{"id":183024,"date":"2023-08-03T17:58:08","date_gmt":"2023-08-03T13:58:08","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=183024","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanda d\u00fcy\u00fc bahala\u015facaq, q\u0131tl\u0131q is\u0259 olmayacaq"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>D&uuml;nyan\u0131n \u0259n b&ouml;y&uuml;k d&uuml;y&uuml; ixracat&ccedil;\u0131s\u0131 olan Hindistan &ouml;z &ouml;lk\u0259sind\u0259 d&uuml;y&uuml; qiym\u0259tl\u0259rini yum\u015faltmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n &ldquo;Basmati&rdquo; istisna olmaqla, bu m\u0259hsulun t\u0259mizl\u0259nmi\u015f sortlar\u0131n\u0131n ixrac\u0131na qada\u011fa qoyub. D&uuml;nyada d&uuml;y&uuml; ixrac\u0131n\u0131n 40 faizini t\u0259\u015fkil ed\u0259n Hindistan bir ne&ccedil;\u0259 &ouml;lk\u0259nin d\u0259 bu sah\u0259d\u0259 analoji add\u0131m atmas\u0131na s\u0259b\u0259b olub. M\u0259s\u0259l\u0259n, Rusiya h&ouml;kum\u0259ti daxili bazarda sabitliyi qorumaq &uuml;&ccedil;&uuml;n bu il 31 dekabrad\u0259k d&uuml;y&uuml; v\u0259 d&uuml;y&uuml; yarmas\u0131n\u0131n ixrac\u0131na qada\u011fa qoyub. Birl\u0259\u015fmi\u015f \u018fr\u0259b \u018fmirlikl\u0259ri d\u0259 daxili bazarda t\u0259dar&uuml;k&uuml;n laz\u0131mi s\u0259viyy\u0259d\u0259 olmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n d&uuml;y&uuml; ixrac\u0131na qada\u011fan\u0131 t\u0259tbiq edib. Xat\u0131rladaq ki, &ouml;lk\u0259miz\u0259 d&uuml;y&uuml; idxal\u0131n\u0131n b&ouml;y&uuml;k hiss\u0259si Hindistandan g\u0259lir. B\u0259s haz\u0131rk\u0131 qada\u011falar Az\u0259rbaycanda d&uuml;y&uuml; bazar\u0131na nec\u0259 t\u0259sir ed\u0259c\u0259k?<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131&nbsp;Oxu.Az-a a&ccedil;\u0131qlama ver\u0259n iqtisad&ccedil;\u0131 ekspert&nbsp;R\u0259\u015fad H\u0259s\u0259nov&nbsp;deyir ki, &ccedil;\u0259ltikl\u0259 ba\u011fl\u0131 d&uuml;nyada ba\u015f ver\u0259n prosesl\u0259r Az\u0259rbaycan bazar\u0131nda d&uuml;y&uuml; qiym\u0259tl\u0259rinin artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olacaq:<\/p>\n<p>&ldquo;Bu proses Hindistanda t\u0259bi\u0259t hadis\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259li olaraq, m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 d&uuml;\u015fm\u0259sind\u0259n qaynaqlan\u0131r. Bu kimi m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259r ad\u0259t\u0259n, son n\u0259tic\u0259d\u0259 d&uuml;nya bazar\u0131nda t\u0259klifin azalmas\u0131 v\u0259 qiym\u0259tin artmas\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nir. Az\u0259rbaycan bu bax\u0131mdan m&uuml;\u0259yy\u0259n m\u0259nada idxaldan as\u0131l\u0131d\u0131r. Baxmayaraq ki, son ill\u0259rd\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 subsidiya mexanizml\u0259ri yarad\u0131l\u0131b v\u0259 istehsal\u0131n t\u0259\u015fviqi istiqam\u0259tind\u0259 i\u015fl\u0259r gedib, bununla bel\u0259, h\u0259l\u0259 d\u0259 &ccedil;\u0259ltik bazar\u0131nda \u0259h\u0259miyy\u0259tli s\u0259viyy\u0259d\u0259 as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z var. Bu da o dem\u0259kdir ki, qiym\u0259t art\u0131mlar\u0131 Az\u0259rbaycan bazar\u0131na m&uuml;tl\u0259q \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259sir g&ouml;st\u0259r\u0259c\u0259k&rdquo;.<\/p>\n<p>M&uuml;t\u0259x\u0259ssisin fikrinc\u0259, haz\u0131rk\u0131 v\u0259ziyy\u0259td\u0259n &ccedil;\u0131x\u0131\u015f yolu Az\u0259rbaycan\u0131n &ouml;z daxili g&uuml;c&uuml;n&uuml; art\u0131rmas\u0131d\u0131r. \u0130qtisad&ccedil;\u0131 vur\u011fulay\u0131r ki, d&uuml;y&uuml; ehtiyatlar\u0131m\u0131z hesab\u0131na bazarda q\u0131tl\u0131q olmayacaq:<\/p>\n<p>&ldquo;Haz\u0131rda alternativ planlardan biri yerli istehsal\u0131n h\u0259cminin art\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259dir. H&ouml;kum\u0259t illik istehsal\u0131 46 min tona q\u0259d\u0259r art\u0131rma\u011f\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131r. &Ouml;lk\u0259d\u0259 d&uuml;y&uuml; m\u0259hsullar\u0131n\u0131n ehtiyatlar\u0131 q\u0131tl\u0131\u011f\u0131n olmamas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n kifay\u0259t edir. Lakin qiym\u0259t bundan as\u0131l\u0131 deyil. \u018fg\u0259r sahibkar g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 idxal ed\u0259c\u0259yi d&uuml;y&uuml;n&uuml;n bahala\u015faca\u011f\u0131n\u0131 bil\u0259c\u0259ks\u0259, o, m\u0259cbur\u0259n &ouml;lk\u0259d\u0259 olan ehtiyatlar\u0131n\u0131n da qiym\u0259tini art\u0131rmal\u0131d\u0131r. Amma k\u0259skin q\u0131tl\u0131q g&ouml;zl\u0259nilmir. Qiym\u0259t bahala\u015facaq, amma q\u0131tl\u0131q olmayacaq&rdquo;.<\/p>\n<p>B\u0259s d&uuml;y&uuml; ehtiyatlar\u0131m\u0131z n\u0259 q\u0259d\u0259rdir?<\/p>\n<p>K\u0259nd T\u0259s\u0259rr&uuml;fat\u0131 Nazirliyinin m\u0259lumat\u0131na \u0259sas\u0259n, &ouml;t\u0259ni il respublikan\u0131n 9 rayonunda &ccedil;\u0259ltik \u0259kini apar\u0131l\u0131b. &Ccedil;\u0259ltik \u0259kinl\u0259rinin &uuml;mumi sah\u0259si 3 194,25 hektar t\u0259\u015fkil edib. \u018fn &ccedil;ox L\u0259nk\u0259ran (802,3 ha), A\u011fda\u015f (681 ha) v\u0259 Ucar (678 ha) rayonlar\u0131nda &ccedil;\u0259ltik \u0259kilib. Sah\u0259l\u0259rd\u0259n 12 min tona yax\u0131n m\u0259hsul y\u0131\u011f\u0131l\u0131b. H\u0259min d&ouml;vr &uuml;&ccedil;&uuml;n &ccedil;\u0259ltik &uuml;zr\u0259 orta m\u0259hsuldarl\u0131q 36,2 sent\/ha t\u0259\u015fkil edib. Bu, 2021-ci ilin m\u0259hsuldarl\u0131q g&ouml;st\u0259ricisind\u0259n 1,4 sent\/ha &ccedil;oxdur. Y\u0259ni&nbsp;&ouml;t\u0259n il 2021-ci il\u0259 nisb\u0259t\u0259n 858 ton daha &ccedil;ox m\u0259hsul istehsal olunub.<\/p>\n<p>Bu il is\u0259, yazl\u0131q \u0259kinl\u0259rd\u0259 yanvar-may aylar\u0131 \u0259rzind\u0259 2 325,9 hektar sah\u0259d\u0259n &ccedil;\u0259ltik y\u0131\u011f\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>M&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n d&uuml;y&uuml; bazar\u0131nda yaranacaq v\u0259ziyy\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 alternativ variant olaraq, yerli istehsal\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 s\u0259sl\u0259ndirilir. K\u0259nd T\u0259s\u0259rr&uuml;fat Nazirliyinin d\u0259 yayd\u0131\u011f\u0131 r\u0259q\u0259ml\u0259rd\u0259n ayd\u0131n olur ki, &ccedil;\u0259ltik daha &ccedil;ox c\u0259nub rayonlar\u0131nda bec\u0259rilir. Lakin burada da sah\u0259l\u0259rin azalmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m&uuml;\u0259yy\u0259n probleml\u0259r var. Azalman\u0131n s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 Az\u0259rbaycan Avtomobil Yollar\u0131 D&ouml;vl\u0259t Agentliyi (AAYDA) \u0130ran s\u0259rh\u0259din\u0259d\u0259k &ccedil;\u0259kdiyi yol g&ouml;st\u0259rilir. Hans\u0131 ki, \u018fl\u0259t-Astara-\u0130ran il\u0259 d&ouml;vl\u0259t s\u0259rh\u0259di yeni magistral yolunun \u0130ranla d&ouml;vl\u0259t s\u0259rh\u0259din\u0259d\u0259k olan hiss\u0259sinin tikintisind\u0259 &ccedil;\u0259ltik bec\u0259ril\u0259n \u0259razil\u0259r qaz\u0131l\u0131b. Qurumdan yay\u0131lan m\u0259lumata g&ouml;r\u0259, yeni magistral yolun 3,2 km-lik hiss\u0259sinin ke&ccedil;diyi b\u0259zi \u0259razil\u0259rind\u0259 vaxt\u0131 il\u0259 &ccedil;\u0259ltik bec\u0259rildiyin\u0259 g&ouml;r\u0259 bataql\u0131q \u0259razi hesab olunur. Buna g&ouml;r\u0259 d\u0259 buran\u0131n \u0259vv\u0259lc\u0259 25 sm d\u0259rinlikd\u0259 bitki qat\u0131 &ccedil;\u0131xar\u0131l\u0131b, daha sonra 1 m d\u0259rinlikd\u0259 qaz\u0131l\u0131b v\u0259 \u0259l\u0259nmi\u015f &ccedil;ay da\u015f\u0131 d&ouml;rd m\u0259rh\u0259l\u0259 &uuml;zr\u0259 t&ouml;k&uuml;l\u0259r\u0259k kipl\u0259\u015fdirilib. Maraql\u0131d\u0131r, 3,2 km-lik yol Az\u0259rbaycanda n\u0259 q\u0259d\u0259r &ccedil;\u0259ltik sah\u0259sin\u0259 ziyan vura bil\u0259r? Narahatl\u0131\u011fa \u0259sas varm\u0131?<\/p>\n<p>N\u0259qliyyat\u0131n infrastrukturu &uuml;zr\u0259 ekspert Yasin Mustafayev&nbsp;Oxu.Az-a bildirib ki, s&ouml;z&uuml;ged\u0259n yol &ldquo;A1 kateqoriya&rdquo;l\u0131 yoldur:<\/p>\n<p>&ldquo;Bel\u0259 yolda geni\u015flik, qoruma zola\u011f\u0131 60 metr g&ouml;t&uuml;r&uuml;l&uuml;r. Y\u0259ni yolun oxundan 30 metr sa\u011fa, 30 metr&nbsp;sola g&ouml;t&uuml;r&uuml;l&uuml;r. Bu indiki halda t\u0259xmin\u0259n 20 hektara yax\u0131n \u0259razi dem\u0259kdir&rdquo;.<\/p>\n<p>Statistikaya baxd\u0131qda g&ouml;r&uuml;r&uuml;k ki, &ouml;t\u0259n il&nbsp; &ouml;lk\u0259d\u0259 3 194 hektar sah\u0259d\u0259 &ccedil;\u0259ltik \u0259kilib. \u0130ran istiqam\u0259tind\u0259 yolun &ccedil;\u0259kili\u015fi zaman\u0131 yolun alt\u0131nda qalan &uuml;mumi &ccedil;\u0259ltik sah\u0259si is\u0259 20 hektara yax\u0131nd\u0131r. Bu da &uuml;mumi \u0259kinin sah\u0259sinin 0,6 faizini t\u0259\u015fkil edir. M&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259r bu r\u0259q\u0259min &ccedil;\u0259ltik istehsal\u0131na c&uuml;zi t\u0259sir etdiyini vur\u011fulay\u0131r v\u0259 narahatl\u0131q do\u011furmad\u0131\u011f\u0131 q\u0259na\u0259tind\u0259dirl\u0259r.<\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, Hindistan ixraca qada\u011fa qoysa da, Pakistan \u015firk\u0259tl\u0259ri Az\u0259rbaycana d&uuml;y&uuml; idxal\u0131nda maraql\u0131d\u0131r. Bel\u0259 ki, Pakistan \u015firk\u0259tl\u0259ri Az\u0259rbaycana d&uuml;y&uuml; t\u0259dar&uuml;k&uuml;n&uuml; t\u0259xmin\u0259n 10 d\u0259f\u0259 art\u0131rma\u011f\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131r. Xat\u0131rladaq ki, 22 noyabr 2022-ci il tarixind\u0259 Nazirl\u0259r Kabineti Pakistan \u0130slam Respublikas\u0131ndan Az\u0259rbaycana idxal olunan d&uuml;y&uuml;n&uuml; 15% g&ouml;mr&uuml;k r&uuml;sumundan azad edib. \u0130dxal g&ouml;mr&uuml;k r&uuml;sumundan azad edilm\u0259 31 dekabr 2027-ci il tarixin\u0259d\u0259k q&uuml;vv\u0259d\u0259 olacaq. Bu da m&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259rin fikrinc\u0259, d&uuml;y&uuml; bazar\u0131nda v\u0259ziyy\u0259tin k\u0259skinl\u0259\u015fm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alacaq v\u0259 respublikam\u0131zda d&uuml;y&uuml;n&uuml;n bahala\u015fmas\u0131n\u0131 l\u0259ngid\u0259c\u0259k.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; D&uuml;nyan\u0131n \u0259n b&ouml;y&uuml;k d&uuml;y&uuml; ixracat&ccedil;\u0131s\u0131 olan Hindistan &ouml;z &ouml;lk\u0259sind\u0259 d&uuml;y&uuml; qiym\u0259tl\u0259rini yum\u015faltmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n &ldquo;Basmati&rdquo; istisna olmaqla, bu m\u0259hsulun t\u0259mizl\u0259nmi\u015f sortlar\u0131n\u0131n ixrac\u0131na qada\u011fa qoyub. D&uuml;nyada d&uuml;y&uuml; ixrac\u0131n\u0131n 40 faizini t\u0259\u015fkil&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-183024","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/183024","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=183024"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/183024\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=183024"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=183024"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=183024"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}