{"id":191206,"date":"2023-11-24T21:41:52","date_gmt":"2023-11-24T17:41:52","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=191206","title":{"rendered":"SPECA-n\u0131n Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn Bak\u0131 B\u0259yannam\u0259si"},"content":{"rendered":"<p><strong>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n, Qazax\u0131stan Respublikas\u0131n\u0131n, Q\u0131r\u011f\u0131z Respublikas\u0131n\u0131n, Tacikistan Respublikas\u0131n\u0131n, &Ouml;zb\u0259kistan Respublikas\u0131n\u0131n prezidentl\u0259ri v\u0259 T&uuml;rkm\u0259nistan Nazirl\u0259r Kabineti s\u0259drinin m&uuml;avini 2023-c&uuml; il noyabr\u0131n 24-d\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n s\u0259drliyi il\u0259 BMT-nin M\u0259rk\u0259zi Asiya &Ouml;lk\u0259l\u0259rinin \u0130qtisadiyyatlar\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n X&uuml;susi Proqram\u0131n\u0131n (bundan sonra SPECA) i\u015ftirak&ccedil;\u0131 &ouml;lk\u0259l\u0259rinin d&ouml;vl\u0259t v\u0259 h&ouml;kum\u0259t ba\u015f&ccedil;\u0131lar\u0131n\u0131n birinci Zirv\u0259 g&ouml;r&uuml;\u015f&uuml;n&uuml; ke&ccedil;ir\u0259r\u0259k,<\/strong><\/p>\n<p>SPECA-n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda 1998-ci il 26 mart tarixli Da\u015fk\u0259nd B\u0259yannam\u0259sind\u0259 yer alm\u0131\u015f m\u0259qs\u0259d v\u0259 prinsipl\u0259ri&nbsp;xat\u0131rladaraq,<\/p>\n<p>SPECA-n\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131n qoyulmas\u0131n\u0131n 25-ci ild&ouml;n&uuml;m&uuml;n&uuml; v\u0259 SPECA i\u015ftirak&ccedil;\u0131 d&ouml;vl\u0259tl\u0259rinin &ouml;z m&uuml;st\u0259qillikl\u0259rinin m&ouml;hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si, h\u0259m&ccedil;inin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259 \u0259sas prioritet sah\u0259l\u0259r\u0259 m&uuml;nasib\u0259td\u0259 \u0259ld\u0259 etdikl\u0259ri m&uuml;h&uuml;m nailiyy\u0259tl\u0259ri&nbsp;qeyd ed\u0259r\u0259k,<\/p>\n<p>SPECA &ccedil;\u0259r&ccedil;iv\u0259sind\u0259 xalqlar\u0131m\u0131z\u0131n b&ouml;l&uuml;\u015fd&uuml;y&uuml; &uuml;mumi maraqlara, m\u0259qs\u0259d v\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 \u0259saslanan \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 d\u0259 d\u0259rinl\u0259\u015fdirm\u0259k v\u0259 inki\u015faf etdirm\u0259k &uuml;zr\u0259 m&ouml;hk\u0259m q\u0259tiyy\u0259tl\u0259rini bir daha&nbsp;t\u0259sdiq ed\u0259r\u0259k,<\/p>\n<p>SPECA regionunda m&ouml;vcud olan, istifad\u0259 edilm\u0259mi\u015f b&ouml;y&uuml;k iqtisadi inki\u015faf potensial\u0131n\u0131, z\u0259ngin t\u0259bii ehtiyatlar\u0131 v\u0259 regional \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 inki\u015faf etdirm\u0259k, h\u0259m&ccedil;inin SPECA regionunun Avropa v\u0259 Asiya bazarlar\u0131 il\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n bu imkanlardan birg\u0259 istifad\u0259 &uuml;zr\u0259 g&uuml;cl&uuml; siyasi irad\u0259ni&nbsp;n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq,<\/p>\n<p>2023-c&uuml; il aprelin 17-d\u0259 \u0130sve&ccedil;r\u0259nin Cenevr\u0259 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke&ccedil;irilmi\u015f SPECA i\u015ftirak&ccedil;\u0131 &ouml;lk\u0259l\u0259rinin nazirl\u0259rinin g&ouml;r&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;n Az\u0259rbaycan\u0131n 2023-c&uuml; ild\u0259 s\u0259drliyi haqq\u0131nda Birg\u0259 B\u0259yanat\u0131nda \u0259ksini tapm\u0131\u015f &ldquo;SPECA regionunun qlobal \u0259hat\u0259li birl\u0259\u015fdirm\u0259 m\u0259rk\u0259zin\u0259 &ccedil;evrilm\u0259si&rdquo; m&ouml;vzusunu v\u0259 indiy\u0259d\u0259k apar\u0131lan n&ouml;vb\u0259ti i\u015fl\u0259ri&nbsp;t\u0259qdir ed\u0259r\u0259k,<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n 2023-c&uuml; ild\u0259 SPECA-da s\u0259drliyi il\u0259 Proqram\u0131n daha s\u0259m\u0259r\u0259li, M\u0259rk\u0259zi Asiyada v\u0259 onun h&uuml;dudlar\u0131ndan k\u0259narda kollektiv s\u0259yl\u0259r\u0259, maraqlara v\u0259 i\u015ftirak&ccedil;\u0131 d&ouml;vl\u0259tl\u0259rin m\u0259suliyy\u0259tin\u0259 \u0259saslanan h\u0259qiqi regional platformaya &ccedil;evrilm\u0259si &uuml;zr\u0259 v\u0259 BMT-nin m&uuml;vafiq regional komissiyalar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259st\u0259kl\u0259n\u0259n ard\u0131c\u0131l v\u0259 f\u0259al s\u0259yl\u0259rini y&uuml;ks\u0259k&nbsp;qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259r\u0259k,<\/p>\n<p>BMT-nin Avropa &uuml;zr\u0259 \u0130qtisadi Komissiyas\u0131n\u0131n (UNECE), BMT-nin Asiya v\u0259 Sakit okean &uuml;zr\u0259 \u0130qtisadi v\u0259 Sosial Komissiyas\u0131n\u0131n (UNESCAP) v\u0259 onlar\u0131n m&uuml;vafiq \u0130craiyy\u0259 katiblikl\u0259rinin Proqram\u0131n yarad\u0131ld\u0131\u011f\u0131 vaxtdan SPECA-n\u0131n i\u015ftirak&ccedil;\u0131 &ouml;lk\u0259l\u0259rin\u0259 g&ouml;st\u0259rdikl\u0259ri d\u0259st\u0259y\u0259 g&ouml;r\u0259 s\u0259mimi t\u0259\u015f\u0259kk&uuml;r&nbsp;ifad\u0259 ed\u0259r\u0259k,<\/p>\n<p>Raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259lirik:<\/p>\n<p>1. SPECA-n\u0131n iqtisadi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q v\u0259 regional inteqrasiya imkanlar\u0131ndan m&uuml;\u015ft\u0259r\u0259k istifad\u0259 edilm\u0259si yollar\u0131n\u0131n &ouml;yr\u0259nilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 v\u0259 x&uuml;sus\u0259n rabit\u0259, ticar\u0259t, n\u0259qliyyat v\u0259 logistika, r\u0259q\u0259msal transformasiya v\u0259 innovasiyalar, s\u0259naye, energetika, su ehtiyatlar\u0131n\u0131n idar\u0259 edilm\u0259si, \u0259traf m&uuml;hit, ya\u015f\u0131l ke&ccedil;id v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 maraq do\u011furan dig\u0259r sah\u0259l\u0259r &uuml;zr\u0259 meydana &ccedil;\u0131xan &uuml;mumi &ccedil;a\u011f\u0131r\u0131\u015flara ortaq cavablar\u0131n verilm\u0259si platformas\u0131 kimi SPECA-n\u0131n rolunun g&uuml;cl\u0259ndirilm\u0259si bar\u0259d\u0259 &ouml;z niyy\u0259tini&nbsp;b\u0259yan etm\u0259k.<\/p>\n<p>2. Bununla ba\u011fl\u0131 SPECA-n\u0131n davam ed\u0259n t\u0259sisatlanma prosesin\u0259 v\u0259 SPECA &ccedil;\u0259r&ccedil;iv\u0259sind\u0259 f\u0259aliyy\u0259tin m\u0259suliyy\u0259tini y&uuml;ks\u0259ld\u0259c\u0259k, m&uuml;t\u0259madi dialoqu, ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 v\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li \u0259laq\u0259l\u0259ndirm\u0259ni t\u0259min ed\u0259c\u0259k, h\u0259m&ccedil;inin SPECA-n\u0131n i\u015ftirak&ccedil;\u0131 &ouml;lk\u0259l\u0259rinin d&ouml;vl\u0259t ba\u015f&ccedil;\u0131lar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul olunan q\u0259rarlar\u0131n h\u0259yata ke&ccedil;irilm\u0259sin\u0259 k&ouml;m\u0259k ed\u0259c\u0259k z\u0259ruri mexanizml\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar q\u0259tiyy\u0259ti&nbsp;ifad\u0259 etm\u0259k.<\/p>\n<p>3. R\u0259q\u0259msalla\u015fma v\u0259 tranzit mar\u015frutlar\u0131n\u0131n ya\u015f\u0131l transformasiyas\u0131, h\u0259m&ccedil;inin ticar\u0259t v\u0259 n\u0259qliyyat prosedurlar\u0131n\u0131n sad\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 energetika birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n \u015e\u0259rq-Q\u0259rb Transx\u0259z\u0259r Orta D\u0259hlizi &ccedil;\u0259r&ccedil;iv\u0259sind\u0259 ya\u015f\u0131l enerji daxil olmaqla, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q sah\u0259sind\u0259 bilavasit\u0259 prioritet sah\u0259 v\u0259 bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 Transx\u0259z\u0259r beyn\u0259lxalq n\u0259qliyyat mar\u015frutu &uuml;zr\u0259 Multimodal M\u0259lumat v\u0259 S\u0259n\u0259dl\u0259rin R\u0259q\u0259msalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 &uuml;zr\u0259 Yol X\u0259rit\u0259sinin q\u0259bul edilm\u0259sinin q\u0259rara al\u0131nmas\u0131n\u0131&nbsp;vur\u011fulamaq.<\/p>\n<p>4. SPECA-n\u0131 q\u0259bul olunmu\u015f q\u0259rarlar\u0131n d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 m&uuml;vafiq maliyy\u0259 mexanizmi il\u0259 t\u0259min etm\u0259k &uuml;zr\u0259 siyasi haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bildir\u0259r\u0259k v\u0259 bununla \u0259laq\u0259dar BMT-nin himay\u0259si alt\u0131nda praktik \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa d\u0259st\u0259k olacaq v\u0259 SPECA-n\u0131n &Ccedil;oxt\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131 M\u0259qs\u0259dli Fondunun (&Ccedil;MF) yarad\u0131lmas\u0131n\u0131 alq\u0131\u015flayaraq, bununla ba\u011fl\u0131 beyn\u0259lxalq t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131 SPECA &Ccedil;MF-in f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 t&ouml;hf\u0259 verm\u0259y\u0259 d\u0259v\u0259t etm\u0259yi&nbsp;t\u0259sdiql\u0259m\u0259k.<\/p>\n<p>5. \u015e\u0259rq-Q\u0259rb Transx\u0259z\u0259r Orta D\u0259hlizinin SPECA-n\u0131n i\u015ftirak&ccedil;\u0131 &ouml;lk\u0259l\u0259ri il\u0259 Asiya v\u0259 Avropan\u0131n m&uuml;xt\u0259lif regionlar\u0131, onun h&uuml;dudlar\u0131ndan k\u0259narda daha s\u0259m\u0259r\u0259li v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259rd\u0259n biri kimi \u0259h\u0259miyy\u0259tinin v\u0259 &ouml;lk\u0259l\u0259ri d\u0259hlizin potensial\u0131ndan qit\u0259l\u0259raras\u0131 n\u0259qliyyat \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n istifad\u0259 etm\u0259y\u0259 &ccedil;a\u011f\u0131rmaq, SPECA-n\u0131n i\u015ftirak&ccedil;\u0131 &ouml;lk\u0259l\u0259rinin m&uuml;vafiq hakimiyy\u0259t orqanlar\u0131na n\u0259qliyyat \u015firk\u0259tl\u0259ri, ekspeditorlar, logistika m\u0259rk\u0259zl\u0259ri v\u0259 milli operatorlar aras\u0131nda b&uuml;t&uuml;n d\u0259hliz boyu kommunikasiyalar\u0131n s\u0259m\u0259r\u0259liliyini art\u0131rmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n n\u0259qliyyat \u0259laq\u0259l\u0259rinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na diqq\u0259ti c\u0259ml\u0259\u015fdirm\u0259yin t&ouml;vsiy\u0259 edilm\u0259sini&nbsp;vur\u011fulamaq.<\/p>\n<p>6. BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n SPECA-n\u0131n 25 illiyin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f q\u0259tnam\u0259 q\u0259bul etm\u0259sini alq\u0131\u015flamaq v\u0259 BMT-nin &uuml;zv d&ouml;vl\u0259tl\u0259rini, regional komissiyalar\u0131n\u0131 v\u0259 ixtisasla\u015fm\u0131\u015f qurumlar\u0131n\u0131 SPECA-ya &uuml;zv &ouml;lk\u0259l\u0259rin s\u0259yl\u0259rini d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259yi davam etdirm\u0259y\u0259&nbsp;&ccedil;a\u011f\u0131rmaq.<\/p>\n<p>7. Bak\u0131 Zirv\u0259 g&ouml;r&uuml;\u015f&uuml;nd\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131n i\u015ftirak\u0131n\u0131&nbsp;alq\u0131\u015flamaq&nbsp;v\u0259 SPECA regionunun daha ya\u015f\u0131l v\u0259 t\u0259hl&uuml;k\u0259sizlik g\u0259l\u0259c\u0259yi &uuml;&ccedil;&uuml;n dayan\u0131ql\u0131 v\u0259 davaml\u0131 iqtisadi inki\u015faf\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259k &uuml;zr\u0259 ortaq s\u0259yl\u0259ri \u0259ks etdir\u0259n s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n davam\u0131n\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tini&nbsp;vur\u011fulamaq.<\/p>\n<p>8. &Ouml;z m&uuml;vafiq nazirlikl\u0259rin\u0259 haz\u0131rk\u0131 B\u0259yannam\u0259nin h\u0259yata ke&ccedil;irilm\u0259sini UNECE, UNESCAP v\u0259 dig\u0259r m&uuml;vafiq beyn\u0259lxalq t\u0259sisatlarla birg\u0259 realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n \u0259laq\u0259l\u0259ndirilm\u0259sini&nbsp;tap\u015f\u0131rmaq.<\/p>\n<p>9. SPECA-n\u0131n &uuml;zv &ouml;lk\u0259l\u0259rinin d&ouml;vl\u0259t ba\u015f&ccedil;\u0131lar\u0131n\u0131n v\u0259 h&ouml;kum\u0259tl\u0259rinin birinci g&ouml;r&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;n beyn\u0259lxalq t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131n i\u015ftirak\u0131 il\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 m&uuml;k\u0259mm\u0259l t\u0259\u015fkilin\u0259, h\u0259m&ccedil;inin Az\u0259rbaycanda SPECA g&uuml;nl\u0259ri &ccedil;\u0259r&ccedil;iv\u0259sind\u0259 2023-c&uuml; il noyabr\u0131n 20-24-d\u0259 dig\u0259r t\u0259dbirl\u0259rin t\u0259\u015fkilin\u0259 g&ouml;r\u0259 Zati-alil\u0259ri Prezident&nbsp;\u0130lham \u018fliyev\u0259&nbsp;v\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n H&ouml;kum\u0259tin\u0259 s\u0259mimi t\u0259\u015f\u0259kk&uuml;r&nbsp;ifad\u0259 etm\u0259k.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n, Qazax\u0131stan Respublikas\u0131n\u0131n, Q\u0131r\u011f\u0131z Respublikas\u0131n\u0131n, Tacikistan Respublikas\u0131n\u0131n, &Ouml;zb\u0259kistan Respublikas\u0131n\u0131n prezidentl\u0259ri v\u0259 T&uuml;rkm\u0259nistan Nazirl\u0259r Kabineti s\u0259drinin m&uuml;avini 2023-c&uuml; il noyabr\u0131n 24-d\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n s\u0259drliyi il\u0259 BMT-nin M\u0259rk\u0259zi Asiya&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-191206","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/191206","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=191206"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/191206\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=191206"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=191206"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=191206"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}