{"id":190964,"date":"2023-11-22T09:23:21","date_gmt":"2023-11-22T05:23:21","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=190964","title":{"rendered":"Bak\u0131da yay\u0131lan virus &#8211;"},"content":{"rendered":"<p><strong>Ad\u0259t\u0259n 37&deg;C v\u0259 ya daha yuxar\u0131 qalxan q\u0131zd\u0131rma il\u0259 ba\u015flay\u0131r, &ouml;sk&uuml;r\u0259k v\u0259&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>Son g&uuml;nl\u0259r Az\u0259rbaycanda q\u0131z\u0131lca x\u0259st\u0259liyin\u0259 yoluxma il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lumatlar yay\u0131l\u0131b. X&uuml;sus\u0259n ki&ccedil;ik ya\u015fl\u0131 u\u015faqlar aras\u0131nda bu x\u0259st\u0259liy\u0259 daha &ccedil;ox rast g\u0259linir. Y&uuml;ks\u0259k h\u0259rar\u0259t v\u0259 s\u0259pkil\u0259rl\u0259 m&uuml;\u015fahid\u0259 edil\u0259n x\u0259st\u0259lik \u0259ks\u0259r insanlarda olduqca a\u011f\u0131r ke&ccedil;ir. H\u0259l\u0259 &ouml;t\u0259n ay S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyi q\u0131z\u0131lca x\u0259st\u0259liyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 v\u0259t\u0259nda\u015flara m&uuml;raci\u0259t edib.<\/p>\n<p>Zaqatalada q\u0131z\u0131lca x\u0259st\u0259liyi yay\u0131l\u0131b. X\u0259st\u0259liy\u0259 Zaqatala \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 rayonun Kebeloba, Car, Yuxari Tala, A\u015fa\u011f\u0131 Tala, &Ccedil;obankol, Muxax, G&ouml;zbarax \u018fliabad k\u0259ndl\u0259rind\u0259 u\u015faqlar v\u0259 h\u0259tta orta ya\u015f qrupuna aid insanlar aras\u0131nda rast g\u0259lindiyi bildirilir. M\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 T\u018fB\u0130B-d\u0259n bildirilib ki, Zaqatala Rayon M\u0259rk\u0259zi X\u0259st\u0259xanas\u0131na 2023-c&uuml; il oktyabr\u0131n 11-d\u0259n noyabr\u0131n 17-d\u0259k q\u0131z\u0131lca simptomlar\u0131 il\u0259 64 m&uuml;raci\u0259t daxil olub: &quot;Onlardan 46-s\u0131 m&uuml;ayin\u0259 olunaraq ambulator m&uuml;alic\u0259 &uuml;&ccedil;&uuml;n ev\u0259 burax\u0131l\u0131b. Ambulator x\u0259st\u0259l\u0259rd\u0259n s\u0259kkizi u\u015faqd\u0131r, v\u0259ziyy\u0259tl\u0259ri stabildir.<\/p>\n<p>Bu m&uuml;dd\u0259t \u0259rzind\u0259 x\u0259st\u0259xanaya m&uuml;raci\u0259t ed\u0259n 19 n\u0259f\u0259r (be\u015fi u\u015faq olmaqla) stasionar m&uuml;alic\u0259 al\u0131b. Onlardan 10 x\u0259st\u0259 art\u0131q ev\u0259 burax\u0131l\u0131b. Doqquz x\u0259st\u0259nin is\u0259 stasionar m&uuml;alic\u0259si davam etdirilir&quot;.<\/p>\n<p>Respublika Gigiyena v\u0259 Epidemiologiya M\u0259rk\u0259zind\u0259n bildirilib ki, Zaqatala rayonunda q\u0131z\u0131lcaya yoluxma t\u0259k-t\u0259k hallarda q\u0131z\u0131lca \u0259leyhin\u0259 peyv\u0259nd olunmayan u\u015faqlar aras\u0131nda qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b: &quot;Bununla \u0259laq\u0259dar olaraq x\u0259st\u0259lik ocaqlar\u0131nda \u0259ks-epidemik t\u0259dbirl\u0259r apar\u0131l\u0131b, q\u0131z\u0131lca peyv\u0259ndind\u0259n k\u0259narda qalan u\u015faqlar QPM (q\u0131z\u0131lca-parotit-m\u0259xm\u0259r\u0259k \u0259leyhin\u0259) vaksini il\u0259 peyv\u0259nd\u0259 c\u0259lb olunublar. Haz\u0131rda rayonda peyv\u0259nd i\u015fl\u0259ri davam etdirilir, epidemioloji v\u0259ziyy\u0259t stabildir&quot;.<\/p>\n<p><strong>B\u0259s bu x\u0259st\u0259likd\u0259n qorunmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n n\u0259l\u0259r\u0259 diqq\u0259t edilm\u0259lidir?<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az bildirir ki, pediatr G&uuml;l\u015f\u0259n \u018fliyeva m&ouml;vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 &quot;Yeni M&uuml;savat&quot;a dedi ki, q\u0131z\u0131lca hava-damc\u0131 yolu il\u0259 yay\u0131lan infeksion x\u0259st\u0259likdir: &quot;Bu x\u0259st\u0259likd\u0259 yoluxma y&uuml;z faizdir. Y\u0259ni kontakt olursa, y&uuml;z faiz yoluxma ba\u015f verir. &Ouml;lk\u0259mizd\u0259 bir ya\u015f\u0131ndan ba\u015flayaraq q\u0131z\u0131lca x\u0259st\u0259liyin\u0259 qar\u015f\u0131 peyv\u0259ndl\u0259m\u0259 olur. 1 ya\u015f\u0131nda v\u0259 6 ya\u015f\u0131nda. Lakin peyv\u0259ndd\u0259n k\u0259nar qalan u\u015faqlar\u0131n yoluxma ehtimal\u0131 daha &ccedil;oxdur. Ona g&ouml;r\u0259 burada birinci qorunma yolu peyv\u0259nd olunmaqd\u0131r. U\u015faqlarda \u0259g\u0259r h\u0259r hans\u0131 bir ciddi \u0259ks-g&ouml;st\u0259ri\u015f yoxdursa, m&uuml;tl\u0259q peyv\u0259nd olunmal\u0131d\u0131r. Maskadan istifad\u0259 etm\u0259k, ya da uzaq durmaqla bu x\u0259st\u0259likd\u0259n qorunmaq m&uuml;mk&uuml;n deyil. Yaln\u0131z izolyasiya il\u0259 m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r. Y\u0259ni kollektivd\u0259 bir u\u015faqda bel\u0259 q\u0131z\u0131lca x\u0259st\u0259liyi a\u015fkarlan\u0131rsa, h\u0259min m&uuml;\u0259ssis\u0259 dezinfeksiya, h\u0259min u\u015faq t\u0259crid olunmal\u0131d\u0131r. Yax\u015f\u0131 olard\u0131 ki, \u0259laq\u0259d\u0259 olan u\u015faqlarda bir m&uuml;dd\u0259t kollektiv\u0259 &ccedil;\u0131xmas\u0131nlar. Y\u0259ni x\u0259st\u0259ni izolyasiya etm\u0259kl\u0259 yaln\u0131z qorumaq m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r v\u0259 peyv\u0259nd vasit\u0259sil\u0259&quot;.<\/p>\n<p>Pediatr onu da \u0259lav\u0259 edib ki, peyv\u0259nd olunan u\u015faqlar x\u0259st\u0259liyi ya y&uuml;ng&uuml;l ke&ccedil;irirl\u0259r, ya da &uuml;mumiyy\u0259tl\u0259 ke&ccedil;irmirl\u0259r: &quot;U\u015faqlar\u0131n peyv\u0259nd olunmas\u0131n\u0131n dig\u0259r m&uuml;sb\u0259t x&uuml;susiyy\u0259ti d\u0259 evd\u0259 olan dig\u0259r adamlar\u0131 yoluxmadan qoruyur. U\u015faqlar asan ke&ccedil;irs\u0259l\u0259r d\u0259, evd\u0259 olan dig\u0259rl\u0259ri, \u0259sas\u0259n d\u0259 b&ouml;y&uuml;kl\u0259r bu infeksiyan\u0131 a\u011f\u0131r ke&ccedil;irir, \u0259sas\u0259n d\u0259 ki\u015fil\u0259r. Hamil\u0259 qad\u0131nlar\u0131n yoluxmas\u0131 t\u0259hl&uuml;k\u0259lidir. Bir ya\u015fa q\u0259d\u0259r k&ouml;rp\u0259 u\u015faqlar\u0131n yoluxmas\u0131 t\u0259hl&uuml;k\u0259lidir. O bax\u0131mdan m&uuml;tl\u0259q \u015f\u0259kild\u0259 peyv\u0259nd olunmaya ciddi riay\u0259t edilm\u0259lidir. M\u0259nc\u0259, bu valideynin ist\u0259yi il\u0259 yox, m\u0259cburi \u015f\u0259kild\u0259, \u0259ks-g&ouml;st\u0259ri\u015f yoxdursa, u\u015faqlar bir ya\u015f\u0131ndan sonra m&uuml;tl\u0259q peyv\u0259nd olunmal\u0131d\u0131r. Yoluxma hallar\u0131 da ki&ccedil;ik ya\u015fda u\u015faqlar aras\u0131nda daha &ccedil;ox m&uuml;\u015fahid\u0259 edilir&quot;.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, u\u015faqlarda q\u0131z\u0131lca \u015fidd\u0259ti il\u0259 f\u0259rql\u0259n\u0259n f\u0259rqli simptomlarla &ouml;z&uuml;n&uuml; g&ouml;st\u0259rir. \u0130lkin simptomlar soyuqd\u0259ym\u0259 simptomlar\u0131na b\u0259nz\u0259yir v\u0259 y&uuml;ks\u0259k h\u0259rar\u0259t, &ouml;sk&uuml;r\u0259k v\u0259 burun axmas\u0131 olur. \u0130nfeksiya ir\u0259lil\u0259dikc\u0259 xarakterik bir q\u0131rm\u0131z\u0131 s\u0259pgi meydana &ccedil;\u0131x\u0131r, ad\u0259t\u0259n &uuml;zd\u0259n ba\u015flay\u0131r v\u0259 b\u0259d\u0259nin dig\u0259r hiss\u0259l\u0259rin\u0259 yay\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Q\u0131z\u0131lca ad\u0259t\u0259n 37&deg;C v\u0259 ya daha yuxar\u0131 qalxan q\u0131zd\u0131rma il\u0259 ba\u015flay\u0131r. &Ouml;sk&uuml;r\u0259k, burun axmas\u0131 v\u0259 ya t\u0131xan\u0131ql\u0131\u011f\u0131 kimi soyuqd\u0259ym\u0259y\u0259 b\u0259nz\u0259y\u0259n t\u0259n\u0259ff&uuml;s simptomlar\u0131 q\u0131z\u0131lcan\u0131n erk\u0259n \u0259lam\u0259tl\u0259rdir. Konjonktivit &#8211; q\u0131z\u0131lca zaman\u0131 g&ouml;zl\u0259rd\u0259 q\u0131zart\u0131 v\u0259 i\u015f\u0131\u011fa h\u0259ssasl\u0131\u011fa s\u0259b\u0259b olacaq iltihab yaran\u0131r. Diaqnostik \u0259lam\u0259t say\u0131lan koplik l\u0259k\u0259l\u0259ri olaraq bilin\u0259n a\u011f\u0131z i&ccedil;\u0259risind\u0259 ki&ccedil;ik a\u011f l\u0259k\u0259l\u0259r q\u0131z\u0131lca olduqda g&ouml;r&uuml;n\u0259 bilir. El\u0259c\u0259 d\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131, d&uuml;z l\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259n ibar\u0259t s\u0259pgi ad\u0259t\u0259n &uuml;zd\u0259n ba\u015flay\u0131r v\u0259 b\u0259d\u0259n\u0259 yay\u0131l\u0131r. Bu daha &ccedil;ox y&uuml;ks\u0259k h\u0259rar\u0259tl\u0259 birlikd\u0259 m&uuml;\u015fahid\u0259 olunur.<\/p>\n<p>Q\u0131z\u0131lca simptomlar\u0131 yax\u015f\u0131 qidalanmayan u\u015faqlarda v\u0259 ya immun sistemi z\u0259if olanlarda daha a\u011f\u0131r ola bilir. Y&uuml;ks\u0259k yoluxucu t\u0259bi\u0259tin\u0259 g&ouml;r\u0259, bu simptomlar\u0131 erk\u0259n tan\u0131maq v\u0259 vaxt\u0131nda h\u0259kim m&uuml;ayin\u0259si d&uuml;zg&uuml;n diaqnoz v\u0259 m&uuml;alic\u0259 &uuml;&ccedil;&uuml;n &ccedil;ox vacibdir. Bundan \u0259lav\u0259, vaksinasiya da q\u0131z\u0131lca x\u0259st\u0259liyinin ba\u015flanmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaqda v\u0259 virusa yoluxanlarda simptomlar\u0131n \u015fidd\u0259tini azaltmaqda m&uuml;h&uuml;m rol oynay\u0131r.<\/p>\n<p>Q\u0131z\u0131lca virusu daha sonra t\u0259n\u0259ff&uuml;s epitelind\u0259 &ccedil;oxal\u0131r v\u0259 b&uuml;t&uuml;n b\u0259d\u0259n\u0259 yay\u0131l\u0131r. \u0130mmunitet h&uuml;ceyr\u0259l\u0259rin\u0259, x&uuml;sus\u0259n d\u0259 a\u011f qan h&uuml;ceyr\u0259l\u0259rin\u0259 &uuml;st&uuml;nl&uuml;k verilir. \u0130mmunitet sistemi infeksiyaya cavab verir v\u0259 simptomlar ad\u0259t\u0259n m\u0259ruz qald\u0131qdan 10-14 g&uuml;n sonra g&ouml;r&uuml;n&uuml;r. Bu inkubasiya d&ouml;vr&uuml;nd\u0259 virus &ccedil;oxal\u0131r v\u0259 u\u015faq q\u0131z\u0131lca \u0259lam\u0259tl\u0259rini bu zaman g&ouml;st\u0259rm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. Q\u0131z\u0131lca &ccedil;ox yoluxucudur v\u0259 f\u0259rdl\u0259rd\u0259 s\u0259pgil\u0259rin ba\u015flamas\u0131ndan t\u0259xmin\u0259n d&ouml;rd g&uuml;n \u0259vv\u0259ld\u0259n d&ouml;rd g&uuml;n sonraya q\u0259d\u0259r virusu ba\u015fqalar\u0131na yaya bilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ad\u0259t\u0259n 37&deg;C v\u0259 ya daha yuxar\u0131 qalxan q\u0131zd\u0131rma il\u0259 ba\u015flay\u0131r, &ouml;sk&uuml;r\u0259k v\u0259&#8230; Son g&uuml;nl\u0259r Az\u0259rbaycanda q\u0131z\u0131lca x\u0259st\u0259liyin\u0259 yoluxma il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lumatlar yay\u0131l\u0131b. X&uuml;sus\u0259n ki&ccedil;ik ya\u015fl\u0131 u\u015faqlar aras\u0131nda bu x\u0259st\u0259liy\u0259 daha&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-190964","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/190964","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=190964"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/190964\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=190964"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=190964"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=190964"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}