{"id":189077,"date":"2023-10-26T16:15:05","date_gmt":"2023-10-26T12:15:05","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=189077","title":{"rendered":"D\u00f6n\u0259rd\u0259n niy\u0259 z\u0259h\u0259rl\u0259nirik? &#8211;"},"content":{"rendered":"<p><strong>D&ouml;n\u0259r h\u0259m s\u0259rf\u0259li, h\u0259m d\u0259 tez haz\u0131r oldu\u011fu &uuml;&ccedil;&uuml;n v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n \u0259n &ccedil;ox &uuml;st&uuml;nl&uuml;k verdiyi &ldquo;fast food&rdquo;lar s\u0131ras\u0131ndad\u0131r. Lakin d&ouml;n\u0259rd\u0259n z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 hallar\u0131na da zaman-zaman rast g\u0259lirik. D&ouml;n\u0259r \u0259tl\u0259rind\u0259 \u0259n vacib m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 son istifad\u0259 tarixidir. Bel\u0259 ki, d&ouml;n\u0259r \u0259ti haz\u0131rlan\u0131b vitrin\u0259 qoyulduqdan sonra 24 saat \u0259rzind\u0259 istehlak edilm\u0259lidir. Ocaq yand\u0131r\u0131ld\u0131qdan sonra 12 saat \u0259rzind\u0259 is\u0259 h\u0259min d&ouml;n\u0259r bitm\u0259lidir. Ba\u015f ver\u0259 bil\u0259c\u0259k \u0259n b&ouml;y&uuml;k probleml\u0259rd\u0259n biri d\u0259 sat\u0131lmayan d&ouml;n\u0259rin ert\u0259si g&uuml;n &uuml;z\u0259rin\u0259 toyuq \u0259ti \u0259lav\u0259 edil\u0259r\u0259k sat\u0131\u015fa &ccedil;\u0131xar\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bu, z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259y\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Bundan ba\u015fqa, d&ouml;n\u0259rin \u0259ti bi\u015fm\u0259d\u0259n g&ouml;t&uuml;r&uuml;ls\u0259, z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r. H\u0259ddind\u0259n art\u0131q yem\u0259k d\u0259 kanserogen t\u0259sir g&ouml;st\u0259r\u0259 bil\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p>D&ouml;n\u0259r&ccedil;i \u015f\u0259xsi gigiyena qaydalar\u0131na b&ouml;y&uuml;k diqq\u0259t yetirm\u0259li, maska, &ouml;nl&uuml;k kimi f\u0259rdi qoruyucu vasit\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 etm\u0259lidir. Eyni zamanda, sa&ccedil;,saqqal v\u0259 d\u0131rnaqlara da diqq\u0259t yetirilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>Ucuz satmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n d&ouml;n\u0259rl\u0259r\u0259 d\u0259ri qat\u0131l\u0131r, onunla ba\u015fqa \u0259tl\u0259r d\u0259 qar\u0131\u015fd\u0131r\u0131la bil\u0259r. Toyuq v\u0259 \u0259tin kilosunun qiym\u0259tin\u0259 baxmaq laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>Sanitar qaydalara riay\u0259t edilm\u0259y\u0259n obyektl\u0259rd\u0259, yol k\u0259narlar\u0131nda sat\u0131lan d&ouml;n\u0259rl\u0259rd\u0259n z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 ehtimal\u0131 b&ouml;y&uuml;kd&uuml;r. D&ouml;n\u0259r kimi qidalara daha &ccedil;ox t\u0259l\u0259b\u0259 v\u0259 \u015fagirdl\u0259r &uuml;st&uuml;nl&uuml;k verir. Lakin zaman-zaman d&ouml;n\u0259rd\u0259n z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 faktlar\u0131 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131r.<\/p>\n<p>Bel\u0259 ki, Bin\u0259 q\u0259s\u0259b\u0259sind\u0259 24 \u015fagird d&ouml;n\u0259rd\u0259n z\u0259h\u0259rl\u0259nib.<\/p>\n<p>B\u0259s d&ouml;n\u0259r alark\u0259n n\u0259l\u0259r\u0259 diqq\u0259t edilm\u0259lidir?<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 sa\u011flam qidalanma &uuml;zr\u0259 m&uuml;t\u0259x\u0259ssis M\u0259hs\u0259ti H&uuml;seynova&nbsp;Trend-\u0259 a&ccedil;\u0131qlamas\u0131nda bildirib ki, pera\u015fkil\u0259r, d&ouml;n\u0259rl\u0259r, bulkalar v\u0259 dig\u0259r m\u0259hsullar haz\u0131rda \u0259n &ccedil;ox risk qrupuna daxil olan qidalard\u0131r.<\/p>\n<p>&quot;Ehtiyac olmad\u0131qca bu qidalardan istifad\u0259 edilm\u0259si m\u0259sl\u0259h\u0259t deyil. D&ouml;n\u0259r kimi qidalar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131nda b\u0259z\u0259n m\u0259n\u015f\u0259yi b\u0259lli olmayan, ucuz, x\u0259st\u0259 heyvan \u0259tl\u0259rind\u0259n istifad\u0259 olunur. B\u0259z\u0259n d&ouml;n\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n istifad\u0259 edil\u0259n \u0259tl\u0259r a&ccedil;\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 saxlan\u0131l\u0131r. Bel\u0259 olduqda \u0259t sa\u011flam olsa bel\u0259, &ccedil;irkl\u0259nm\u0259y\u0259 m\u0259ruz qal\u0131r. Bu, &ccedil;ox riskli faktordur. H\u0259tta \u0259t sa\u011flam olsa bel\u0259, saxlanma qaydas\u0131 pozulursa, \u0259tin mikrobioloji v\u0259 kimy\u0259vi d\u0259yi\u015fikliyin\u0259 s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n<p>Bu m\u0259hsullar\u0131n sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259n \u015f\u0259xs d\u0259 sanitar-gigiyena qaydalar\u0131na m&uuml;tl\u0259q \u0259m\u0259l etm\u0259lidir. Qaydalara \u0259m\u0259l edilm\u0259zs\u0259, d&ouml;n\u0259r kimi m\u0259hsullar fiziki &ccedil;irkl\u0259nm\u0259y\u0259 m\u0259ruz qal\u0131r ki, bel\u0259 qidan\u0131 q\u0259bul ed\u0259n insanlarda heyvandan insana yoluxan bir &ccedil;ox x\u0259st\u0259likl\u0259r, mikrob v\u0259 viruslar orqanizm\u0259 daxil olaraq h\u0259zm sisteminin pozulmas\u0131na v\u0259 z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. X&uuml;susil\u0259 ba\u011f\u0131rsaq mikrofloras\u0131n\u0131n pozulmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Bundan ba\u015fqa, bel\u0259 qidalar\u0131 istehlak ed\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259rin qar\u0131n bo\u015flu\u011funda a\u011fr\u0131 v\u0259 \u015fi\u015fkinlik yaran\u0131r. Bu da h\u0259min qidalar\u0131n a\u011f\u0131r h\u0259zm olunmas\u0131ndan ir\u0259li g\u0259lir.<\/p>\n<p>Ekspert qeyd edib ki, bel\u0259 qidalar\u0131 h\u0259r g&uuml;n q\u0259bul ed\u0259n 25 ya\u015fa q\u0259d\u0259r insanlarda t\u0259hl&uuml;k\u0259 iki d\u0259f\u0259 art\u0131r.<\/p>\n<p>&quot;&Ccedil;&uuml;nki h\u0259min insanlar inki\u015faf prosesind\u0259 olur. Bu ya\u015fda insanlar m&uuml;tl\u0259q \u015f\u0259kild\u0259 keyfiyy\u0259tli qidalar q\u0259bul etm\u0259lidir. Ayayaq&uuml;st&uuml;, tez haz\u0131rlanan qidalar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131nda kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 olunur. Bel\u0259 qidalarda monosodium qlutamat v\u0259 mononatrium qlutamat\u0131n sintetik m\u0259n\u015f\u0259lisind\u0259n istifad\u0259 edilir. Bu madd\u0259 &ccedil;in duzu kimi tan\u0131n\u0131r. &Ccedil;in duzu birba\u015fa olaraq as\u0131l\u0131l\u0131q yarad\u0131r v\u0259 a\u011f\u0131zdak\u0131 \u0259n\u0259n\u0259vi dad\u0131 m\u0259hv edir. H\u0259min qidalar\u0131 q\u0259bul etdikd\u0259 d\u0259rhal toxluq v\u0259 tez bir zamanda acl\u0131q hiss edilir. Bu c&uuml;r insanlar\u0131n orqanizmind\u0259 piyl\u0259nm\u0259 yaran\u0131r&quot;, &#8211; dey\u0259 o qeyd edib.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D&ouml;n\u0259r h\u0259m s\u0259rf\u0259li, h\u0259m d\u0259 tez haz\u0131r oldu\u011fu &uuml;&ccedil;&uuml;n v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n \u0259n &ccedil;ox &uuml;st&uuml;nl&uuml;k verdiyi &ldquo;fast food&rdquo;lar s\u0131ras\u0131ndad\u0131r. Lakin d&ouml;n\u0259rd\u0259n z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 hallar\u0131na da zaman-zaman rast g\u0259lirik. D&ouml;n\u0259r \u0259tl\u0259rind\u0259 \u0259n vacib m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-189077","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/189077","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=189077"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/189077\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=189077"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=189077"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=189077"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}