{"id":181125,"date":"2023-07-10T15:58:06","date_gmt":"2023-07-10T11:58:06","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=181125","title":{"rendered":"Unutsaq, unudular\u0131q!"},"content":{"rendered":"<p><em>Akademik M\u0259d\u0259d &Ccedil;obanovun<br \/>\n\u0259ziz xatir\u0259sin\u0259 h\u0259sr olunur<\/em><\/p>\n<p><strong>Eld\u0259n v\u0259 elmd\u0259n ged\u0259n ziyal\u0131m\u0131z<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan elminin tan\u0131nm\u0131\u015f simalar\u0131ndan olan g&ouml;rk\u0259mli t&uuml;rkoloq, tan\u0131nm\u0131\u015f dil&ccedil;i, istedadl\u0131 \u0259d\u0259biyyat\u015f&uuml;nas, m\u0259\u015fhur qorqud\u015f&uuml;nas, onomastika\u015f&uuml;nas v\u0259 toponomist alim, bacar\u0131ql\u0131 t\u0259\u015fkilat&ccedil;\u0131, z\u0259hm\u0259tke\u015f t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131, \u0259m\u0259kdar elm xadimi, d\u0259y\u0259rli ziyal\u0131, t\u0259cr&uuml;b\u0259li pedaqoq, \u0259sl m&uuml;\u0259llim, v\u0259t\u0259n-p\u0259rv\u0259r, yurdsev\u0259r, z\u0259hm\u0259tke\u015f v\u0259 xeyirxah insan, g&ouml;z\u0259l ail\u0259 ba\u015f&ccedil;\u0131s\u0131, sevimli el a\u011fsaqqal\u0131, f\u0259al ic-timai xadim, T&uuml;rk dili Kurumunun &uuml;zv&uuml;, Nyu-York Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n akademiki, Prezident t\u0259qa&uuml;d&ccedil;&uuml;s&uuml;, filologiya elml\u0259ri doktoru, professor M\u0259d\u0259d Namaz o\u011flu &Ccedil;obanov 40 g&uuml;n\u0259 yax\u0131nd\u0131r ki, haqq d&uuml;nyas\u0131na qovu\u015fub. Onu tan\u0131yanlar &ndash; qohumlar\u0131, dostlar\u0131, elm v\u0259 t\u0259hsil ictimaiyy\u0259ti bu itkini b&ouml;y&uuml;k a\u011fr\u0131 il\u0259 qar\u015f\u0131lay\u0131blar.&nbsp;<\/p>\n<p>1937-ci il aprelin 11-d\u0259 q\u0259dim Bor&ccedil;al\u0131 mahal\u0131nda, indiki G&uuml;rc&uuml;stan\u0131n Bolnisi rayonundak\u0131 Darbaz k\u0259ndind\u0259 d&uuml;nyaya g\u0259lmi\u015f M\u0259d\u0259d Namaz o\u011flu, ilk t\u0259hsilini d\u0259, 1944-1955-ci ill\u0259rd\u0259 el\u0259 do\u011fma k\u0259ndind\u0259ki orta m\u0259kt\u0259bd\u0259 alm\u0131\u015fd\u0131r.&nbsp;<br \/>\n1955-c\u0131 ild\u0259 A.S.Pu\u015fkin ad\u0131na Tbilisi D&ouml;vl\u0259t Pedaqoji \u0130nstitunun filologiya fak&uuml;lt\u0259sin\u0259 q\u0259bul olmu\u015f, 1960-c\u0131 ild\u0259 h\u0259min fak&uuml;lt\u0259ni m&uuml;v\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 bitirmi\u015f v\u0259 do\u011fma k\u0259ndind\u0259ki m\u0259kt\u0259bd\u0259 pedaqoji f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. Bir il m&uuml;\u0259llim i\u015fl\u0259dikd\u0259n sonra \u0259sg\u0259ri xidm\u0259t\u0259 yollanm\u0131\u015fd\u0131r. \u018fsg\u0259ri xidm\u0259t borcunu \u015f\u0259r\u0259fl\u0259 yerin\u0259 yetir\u0259n M\u0259d\u0259d &Ccedil;obanov 6 ay sonra t\u0259hsilini davam etdirm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n Zabitl\u0259r m\u0259kt\u0259bin\u0259 g&ouml;nd\u0259rilmi\u015fdir. O, burada da t\u0259hsilini u\u011furla ba\u015fa vurmu\u015f, leytenant r&uuml;tb\u0259sin\u0259 layiq g&ouml;r&uuml;lm&uuml;\u015fd&uuml;r. H\u0259rbi xidm\u0259tini l\u0259yaq\u0259tl\u0259 ba\u015fa vuraraq, zabit kimi ehtiyata burax\u0131ld\u0131qdan v\u0259 bir il Bolnisi rayon komsomol komit\u0259sind\u0259 &ccedil;al\u0131\u015fd\u0131qdan sonra, M\u0259d\u0259d &Ccedil;obanov ir\u0259li v\u0259zif\u0259y\u0259 &ccedil;\u0259kilmi\u015f, Bolnisi rayon partiya komit\u0259sin\u0259 t\u0259limat&ccedil;\u0131 t\u0259yin olunmu\u015fdur. O, burada \u0259m\u0259k f\u0259aliyy\u0259tini davam etdirm\u0259kl\u0259 b\u0259rab\u0259r, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n \u0130.N\u0259simi ad\u0131na Dil&ccedil;ilik \u0130nstitutunun aspiranturas\u0131nda qiyabi t\u0259hsil alm\u0131\u015fd\u0131r.&nbsp;<br \/>\nG\u0259nc ya\u015flar\u0131ndan Az\u0259rbaycan dilin\u0259, \u0259d\u0259biyyat\u0131na, m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259, do\u011fma ata yurduna, elin\u0259, obas\u0131na olan sonsuz sevgi v\u0259 m\u0259h\u0259bb\u0259ti M\u0259d\u0259d m&uuml;\u0259llimin elmi m&ouml;vzusunda da &ouml;z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r. Namiz\u0259dlik dissertasiyas\u0131 m&ouml;vzusunun ad\u0131 &#8211; &ldquo;Bor&ccedil;al\u0131 &#8211; Bolnisi rayon \u015fiv\u0259l\u0259rinin leksikas\u0131&rdquo; olmas\u0131 bunun bariz n&uuml;mun\u0259sidir.&nbsp;<br \/>\nM\u0259d\u0259d m&uuml;\u0259llim yax\u015f\u0131 bilirdi ki, onun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131, boya-ba\u015fa &ccedil;atd\u0131\u011f\u0131 torpaq m&uuml;q\u0259dd\u0259s Az\u0259rbaycan\u0131m\u0131z\u0131n ayr\u0131 d&uuml;\u015fm&uuml;\u015f bir par&ccedil;as\u0131d\u0131r. El\u0259 buna g&ouml;r\u0259 d\u0259, Bor&ccedil;al\u0131 \u015fiv\u0259l\u0259rini, Bor&ccedil;al\u0131 ono-mastikas\u0131n\u0131, Bor&ccedil;al\u0131 toponiml\u0259rini &ndash; yer-yurd adlar\u0131n\u0131, antroponiml\u0259rini &ndash; \u015f\u0259xs adlar\u0131n\u0131 v\u0259 s. elmi t\u0259dqiqat\u0131n\u0131n daima ana x\u0259tti hesab etmi\u015fdir.<br \/>\n1973-c&uuml; ild\u0259 Da\u015fk\u0259ndd\u0259 &Ouml;zb\u0259kistan Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n \u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutunda 36 ya\u015fl\u0131 bir g\u0259ncin namiz\u0259dlik dissertasiyas\u0131n\u0131 m&uuml;v\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 m&uuml;dafi\u0259 etm\u0259si sevindirici hadis\u0259 idi. El\u0259 h\u0259min ild\u0259n M\u0259d\u0259d &Ccedil;obanov pedaqoji f\u0259aliyy\u0259tini vaxtil\u0259 ali t\u0259hsil ald\u0131\u011f\u0131 A.S.Pu\u015fkin ad\u0131na Tbilisi D&ouml;vl\u0259t Pedaqoji \u0130nstitutunun Az\u0259rbaycan b&ouml;lm\u0259sind\u0259 davam etdirmi\u015f, 1994-c&uuml; il\u0259 kimi orada m&uuml;\u0259llim, dosent, professor, kafedra m&uuml;diri v\u0259zif\u0259l\u0259rind\u0259 &ccedil;al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r.&nbsp;<br \/>\n\u018fsl ziyal\u0131 v\u0259 t&uuml;rk&ccedil;&uuml; h&ouml;rm\u0259ti qazanan M\u0259d\u0259d m&uuml;\u0259llim insanlar\u0131n &uuml;r\u0259yin\u0259 t\u0259kc\u0259 elmi f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 deyil, insani keyfiyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 d\u0259 n&uuml;fuz etm\u0259yi bacarm\u0131\u015fd\u0131r. O mehriban, humanist, sad\u0259, t\u0259vaz&ouml;kar xasiyy\u0259ti il\u0259 h&ouml;rm\u0259t qazanaraq, h\u0259mi\u015f\u0259 ham\u0131ya bacard\u0131\u011f\u0131 q\u0259d\u0259r yax\u015f\u0131l\u0131q etm\u0259y\u0259, k&ouml;m\u0259k g&ouml;st\u0259rm\u0259y\u0259 &ccedil;al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r.&nbsp;<br \/>\n&Ccedil;al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 institutda m&uuml;\u0259llim, dosent kimi f\u0259aliyy\u0259t gost\u0259r\u0259n ziyal\u0131m\u0131z, pedaqoji f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 yana\u015f\u0131 daim elmi f\u0259aliyy\u0259tini d\u0259 davam etdirmi\u015f, 1992-ci ilin fevral\u0131nda Bak\u0131 D&ouml;vl\u0259t Universite-tind\u0259 &ldquo;Az\u0259rbaycan antroponimiyas\u0131n\u0131n \u0259saslar\u0131&rdquo; m&ouml;vzusunda doktorluq dissertasiyas\u0131n\u0131 m&uuml;v\u0259f\u0259-qiyy\u0259tl\u0259 m&uuml;dafi\u0259 etmi\u015f v\u0259 el\u0259 h\u0259min ilin oktyabr ay\u0131nda professor se&ccedil;ilmi\u015fdir.&nbsp;<\/p>\n<p>1990-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 G&uuml;rc&uuml;standa m&ouml;vcud olmu\u015f ictimai-siyasi hadis\u0259l\u0259rd\u0259n, soyda\u015flar\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 m\u0259lum t\u0259qib v\u0259 t\u0259zyiql\u0259rd\u0259n sonra, professor M\u0259d\u0259d &Ccedil;obanov 1994-c&uuml; ild\u0259 Bak\u0131ya k&ouml;&ccedil;m\u0259y\u0259 m\u0259cbur olmu\u015f, qalan &ouml;mr&uuml;n&uuml; do\u011fma Az\u0259rbaycan\u0131m\u0131zda elmi-pedaqoji f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 davam etdirmi\u015fdir.&nbsp;<br \/>\n\u018fvv\u0259lc\u0259 Az\u0259rbaycan Futurologiya Universitetind\u0259 prorektor, sonra Az\u0259rbaycan Elitar Universitetind\u0259 rektor, Az\u0259rbaycan Ba\u015f Pedaqoji Kadrlar\u0131n\u0131n \u0130xtisas\u0131n\u0131n Art\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 Yenid\u0259n-haz\u0131rlanmas\u0131 \u0130nstitutunda ali m\u0259kt\u0259b m&uuml;\u0259lliml\u0259ri fak&uuml;lt\u0259sinin dekan\u0131, daha sonralar is\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev ad\u0131na Az\u0259rbaycan Ali H\u0259rbi M\u0259kt\u0259bind\u0259, Ali H\u0259rbi D\u0259niz&ccedil;ilik M\u0259kt\u0259bind\u0259 &ldquo;Dill\u0259r&rdquo; kafedras\u0131n\u0131n m&uuml;diri v\u0259zif\u0259l\u0259rind\u0259 &ccedil;al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r.&nbsp;<br \/>\nM&uuml;xt\u0259lif ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan D&ouml;vl\u0259t Pedaqoji Universitetind\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycan Texniki Universitetind\u0259 d\u0259 d\u0259rs demi\u015f, m&uuml;hazir\u0259l\u0259r oxumu\u015fdur.<\/p>\n<p>Professor M\u0259d\u0259d &Ccedil;obanov 1992-ci ild\u0259 Onomastika &uuml;zr\u0259 \u018flaq\u0259l\u0259ndirm\u0259 \u015euras\u0131n\u0131n \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin &uuml;zv&uuml; v\u0259 s\u0259drin m&uuml;avini, 1993-c&uuml; ild\u0259 Az\u0259rbaycan Aliml\u0259r \u0130ttifaq\u0131n\u0131n, 2000-ci ild\u0259 T&uuml;rk Dil Kurumunun &uuml;zv&uuml;, 2001-ci ild\u0259 Nyu-York Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n h\u0259qiqi &uuml;zv&uuml; &ndash; akademiki se&ccedil;ilmi\u015fdir.&nbsp;<br \/>\nO, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidenti yan\u0131nda Ali Attestasiya Komissiyas\u0131n\u0131n Ekspert \u015furas\u0131n\u0131n &uuml;zv&uuml;, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 &ldquo;T\u0259hsil&rdquo; M\u0259rk\u0259zinin Ba\u015f direktoru, bir &ccedil;ox q\u0259zet v\u0259 jurnallar\u0131n redaksiya hey\u0259tl\u0259rinin, el\u0259c\u0259 d\u0259, m&uuml;xt\u0259lif m&uuml;kafat komissiyalar\u0131n\u0131n r\u0259yas\u0259t he-y\u0259tl\u0259rinin &uuml;zv&uuml; olmu\u015fdur.<br \/>\nY&uuml;zl\u0259rl\u0259 m&uuml;\u0259llimin, minl\u0259rl\u0259 m&uuml;xt\u0259lif g\u0259nc kadrlar\u0131n, x&uuml;susil\u0259 d\u0259 v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r v\u0259 yurdsev\u0259r zabitl\u0259rin yeti\u015fm\u0259sind\u0259 b&ouml;y&uuml;k v\u0259 dan\u0131lmaz \u0259m\u0259yi olan professor M\u0259d\u0259d &Ccedil;obanov, h\u0259m d\u0259 onlarla g\u0259nc filoloq-alimin u\u011furlar qazanmas\u0131na yard\u0131m etmi\u015f, onlardan bir &ccedil;oxunun elmi r\u0259hb\u0259ri, b\u0259zil\u0259rinin opponenti, b\u0259zil\u0259rinin is\u0259 r\u0259y&ccedil;i v\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259t&ccedil;isi d\u0259 olmu\u015fdur.&nbsp;<br \/>\nS\u0259ks\u0259nd\u0259n &ccedil;ox kitab\u0131n, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n, on be\u015f monoqrafiyan\u0131n, ondan &ccedil;ox d\u0259rslik v\u0259 d\u0259rs v\u0259saitinin, altm\u0131\u015fdan &ccedil;ox elmi \u0259s\u0259rin m&uuml;\u0259llifi olan professor M\u0259d\u0259d &Ccedil;obanov &ldquo;Az\u0259r-baycan\u015f&uuml;nasl\u0131\u011f\u0131n \u0259saslar\u0131&rdquo;, &ldquo;Az\u0259rbaycan antroponimiyas\u0131n\u0131n \u0259saslar\u0131&rdquo;, &ldquo;Az\u0259rbaycan onomastikas\u0131&rdquo;, &ldquo;Bor&ccedil;al\u0131 toponiml\u0259ri&rdquo;, Bor&ccedil;al\u0131 \u015fiv\u0259l\u0259rinin leksikas\u0131&rdquo;, &ldquo;M\u0259tnin linqvistik t\u0259hlili&rdquo;. &ldquo;Pedaqoji m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r&rdquo;, &ldquo;T&uuml;rk dill\u0259rinin \u0259d\u0259bi birliyin\u0259 do\u011fru&rdquo;, &ldquo;D\u0259d\u0259 Qorqud &#8211; Q\u0259hr\u0259manl\u0131q dastan\u0131&rdquo;, &ldquo;\u018fd\u0259bi d&uuml;\u015f&uuml;nc\u0259l\u0259r&rdquo;,&rdquo; Dil&ccedil;ilik m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri&rdquo; v\u0259 s. kimi bir-birind\u0259n d\u0259y\u0259rli \u0259s\u0259rl\u0259rini g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259rimiz &uuml;&ccedil;&uuml;n yadigar qoymu\u015fdur.&nbsp;<\/p>\n<p>Professor M\u0259d\u0259d &Ccedil;obanovun m\u0259hz ilk d\u0259f\u0259 akademik elmi t\u0259dqiqata c\u0259lb ed\u0259r\u0259k doktorluq dissertasiyas\u0131 kimi m&uuml;dafi\u0131 etdiyi &ldquo;Az\u0259rbaycan \u015f\u0259xs adlar\u0131 &#8211; Az\u0259rbaycan antroponimiyas\u0131n\u0131n \u0259saslar\u0131&rdquo; m&ouml;vzusundak\u0131 t\u0259dqiqat \u0259s\u0259ri m&uuml;xt\u0259lif ill\u0259rd\u0259 v\u0259 m&uuml;xt\u0259lif \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 8 d\u0259f\u0259 (1981-ci ild\u0259 Bak\u0131da, &ldquo;Maarif&rdquo; n\u0259\u015friyyat\u0131nda, 1983-c&uuml; ild\u0259 Tbilisinin &quot;Qanatleba&quot; n\u0259\u015friyyat\u0131nda, 1998-ci ild\u0259 Bak\u0131n\u0131n &quot;Maarif n\u0259\u015friyyat\u0131&quot;nda, 1993-c&uuml; ild\u0259 &ldquo;Az\u0259rbaycan ki\u015fi adlar\u0131&rdquo; ad\u0131 il\u0259 T&uuml;rkiy\u0259nin \u018frzurum \u015f\u0259h\u0259rind\u0259, 1997-c&uuml; ild\u0259 \u0130zmird\u0259 v\u0259 Ankarada, 1998-ci ild\u0259 Bak\u0131da &nbsp;&ldquo;Maarif&rdquo; n\u0259\u015friyyat\u0131nda (332 s\u0259h. &#8211; rus dilind\u0259), 2017-ci ild\u0259 Bak\u0131da &quot;Bor&ccedil;al\u0131&quot; n\u0259\u015friyyat\u0131nda (524 s\u0259h.)) &ccedil;ap olunmu\u015fdur. (Kitab\u0131n elmi redaktoru: Az\u0259rb.EA-n\u0131n m&uuml;xbir &uuml;zv&uuml;, professor A.M.Qurbanov, Ray&ccedil;i: filologiya elml\u0259ri doktoru, professor Q.\u015e.Kaz\u0131movdur).<br \/>\n\u018fvv\u0259lc\u0259 ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rin filologiya fak&uuml;lt\u0259l\u0259rinin t\u0259dris plan\u0131nda n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f &quot;Dil&ccedil;ilikd\u0259n x&uuml;susi kurs&quot; proqram\u0131 \u0259sas\u0131nda haz\u0131rlanm\u0131\u015f v\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 T\u0259hsil Nazirliyi t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259rs v\u0259saiti kimi t\u0259sdiq olunmu\u015f bu \u0259s\u0259r, sonra b&ouml;y&uuml;k bir monoqrafiyaya &ccedil;evrilmi\u015fdir. Kitabda onomastika haqq\u0131nda &uuml;mumi m\u0259lumat, antroponimika v\u0259 onun t\u0259dqiqat obyekti, Az\u0259rbaycan dil&ccedil;iliyind\u0259 antroponimiyan\u0131n t\u0259dqiqi tarixi, antroponiml\u0259rin inki\u015faf\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri, ad v\u0259 ad sistemi, familiya, t\u0259x\u0259ll&uuml;s, l\u0259q\u0259b, adlar\u0131n \u0259sas\u0131 v\u01dd semantikas\u0131, antroponomik hadis\u0259l\u0259r &#8211; m&uuml;\u015ft\u0259r\u0259k adlar, adqoyma \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri, adlar\u0131n qurulu\u015fu v\u0259 m\u0259n\u015f\u0259yi, poetik antroponimiya v\u0259 s. h\u0259rt\u0259r\u0259fli t\u0259hlil olunmu\u015fdur. Kitabdan ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rin filologiya fak&uuml;lt\u0259l\u0259rinin t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131 orta ixtisas v\u0259 &uuml;mumt\u0259hsil m\u0259kt\u0259bl\u0259rinin Az\u0259rbaycan dili v\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131 m&uuml;\u0259lliml\u0259ri istifad\u0259 edirl\u0259r.<\/p>\n<p>Professor M\u0259d\u0259d &Ccedil;obanovun geni\u015f oxucu k&uuml;tl\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f kitablar\u0131ndan biri d\u0259 Kitabi-D\u0259d\u0259 Qorqudun 1300 illik yubileyin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f &ldquo;Q\u0259hr\u0259manl\u0131q dastan\u0131&rdquo;-d\u0131r. (Kitab\u0131n elmi redaktorlar\u0131 &#8211; Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 D&ouml;vl\u0259t Televiziya v\u0259 Radio Verili\u015fl\u0259ri \u015eirk\u0259tinin sabiq s\u0259dri, Mill\u0259t v\u0259kili, filologiya elml\u0259ri doktoru, professor Nizami Xudiyev v\u0259 Az\u0259rbaycanda Atat&uuml;rk M\u0259rk\u0259zinin r\u0259hb\u0259ri, Mill\u0259t v\u0259kili, akademik Nizami C\u0259f\u0259rov, r\u01ddy&ccedil;il\u0259ri is\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Milli M\u0259clisinin M\u0259tbuat xidm\u0259tinin sabiq r\u0259hb\u0259ri, filologiya elml\u0259ri doktoru, professor Aq\u015fin Babayev v\u0259 ADPU-nun folklor laboratoriyas\u0131n\u0131n sabiq m&uuml;diri, filologiya elml\u0259ri doktoru, professor M&uuml;rs\u0259l H\u0259kimov olmu\u015fdur).<br \/>\nMonoqrafiyan\u0131n birinci hiss\u0259sind\u0259 &quot;Kitabi-D\u0259d\u0259 Qorqud&quot; dastan\u0131n\u0131n yaranmas\u0131 tarixin\u0259 dair m&uuml;lahiz\u0259l\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, Qal\u0131n O\u011fuz elinin d&ouml;vl\u0259t&ccedil;ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri, onun divan\u0131 v\u0259 m&uuml;\u015favirliyi, d&ouml;vl\u0259t atributlar\u0131, h\u0259rbi mar\u015flar\u0131, h\u0259rb s\u0259n\u0259ti v\u0259 d&ouml;y&uuml;\u015f taktikas\u0131, x\u0259fiyy\u0259&ccedil;ilik v\u0259 ya casusluq t\u0259cr&uuml;b\u0259si v\u0259 s. &quot;Kitabi D\u0259d\u0259m Qorqud ala lisani taifeyi O\u011fuzan&quot; dastan\u0131n\u0131n m\u0259tnl\u0259ri \u0259sas\u0131nda t\u0259hlil olunmu\u015fdur. Monoqrafiyan\u0131n &quot;Bor&ccedil;al\u0131da D\u0259d\u0259 Qorqud izl\u0259ri&quot; adlanan ikinci hiss\u0259sind\u0259 is\u0259 Bor&ccedil;al\u0131da ulu babalar\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259skunla\u015fmas\u0131 tarixi, D\u0259d\u0259 Qorqud izl\u0259ri, D\u0259d\u0259 Qorqud d&uuml;nyas\u0131 il\u0259 s\u0259sl\u0259\u015f\u0259n hadis\u0259l\u0259r g&uuml;rc&uuml; m\u0259nb\u0259l\u0259ri v\u0259 Bor&ccedil;al\u0131n\u0131n q\u0259dim toponiml\u0259ri \u0259sas\u0131nda geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. &Uuml;&ccedil;&uuml;nc&uuml; hiss\u0259d\u0259 &quot;Kitabi-D\u0259d\u0259 Qorqud&quot; \u015f\u0259c\u0259r\u0259l\u0259ri&quot; v\u0259 d&ouml;rd&uuml;nc&uuml; hiss\u0259d\u0259 &quot;D\u0259d\u0259-Qorqud&quot;da \u015f\u0259xs adlar\u0131&quot;n\u0131n l&uuml;\u011f\u0259ti verilmi\u015fdir. Monoqrafiyadan &quot;Kitabi D\u0259d\u0259m Qorqud ala lisani taifeyi O\u011fuzan&quot; dastan\u0131 il\u0259 maraqlanan tarix&ccedil;il\u0259r, filoloqlar, h&uuml;quq\u015f&uuml;naslar, h\u0259rb&ccedil;il\u0259r, t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r faydalan\u0131rlar.<br \/>\nTaleyin qism\u0259tin\u0259 bax\u0131n ki, g&ouml;rk\u0259mli alim art\u0131q 40 g&uuml;n\u0259 yax\u0131nd\u0131r, Bak\u0131dak\u0131 &quot;D\u0259d\u0259 Qorqud&quot; q\u0259bristanl\u0131\u011f\u0131nda uyuyur v\u0259 ruhu Qorqud babas\u0131n\u0131n ruhuna qovu\u015fub.&nbsp;<\/p>\n<p>\nProfessor M\u0259d\u0259d &Ccedil;obanovun &ldquo;G&ouml;rk\u0259mli strategiya&ccedil;\u0131&rdquo; kitab\u0131 is\u0259 100 illik yubileyini qeyd etdiyimiz ulu &ouml;nd\u0259r, xalq\u0131m\u0131z\u0131n &uuml;mummi lideri Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 h\u0259sr olunub.<\/p>\n<p>Onlarla Beyn\u0259lxalq qurultaylarda, elmi-n\u0259z\u0259ri konfranslarda, elmi-praktik seminarlarda, sessiya v\u0259 simpoziumlarda maraql\u0131 m\u0259ruz\u0259l\u0259rl\u0259 &ccedil;\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n professor M\u0259d\u0259d &Ccedil;obanovun &ccedil;oxlu sayda m\u0259qal\u0259l\u0259ri v\u0259 m&uuml;xt\u0259lif m&ouml;vzulu kitablar\u0131, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n, monoqrafiyalar\u0131, d\u0259rslik v\u0259 d\u0259rs v\u0259saitl\u0259ri, &nbsp;Az\u0259rbaycanda, h\u0259m&ccedil;inin qarda\u015f T&uuml;rkiy\u0259d\u0259, qon\u015fu Rusiyada, G&uuml;rc&uuml;standa v\u0259 el\u0259c\u0259 d\u0259 Orta Asiya &ouml;lk\u0259l\u0259rind\u0259 &ccedil;ap olunmu\u015f, g&ouml;rk\u0259mli aliml\u0259r v\u0259 m\u0259\u015fhur elm m&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n y&uuml;ks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirilmi\u015fdir.&nbsp;<br \/>\nProfessor M\u0259d\u0259d &Ccedil;obanovun 60, 70, 75, 80 illik yubileyl\u0259ri Bak\u0131da, Tiflisd\u0259, Marneulid\u0259 v\u0259 do\u011fma Darvaz k\u0259ndind\u0259 b&ouml;y&uuml;k t\u0259nt\u0259n\u0259 ili qeyd olunmu\u015f, onun haqq\u0131nda filml\u0259r &ccedil;\u0259kilmi\u015f, televiziya v\u0259 radio verili\u015fl\u0259ri haz\u0131rlanm\u0131\u015f, elmi konfranslar v\u0259 elmi sessiya v\u0259 seminarlar ke&ccedil;irilmi\u015f, onlarla m\u0259qal\u0259l\u0259r yaz\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 kitablar &ccedil;ap olunmu\u015fdur. H\u0259min kitablar aras\u0131nda akademik Afad Qurbanovun r\u0259hb\u0259rliyiyi il\u0259 1997-ci ild\u0259 n\u0259\u015fr olunmu\u015f &ldquo;Professor M\u0259d\u0259d &Ccedil;obanov &#8211; 60&rdquo;, tan\u0131nm\u0131\u015f yaz\u0131&ccedil;\u0131 \u018fli Abbas\u0131n t\u0259rtibat\u0131nda 2007-ci ild\u0259 n\u0259\u015fr olunmu\u015f &ldquo;Professor M\u0259d\u0259d &Ccedil;obanov &#8211; 70&rdquo;, Az\u0259rbaycanda Atat&uuml;rk M\u0259rk\u0259zinin r\u0259hb\u0259ri, akademik, mill\u0259t v\u0259kili Nizami C\u0259f\u0259rovun 2012-ci ild\u0259 n\u0259\u015fr olunmu\u015f &ldquo;Z\u0259hm\u0259tke\u015f alim, tan\u0131nm\u0131\u015f dil&ccedil;i-t&uuml;rkoloq&rdquo; (&ldquo;Professor M\u0259d\u0259d &Ccedil;obanov &#8211; 75&rdquo;), 2017-ci ild\u0259 &ldquo;\u0130ki &ouml;lk\u0259 alimi&rdquo; (&ldquo;Professor M\u0259d\u0259d &Ccedil;obanov &#8211; 80&rdquo;), h\u0259m&ccedil;inin, &ldquo;Elin v\u0259 elmin a\u011fsaqqal\u0131 (Professor M\u0259d\u0259d &Ccedil;obanovun b\u0259dii obraz\u0131)&rdquo; v\u0259 s. kitablar\u0131 x&uuml;susil\u0259 t\u0259qdir\u0259layiqdir.&nbsp;<\/p>\n<p>Professor M\u0259d\u0259d &Ccedil;obanovun m\u0259nal\u0131 h\u0259yat yolundan, ictimai, elmi-pedaqoji, h\u0259m&ccedil;inin t&uuml;rk dieloktoloqu, onomatoloqu, antroponimisti, toponomisti, \u0259d\u0259biyyat\u015f&uuml;nas\u0131, qorqud\u015f&uuml;nas\u0131 kimi m\u0259hsuldar f\u0259aliyy\u0259tind\u0259n b\u0259hs olunan h\u0259min kitablarda bir s\u0131ra g&ouml;rk\u0259mli aliml\u0259rin, tan\u0131nm\u0131\u015f mill\u0259t v\u0259kill\u0259rinin, ictimai xadiml\u0259rin, m&uuml;\u0259llim-pedaqoq h\u0259mkarlar\u0131n\u0131n, yetirm\u0259l\u0259rinin &uuml;r\u0259k s&ouml;zl\u0259ri, el\u0259c\u0259 d\u0259, 50 n\u0259f\u0259rd\u0259n &ccedil;ox \u015fairin m&uuml;xt\u0259lif ill\u0259rd\u0259 M\u0259d\u0259d m&uuml;\u0259llim\u0259 h\u0259sr etdikl\u0259ri 100-d\u0259n &ccedil;ox \u015feirl\u0259ri c\u0259ml\u0259nib. &nbsp;<br \/>\nBir ne&ccedil;\u0259 orden, medal, F\u0259xri F\u0259rman v\u0259 m&uuml;xt\u0259lif m&uuml;kafatlara layiq g&ouml;r&uuml;lm&uuml;\u015f g&ouml;rk\u0259mli alim, &ccedil;ox h&ouml;rm\u0259tli professor M\u0259d\u0259d &Ccedil;obanov h\u0259m d\u0259 Prezident t\u0259qa&uuml;d&uuml;n\u0259 layiq g&ouml;r&uuml;lm&uuml;\u015fd&uuml;r.&nbsp;<br \/>\nM\u0259d\u0259d m&uuml;\u0259llim g&ouml;z\u0259l alim oldu\u011fu q\u0259d\u0259r d\u0259, g&ouml;z\u0259l ail\u0259 ba\u015f&ccedil;\u0131s\u0131 idi. &Ouml;m&uuml;r-g&uuml;n yolda\u015f\u0131, \u0259m\u0259kdar tibb i\u015f&ccedil;isi Rima xan\u0131mla birlikd\u0259 &ouml;z&uuml; kimi d\u0259 be\u015f layiqli &ouml;vlad &ndash; be\u015f ziyal\u0131 b&ouml;y&uuml;d&uuml;b boya-ba\u015fa &ccedil;atd\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. Be\u015fi d\u0259 ali t\u0259hsilli v\u0259 ail\u0259lidir. O\u011flu v\u0259 iki q\u0131z\u0131 alimdir&#8230; M\u0259d\u0259d m&uuml;\u0259llim h\u0259m d\u0259 sevimli baba idi: doqquz n\u0259v\u0259si v\u0259 on be\u015f n\u0259tic\u0259si var. N\u0259v\u0259l\u0259rind\u0259n 8-i ali t\u0259hsilli, biri is\u0259 m\u0259kt\u0259blidir.<\/p>\n<p>\u018fsl ziyal\u0131, insani keyfiyy\u0259tl\u0259r\u0259 malik olan g&ouml;rk\u0259mli alim haqq\u0131nda ke&ccedil;mi\u015f zamanda dan\u0131\u015fmaq o q\u0259d\u0259r d\u0259 asan olmasa da, qeyd etm\u0259y\u0259 m\u0259cburuq ki, eld\u0259n v\u0259 elmd\u0259n ged\u0259n ziyal\u0131m\u0131z &ndash; El v\u0259 Elm a\u011fsaqqal\u0131, 2023-c&uuml; il iyunun 2-d\u0259 86 ya\u015f\u0131nda Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 d&uuml;nyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fmi\u015f g&ouml;rk\u0259mli t&uuml;rkoloq v\u0259 dil&ccedil;i-alim, &ccedil;ox h&ouml;rm\u0259tli professor M\u0259d\u0259d &Ccedil;obanov bundan sonra cism\u0259n aram\u0131zda olmasa da, m\u0259n\u0259n h\u0259mi\u015f\u0259 biziml\u0259 olacaq, onun m&uuml;q\u0259dd\u0259s xatir\u0259si h\u0259r zaman \u0259ziz tutulacaq.<br \/>\nBudur, \u0130yulun 12-d\u0259 m\u0259zar&uuml;st&uuml; abid\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131nda professor M\u0259d\u0259d &Ccedil;obanovun ilk an\u0131m g&uuml;n&uuml; ke&ccedil;iril\u0259c\u0259k, m\u0259rhum \u0259ziz xatir\u0259si b&ouml;y&uuml;k k\u0259d\u0259rl\u0259 an\u0131lacaq&#8230; Amma bir m&uuml;dd\u0259t sonra M\u0259d\u0259d m&uuml;\u0259llimd\u0259n s&ouml;z d&uuml;\u015f\u0259nd\u0259 h\u0259r k\u0259sin xo\u015f duy\u011fular&not;la, iftixarla dan\u0131\u015faca\u011f\u0131na, ona sidq &uuml;r\u0259kl\u0259 Allahdan r\u0259hm\u0259t dil\u0259y\u0259c\u0259yin\u0259 \u0259minik. \u018fminik ki, \u0259xlaqi v\u0259 milli d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259, soyumuza-k&ouml;k&uuml;m&uuml;z\u0259 daima h&ouml;rm\u0259tl\u0259 yana\u015fm\u0131\u015f \u0259b\u0259diya\u015far alimin &ndash; unudulmaz M\u0259d\u0259d m&uuml;\u0259llimin bundan sonra \u0259b\u0259di uyudu\u011fu &ldquo;D\u0259d\u0259-Qorqud&rdquo; q\u0259bristanl\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 m\u0259zar\u0131 m&uuml;q\u0259dd\u0259s bir m\u0259kana &ccedil;evril\u0259c\u0259k, onun yeti\u015fdirdiyi &ccedil;oxsal\u0131 aliml\u0259r, m&uuml;\u0259lliml\u0259r, ziyal\u0131lar h\u0259l\u0259 uzun ill\u0259r onun haqq\u0131nda xo\u015f s&ouml;zl\u0259r s&ouml;yl\u0259y\u0259r\u0259k, onu b&ouml;y&uuml;k h&ouml;rm\u0259t v\u0259 sonsuz ehtiramla yad ed\u0259c\u0259kl\u0259r. &Ccedil;&uuml;nki o, Az\u0259rbaycan elminin tan\u0131nm\u0131\u015f simalar\u0131ndan biri, istedadl\u0131 \u0259d\u0259biyyatn\u0259&not;vis, m\u0259\u015fhur qorqud\u015f&uuml;nas, onomastika v\u0259 toponomika sah\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259y\u0259rli s&ouml;z&uuml;n&uuml; demi\u015f z\u0259hm\u0259tke\u015f t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131, t\u0259cr&uuml;b\u0259li pedaqoq, v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r insan kimi ad qo&not;yub gedib&#8230;&nbsp;<br \/>\nBir s&ouml;zl\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n elm, t\u0259hsil, \u0259d\u0259biyyat v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t tarixind\u0259 &ouml;z&uuml;n\u0259m\u0259xsus yolu, d\u0259stix\u0259tti olan g&ouml;rk\u0259mli alim, Prezident t\u0259qa&uuml;d&ccedil;&uuml;s&uuml;, Nyu-York Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n akademiki, filologiya elml\u0259ri doktoru, professor M\u0259d\u0259d Namaz o\u011flu &Ccedil;obanov d\u0259y\u0259rli \u0259s\u0259rl\u0259ri il\u0259 bizl\u0259rd\u0259n sonra da uzun ill\u0259r sevil\u0259c\u0259k v\u0259 onun \u0259ziz xatir\u0259si onu sev\u0259nl\u0259rin q\u0259lbind\u0259 \u0259b\u0259di ya\u015fayacaqd\u0131r.<\/p>\n<p>Allah r\u0259hm\u0259t el\u0259sin!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Akademik M\u0259d\u0259d &Ccedil;obanovun \u0259ziz xatir\u0259sin\u0259 h\u0259sr olunur Eld\u0259n v\u0259 elmd\u0259n ged\u0259n ziyal\u0131m\u0131z Az\u0259rbaycan elminin tan\u0131nm\u0131\u015f simalar\u0131ndan olan g&ouml;rk\u0259mli t&uuml;rkoloq, tan\u0131nm\u0131\u015f dil&ccedil;i, istedadl\u0131 \u0259d\u0259biyyat\u015f&uuml;nas, m\u0259\u015fhur qorqud\u015f&uuml;nas, onomastika\u015f&uuml;nas v\u0259 toponomist alim, bacar\u0131ql\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-181125","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/181125","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=181125"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/181125\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=181125"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=181125"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=181125"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}