{"id":194953,"date":"2024-01-23T01:00:01","date_gmt":"2024-01-22T21:00:01","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=194953","title":{"rendered":"G\u00fcn\u00fcn hans\u0131 vaxt\u0131 \u00f6l\u00fcm \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259li say\u0131l\u0131r? &#8211;"},"content":{"rendered":"<p><strong>Harvard Tibb M\u0259kt\u0259binin aliml\u0259ri m&uuml;\u0259yy\u0259n edibl\u0259r ki, insanlar \u0259n &ccedil;ox s\u0259h\u0259r saat 11 rad\u0259l\u0259rind\u0259 &ouml;l&uuml;r. Ancaq bu &ouml;l&uuml;m vaxt\u0131 erk\u0259n yatanlar &uuml;&ccedil;&uuml;n daha xarakterikdir. T\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar\u0131n fikrinc\u0259, &quot;bayqu\u015flar&quot; ad\u0259t\u0259n ax\u015fam saatlar\u0131nda &ouml;l&uuml;rl\u0259r &#8211; t\u0259xmin\u0259n saat alt\u0131da.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az Rusiya m\u0259tbuat\u0131na istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verir ki, vaxt f\u0259rqi sirkadiyal\u0131 ritmd\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r &#8211; insan\u0131n daxili mexanizmi, i\u015fi b\u0259d\u0259nin bioloji saat\u0131na \u0259saslan\u0131r. B\u0259s, ilin hans\u0131 vaxt\u0131 \u0259n &ouml;l&uuml;mc&uuml;ld&uuml;r?<\/p>\n<p><strong>\u0130nsanlar\u0131n g&uuml;n&uuml;n hans\u0131 saatlar\u0131nda &ouml;lm\u0259 ehtimal\u0131 daha y&uuml;ks\u0259kdir?<\/strong><\/p>\n<p>Tanatofobiya irrasional &ouml;l&uuml;m qorxusu &uuml;&ccedil;&uuml;n elmi termindir. \u015e&uuml;bh\u0259siz ki, bu poz\u011funluqdan \u0259ziyy\u0259t &ccedil;\u0259k\u0259n insanlar &quot;G&uuml;n&uuml;n hans\u0131 vaxt\u0131 h\u0259yat &uuml;&ccedil;&uuml;n x&uuml;susil\u0259 t\u0259hl&uuml;k\u0259li hesab olunur&quot; m&ouml;vzusunda ara\u015fd\u0131rmalar\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rini yax\u015f\u0131 bilirl\u0259r. \u018fn &uuml;mumi f\u0259rziyy\u0259: &ouml;l&uuml;m x\u0259tti s\u0259h\u0259r saatlar\u0131nda ba\u015f verir &#8211; d&ouml;rdd\u0259n alt\u0131ya q\u0259d\u0259r.<\/p>\n<p>Bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar tibb m&uuml;\u0259ssis\u0259l\u0259rinin m\u0259lumatlar\u0131n\u0131n t\u0259hlilini \u0259sas tuturlar. D&uuml;zd&uuml;r, h\u0259kiml\u0259rin &ouml;zl\u0259ri \u0259mindirl\u0259r ki, &ldquo;s\u0259h\u0259r&rdquo; &ouml;l&uuml;m&uuml;n&uuml;n s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri kadr &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&quot;Kims\u0259 yat\u0131r, kims\u0259 i\u015fl\u0259yir, \u0259m\u0259liyyat edir. Y\u0259ni, insanlar\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131 xilas etm\u0259kd\u0259 i\u015ftirak ed\u0259 bil\u0259c\u0259k insanlar\u0131n say\u0131 daha azd\u0131r&quot; &#8211; nevroloq Denis Redko deyib.<\/p>\n<p>\u0130nsan b\u0259d\u0259nind\u0259 vagus sinirinin (vagus) i\u015fi<br \/>\nRitmimizin bioloji saat t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259yin olundu\u011fu &ccedil;oxdan m&uuml;\u0259yy\u0259n edilmi\u015fdir. Bu, insan\u0131n &ouml;z&uuml;n&uuml; ay\u0131q hiss etm\u0259sini v\u0259 f\u0259aliyy\u0259tinin dem\u0259k olar ki, tamamil\u0259 azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259nziml\u0259y\u0259n daxili mexanizmdir. Bu zaman b\u0259d\u0259n yeni g&uuml;c qazan\u0131r v\u0259 maksimum enerjini b\u0259rpa edir.<\/p>\n<p><strong>N\u0259 &uuml;&ccedil;&uuml;n s\u0259h\u0259r &uuml;&ccedil;d\u0259n sonrak\u0131 vaxt q\u0259dim zamanlarda &ldquo;cadu saat\u0131&rdquo; say\u0131l\u0131rd\u0131?<\/strong><br \/>\n&Ccedil;\u0259tin ki, \u0259cdadlar\u0131m\u0131z\u0131n sinir sisteminin i\u015fl\u0259m\u0259si haqq\u0131nda he&ccedil; bir t\u0259s\u0259vv&uuml;r&uuml; olmay\u0131b. Ancaq intuitiv olaraq hiss etdil\u0259r: gec\u0259 t\u0259hl&uuml;k\u0259l\u0259rl\u0259 doludur. &Uuml;st\u0259lik, &ccedil;ox\u0259srlik m&uuml;\u015fahid\u0259l\u0259r, dem\u0259k olar ki, h\u0259kiml\u0259rin yaln\u0131z 20-ci \u0259srd\u0259 ed\u0259 bil\u0259c\u0259yi eyni n\u0259tic\u0259y\u0259 g\u0259tirib &ccedil;\u0131xard\u0131. \u018fn riskli vaxt s\u0259h\u0259r saat &uuml;&ccedil;d\u0259n sonra g\u0259lir. Bu, &quot;cadug\u0259r saat\u0131&quot; adlan\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>&quot;Ofdu saat\u0131&quot; v\u0259 ya &quot;cadu saat\u0131&quot; kimi bir anlay\u0131\u015f var, o zaman s\u0259h\u0259r saat &uuml;&ccedil;d\u0259n d&ouml;rd\u0259 q\u0259d\u0259rdir, buna g&ouml;r\u0259 d\u0259 \u0259n qaranl\u0131q q&uuml;vv\u0259l\u0259rin aktiv oldu\u011fu vaxt. B&uuml;t&uuml;n cadug\u0259rl\u0259r v\u0259 sehrbazlar &ouml;z sehrl\u0259rini edirl\u0259r. bu zaman, &ccedil;&uuml;nki cadu &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259n t\u0259sirli vaxt. Say\u0131 h\u0259tta 3 saat 33 d\u0259qiq\u0259 adlan\u0131r, bu sehrbazlara v\u0259 cadug\u0259rl\u0259r\u0259 k&ouml;m\u0259k ed\u0259n bu qara pis ruhun zirv\u0259sidir. Bu, &uuml;&ccedil;d\u0259n d&ouml;rd\u0259 q\u0259d\u0259r olmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dard\u0131r. &quot;saat katolik kils\u0259l\u0259rind\u0259 he&ccedil; bir xidm\u0259t yoxdur. V\u0259 bel\u0259 hesab olunur ki, d&uuml;nya b&uuml;t&uuml;n bu pis ruhlardan qorunmur&quot;, &#8211; m\u0259d\u0259niyy\u0259t elml\u0259ri namiz\u0259di Natalya Terenkova deyir.<\/p>\n<p>R\u0259vay\u0259t\u0259 g&ouml;r\u0259, cadug\u0259rl\u0259r cadu rituallar\u0131n\u0131 s\u0259h\u0259r saat d&ouml;rdd\u0259n \u0259vv\u0259l, y\u0259ni ilk xoruz banlamazdan \u0259vv\u0259l yerin\u0259 yetirm\u0259y\u0259 &ccedil;al\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar. Atalar\u0131m\u0131z inan\u0131rd\u0131lar ki, bu s\u0259s \u015f\u0259r q&uuml;vv\u0259l\u0259ri canl\u0131lar al\u0259mind\u0259n qovar v\u0259 gurultulu qu\u015fun &uuml;&ccedil;&uuml;nc&uuml; f\u0259ryad\u0131ndan sonra pis he&ccedil; n\u0259 ba\u015f ver\u0259 bilm\u0259z.<\/p>\n<p><strong>H\u0259ft\u0259nin \u0259n t\u0259hl&uuml;k\u0259li v\u0259 \u0259n &ouml;l&uuml;mc&uuml;l g&uuml;n&uuml;<\/strong><br \/>\n21-ci \u0259srd\u0259 is\u0259 bir &ccedil;ox xurafatlar qalmaqdad\u0131r. D&uuml;zd&uuml;r, b\u0259zil\u0259rinin m\u0259ntiqi \u0259sas\u0131 var. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u015f\u0259nb\u0259nin \u0259n t\u0259hl&uuml;k\u0259li g&uuml;n oldu\u011funa inan\u0131l\u0131r. Ancaq bunu asanl\u0131qla izah etm\u0259k olar. \u0130lk istirah\u0259t g&uuml;n&uuml; spirtli i&ccedil;kil\u0259rin, qeyri-qanuni madd\u0259l\u0259rin istehlak\u0131n\u0131n v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 kritik v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rin v\u0259 q\u0259zalar\u0131n pik n&ouml;qt\u0259sini qeyd edir. Q\u0131\u015f ilin \u0259n &ouml;l&uuml;mc&uuml;l vaxt\u0131 kimi tan\u0131n\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Harvard Tibb M\u0259kt\u0259binin aliml\u0259ri m&uuml;\u0259yy\u0259n edibl\u0259r ki, insanlar \u0259n &ccedil;ox s\u0259h\u0259r saat 11 rad\u0259l\u0259rind\u0259 &ouml;l&uuml;r. Ancaq bu &ouml;l&uuml;m vaxt\u0131 erk\u0259n yatanlar &uuml;&ccedil;&uuml;n daha xarakterikdir. T\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar\u0131n fikrinc\u0259, &quot;bayqu\u015flar&quot; ad\u0259t\u0259n ax\u015fam saatlar\u0131nda&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-194953","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/194953","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=194953"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/194953\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=194953"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=194953"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=194953"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}