{"id":187682,"date":"2023-10-09T16:06:21","date_gmt":"2023-10-09T12:06:21","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=187682","title":{"rendered":"AMEA-dan z\u0259lz\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 a\u00e7\u0131qlama"},"content":{"rendered":"<p><strong>&quot;Z\u0259lz\u0259l\u0259l\u0259rin d\u0259qiq proqnozu d&uuml;nyan\u0131n he&ccedil; bir &ouml;lk\u0259sind\u0259, o c&uuml;mld\u0259n d\u0259 Az\u0259rbaycanda yoxdur. Sad\u0259c\u0259 hans\u0131sa b&ouml;lg\u0259d\u0259 seysmik aktiv zonadad\u0131rsa onsuz da h\u0259min b&ouml;lg\u0259d\u0259 hans\u0131sa vaxtlarda z\u0259lz\u0259l\u0259 ola bil\u0259r v\u0259 bunu he&ccedil; kim istisna etmir&quot;.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, bu bar\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131 (AMEA) n\u0259zdind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259r\u0259n Respublika Seysmoloji Xidm\u0259t M\u0259rk\u0259zinin elektron xidm\u0259tl\u0259r \u015f&ouml;b\u0259sind\u0259n bildirilib.<\/p>\n<p>Qeyd olunub ki, z\u0259lz\u0259l\u0259l\u0259r pilt\u0259l\u0259rin Yerdaxili tektonik h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 ba\u015f verdiyin\u0259 g&ouml;r\u0259 d&uuml;nyan\u0131n m&uuml;xt\u0259lif seysmogen zonalar\u0131nda qeyd\u0259 al\u0131n\u0131r.<\/p>\n<p>Bildirilib ki, bu ilin \u0259vv\u0259lind\u0259 qarda\u015f T&uuml;rkiy\u0259d\u0259 ba\u015f ver\u0259n z\u0259lz\u0259l\u0259 d\u0259 pilt\u0259l\u0259rd\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tliyin dinamikas\u0131n\u0131n artmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 ba\u015f verib: &quot;M&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259rin g\u0259ldiyi bundan ibar\u0259tdir ki, son vaxtlar, x&uuml;susil\u0259 d\u0259 \u018fr\u0259bistan plit\u0259sind\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tlilik artd\u0131\u011f\u0131na g&ouml;r\u0259 bu h\u0259m qarda\u015f T&uuml;rkiy\u0259d\u0259, h\u0259m d\u0259 dig\u0259r region &ouml;lk\u0259l\u0259rind\u0259 z\u0259lz\u0259l\u0259 ocaqlar\u0131n\u0131n aktivl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olub. Amma bunu da n\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r ki, Yerdaxili prosesl\u0259r h\u0259mi\u015f\u0259 getdiyin\u0259 g&ouml;r\u0259 b\u0259z\u0259n z\u0259lz\u0259l\u0259 ocaqlar\u0131 Yerin d\u0259rin qatlar\u0131nda yerl\u0259\u015fdiyi v\u0259 t\u0259kanlar\u0131n g&uuml;c&uuml; z\u0259if oldu\u011funa g&ouml;r\u0259 h\u0259min t\u0259kanlar Yer s\u0259thin\u0259 g\u0259lib &ccedil;atm\u0131r v\u0259 bu titr\u0259yi\u015fl\u0259r ancaq seysmik stansiyalar vasit\u0259sil\u0259 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131r.<\/p>\n<p>Bu tip z\u0259lz\u0259l\u0259l\u0259r dem\u0259k olar ki, h\u0259r g&uuml;n qeyd\u0259 al\u0131n\u0131r. El\u0259 AMEA n\u0259zdind\u0259 RSXM-nin Z\u0259lz\u0259l\u0259l\u0259rinin T\u0259dqiqat\u0131 B&uuml;rosu t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 h\u0259r g&uuml;n &ccedil;oxlu x\u0131rda t\u0259kanlar qeyd\u0259 al\u0131n\u0131r. Bu t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycanda bel\u0259 deyil. D&uuml;nyan\u0131n b&uuml;t&uuml;n seysmik zonalar\u0131nda da var. Hans\u0131lar ki, o &ouml;lk\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259n m&uuml;asir seysmik stansiyalar, avadanl\u0131qlar var v\u0259 al\u0131nan m\u0259lumatlar y&uuml;ks\u0259k texnologiyal\u0131 proqramlar vasit\u0259si il\u0259 emal olunur.<\/p>\n<p>Bununla bel\u0259 b\u0259zi vaxtlarda maqnitudas\u0131 3-3.5-d\u0259n b&ouml;y&uuml;k olan v\u0259 Yer s\u0259thind\u0259 hiss olunan z\u0259lz\u0259l\u0259l\u0259r d\u0259 ba\u015f verir. Bu proses tam t\u0259bii ba\u015f verdiyin\u0259 v\u0259 Yerin d\u0259rin qatlar\u0131nda getdiyin\u0259 g&ouml;r\u0259 z\u0259lz\u0259l\u0259l\u0259rin he&ccedil; bir halda proqnozla\u015fd\u0131rmaq h\u0259l\u0259 ki, m&uuml;mk&uuml;n deyil&quot;.<\/p>\n<p>H\u0259m&ccedil;inin qeyd olunub ki, son vaxtlar d&uuml;nyada ba\u015f ver\u0259n z\u0259lz\u0259l\u0259l\u0259rin artmas\u0131 insanlar\u0131n bu m&ouml;vzuya olduqca narahat v\u0259 h\u0259ssas yana\u015fmas\u0131 il\u0259 m&uuml;\u015fayi\u0259t olunur:<\/p>\n<p>&quot;Z\u0259lz\u0259l\u0259 t\u0259bii f\u0259lak\u0259tl\u0259rin aras\u0131nda \u0259n qorxulusu v\u0259 d\u0259h\u015f\u0259tlisi oldu\u011funa g&ouml;r\u0259 b\u0259z\u0259n z\u0259lz\u0259l\u0259 ba\u015f ver\u0259nd\u0259 hans\u0131sa f\u0259sadlar olmasa da bu insanlar\u0131n psixologiyas\u0131na bel\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir edir. Bu m&ouml;vzu x&uuml;susi il\u0259 d\u0259 ilin \u0259vv\u0259lind\u0259, fevral ay\u0131n\u0131n 6-da qarda\u015f T&uuml;rkiy\u0259d\u0259 ba\u015f ver\u0259n g&uuml;cl&uuml; v\u0259 da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 z\u0259lz\u0259l\u0259d\u0259n sonra daha da aktualla\u015f\u0131b. El\u0259 son g&uuml;nl\u0259r d\u0259 d&uuml;nyan\u0131n ayr\u0131-ayr\u0131 &ouml;lk\u0259l\u0259rind\u0259 maqnitudas\u0131 6-dan yuxar\u0131 olan z\u0259lz\u0259l\u0259l\u0259r ba\u015f verir. El\u0259 bu g&uuml;nl\u0259rd\u0259 \u018ffqan\u0131stan\u0131n Herat \u015f\u0259h\u0259rind\u0259n 40 km \u015fimal-\u015f\u0259rqd\u0259 6,3 bal g&uuml;c&uuml;nd\u0259 z\u0259lz\u0259l\u0259 zaman\u0131 2500-d\u0259n &ccedil;ox insan h\u0259yat\u0131n\u0131 itirib. Minl\u0259rl\u0259 ev da\u011f\u0131l\u0131b. T\u0259bii ki, bu c&uuml;r hadis\u0259l\u0259rin ba\u015f verm\u0259si insanlar narahat edir. Onlarda qorxu, narahatl\u0131q yarad\u0131r. Bir &ccedil;ox hallarda m&ouml;vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r &uuml;z\u0259rind\u0259n &ldquo;proqnozlar&rdquo;\u0131n yay\u0131lmas\u0131 insanlar\u0131 narahat edir&quot;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&quot;Z\u0259lz\u0259l\u0259l\u0259rin d\u0259qiq proqnozu d&uuml;nyan\u0131n he&ccedil; bir &ouml;lk\u0259sind\u0259, o c&uuml;mld\u0259n d\u0259 Az\u0259rbaycanda yoxdur. Sad\u0259c\u0259 hans\u0131sa b&ouml;lg\u0259d\u0259 seysmik aktiv zonadad\u0131rsa onsuz da h\u0259min b&ouml;lg\u0259d\u0259 hans\u0131sa vaxtlarda z\u0259lz\u0259l\u0259 ola bil\u0259r v\u0259 bunu he&ccedil;&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[91],"tags":[],"class_list":["post-187682","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-olkeici"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/187682","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=187682"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/187682\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=187682"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=187682"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=187682"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}