{"id":193418,"date":"2023-12-27T11:07:40","date_gmt":"2023-12-27T07:07:40","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=193418","title":{"rendered":"Enerji d\u0259y\u0259ri deyil, qida d\u0259y\u0259ri y\u00fcks\u0259k olan m\u0259hsullara \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilm\u0259lidir &#8211;"},"content":{"rendered":"<p><strong>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qida T\u0259hl&uuml;k\u0259sizliyi Agentliyi (AQTA) sa\u011flam qidalanma il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir ne&ccedil;\u0259 vacib amil\u0259 diqq\u0259t &ccedil;\u0259kib.<\/strong><\/p>\n<p>AQTA bildirir ki, sa\u011flam h\u0259yat t\u0259rzinin b&uuml;n&ouml;vr\u0259sini t\u0259\u015fkil ed\u0259n amill\u0259rd\u0259n birincisi balansl\u0131 qidalanmaqd\u0131r. Balansl\u0131 qidalanma orqanizmin normal f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259rm\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n ya\u015fdan, cinsd\u0259n v\u0259 fiziki aktivlikd\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq laz\u0131mi miqdarda ya\u011f, z&uuml;lal, karbohidrat, su, h\u0259m&ccedil;inin vitamin v\u0259 minerallar\u0131n q\u0259bulu dem\u0259kdir. \u0130kinci vacib m\u0259s\u0259l\u0259 enerji d\u0259y\u0259ri deyil, qida d\u0259y\u0259ri y&uuml;ks\u0259k olan m\u0259hsullara &uuml;st&uuml;nl&uuml;k verilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Qida d\u0259y\u0259ri&nbsp;dedikd\u0259, qidan\u0131n biz\u0259 verdiyi kalori deyil, t\u0259rkibind\u0259ki faydal\u0131 madd\u0259l\u0259r n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. M\u0259s\u0259l\u0259n, 100 qr paxlavada y&uuml;ks\u0259k d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 kalori (450 kkal) olsa da, bu m\u0259hsul vitamin, mineral, z&uuml;lal v\u0259 lif bax\u0131m\u0131ndan &ccedil;ox z\u0259if t\u0259rkib\u0259 malikdir. &Ccedil;ox a\u015fa\u011f\u0131 kalorili yumurta is\u0259 (1 \u0259d\u0259d orta&ouml;l&ccedil;&uuml;l&uuml; yumurta 60 qr &#8211; 92 kkal) qida d\u0259y\u0259ri bax\u0131m\u0131ndan daha &uuml;st&uuml;nd&uuml;r.<\/p>\n<p>Sa\u011flam qidalanman\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259n \u0259sas amill\u0259rd\u0259n biri d\u0259 insulin\u0259 n\u0259zar\u0259t edilm\u0259sidir. Q\u0259nd, \u015f\u0259k\u0259r tozu, \u015firinl\u0259\u015fdirilmi\u015f i&ccedil;kil\u0259r, emal olunmu\u015f q\u0259nnad\u0131 m\u0259mulatlar\u0131 kimi sad\u0259 karbohidratlar\u0131n q\u0259bulu normadan art\u0131q insulin ifraz\u0131n\u0131 aktivl\u0259\u015fdirm\u0259kl\u0259 sa\u011flaml\u0131\u011fa m\u0259nfi t\u0259sir g&ouml;st\u0259r\u0259 bilir. Bu da insulin\u0259 davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n yaranmas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n risk faktorlar\u0131ndan biri hesab edilir. Bu da &ouml;z n&ouml;vb\u0259sind\u0259 ikinci tip diabet, &uuml;r\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri, piyl\u0259nm\u0259 v\u0259 bir s\u0131ra dig\u0259r sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259rin\u0259 yol a&ccedil;\u0131r. Buna g&ouml;r\u0259 d\u0259, \u015f\u0259k\u0259r v\u0259 sad\u0259 karbohidratlar\u0131 y&uuml;ks\u0259k olan qidalar\u0131n istehlak\u0131 m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131, tam tax\u0131llardan haz\u0131rlanm\u0131\u015f, bol z&uuml;lal v\u0259 lif t\u0259rkibli qidalara, noxud, lobya v\u0259 dig\u0259r paxlal\u0131 bitkil\u0259r\u0259, h\u0259m&ccedil;inin t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259r kimi m&uuml;r\u0259kk\u0259b karbohidratlara &uuml;st&uuml;nl&uuml;k verilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>Bununla ba\u011fl\u0131 AQTA t\u0259r\u0259find\u0259n x&uuml;susi video&ccedil;arx da haz\u0131rlan\u0131b.&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><iframe allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" allowfullscreen=\"\" frameborder=\"0\" height=\"315\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/zSfEoJU83xg?si=y8V7QnxPTCi8wZPT\" title=\"YouTube video player\" width=\"560\"><\/iframe><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qida T\u0259hl&uuml;k\u0259sizliyi Agentliyi (AQTA) sa\u011flam qidalanma il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir ne&ccedil;\u0259 vacib amil\u0259 diqq\u0259t &ccedil;\u0259kib. AQTA bildirir ki, sa\u011flam h\u0259yat t\u0259rzinin b&uuml;n&ouml;vr\u0259sini t\u0259\u015fkil ed\u0259n amill\u0259rd\u0259n birincisi balansl\u0131 qidalanmaqd\u0131r. Balansl\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-193418","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/193418","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=193418"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/193418\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=193418"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=193418"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=193418"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}