{"id":181486,"date":"2023-07-14T11:24:01","date_gmt":"2023-07-14T07:24:01","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=181486","title":{"rendered":"Deputat 14 iyulun r\u0259smi g\u00fcn kimi qeyd olunmas\u0131n\u0131 t\u0259klif edib"},"content":{"rendered":"<p><strong>&ldquo;T\u0259klif edir\u0259m ki, 14 iyulun tariximizd\u0259 m&uuml;st\u0259sna rolunu n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq x&uuml;susi r\u0259smi bir g&uuml;n kimi qeyd olunmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 baxaq&rdquo;.<\/strong><\/p>\n<p>APA&nbsp;x\u0259b\u0259r verir ki, bunu Milli M\u0259clisin bu g&uuml;n ke&ccedil;iril\u0259n iclas\u0131nda deputat B\u0259hruz M\u0259h\u0259rr\u0259mov deyib.<\/p>\n<p>O bildirib ki, 14 iyul d&ouml;vl\u0259t&ccedil;ilik tariximizd\u0259 &ccedil;ox &ouml;n\u0259mli bir g&uuml;n, Ulu &Ouml;nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycanda ilk d\u0259f\u0259 siyasi hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259ldiyi t\u0259qvimdir:<\/p>\n<p>&ldquo;M&uuml;st\u0259qilliyin b\u0259rpas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n bazis d\u0259 m\u0259hz bu d&ouml;vrd\u0259 formala\u015fma\u011fa ba\u015flad\u0131. Heyd\u0259r \u018fliyevin qurdu\u011fu s\u0259naye, inki\u015faf etdirdiyi iqtisadiyyat, yaratd\u0131\u011f\u0131 h\u0259rbi t\u0259yinatl\u0131 t\u0259hsil m&uuml;\u0259ssis\u0259l\u0259ri, formala\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 v\u0259 qorudu\u011fu milli elita el\u0259 Sovet d&ouml;vr&uuml;nd\u0259c\u0259 Az\u0259rbaycana m&uuml;st\u0259qil davranmaq imkan\u0131 verdi. H\u0259tta &ccedil;\u0259kinm\u0259d\u0259n dem\u0259k olar ki, Heyd\u0259r \u018fliyevin Sovet Az\u0259rbaycan\u0131 Az\u0259rbaycan Xalq Cumhuriyy\u0259tind\u0259n he&ccedil; d\u0259 az m&uuml;st\u0259qil deyildi, 1991-93-c&uuml; ilin Az\u0259rbaycan\u0131ndan &ccedil;ox daha m&uuml;st\u0259qil idi.<\/p>\n<p>Biz ill\u0259r \u0259rzind\u0259 yanl\u0131\u015f t\u0259bli\u011fat\u0131n, b\u0259zi m&uuml;\u0259llifl\u0259rin yar\u0131tmaz tarix d\u0259rslikl\u0259rinin ucbat\u0131ndan Sovet Az\u0259rbaycana b&uuml;t&ouml;vl&uuml;kd\u0259 ancaq t\u0259qibl\u0259r d&ouml;n\u0259mi kimi baxm\u0131\u015f\u0131q. Amma Heyd\u0259r \u018fliyevin \u0259s\u0259ri olan 1978-ci il Konstitusiyas\u0131n\u0131n 68-ci madd\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n suverenliyi, 69-cu madd\u0259d\u0259 SSR\u0130-d\u0259n azad sur\u0259td\u0259 &ccedil;\u0131xmaq h&uuml;ququ, 73-c&uuml; madd\u0259d\u0259 d&ouml;vl\u0259t dili kimi Az\u0259rbaycan dili t\u0259sbit edilirdi. Heyd\u0259r \u018fliyev &ldquo;d\u0259yi\u015fdir\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259yi bir rejimd\u0259 xalq &uuml;&ccedil;&uuml;n n\u0259 etm\u0259k olar sual\u0131n\u0131a cavab verm\u0259yi bacaran ilk v\u0259 son lideri oldu. Tarixd\u0259n b\u0259llidir ki, Sovet hakimiyy\u0259tinin ilk ill\u0259rind\u0259 bol\u015fevikl\u0259r kommunist ideologiyas\u0131na ba\u011fl\u0131 olmayan h\u0259r \u015feyin &uuml;z\u0259rind\u0259n x\u0259tt &ccedil;\u0259kirdil\u0259r. \u0130nanclar, \u0259n\u0259n\u0259l\u0259r, h\u0259tta milli musiqi bel\u0259 ke&ccedil;mi\u015fin qal\u0131\u011f\u0131 hesab olunurdu. N\u0259 q\u0259d\u0259r q\u0259rib\u0259 olsa da SSR\u0130 s&uuml;quta u\u011frayandan sonra bu d&uuml;\u015f&uuml;nc\u0259 vandalizmi Az\u0259rbaycanda yenid\u0259n ba\u015f qald\u0131rd\u0131. Bol\u015fevikl\u0259rin muzdurlar \u015furas\u0131ndan f\u0259rqli olmayan AXC-M&uuml;savat c&uuml;tl&uuml;y&uuml; Sovetl\u0259r\u0259 ba\u011fl\u0131 n\u0259 varsa h\u0259r \u015fey\u0259 nifr\u0259t a\u015f\u0131lama\u011fa, h\u0259tta B&ouml;y&uuml;k V\u0259t\u0259n m&uuml;harib\u0259si i\u015ftirak&ccedil;\u0131lar\u0131n\u0131 bel\u0259 xainlikd\u0259 su&ccedil;lama\u011fa ba\u015flad\u0131lar. Bunun bir s\u0259b\u0259bi var idi, Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 olan kin v\u0259 d&uuml;\u015fm\u0259n&ccedil;ilik. Bilirdil\u0259r ki, Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u018fliyev kimi bir dahini qoyub bunlara &uuml;z tutmayacaq. Ona g&ouml;r\u0259 d\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevi SSR\u0130 v\u0259 KQB il\u0259 assosiasiya ed\u0259r\u0259k g&ouml;zd\u0259n salmaq ist\u0259yirdil\u0259r. Amma xalq bilirdi ki, Heyd\u0259r \u018fliyev \u015f\u0259r\u0259fli general kimi KQB s\u0259dri olanda da, Az\u0259rbaycana r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259nd\u0259 d\u0259, SSR\u0130 NS s\u0259drinin birinci m&uuml;avini olanda da h\u0259mi\u015f\u0259 milli olub. \u018fks halda 1988-1989-cu ild\u0259 meydan h\u0259r\u0259kat\u0131nda olanlardan &ccedil;ox Heyd\u0259r \u018fliyev m\u0259hrumiyy\u0259tl\u0259r\u0259 m\u0259ruz qalmazd\u0131.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev SSR\u0130-nin \u0259n g&uuml;cl&uuml; vaxt\u0131nda Konstitusiyada SSR\u0130-d\u0259n &ccedil;\u0131xmaq h&uuml;ququmuzu t\u0259sbit etdiyi halda, 1991-ci ild\u0259 h\u0259tta SSR\u0130 da\u011f\u0131landan sonra bel\u0259 o d&ouml;vr&uuml;n hakimiyy\u0259ti SSR\u0130-d\u0259n &ccedil;\u0131xma\u011fa qorxurdu. &Ouml;nc\u0259 Bak\u0131da qald\u0131r\u0131lmal\u0131 olan 3 r\u0259ngli bayra\u011f\u0131, yaln\u0131z Heyd\u0259r \u018fliyev c\u0259sar\u0259t edib Nax&ccedil;\u0131vanda qald\u0131rd\u0131. Budur m&uuml;st\u0259qillik yolu, budur dir&ccedil;\u0259li\u015f&quot;.<\/p>\n<p>Deputat Sahib Al\u0131yev is\u0259 qeyd edib ki, bu g&uuml;n&uuml;n &ccedil;ox m&uuml;h&uuml;m tarixi var: &ldquo;Heyd\u0259r \u018fliyevin Kommunist Partiyas\u0131na r\u0259hb\u0259rliyi d&ouml;vr&uuml;nd\u0259 Bak\u0131 millil\u0259\u015fdirildiyi, Bak\u0131da az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n say\u0131 &ccedil;oxald\u0131 v\u0259 b&uuml;t&ouml;vl&uuml;kd\u0259 Az\u0259rbaycana az\u0259rbaycan&ccedil;\u0131l\u0131q g\u0259tirildi. Y&uuml;ks\u0259k qabiliyy\u0259ti olmasayd\u0131, Heyd\u0259r \u018fliyev bunlar\u0131 ed\u0259 bil\u0259rdimi? M\u0259hz onun y&uuml;ks\u0259k inand\u0131r\u0131c\u0131l\u0131q qabiliyy\u0259tinin n\u0259tic\u0259si idi ki, t&uuml;rkiy\u0259li r\u0259smil\u0259r Az\u0259rbaycana g\u0259l\u0259 bilirdi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&ldquo;T\u0259klif edir\u0259m ki, 14 iyulun tariximizd\u0259 m&uuml;st\u0259sna rolunu n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq x&uuml;susi r\u0259smi bir g&uuml;n kimi qeyd olunmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 baxaq&rdquo;. APA&nbsp;x\u0259b\u0259r verir ki, bunu Milli M\u0259clisin bu g&uuml;n ke&ccedil;iril\u0259n iclas\u0131nda deputat&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-181486","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/181486","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=181486"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/181486\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=181486"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=181486"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=181486"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}