{"id":190229,"date":"2023-11-12T23:43:37","date_gmt":"2023-11-12T19:43:37","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=190229","title":{"rendered":"Q\u0131\u015f m\u00f6vs\u00fcm\u00fcnd\u0259 kartof k\u0259skin bahala\u015facaq?"},"content":{"rendered":"<p><strong>2023-c&uuml; ilin yanvar-sentyabr aylar\u0131nda Az\u0259rbaycanda 49 min 77.4 hektar sah\u0259d\u0259n 981 min 927 ton kartof y\u0131\u011f\u0131l\u0131b. D&ouml;vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin hesablamalar\u0131na g&ouml;r\u0259, bu g&ouml;st\u0259ricinin h\u0259cmi &ouml;t\u0259n ilin m&uuml;vafiq d&ouml;vr&uuml; il\u0259 m&uuml;qayis\u0259d\u0259 3.9 faiz v\u0259 ya 40 min ton azd\u0131r. Bel\u0259 ki, 2022-ci ilin yanvar-sentyabr aylar\u0131nda 54 min 66.7 hektar sah\u0259d\u0259n bir milyon 21.9 min ton m\u0259hsul y\u0131\u011f\u0131l\u0131b. Statistika biz\u0259 onu deyir ki, kartof istehsal\u0131 azal\u0131b. &Ouml;lk\u0259miz\u0259 xarici &ouml;lk\u0259l\u0259rd\u0259n d\u0259 kartof idxal edilir. \u0130stehsal azalsa da, idxal vasit\u0259sil\u0259 m\u0259hsul t\u0259l\u0259bat\u0131 kompensasiya edilmi\u015f olur. Amma Az\u0259rbaycan Qida T\u0259hl&uuml;k\u0259sizliyi Agentliyi t\u0259r\u0259find\u0259n 23 oktyabr tarixind\u0259n \u0130ran\u0131n b\u0259zi \u015firk\u0259tl\u0259rinin &ouml;lk\u0259miz\u0259 kartof idxal etm\u0259sin\u0259 d\u0259 qada\u011fa qoyulub. Bel\u0259 qada\u011falar n\u0259 ilk, n\u0259 d\u0259 son deyil. \u0130stehsal\u0131n bu il az olmas\u0131, idxala icaz\u0259 verilm\u0259m\u0259si q\u0131\u015f m&ouml;vs&uuml;m&uuml;nd\u0259 kartofun k\u0259skin bahala\u015fmas\u0131na s\u0259b\u0259b olarm\u0131? Bazarlarda kartof q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 m&uuml;\u015fahid\u0259 oluna bil\u0259rmi?<\/strong><\/p>\n<p>&ldquo;Kaspi&rdquo; q\u0259zeti m&ouml;vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259qal\u0259 d\u0259rc edib.<\/p>\n<p>\u0130ntensiv ya\u011f\u0131\u015flar m\u0259hsuldarl\u0131\u011fa ciddi t\u0259sir edib<\/p>\n<p>K\u0259nd t\u0259s\u0259rr&uuml;fat\u0131 v\u0259 aqrar m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r &uuml;zr\u0259 m&uuml;t\u0259x\u0259ssis B\u0259hruz N\u0259z\u0259rov deyib ki, \u0259g\u0259r q\u0131tl\u0131q ehtimal\u0131 olarsa, m&uuml;\u0259yy\u0259n t\u0259dbirl\u0259r g&ouml;r&uuml;l\u0259c\u0259k:<\/p>\n<p>&ldquo;H\u0259m t\u0259r\u0259v\u0259z m\u0259hsullar\u0131, h\u0259m pamb\u0131q istehsal\u0131nda azalma m&uuml;\u015fahid\u0259 edilir. Bunun \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri son aylarda ya\u011f\u0131nt\u0131lar\u0131n intensivl\u0259\u015fm\u0259sidir. Hava \u015f\u0259raiti, iqlimin m\u0259hsuldarl\u0131\u011fa b&ouml;y&uuml;k t\u0259siri var. Amma bunun q\u0131tl\u0131\u011fa s\u0259b\u0259b olaca\u011f\u0131na inanm\u0131ram. Bu hal ya\u015fanarsa, d&ouml;vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n xaricd\u0259n m\u0259hsul g\u0259tirm\u0259kl\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dbirl\u0259r g&ouml;r&uuml;l\u0259c\u0259k v\u0259 problem h\u0259ll edil\u0259c\u0259k&rdquo;.<\/p>\n<p><strong>Azalman\u0131n miqdar\u0131 &ccedil;ox deyil<\/strong><\/p>\n<p>T\u0259r\u0259v\u0259z&ccedil;ilik Elmi-T\u0259dqiqat \u0130nstitutu Publik h&uuml;quqi \u015f\u0259xsin \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin s\u0259dri Elmar Allahverdiyev bildirdi ki, \u0259slind\u0259 haz\u0131rda kartof y\u0131\u011f\u0131m\u0131 yekunla\u015fmal\u0131 idi. Lakin m&uuml;\u0259yy\u0259n s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n b\u0259zi rayonlar\u0131m\u0131zda proses h\u0259l\u0259 d\u0259 davam edir:<\/p>\n<p>&ldquo;Kartof y\u0131\u011f\u0131m\u0131n\u0131n azalmas\u0131 m&uuml;xt\u0259lif s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n ola bil\u0259r. Amma bu, o d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 ciddi r\u0259q\u0259m deyil. X&uuml;susil\u0259, builki hava \u015f\u0259raitind\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq m\u0259hsul y\u0131\u011f\u0131m\u0131nda bir q\u0259d\u0259r azalma m&uuml;\u015fahid\u0259 edilir. \u018fsas\u0259n da\u011fl\u0131q v\u0259 da\u011f\u0259t\u0259yi b&ouml;lg\u0259l\u0259rd\u0259 havalar ya\u011fmurlu ke&ccedil;di. Bu da kartof y\u0131\u011f\u0131m\u0131n\u0131 gecikdirir. G\u0259d\u0259b\u0259yin b\u0259zi b&ouml;lg\u0259l\u0259rind\u0259 bu d\u0259qiq\u0259 kartof y\u0131\u011f\u0131m\u0131 davam edir. Hava \u015f\u0259raiti \u0259lveri\u015fsiz oldu\u011funa g&ouml;r\u0259 y\u0131\u011f\u0131m prosesi gecikir, x\u0259st\u0259likl\u0259r art\u0131r. Bu da m\u0259hsuldarl\u0131\u011fa m\u0259nfi t\u0259sir edir&rdquo;.<\/p>\n<p><strong>&ldquo;Bu il kartof q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 g&ouml;zl\u0259nilmir&rdquo;<\/strong><br \/>\nE.Allahverdiyevin s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, kartof indi daha ucuzdur:<\/p>\n<p>&ldquo;Bu il kartof q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 g&ouml;zl\u0259nilmir. &Ccedil;&uuml;nki &ouml;lk\u0259d\u0259 istehlak s\u0259b\u0259timiz t\u0259xmin\u0259n 950 min &#8211; bir milyon ton aras\u0131d\u0131r. Bu g&ouml;st\u0259rici istehsaldan azd\u0131r. \u0130stehsal\u0131m\u0131z \u0259rzaq s\u0259b\u0259timiz\u0259 tamamil\u0259 t\u0259min ed\u0259c\u0259k q\u0259d\u0259rdir. Q\u0131\u015f m&ouml;vs&uuml;m&uuml;nd\u0259 kartofun bahala\u015faca\u011f\u0131 g&ouml;zl\u0259nilmir. Bazarlarda bir ay \u0259vv\u0259l kartof daha baha idi, amma indi ucuzdur. X&uuml;susil\u0259 aran b&ouml;lg\u0259sind\u0259n, iri sah\u0259l\u0259rd\u0259n, fermerl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n y\u0131\u011f\u0131lan kartof haz\u0131rda soyuducu anbarlarda saxlan\u0131l\u0131r. Bir azdan h\u0259min m\u0259hsul anbarlardan bazarlara sat\u0131\u015fa g&ouml;nd\u0259ril\u0259c\u0259k. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n, bu il &ouml;lk\u0259d\u0259 kartof q\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n olaca\u011f\u0131n\u0131 d&uuml;\u015f&uuml;nm&uuml;r\u0259m&rdquo;.<\/p>\n<p><strong>\u0130stehsal\u0131n azalmas\u0131 idxal\u0131 stimulla\u015fd\u0131r\u0131r<\/strong><\/p>\n<p>\u0130qtisadi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r &uuml;zr\u0259 ekspert P\u0259rviz Heyd\u0259rov dedi ki, kartof istehsal\u0131n\u0131n azalmas\u0131 idxaldan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 daha da art\u0131ra bil\u0259r:<\/p>\n<p>&ldquo;Yerli istehsal\u0131n azalmas\u0131 ist\u0259nil\u0259n halda m\u0259nfi tendensiyad\u0131r. &Ccedil;&uuml;nki bu, ist\u0259r-ist\u0259m\u0259z idxal\u0131 stimulla\u015fd\u0131r\u0131r. \u0130dxal m\u0259hsullar\u0131 &ccedil;oxluq t\u0259\u015fkil ed\u0259nd\u0259 bazarda qiym\u0259tl\u0259r h\u0259min m\u0259hsullar\u0131 idxal ed\u0259n sahibkarlar\u0131n dikt\u0259si il\u0259 formala\u015f\u0131r. Son g&uuml;nl\u0259r periodik olaraq &ouml;lk\u0259y\u0259 kartof v\u0259 bir s\u0131ra k\u0259nd t\u0259s\u0259rr&uuml;fat\u0131 m\u0259hsullar\u0131n\u0131n idxal\u0131 &uuml;zr\u0259 m&uuml;\u0259yy\u0259n m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r d\u0259 t\u0259tbiq olunur. Yaxud h\u0259min m\u0259hsullar keyfiyy\u0259tsiz xarakter da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131ndan &ouml;z&uuml;m&uuml;z onlardan imtina edirik v\u0259 qada\u011fa qoyuruq. \u018fg\u0259r yerli istehsal da azalm\u0131\u015f hesab olunursa, bel\u0259 olan halda t\u0259bii ki, &ouml;lk\u0259d\u0259 kartof &uuml;zr\u0259 qiym\u0259tl\u0259rin bahala\u015fmas\u0131 ehtimal\u0131 b&ouml;y&uuml;kd&uuml;r&rdquo;.<\/p>\n<p><strong>\u0130stehsal\u0131n azalma s\u0259b\u0259bi d\u0259qiql\u0259\u015fdirilm\u0259lidir<\/strong><\/p>\n<p>P.Heyd\u0259rov bildirdi ki, istehsal\u0131n azalmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si m&uuml;tl\u0259q n\u0259zar\u0259t\u0259 g&ouml;t&uuml;r&uuml;lm\u0259li v\u0259 bununla \u0259laq\u0259dar t\u0259dbirl\u0259r g&ouml;r&uuml;lm\u0259lidir:<\/p>\n<p>&ldquo;Bilavasit\u0259, kartofun istehsal\u0131n\u0131n azalmas\u0131na t\u0259bii \u015f\u0259rait, m\u0259hsuldarl\u0131q, m&ouml;vs&uuml;mi amill\u0259r v\u0259 istehsalla ba\u011fl\u0131 dig\u0259r maya d\u0259y\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259dar probleml\u0259r s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Amma h\u0259r bir halda bu m\u0259s\u0259l\u0259 n\u0259zar\u0259t\u0259 g&ouml;t&uuml;r&uuml;lm\u0259lidir. \u0130st\u0259nil\u0259n k\u0259nd t\u0259s\u0259rr&uuml;fat\u0131 m\u0259hsulu &uuml;zr\u0259 yerli istehsal\u0131n v\u0259 t\u0259dar&uuml;k&uuml;n azalmas\u0131 amill\u0259ri d\u0259rhal analiz olunmal\u0131, t\u0259hlil edilm\u0259li v\u0259 m&uuml;vafiq t\u0259dbirl\u0259r g&ouml;r&uuml;lm\u0259lidir. Yerli istehlak bazar\u0131 onsuz da idxaldan as\u0131l\u0131d\u0131r. Bu proses\u0259 n\u0259zar\u0259t olmasa, idxaldan daha &ccedil;ox as\u0131l\u0131 v\u0259ziyy\u0259t\u0259 d&uuml;\u015f\u0259 bil\u0259rik&rdquo;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2023-c&uuml; ilin yanvar-sentyabr aylar\u0131nda Az\u0259rbaycanda 49 min 77.4 hektar sah\u0259d\u0259n 981 min 927 ton kartof y\u0131\u011f\u0131l\u0131b. D&ouml;vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin hesablamalar\u0131na g&ouml;r\u0259, bu g&ouml;st\u0259ricinin h\u0259cmi &ouml;t\u0259n ilin m&uuml;vafiq d&ouml;vr&uuml; il\u0259 m&uuml;qayis\u0259d\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[91],"tags":[],"class_list":["post-190229","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-olkeici"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/190229","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=190229"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/190229\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=190229"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=190229"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=190229"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}