; nec\u0259, varm\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Bu, dua yazma\u011fa q\u0259d\u0259r gedib &ccedil;\u0131x\u0131r. Bunun &uuml;z\u0259rind\u0259 d\u0259 biznes var. Qorxu, sevgi, b\u0259r\u0259k\u0259t duas\u0131 yaz\u0131rlar. Duan\u0131n g&uuml;c&uuml; onun insana verdiyi &uuml;middir. O, s\u0259nd\u0259 h\u0259d\u0259f m&uuml;\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirir, y\u0259ni, s\u0259n yaln\u0131z deyils\u0259n, t\u0259k deyils\u0259n, t\u0259nha deyils\u0259n. Amma nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, s\u0259nd\u0259n h\u0259r\u0259k\u0259t, m\u0259nd\u0259n b\u0259r\u0259k\u0259t. Duan\u0131n psixoloji g&uuml;c&uuml; var. \u018fg\u0259r t\u0259k dua il\u0259 olsayd\u0131, el\u0259 i\u015fl\u0259rimiz ancaq bununla bit\u0259rdi.<\/p>\n<p>&#8211; Konkret dey\u0259k, Quran m&uuml;q\u0259dd\u0259sdirmi?<\/p>\n<p>&#8211; &ldquo;M&uuml;q\u0259dd\u0259s Quran&rdquo; anlay\u0131\u015f\u0131 yoxdur. Bizd\u0259 kitabi-m&uuml;q\u0259dd\u0259s, y\u0259ni, m&uuml;q\u0259dd\u0259s kitab deyil\u0259nd\u0259 &ldquo;T&ouml;vrat&rdquo; n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. M&uuml;q\u0259dd\u0259s adland\u0131r\u0131landa kitaba toxunmaq olmaz. Quran bu g&uuml;n telefonda da var. Quran &uuml;&ccedil;&uuml;n x&uuml;susi d\u0259st\u0259maz almaq, hans\u0131sa rituallar\u0131 etm\u0259k g\u0259r\u0259ksizdir. Bu m\u0259nim h\u0259yat kitab\u0131md\u0131r, yolumdur, naviqatorumdur. Vacib olan onun i&ccedil;ind\u0259kidir.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Az\u0259rbaycanca namaz q\u0131lmaq olarm\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; B\u0259li, insanlar &ouml;z dill\u0259rind\u0259 namaz q\u0131la bil\u0259rl\u0259r. Allah biz\u0259 6236 \u0259d\u0259d mesaj (ay\u0259) g&ouml;nd\u0259rib. Bunu ancaq anlamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z dild\u0259mi oxumal\u0131y\u0131q? Namaz ancaq \u0259r\u0259bl\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n deyil ax\u0131.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Amma g&ouml;r&uuml;n&uuml;r, \u0259r\u0259bc\u0259 daha yax\u015f\u0131d\u0131r oxumaq, &ccedil;&uuml;nki siz d\u0259 t\u0259rc&uuml;m\u0259d\u0259 s\u0259hv oldu\u011funu deyirsiniz&hellip;<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Bu da maraql\u0131 yana\u015fmad\u0131r. \u018fg\u0259r h\u0259qiq\u0259t\u0259n t\u0259rc&uuml;m\u0259l\u0259rin &uuml;z\u0259rind\u0259ki x\u0259talar qalxm\u0131\u015f olsayd\u0131, bu g&uuml;n bunlar\u0131 dan\u0131\u015fmazd\u0131q. \u018fr\u0259b dili m&uuml;q\u0259dd\u0259s dil deyil. M\u0259s\u0259l\u0259n, he&ccedil; Musa Pey\u011f\u0259mb\u0259r \u0259r\u0259b dilind\u0259 dan\u0131\u015fmay\u0131b. \u0130sa Pey\u011f\u0259mb\u0259r ibrani dilind\u0259 dan\u0131\u015f\u0131b. O zaman o dill\u0259r niy\u0259 m&uuml;q\u0259dd\u0259s olmas\u0131n?<\/p>\n<p>&#8211; Quran\u0131 h\u0259m d\u0259 poetik kitab hesab edirl\u0259r. \u018fd\u0259biyyatla dinin v\u0259hd\u0259tind\u0259 toqqu\u015fan bir m\u0259qam var ki, \u015fair-yaz\u0131&ccedil;\u0131lar\u0131n Allaha \u0259rkyana xitab\u0131 v\u0259 yarad\u0131c\u0131 &uuml;syan\u0131 olur. Burada yanl\u0131\u015f n\u0259s\u0259 var?<\/p>\n<p>&#8211; Quranda &ldquo;\u015e&uuml;ara&rdquo; sur\u0259si \u015fairl\u0259rd\u0259n b\u0259hs edir. Amma Quranda \u015fair m\u0259s\u0259l\u0259sinin hans\u0131 m\u0259nada istifad\u0259 edilm\u0259sini d\u0259qiq bilmir\u0259m. &Uuml;syan m\u0259s\u0259l\u0259si is\u0259 q\u0131nan\u0131lan m\u0259s\u0259l\u0259dir. M\u0259n n\u0259yim\u0259 &uuml;syan ed\u0259c\u0259m? Quranda Ad\u0259min &ouml;z&uuml;n&uuml;n Allaha &uuml;syan etm\u0259si var. Valideyn olaraq &ouml;vladlar\u0131m\u0131z\u0131n biz\u0259 &uuml;syan\u0131 nec\u0259dirs\u0259, nec\u0259 t\u0259sir edirs\u0259, b\u0259nd\u0259nin d\u0259 Allaha &uuml;syan\u0131 o c&uuml;rd&uuml;r.<\/p>\n<p>&#8211; C\u0259nn\u0259t v\u0259 c\u0259h\u0259nn\u0259m anlay\u0131\u015f\u0131 Quranda nec\u0259dir? Daha d\u0259qiq, c\u0259nn\u0259t insanlar\u0131n bildiyi huri m\u0259l\u0259kl\u0259r, t\u0259bi\u0259t, axar &ccedil;aylar, \u015f\u0259rab, c\u0259h\u0259nn\u0259m is\u0259 qaynar qazand\u0131rm\u0131?<\/p>\n<p>&#8211; \u018flb\u0259tt\u0259 ki, yox. Biz bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri m&uuml;qayis\u0259siz dey\u0259 bilmirik. Allah biz\u0259 deyir ki, x\u0259yal\u0131n\u0131za bel\u0259 g\u0259tir\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259yiniz nem\u0259tl\u0259r var. Amma t\u0259rc&uuml;m\u0259l\u0259rd\u0259 deyilir ki, ki\u015fil\u0259r\u0259 huril\u0259r veril\u0259c\u0259k. B\u0259s qad\u0131nlara n\u0259 veril\u0259c\u0259k?<\/p>\n<p>&#8211; Q\u0131lman&hellip;<\/p>\n<p>&#8211; Bir ki\u015fiy\u0259 y&uuml;z minl\u0259rl\u0259 huri verilirs\u0259, qad\u0131na da bu q\u0259d\u0259r hurimi veril\u0259c\u0259k? Bu hans\u0131 t\u0259f\u0259kk&uuml;rd&uuml;r? Burada i&ccedil;ki qada\u011fand\u0131r, &ouml;z&uuml;m&uuml; saxlay\u0131ram, amma orada i&ccedil;\u0259c\u0259m? \u0130&ccedil;ki burada m\u0259ni daha f\u0259rqli insana &ccedil;evirirs\u0259, meymuna d&ouml;nd\u0259rirs\u0259, orada olsa, &ccedil;evirm\u0259y\u0259c\u0259kmi?<\/p>\n<p>&#8211; Nar m\u0259m\u0259li q\u0131zlar m\u0259s\u0259l\u0259si b\u0259s?<\/p>\n<p>&#8211; Yoxdur Quranda bel\u0259 bir \u015fey. Yen\u0259 d\u0259 t\u0259rc&uuml;m\u0259nin probleml\u0259ridir. \u018fmin olun, bel\u0259 \u015feyl\u0259r ola bilm\u0259z. Allah biziml\u0259 bu c&uuml;r dan\u0131\u015fm\u0131r. T\u0259rc&uuml;m\u0259 ed\u0259nl\u0259rin fantaziyalar\u0131d\u0131r. M\u0259h\u0259mm\u0259d Pey\u011f\u0259mb\u0259rin d\u0259 ad\u0131na bel\u0259 \u015fayi\u0259l\u0259r var. Guya doqquz ya\u015fl\u0131 q\u0131zla zihafa girir. Bu t\u0259f\u0259kk&uuml;rd\u0259n &ccedil;ox \u015fey g&ouml;zl\u0259m\u0259k olmaz. Oradak\u0131 huri anlay\u0131\u015f\u0131 k&ouml;m\u0259k&ccedil;i m\u0259nas\u0131ndad\u0131r. \u0130ntim\u0259 ba\u011flamaq do\u011fru deyil. Anlay\u0131\u015fla ba\u011fl\u0131 ifad\u0259l\u0259rdir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ucnoqta.az Kult.az-a istinadla ilahiyyat&ccedil;\u0131 El\u015fad Miri il\u0259 m&uuml;sahib\u0259ni t\u0259qdim edir: &#8211; El\u015fad b\u0259y, 1400-ildir d\u0259yi\u015film\u0259y\u0259n \u0259n\u0259nvi islam\u0131, dey\u0259s\u0259n, siz d\u0259yi\u015f\u0259r\u0259k modernl\u0259\u015fdirm\u0259k, liberalla\u015fd\u0131rmaq ist\u0259yirsiniz&hellip; &#8211; \u018fvv\u0259lc\u0259 onu bilm\u0259liyik ki, m\u0259nim dedikl\u0259rimi&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-197486","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/197486","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=197486"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/197486\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=197486"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=197486"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=197486"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}