{"id":192846,"date":"2023-12-19T10:03:21","date_gmt":"2023-12-19T06:03:21","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=192846","title":{"rendered":"Di\u015f h\u0259kimind\u0259n reanimasiyaya &#8211;"},"content":{"rendered":"<p><strong>Az\u0259rbaycanda bloger Asya Aslanova a\u011f\u0131r v\u0259ziyy\u0259td\u0259 x\u0259st\u0259xanaya yerl\u0259\u015fdirilib. Bu bar\u0259d\u0259 jurnalist, bloger Ramal \u0130sayev sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259d\u0259 m\u0259lumat verib.&nbsp; Onun s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, di\u015fini m&uuml;alic\u0259 etdir\u0259n blogerin b\u0259d\u0259nin\u0259 infeksiya d&uuml;\u015f&uuml;b v\u0259 s&uuml;r\u0259tl\u0259 yay\u0131l\u0131b: &quot;Di\u015f h\u0259kimi m&uuml;alic\u0259 zaman\u0131 yerli keyitm\u0259 \u0259v\u0259zin\u0259, &uuml;mumi narkozdan istifad\u0259 edib. Di\u015find\u0259 problem vard\u0131. Bu zaman da di\u015find\u0259ki infeksiya narkoz borusu vasit\u0259sil\u0259 b&uuml;t&uuml;n b\u0259d\u0259nin\u0259 yay\u0131l\u0131b. Haz\u0131rda reanimasiyadad\u0131r, v\u0259ziyy\u0259ti &ccedil;ox a\u011f\u0131rd\u0131r&rdquo;.&nbsp;<\/strong><\/p>\n<p>X\u0259st\u0259xanadan bildirilib ki, blogerin durumu yax\u015f\u0131la\u015fsa da h\u0259yat\u0131na h\u0259l\u0259 ki t\u0259hl&uuml;k\u0259 qal\u0131r. \u0130lkin m\u0259lumatlara g&ouml;r\u0259, s\u0259b\u0259b streptokok m\u0259n\u015f\u0259li bakteriyan\u0131n b\u0259d\u0259n\u0259 yay\u0131lmas\u0131d\u0131r. Pasiyent a\u011f\u0131l di\u015fini &ccedil;\u0259kdirib, o da badamc\u0131q nahiy\u0259sin\u0259 yax\u0131n olub, narkoz alt\u0131nda oldu\u011fu &uuml;&ccedil;&uuml;n bu bakteriya s&uuml;r\u0259tl\u0259 qana ke&ccedil;ib, &ouml;z&uuml;n&uuml; bildirib.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, bloger Asya Aslanovan\u0131n son v\u0259ziyy\u0259ti d\u0259 a&ccedil;\u0131qlan\u0131b. Blogerin v\u0259ziyy\u0259ti pisl\u0259\u015fib v\u0259 o, s&uuml;ni t\u0259n\u0259ff&uuml;s aparat\u0131na qo\u015fulub. Bu bar\u0259d\u0259 bloger Ramal \u0130sayev m\u0259lumat verib: &quot;Haz\u0131rda x\u0259st\u0259xanadayam. D&uuml;n\u0259nd\u0259n b\u0259ri Asyan\u0131n v\u0259ziyy\u0259ti yenid\u0259n a\u011f\u0131rla\u015f\u0131b. Aparata qo\u015fublar&rdquo;.<\/p>\n<p>B\u0259s ba\u015f ver\u0259nl\u0259rd\u0259 di\u015f h\u0259kiminin s\u0259hvi varm\u0131? Pasiyentl\u0259r stomatoloqa ged\u0259rk\u0259n n\u0259y\u0259 diqq\u0259t etm\u0259lidirl\u0259r?&nbsp;<\/p>\n<p>&Ouml;lk\u0259d\u0259ki stomatoloji kabinetl\u0259rin ham\u0131s\u0131n\u0131n lisenziyas\u0131 varm\u0131?&nbsp;<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, son d&ouml;vrl\u0259rd\u0259 stomatoloji klinikalardan \u015fikay\u0259tl\u0259r &ccedil;oxalmaqdad\u0131r. Ekspertl\u0259rin dediyin\u0259 g&ouml;r\u0259, &Uuml;mumd&uuml;nya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n hesabat\u0131nda bildirilib ki, V\u0130&Ccedil; v\u0259 &quot;Hepatit C&rdquo; x\u0259st\u0259likl\u0259rinin yay\u0131lmas\u0131na t\u0259sir g&ouml;st\u0259r\u0259n faktorlar aras\u0131nda ilk yerl\u0259rd\u0259 stomatoloji xidm\u0259tl\u0259r d\u0259 g&ouml;st\u0259rilir. Az\u0259rbaycanda h\u0259kim v\u0259 ya biznesmen olan ist\u0259nil\u0259n \u015f\u0259xsin m&uuml;vafiq lisenziya al\u0131b, stomatoloji m\u0259rk\u0259z a&ccedil;a bilm\u0259si m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r. O da qeyd edilir ki, haz\u0131rda &ouml;lk\u0259mizd\u0259 g&ouml;st\u0259ril\u0259n stomatoloji xidm\u0259tl\u0259r beyn\u0259lxalq standartlara cavab vermir. H\u0259tta bir ne&ccedil;\u0259 il \u0259vv\u0259l Az\u0259rbaycanda stomatoloji xidm\u0259tl\u0259rin f\u0259aliyy\u0259tinin nizamlanmas\u0131 haqq\u0131nda qanunun q\u0259bul edil\u0259c\u0259yi d\u0259 m&uuml;zakir\u0259 edilirdi.<\/p>\n<p>Tibb elml\u0259ri &uuml;zr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru, stomatoloq-c\u0259rrah Vidadi Quliyev m&ouml;vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 &quot;Yeni M&uuml;savat&rdquo;a fikirl\u0259rini a&ccedil;\u0131qlay\u0131b: &quot;\u018fg\u0259r x\u0259st\u0259nin a\u011fz\u0131nda iltihabl\u0131 di\u015f varsa, oradan iltihab qana ke&ccedil;\u0259r. Biz b\u0259zi hallarda di\u015f &ccedil;\u0259kirik, qanla b\u0259rab\u0259r iltihab g\u0259lir. \u0130rin he&ccedil; vaxt oradan qana ke&ccedil;mir. &Uuml;&ccedil;&uuml;nc&uuml;s&uuml; d\u0259, o h\u0259kim, el\u0259 o blogerl\u0259rin t\u0259rifl\u0259diyi, reklam etdiyi bir h\u0259kimdir. M\u0259n o h\u0259kimi \u015f\u0259xs\u0259n tan\u0131m\u0131ram, amma h\u0259r g&uuml;n onu reklam edirl\u0259r. \u0130ndi blogerin &ouml;z&uuml;n\u0259 bir \u015fey olan kimi d&uuml;\u015f&uuml;rl\u0259r h\u0259kimin &uuml;st&uuml;n\u0259 ki, g&uuml;nah h\u0259kimd\u0259dir. Burada narkozdan da s&ouml;hb\u0259t ged\u0259 bil\u0259r. &Ccedil;ox adam g\u0259lir ki, \u0259m\u0259liyyatdan qorxuram, narkozla edin. Narkozla \u0259m\u0259liyyat &uuml;&ccedil;&uuml;n m&uuml;ayin\u0259 etm\u0259k laz\u0131md\u0131r, dem\u0259k olar ki, b&uuml;t&uuml;n orqanlar\u0131 yoxlamaq laz\u0131md\u0131r. M\u0259n o q\u0259d\u0259r narkozla olan x\u0259st\u0259l\u0259ri t\u0259xir\u0259 salm\u0131\u015fam, yaln\u0131z yoxland\u0131qdan sonra g\u0259lm\u0259l\u0259rini demi\u015f\u0259m. Orada qana infeksiya ke&ccedil;m\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 olan fikir tamamil\u0259 absurddur. El\u0259 bir \u015fey ola bilm\u0259z. Amma narkoz ver\u0259n briqadan\u0131 da tan\u0131m\u0131ram. Ola bil\u0259r ki, narkozdan h\u0259r hans\u0131 \u015f\u0259xsd\u0259 bu hal ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r. O x\u0259st\u0259 yoxlanmal\u0131d\u0131r ki, ona narkoz veril\u0259 bil\u0259r, yoxsa yox. Bunu da h\u0259kim yox, narkoz h\u0259kimi soru\u015fmal\u0131d\u0131r&rdquo;.&nbsp;<\/p>\n<p>H\u0259kim a\u011f\u0131l di\u015finin bel\u0259 f\u0259sadlar verib-verm\u0259m\u0259sin\u0259 d\u0259 fikir bildirib: &quot;A\u015fa\u011f\u0131 a\u011f\u0131l di\u015fl\u0259rinin &ccedil;\u0259kilm\u0259si, o biri di\u015fl\u0259r\u0259 nisb\u0259t\u0259n bir az &ccedil;\u0259tindir. Retension di\u015fl\u0259ri &ccedil;\u0131xarmaq daha da &ccedil;\u0259tindir. Amma onun &ccedil;\u0259tin v\u0259 ya asan &ccedil;\u0131xar\u0131lmas\u0131n\u0131n buna he&ccedil; bir aidiyy\u0259ti yoxdur. El\u0259 di\u015f var ki, bir d\u0259qiq\u0259y\u0259, el\u0259si d\u0259 var bir saata &ccedil;\u0131x\u0131r. Y\u0259ni fikir y&uuml;r&uuml;tm\u0259k olmaz ki, a\u011f\u0131l di\u015fidir dey\u0259 bel\u0259 olub. &Uuml;mumiyy\u0259tl\u0259, iltihabl\u0131 di\u015fdirs\u0259, oradan qana infeksiya ke&ccedil;m\u0259si fikrini savadl\u0131 h\u0259kim dey\u0259 bilm\u0259z&rdquo;.&nbsp;<\/p>\n<p>H\u0259kim &quot;Stomatoloq pasiyent q\u0259bul ed\u0259rk\u0259n, ilk m&uuml;ayin\u0259d\u0259 n\u0259l\u0259ri soru\u015fmal\u0131d\u0131r&rdquo; sual\u0131na bel\u0259 cavab verib: &quot;\u0130ndi d\u0259bdir, ham\u0131 qan durulducu d\u0259rman at\u0131r. Bunu soru\u015furuq, at\u0131rm\u0131 ya yox. &Uuml;mumiyy\u0259tl\u0259, anamnez toplanmal\u0131d\u0131r&rdquo;.<\/p>\n<p>Tan\u0131nm\u0131\u015f h\u0259kim, professor Adil Qeybulla da m&ouml;vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 &quot;Yeni M&uuml;savat&rdquo;a fikirl\u0259rini a&ccedil;\u0131qlay\u0131b. O dedi ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259 ara\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r: &quot;Birincisi, odontogen infeksiyalar\u0131 ist\u0259nil\u0259n anda mediasinit v\u0259 dig\u0259r yay\u0131lm\u0131\u015f infeksiya yarada bil\u0259r. B\u0259z\u0259n pasiyentl\u0259rin di\u015f k&ouml;k&uuml;nd\u0259 olan m&uuml;xt\u0259lif absesl\u0259r d\u0259 yay\u0131la bil\u0259r. X&uuml;susil\u0259 divar aral\u0131\u011f\u0131na, d&ouml;\u015f q\u0259f\u0259sin\u0259 yay\u0131la, a\u011f\u0131r n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. H\u0259r halda, bu ara\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r&rdquo;.&nbsp;<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, &quot;S\u0259hiyy\u0259 sah\u0259sin\u0259 aid olan qulluq&ccedil;u v\u0259zif\u0259l\u0259rinin v\u0259 f\u0259hl\u0259 pe\u015f\u0259l\u0259rinin Vahid Tarif-\u0130xtisas Sor\u011fu Kitab&ccedil;as\u0131&rdquo;n\u0131n t\u0259sdiq edilm\u0259si bar\u0259d\u0259 Q\u0259rarda di\u015f h\u0259kiminin \u0259m\u0259k funksiyas\u0131 haqq\u0131nda m\u0259lumat verilib. Qeyd edilir ki, tutdu\u011fu v\u0259zif\u0259nin profilin\u0259 uy\u011fun olaraq di\u015f, a\u011f\u0131z bo\u015flu\u011fu v\u0259 &uuml;z-&ccedil;\u0259n\u0259 nahiy\u0259si x\u0259st\u0259likl\u0259rinin v\u0259 z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259l\u0259rinin diaqnostikas\u0131 v\u0259 m&uuml;alic\u0259si &uuml;zr\u0259 i\u015fl\u0259ri apar\u0131r. B&ouml;y&uuml;kl\u0259r v\u0259 u\u015faqlar aras\u0131nda a\u011f\u0131z bo\u015flu\u011funun profilaktikas\u0131 v\u0259 sa\u011flamla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 &uuml;zr\u0259 i\u015fl\u0259ri yerin\u0259 yetirir. Di\u015f h\u0259kimi &#8211; di\u015f, a\u011f\u0131z bo\u015flu\u011fu v\u0259 &uuml;z-&ccedil;\u0259n\u0259 nahiy\u0259si x\u0259st\u0259likl\u0259rinin v\u0259 z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259l\u0259rinin diaqnostikas\u0131 v\u0259 m&uuml;alic\u0259sinin m&uuml;asir metodlar\u0131n\u0131; stomatoloji yard\u0131m\u0131n t\u0259\u015fkilinin \u0259saslar\u0131n\u0131; stomatologiyada t\u0259tbiq olunan m&uuml;asir aparatlar\u0131, al\u0259t v\u0259 materiallar\u0131, x&uuml;susi t\u0259hl&uuml;k\u0259li infeksiya, qazan\u0131lm\u0131\u015f immun&ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 sindromuna v\u0259 ya insan\u0131n immun&ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 virusuna \u015f&uuml;bh\u0259li x\u0259st\u0259 a\u015fkar edildiyi zaman tibb hey\u0259tinin i\u015f qaydas\u0131n\u0131; h\u0259yati vacib v\u0259 t\u0259cili hallarda istifad\u0259 edil\u0259n d\u0259rman vasit\u0259l\u0259rinin siyah\u0131s\u0131n\u0131; h\u0259kim resepti olmadan burax\u0131lan d\u0259rman vasit\u0259l\u0259rinin siyah\u0131s\u0131n\u0131; d\u0259rman vasit\u0259l\u0259rinin sertifikatla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, keyfiyy\u0259ti, s\u0259m\u0259r\u0259liliyi, t\u0259hl&uuml;k\u0259sizliyi v\u0259 d&ouml;vl\u0259t qeydiyyat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259l\u0259bl\u0259ri; narkotik vasit\u0259l\u0259rin, psixotrop madd\u0259l\u0259rin v\u0259 onlar\u0131n prekursorlar\u0131n\u0131n idxal\u0131na, ixrac\u0131na, tranzit n\u0259ql edilm\u0259sin\u0259 v\u0259 istehsal\u0131na olan t\u0259l\u0259bl\u0259ri; reanimasiya &uuml;sullar\u0131n\u0131; aseptika v\u0259 antiseptikan\u0131n \u0259saslar\u0131n\u0131; al\u0259tl\u0259rin steriliz\u0259 olunma qaydalar\u0131n\u0131; qanaxma, kollaps, anafilaktik \u015fok zaman\u0131 ilk yard\u0131m metodlar\u0131n\u0131; m&uuml;\u0259ssis\u0259daxili intizam qaydalar\u0131n\u0131; \u0259m\u0259yin m&uuml;hafiz\u0259si, t\u0259hl&uuml;k\u0259sizlik texnikas\u0131, istehsalat sanitariyas\u0131 v\u0259 yan\u011f\u0131ndan m&uuml;hafiz\u0259 norma v\u0259 qaydalar\u0131n\u0131 bilm\u0259lidir.&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycanda bloger Asya Aslanova a\u011f\u0131r v\u0259ziyy\u0259td\u0259 x\u0259st\u0259xanaya yerl\u0259\u015fdirilib. Bu bar\u0259d\u0259 jurnalist, bloger Ramal \u0130sayev sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259d\u0259 m\u0259lumat verib.&nbsp; Onun s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, di\u015fini m&uuml;alic\u0259 etdir\u0259n blogerin b\u0259d\u0259nin\u0259 infeksiya d&uuml;\u015f&uuml;b v\u0259 s&uuml;r\u0259tl\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-192846","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/192846","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=192846"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/192846\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=192846"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=192846"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=192846"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}