{"id":189249,"date":"2023-10-29T11:46:14","date_gmt":"2023-10-29T07:46:14","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=189249","title":{"rendered":"Ucuz \u0259tin \u015forbas\u0131 olmasa da, d\u00f6n\u0259ri, kabab\u0131 g\u00f6yd\u0259 gedir &#8211;"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u018ft m\u0259xb\u0259ximizin, g&uuml;nd\u0259lik qidam\u0131z\u0131n \u0259v\u0259zolunmaz nem\u0259tidir. &ldquo;\u018ftin yerini he&ccedil; n\u0259 vermir&rdquo; ifad\u0259si d\u0259 bu m\u0259ntiqd\u0259n yaran\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p>B\u0259s, g&ouml;r\u0259s\u0259n, h\u0259yat\u0131m\u0131za bu q\u0259d\u0259r geni\u015f daxil olmu\u015f \u0259t hans\u0131 d\u0259y\u0259rd\u0259, key&shy;fiyy\u0259td\u0259dir? Ax\u0131, \u0259t l\u0259zz\u0259tli oldu\u011fu q\u0259d\u0259r d\u0259, zay v\u0259 keyfiyy\u0259tsizliyi il\u0259, qorxulu v\u0259 d\u0259h\u015f\u0259tlidir. &nbsp;Bak\u0131 m\u0259kt\u0259blil\u0259&shy;rinin d&ouml;n\u0259rd\u0259n z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259si ham\u0131m\u0131zda h\u0259y\u0259can do\u011furan arzuolunmaz hadis\u0259 bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat vermi\u015fdik. Bu yaz\u0131n\u0131 ha&shy;z\u0131rlama\u011f\u0131m\u0131za da h\u0259min d&ouml;n\u0259r z\u0259h\u0259rl\u0259n&shy;m\u0259si s\u0259b\u0259b oldu.<\/p>\n<p>&Ouml;lk\u0259 \u0259razisind\u0259 \u0259tin qiym\u0259tinin get&shy;dikc\u0259 bahala\u015fd\u0131\u011f\u0131 &ndash; bazarlarda mal \u0259ti&shy;nin kiloqram\u0131n\u0131n 14&ndash;15 manata, qoyun \u0259tinin is\u0259 17&ndash;20 manata sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 halda, b\u0259zi yerl\u0259rd\u0259, m\u0259s\u0259l\u0259n, &ldquo;8-ci kilometr ba&shy;zar\u0131&rdquo;nda, b\u0259zi k\u0259sim m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rind\u0259 bu m\u0259hsulun 1 kiloqram\u0131 al\u0131c\u0131ya 8&ndash;9 manata t\u0259klif edilir. Bel\u0259 \u0259ti is\u0259, \u0259sas\u0259n, \u0259halinin kas\u0131b t\u0259b\u0259q\u0259si al\u0131r. \u015e&uuml;bh\u0259siz ki, m\u0259nb\u0259&shy;yi b\u0259lli olmayan bu m\u0259hsuldan evl\u0259rd\u0259, ia\u015f\u0259 m&uuml;\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259, d&ouml;n\u0259rxanalarda, bir s\u0131ra hallarda, h\u0259tta \u015fadl\u0131q evl\u0259rind\u0259 istifad\u0259 olunur. G&ouml;r&uuml;n&uuml;r, kiloqram\u0131 8 &ndash; 9 manata olan sosiska v\u0259 kolbasalar da bel\u0259 &ndash; xalq\u0131n &ldquo;le\u015f&rdquo; adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u0259td\u0259n haz\u0131rlan\u0131r. Bu c&uuml;r keyfiyy\u0259tsiz \u0259tl\u0259rd\u0259n qidalar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131, n\u0259tic\u0259d\u0259, bir &ccedil;ox z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olur.&nbsp;<\/p>\n<p>Bu m\u0259qamda bel\u0259 bir sual ortaya &ccedil;\u0131x\u0131r: bu \u0259tl\u0259r haradan g\u0259tirilir, qiym\u0259ti niy\u0259 bel\u0259 ucuz olur, ictimai ia\u015f\u0259 m&uuml;\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 istifad\u0259sin\u0259 kim n\u0259zar\u0259t edir? Sual\u0131n ca&shy;vab\u0131 ayd\u0131nd\u0131r, n\u0259zar\u0259t ka\u011f\u0131z &uuml;z\u0259rind\u0259dir, \u0259m\u0259ld\u0259 is\u0259 m\u0259suliyy\u0259tsizlik, laqeydlik ay&shy;d\u0131n n\u0259z\u0259r\u0259 &ccedil;arp\u0131r. &Ccedil;&uuml;nki oktyabr\u0131n 24-d\u0259 ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259 &ndash; 16 \u015fagirdin d&ouml;n\u0259rd\u0259n z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259si ciddi narahatl\u0131q do\u011furan m\u0259s\u0259l\u0259 bar\u0259d\u0259 ayd\u0131n t\u0259s\u0259vv&uuml;r yarad\u0131r. Bel\u0259 ki, hadis\u0259y\u0259 s\u0259b\u0259b olmas\u0131 he&ccedil; bir \u015f&uuml;bh\u0259 do\u011furmayan d&ouml;n\u0259rxanada istifad\u0259 edil\u0259n \u0259tin al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 m\u0259nb\u0259nin, el\u0259c\u0259 d\u0259 bu ia\u015f\u0259 obyektinin f\u0259aliyy\u0259tinin n\u0259zar\u0259td\u0259n k\u0259nar qalmas\u0131 m\u0259lum hadis\u0259nin yaranma&shy;s\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndirir. \u015e&uuml;bh\u0259siz ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 \u0259n b&ouml;y&uuml;k g&uuml;nahkar Qida T\u0259hl&uuml;k\u0259sizliyi Agentliyi (AQTA), onun tabeliyind\u0259ki Qida T\u0259hl&uuml;k\u0259sizliyi \u0130nstitutudur. &Ccedil;&uuml;nki bel\u0259 bir xo\u015fag\u0259lm\u0259z v\u0259ziyy\u0259t, ilk n&ouml;vb\u0259d\u0259, h\u0259min qurumlar\u0131n &ouml;z f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rind\u0259 qanunun t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 laqeyd yana\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259&shy;sidir.&nbsp;<\/p>\n<p>Ekspertl\u0259rin fikrinc\u0259, t\u0259kc\u0259 &ldquo;\u015eah d&ouml;n\u0259r&rdquo; adlanan ictimai ia\u015f\u0259 obyektinin deyil, dig\u0259r d&ouml;n\u0259rxanalar\u0131n da n\u0259zar\u0259t&shy;d\u0259n k\u0259nar qalmas\u0131 &uuml;z&uuml;nd\u0259n h\u0259min m&uuml;\u0259ssis\u0259l\u0259r h\u0259r zaman real t\u0259hl&uuml;k\u0259 m\u0259nb\u0259yi kimi tan\u0131n\u0131r. Bel\u0259 olan halda tam \u0259minlikl\u0259 qeyd ed\u0259 bil\u0259rik ki, AQTA v\u0259zif\u0259sini&ndash;qida m\u0259hsullar\u0131n\u0131n keyfiyy\u0259t v\u0259 t\u0259hl&uuml;k\u0259sizliyin\u0259 d&ouml;vl\u0259t n\u0259zar\u0259tini ist\u0259&shy;nil\u0259n s\u0259viyy\u0259d\u0259 h\u0259yata ke&ccedil;irmir.&nbsp;<\/p>\n<p>Onu da dey\u0259k ki, b\u0259zi hallarda AQTA, h\u0259tta t\u0259qsiri &ouml;z&uuml;nd\u0259n &ccedil;ox istehlak&ccedil;\u0131da g&ouml;r&uuml;r, v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 qida m\u0259hsulu alark\u0259n ticar\u0259t m&uuml;\u0259ssis\u0259sind\u0259n \u0259t m\u0259hsulu il\u0259 ba\u011fl\u0131 sat\u0131c\u0131dan baytarl\u0131q aray\u0131\u015f\u0131, \u015f\u0259ha&shy;d\u0259tnam\u0259, ekspertiza akt\u0131 t\u0259l\u0259b etm\u0259m\u0259k&shy;d\u0259, \u0259n az\u0131, vizual olaraq, \u0259tin c\u0259md\u0259yi &uuml;z\u0259rin\u0259 vurulan m&ouml;h&uuml;r\u0259 baxmamaqda g&uuml;nahland\u0131r\u0131r. \u018fslind\u0259, bu iddian\u0131n he&ccedil; bir \u0259sas\u0131 yoxdur. &Ccedil;&uuml;nki sirr deyil ki, m\u0259h&shy;sulun baytar h\u0259kimin m&uuml;ayin\u0259sind\u0259n ke&ccedil;m\u0259si h\u0259min \u0259tin, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, key&shy;fiyy\u0259tin\u0259 d\u0259lal\u0259t etmir. Ax\u0131, baytar h\u0259ki&shy;min yoxlama prosesind\u0259 hans\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259r\u0259 &uuml;st&uuml;nl&uuml;k verdiyi he&ccedil; k\u0259s\u0259 sirr deyil.&nbsp;<\/p>\n<p>Ekspertl\u0259rin s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, son ill\u0259r c\u0259miyy\u0259td\u0259 a\u011f\u0131r bir b\u0259laya &ccedil;evril\u0259n 15 mind\u0259n &ccedil;ox d&ouml;n\u0259rxanada Qida T\u0259hl&uuml;k\u0259&shy;sizliyi Agentliyi ictimai \u015furan\u0131n &uuml;zvl\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 monitorinq aparm\u0131r, &ouml;lk\u0259d\u0259 n&uuml;mun\u0259vi d&ouml;n\u0259rxanalar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke&ccedil;irmir. \u018fhali aras\u0131nda m\u0259hz bel\u0259 d&ouml;n\u0259rxanala&shy;r\u0131n xidm\u0259tind\u0259n istifad\u0259 edilm\u0259sinin z\u0259ru&shy;riliyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259bli\u011fata maraq g&ouml;st\u0259rmir.&nbsp;<\/p>\n<p>2006-c\u0131 ild\u0259 &ouml;lk\u0259d\u0259 qu\u015f qripi t&uuml;\u011fyan ed\u0259n zaman toyuq \u0259tind\u0259n haz\u0131rlanan d&ouml;n\u0259rin sat\u0131\u015f\u0131 qada\u011fan edildi. H\u0259min qa&shy;da\u011fa h\u0259l\u0259 d\u0259 q&uuml;vv\u0259d\u0259dir. Bununla bel\u0259, haz\u0131rda, dem\u0259k olar ki, b&uuml;t&uuml;n d&ouml;n\u0259rxana&shy;larda toyuq \u0259tind\u0259n haz\u0131rlanm\u0131\u015f d&ouml;n\u0259rl\u0259&shy;rin sat\u0131lmas\u0131 hallar\u0131 m&uuml;\u015fahid\u0259 olunur. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, toyuq d&ouml;n\u0259rinin sat\u0131\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 ona g&ouml;r\u0259 qada\u011fan edilmi\u015fdi ki, toyuq \u0259ti tez xarab olan, risk qrupuna aid bir m\u0259hsuldur. Bundan is\u0259 &ccedil;ox ciddi z\u0259h\u0259r&shy;l\u0259nm\u0259l\u0259r ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r.&nbsp;<\/p>\n<p>Ekspertl\u0259rin m\u0259lumatlar\u0131ndan bir m\u0259qam da diqq\u0259t &ccedil;\u0259kdi. Bel\u0259 ki, ill\u0259r &ouml;nc\u0259 Az\u0259rbaycanda iki m&uuml;\u0259ssis\u0259y\u0259 h\u0259m toyuq, h\u0259m d\u0259 mal \u0259tind\u0259n laz\u0131mi stan&shy;dartlara uy\u011fun d&ouml;n\u0259r haz\u0131rlayaraq m\u0259h&shy;sulu \u015fi\u015fl\u0259r\u0259 taxmaqla x&uuml;susi avtomobil&shy;l\u0259rd\u0259 d&ouml;n\u0259rxanalara &ccedil;atd\u0131r\u0131lmas\u0131na icaz\u0259 verilmi\u015fdi. Lakin h\u0259min m&uuml;\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259 &ccedil;ox bahal\u0131, \u015fok dondurucu aparatlar var. Bu cihazlarda d&ouml;n\u0259r \u0259ti \u015fi\u015f\u0259 tax\u0131ld\u0131qdan sonra m\u0259nfi 40 d\u0259r\u0259c\u0259 temperaturda dondurulur. Bununla da, \u0259tin t\u0259rkibind\u0259 ehtimal olunan heyvan x\u0259st\u0259likl\u0259ri v\u0259 di&shy;g\u0259r t\u0259hl&uuml;k\u0259li bakteriyalar\u0131n ham\u0131s\u0131 m\u0259hv olur. Ondan sonra m\u0259hsul sko&ccedil;a b&uuml;k&uuml;l&shy;m&uuml;\u015f x&uuml;susi karton qablarda qabla\u015fd\u0131r\u0131l&shy;m\u0131\u015f \u015f\u0259kild\u0259 soyuducularda saxlan\u0131lmaq&shy;la avtomobill\u0259r vasit\u0259sil\u0259 d&ouml;n\u0259rxanalara &ccedil;atd\u0131r\u0131l\u0131r. T\u0259\u0259ss&uuml;f ki, apar\u0131lan ara\u015fd\u0131rma&shy;lar g&ouml;st\u0259rir ki, say etibaril\u0259 d&ouml;n\u0259rxana&shy;lar\u0131n he&ccedil; s\u0131f\u0131r tam onda be\u015f faizi h\u0259min m&uuml;\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259n d&ouml;n\u0259r alm\u0131r.&nbsp;<\/p>\n<p>D&ouml;n\u0259rxanalar \u0259n yax\u015f\u0131 halda sertifi&shy;kat alaraq divardan as\u0131rlar. Bununla \u0259hali aras\u0131nda, guya, h\u0259min m&uuml;\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259n d&ouml;n\u0259r almalar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 fikir formala\u015fd\u0131r&shy;ma\u011fa &ccedil;al\u0131\u015f\u0131rlar. Bel\u0259 olan t\u0259qdird\u0259 he&ccedil; k\u0259s s&uuml;but ed\u0259 bilm\u0259z ki, bu c&uuml;r m\u0259kan&shy;larda bi\u015f\u0259n d&ouml;n\u0259rin h\u0259min ka\u011f\u0131zla n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 aidiyy\u0259ti var.<\/p>\n<p>Uzun ill\u0259rdir ki, &ouml;lk\u0259nin, dem\u0259k olar ki, b&uuml;t&uuml;n b&ouml;lg\u0259l\u0259rind\u0259 &ouml;lm&uuml;\u015f heyvan, at v\u0259 e\u015f\u015f\u0259k \u0259tl\u0259rinin paytaxta da\u015f\u0131nmas\u0131 hallar\u0131 m&uuml;\u015fahid\u0259 olunur. &Ccedil;ox t\u0259\u0259ss&uuml;f ki, Qida T\u0259hl&uuml;k\u0259sizliyi Agentliyi t\u0259r\u0259find\u0259n bu c&uuml;r hallarla m&uuml;bariz\u0259 sah\u0259sind\u0259 t\u0259sirli t\u0259dbirl\u0259r g&ouml;r&uuml;lm&uuml;r. Ekspertl\u0259rin fikrinc\u0259, bu sah\u0259d\u0259 \u0259n u\u011furlu i\u015fi Daxili \u0130\u015fl\u0259r Na&shy;zirliyinin Ba\u015f M&uuml;t\u0259\u015f\u0259kkil Cinay\u0259tkarl\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 M&uuml;bariz\u0259 \u0130ar\u0259si g&ouml;r&uuml;r. Bel\u0259 ki, quru&shy;mun \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n ekspertiza&shy;lar apar\u0131l\u0131r, h\u0259bsl\u0259r h\u0259yata ke&ccedil;irilir. La&shy;kin t\u0259\u0259ss&uuml;f ki, bu i\u015f\u0259 son qoyulmur. &Ccedil;&uuml;nki t\u0259l\u0259b var. B\u0259s bu t\u0259l\u0259b haradan qaynaq&shy;lan\u0131r? T\u0259bii ki, h\u0259min t\u0259l\u0259bi d&ouml;n\u0259rxanalar formala\u015fd\u0131r\u0131r. Haz\u0131rda d&ouml;n\u0259rxanalar in&shy;san orqanizmi &uuml;&ccedil;&uuml;n son d\u0259r\u0259c\u0259 t\u0259hl&uuml;k\u0259li olan bu c&uuml;r \u0259tl\u0259rin sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n realla\u015fd\u0131r\u0131l&shy;mas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n, bel\u0259 dem\u0259k m&uuml;mk&uuml;ns\u0259, \u0259n ideal m\u0259kanlard\u0131r.<\/p>\n<p><strong>&nbsp;Azad \u0130stehlak&ccedil;\u0131lar Birliyinin s\u0259dri Eyyub H&uuml;seynov:<\/strong><\/p>\n<p>&quot;D&ouml;n\u0259r \u0259tinin insan\u0131 z\u0259h\u0259rl\u0259m\u0259k x&uuml;susiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n biri odur ki, m\u0259hsul bi\u015firil\u0259n zaman onun &ccedil;&ouml;l&uuml; q\u0131zard\u0131l\u0131r, lakin i&ccedil;\u0259risin\u0259 is\u0259 \u015fi\u015f boyu yenic\u0259 isti&shy;lik ke&ccedil;ir. Bu zaman oradan \u0259td\u0259n olan plazma, y\u0259ni, su il\u0259 qan\u0131n qar\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 olan maye axaraq a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 sininin i&ccedil;\u0259ri&shy;sin\u0259 dolur. Bel\u0259 olan halda b&uuml;t&uuml;n hey&shy;van x\u0259st\u0259likl\u0259ri, heyvana aid n\u0259 q\u0259d\u0259r antibiotik, d\u0259rman qal\u0131qlar\u0131 varsa, ha&shy;m\u0131s\u0131 sininin i&ccedil;in\u0259 t&ouml;k&uuml;l&uuml;r. D&ouml;n\u0259r&ccedil;il\u0259r d\u0259 \u0259tin q\u0131zarm\u0131\u015f &ccedil;&ouml;l hiss\u0259sini h\u0259min plaz&shy;ma il\u0259 qar\u0131\u015fd\u0131raraq al\u0131c\u0131lara sat\u0131rlar.&nbsp;<\/p>\n<p>M\u0259lum oldu\u011fu kimi, keyfiyy\u0259tsiz \u0259td\u0259n haz\u0131rlanm\u0131\u015f d&ouml;n\u0259r\u0259 \u0259tin dad\u0131n\u0131 itir\u0259n ket&ccedil;uplar v\u0259 sair \u0259lav\u0259l\u0259r qar\u0131\u015f&shy;d\u0131r\u0131l\u0131r. \u0130stehlak&ccedil;\u0131lar is\u0259 bunun m\u0259nfi t\u0259zah&uuml;r&uuml;nd\u0259n x\u0259b\u0259rsiz oldu\u011fundan d&ouml;n\u0259ri al\u0131b i\u015ftahla yeyirl\u0259r. Bu da x&uuml;&shy;susil\u0259 azya\u015fl\u0131 u\u015faqlar\u0131n v\u0259 g\u0259ncl\u0259rin h\u0259yat\u0131n\u0131 t\u0259hl&uuml;k\u0259 alt\u0131na at\u0131r. \u018fslind\u0259, d&ouml;n\u0259rxanalar insanlar\u0131n t\u0259drici z\u0259h\u0259r&shy;l\u0259nm\u0259 m\u0259nb\u0259yidir.<\/p>\n<p>Qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, d&ouml;n\u0259r bir &ccedil;ox &ouml;lk\u0259l\u0259rd\u0259 istehsal olunur. M\u0259n &ouml;z&uuml;m M\u0259rk\u0259zi Avropa &ouml;lk\u0259l\u0259rind\u0259, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n \u0130sve&ccedil;r\u0259d\u0259 d&ouml;n\u0259r yemi\u015f\u0259m. H\u0259min &ouml;lk\u0259l\u0259rd\u0259 d&ouml;n\u0259r oturaq yem\u0259k&shy;l\u0259r s\u0131ras\u0131na aiddir. D&ouml;n\u0259ri qab\u0131n i&ccedil;ind\u0259 s\u0259liq\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 sifari\u015f&ccedil;iy\u0259 t\u0259qdim edir&shy;l\u0259r. Bu zaman m&uuml;\u015ft\u0259ri onun i&ccedil;\u0259risin\u0259 n\u0259l\u0259rin dolduruldu\u011funu g&ouml;r&uuml;r. &Ccedil;ox t\u0259\u0259ss&uuml;f ki, Az\u0259rbaycandak\u0131 d&ouml;n\u0259rxa&shy;nalar el\u0259 bir \u015f\u0259raitd\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259rir&shy;l\u0259r ki, istehlak&ccedil;\u0131lar m\u0259hsulun t\u0259rkibin&shy;d\u0259n v\u0259 onun haz\u0131rlanma qaydas\u0131ndan tam x\u0259b\u0259rsiz olurlar. Baxmayaraq ki, &ouml;lk\u0259mizd\u0259 d&ouml;n\u0259rxanalar &uuml;&ccedil;&uuml;n stan&shy;dartlar m&ouml;vcuddur. Bel\u0259 ki, ill\u0259r &ouml;nc\u0259 ke&ccedil;mi\u015f D&ouml;vl\u0259t Standartla\u015fd\u0131rma v\u0259 Metrologiya Komit\u0259si t\u0259r\u0259find\u0259n d&ouml;n\u0259rxanalar &uuml;&ccedil;&uuml;n standartlar, gigi&shy;yenik t\u0259l\u0259bl\u0259r m&uuml;\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilib. G\u0259lin baxaq, g&ouml;r\u0259k h\u0259min gigiyenik t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 \u0259m\u0259l olunurmu? D&ouml;n\u0259rxanalarda &ccedil;al\u0131&shy;\u015fanlar tibbi m&uuml;ayin\u0259d\u0259n ke&ccedil;irilirmi? Orada olan m\u0259hsullar\u0131n saxlanmas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n soyuq bir m&uuml;hit varm\u0131? \u018ffsuslar olsun ki, bu suallar\u0131n he&ccedil; birinin m&uuml;s&shy;b\u0259t cavab\u0131 yoxdur.&nbsp;<\/p>\n<p>\u018fn ba\u015fl\u0131cas\u0131, burada m&uuml;h&uuml;m m\u0259s\u0259l\u0259 \u0259tl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u018ftl\u0259rin m\u0259nb\u0259&shy;yi is\u0259 daim \u015f&uuml;bh\u0259 alt\u0131ndad\u0131r. Bu sah\u0259&shy;d\u0259 \u0259n t\u0259hl&uuml;k\u0259li hallardan biri d\u0259 g&uuml;n&uuml;n ax\u0131r\u0131na qalan d&ouml;n\u0259rl\u0259rdir. Y\u0259ni, h\u0259min m\u0259hsul ert\u0259si g&uuml;n\u0259 saxland\u0131qda o, ar&shy;t\u0131q &ccedil;irkl\u0259nir. H\u0259min m\u0259hsulda is\u0259 bak&shy;teriyalar kifay\u0259t q\u0259d\u0259r inki\u015faf edir. Ona g&ouml;r\u0259 bu sah\u0259d\u0259 laz\u0131mi monitorinql\u0259r apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bununla yana\u015f\u0131, d&ouml;n\u0259r&shy;&ccedil;il\u0259r d\u0259 i\u015fl\u0259rini el\u0259 qurmal\u0131d\u0131rlar ki, sa&shy;baha m\u0259hsul qalmas\u0131n. Yaln\u0131z m\u0259nfi 40 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 soyudulmu\u015f d&ouml;n\u0259ri bak&shy;teriyalar\u0131n inki\u015faf\u0131ndan qorumaq olar.&nbsp;<\/p>\n<p>Bir m\u0259s\u0259l\u0259ni d\u0259 qeyd edim ki, to&shy;yuq d&ouml;n\u0259rl\u0259ri t\u0259z\u0259 toyuq budundan haz\u0131rlanmal\u0131d\u0131r. &Uuml;mumiyy\u0259tl\u0259, toyuq \u0259ti bel\u0259dir ki, o bir d\u0259f\u0259 soyudulub a&ccedil;\u0131l&shy;mal\u0131 v\u0259 istifad\u0259 olunmal\u0131d\u0131r. Y\u0259ni, t\u0259k&shy;rar dondurulmu\u015f toyuq \u0259ti art\u0131q &ccedil;irkl\u0259n&shy;mi\u015f m\u0259hsul say\u0131l\u0131r. B\u0259zi m&uuml;\u0259ssis\u0259l\u0259r var ki, t\u0259z\u0259 toyuq al\u0131r, m\u0259nfi 40 d\u0259r\u0259c\u0259 temperaturda donduraraq d&ouml;n\u0259r\u0259 &ccedil;e&shy;virir v\u0259 d&ouml;n\u0259rxanalara g&ouml;nd\u0259rir.<\/p>\n<p>F&uuml;rs\u0259td\u0259n istifad\u0259 edib bir m\u0259qam\u0131 da vur\u011fulamaq ist\u0259yir\u0259m. V\u0259t\u0259nda\u015f&shy;lar tez-tez Azad \u0130stehlak&ccedil;\u0131lar Birliyin\u0259 z\u0259ng edib soru\u015furlar ki, nec\u0259 olur ki, ayranla birlikd\u0259 1 manat 40 q\u0259piy\u0259 d&ouml;n\u0259r sat\u0131l\u0131r. Normalda is\u0259 d&ouml;n\u0259rin qiym\u0259ti 2&ndash;2,5 manat olmal\u0131d\u0131r. Eyni zamanda, istehlak&ccedil;\u0131n\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 m\u0259hsul insan orqanizmi &uuml;&ccedil;&uuml;n tam t\u0259hl&uuml;k\u0259siz olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>T\u0259\u0259ss&uuml;f ki, &ouml;lk\u0259d\u0259 d&ouml;n\u0259r sat\u0131\u015f\u0131nda hegemonluq ed\u0259n b&ouml;y&uuml;k bir \u015f\u0259b\u0259k\u0259 qiym\u0259ti a\u015fa\u011f\u0131 endirm\u0259kl\u0259 he&ccedil; n\u0259y\u0259 m\u0259h\u0259l qoymadan bu i\u015fl\u0259ri g&ouml;r&uuml;r. Bu da istehlak&ccedil;\u0131lar\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131 t\u0259hl&uuml;k\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131nda qoyur. Az\u0259rbaycan Qida T\u0259hl&uuml;k\u0259sizliyi Agentliyi (AQTA) bu i\u015f\u0259 birba\u015fa cavabdehdir. Amma qurum bu sah\u0259d\u0259 rasional ola&shy;raq he&ccedil; bir i\u015f g&ouml;rm&uuml;r. \u018fks\u0259r vaxtlarda b\u0259zi neqativ hallarla ba\u011fl\u0131 m\u0259lumat&shy;lar k&uuml;tl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259&shy;find\u0259n ictimaiyy\u0259t\u0259 &ccedil;atd\u0131r\u0131l\u0131r. Amma m&ouml;vcud sah\u0259d\u0259 v\u0259ziyy\u0259t\u0259 ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirilmir, m\u0259s\u0259l\u0259 tam n\u0259zar\u0259tsiz sax&shy;lan\u0131l\u0131r. Bu da ona d\u0259lal\u0259t edir ki, &ouml;lk\u0259d\u0259 istehlak&ccedil;\u0131 h&uuml;quqlar\u0131 laz\u0131mi s\u0259viyy\u0259d\u0259 qorunmur.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda d&ouml;vl\u0259t biznes qu&shy;rumlar\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n toxunulmaz bir \u015f\u0259rait yarad\u0131b. Buna b\u0259nz\u0259r \u015f\u0259rait\u0259 he&ccedil; bir d&uuml;nya &ouml;lk\u0259sind\u0259 t\u0259sad&uuml;f olunmur. T\u0259\u0259ss&uuml;f hissi il\u0259 bildirm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, &ouml;lk\u0259mizd\u0259 \u0259ks\u0259r biznes qurumlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n bundan sui-istifad\u0259 hallar\u0131&shy;na yol verilir. \u0130stehlak&ccedil;\u0131lar d&ouml;n\u0259r alan zaman m&uuml;tl\u0259q \u0259tin m\u0259n\u015f\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u0259n\u0259d t\u0259l\u0259b etm\u0259k, sat\u0131c\u0131lardan tibbi m&uuml;ayin\u0259d\u0259n ke&ccedil;ib-ke&ccedil;m\u0259dikl\u0259rini so&shy;ru\u015fmaq h&uuml;ququna malikdirl\u0259r. Yax\u015f\u0131 olard\u0131 ki, onlar bu kimi amill\u0259r\u0259 fikir versinl\u0259r. D&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;r\u0259m ki, bu sah\u0259d\u0259 k&ouml;kl&uuml; d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. D&ouml;n\u0259rin bi\u015firildiyi m\u0259kanlarda ciddi monitorinql\u0259r apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u018ftin m\u0259n&shy;\u015f\u0259yi, onun haradan g\u0259tirilm\u0259si v\u0259 han&shy;s\u0131 \u015f\u0259raitd\u0259 saxlan\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lu&shy;matlar \u0259ld\u0259 olunmal\u0131d\u0131r. B&uuml;t&uuml;n bunlar cox ciddi amill\u0259rdir.<\/p>\n<p>M\u0259lum oldu\u011fu kimi, paytaxt m\u0259k&shy;t\u0259bl\u0259rinin birind\u0259 \u015fagirdl\u0259rin d&ouml;n\u0259r&shy;d\u0259n z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 hadis\u0259si ba\u015f verib. Bu m\u0259s\u0259l\u0259 b&uuml;t&uuml;n c\u0259miyy\u0259t kimi Azad \u0130stehlak&ccedil;\u0131lar Birliyini d\u0259 ciddi narahat edir. D&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;r\u0259m ki, \u0259g\u0259r z\u0259h\u0259rl\u0259n&shy;m\u0259l\u0259r d&ouml;n\u0259rd\u0259n ba\u015f verirs\u0259, insanlara m&uuml;\u0259yy\u0259n kompensasiyalar\u0131n verilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259si d\u0259 g&uuml;nd\u0259md\u0259 olmal\u0131d\u0131r.&nbsp;<\/p>\n<p>Onu da deyim ki, uzun ill\u0259rdir &ouml;lk\u0259mizd\u0259 t\u0259kc\u0259 d&ouml;n\u0259rd\u0259n deyil, di&shy;g\u0259r m\u0259hsullardan da z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259l\u0259rin d\u0259qiq statistikas\u0131 apar\u0131lm\u0131r, bu kimi xo&shy;\u015fag\u0259lm\u0259z hadis\u0259l\u0259r d&uuml;zg&uuml;n qeydiyya&shy;ta al\u0131nm\u0131r. Fikrimc\u0259, bu sah\u0259d\u0259 konk&shy;ret d&ouml;vl\u0259t siyas\u0259ti m&ouml;vcud olmal\u0131d\u0131r. Xat\u0131rlad\u0131m ki, respublikam\u0131zda qida z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259l\u0259ri d&uuml;nya statistikas\u0131ndan 700 d\u0259f\u0259 az g&ouml;st\u0259rilir. Bu statistikan\u0131n gizl\u0259dilm\u0259si kim\u0259 v\u0259 n\u0259y\u0259 xidm\u0259t edir? Bu, anormal bir hald\u0131r. Azad \u0130stehlak&shy;&ccedil;\u0131lar Birliyi bu kimi hallarla q\u0259tiyy\u0259n raz\u0131 deyil. Qurum v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 bu sah\u0259d\u0259 ictimai n\u0259zar\u0259ti h\u0259yata ke&ccedil;ir&shy;m\u0259y\u0259 d\u0259v\u0259t edir.<\/p>\n<p>Vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131m kimi, standartlara uy\u011fun haz\u0131rlanm\u0131\u015f d&ouml;n\u0259rl\u0259r x&uuml;su&shy;si avtomobill\u0259rd\u0259 g\u0259tirilm\u0259lidir. Sko&shy;&ccedil;a b&uuml;k&uuml;lm&uuml;\u015f halda karton qablarda qabla\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131 v\u0259 \u015fi\u015f\u0259 tax\u0131lmaqla d&ouml;n\u0259rxanalara g\u0259tiril\u0259r\u0259k oradak\u0131 apa&shy;rata qura\u015fdlr\u0131lmal\u0131dlr. Yaln\u0131z bu \u015f\u0259kil&shy;d\u0259 haz\u0131rlanm\u0131\u015f v\u0259 m\u0259nfi 40 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 dondurulmu\u015f d&ouml;n\u0259rl\u0259r tam t\u0259hl&uuml;k\u0259siz&shy;dir. Lakin d&ouml;n\u0259r&ccedil;il\u0259r hardan v\u0259 nec\u0259 g\u0259ldi \u0259t al\u0131b m\u0259hsul haz\u0131rlay\u0131rlar ki, bu da b\u0259z\u0259n k&uuml;tl\u0259vi z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259l\u0259r\u0259 g\u0259tirib &ccedil;\u0131xar\u0131r. Bu, h\u0259m d\u0259 \u0259halinin uzun&ouml;m&uuml;rl&uuml;y&uuml;n\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir edir. T\u0259&shy;sad&uuml;fi deyil ki, Az\u0259rbaycan &Uuml;mumd&uuml;n&shy;ya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n uzun&ouml;m&uuml;rl&uuml;l\u0259r siyah\u0131s\u0131nda 190 &ouml;lk\u0259 aras\u0131nda 116-c\u0131 yerd\u0259 q\u0259rarla\u015f\u0131b. H\u0259tta bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 b\u0259zi 3-c&uuml; d&uuml;nya &ouml;lk\u0259l\u0259rind\u0259n d\u0259 geri&shy;d\u0259yik. Bu kimi hallar bizim sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131&shy;m\u0131za m\u0259nfi t\u0259sir g&ouml;st\u0259rm\u0259kl\u0259 &ouml;mr&uuml;m&uuml;&shy;z&uuml; d\u0259 q\u0131sald\u0131r. Bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 birf\u0259f\u0259lik son qoyulmal\u0131d\u0131r. F&uuml;rs\u0259td\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k Qida T\u0259hl&uuml;k\u0259sizliyi Agentli&shy;yin\u0259 s\u0259sl\u0259nir\u0259m ki, k&uuml;tl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259ri v\u0259 ictimai t\u0259\u015fkilatlarla \u0259lbir &ccedil;al\u0131\u015faraq bu kimi neqativ hallar\u0131n qar&shy;\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n ciddi t\u0259dbirl\u0259r g&ouml;rs&uuml;n&quot;.<\/p>\n<p><strong>&quot;Xalq Q\u0259zeti&quot;<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u018ft m\u0259xb\u0259ximizin, g&uuml;nd\u0259lik qidam\u0131z\u0131n \u0259v\u0259zolunmaz nem\u0259tidir. &ldquo;\u018ftin yerini he&ccedil; n\u0259 vermir&rdquo; ifad\u0259si d\u0259 bu m\u0259ntiqd\u0259n yaran\u0131b. B\u0259s, g&ouml;r\u0259s\u0259n, h\u0259yat\u0131m\u0131za bu q\u0259d\u0259r geni\u015f daxil olmu\u015f \u0259t hans\u0131 d\u0259y\u0259rd\u0259, key&shy;fiyy\u0259td\u0259dir? Ax\u0131, \u0259t&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-189249","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/189249","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=189249"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/189249\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=189249"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=189249"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=189249"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}