{"id":180737,"date":"2023-07-05T11:22:18","date_gmt":"2023-07-05T07:22:18","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=180737","title":{"rendered":"\u0130yulun 7-d\u0259 Yer G\u00fcn\u0259\u015fd\u0259n \u0259n uzaq m\u0259saf\u0259d\u0259n ke\u00e7\u0259c\u0259k"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u0130yulun 7-d\u0259 Yer G&uuml;n\u0259\u015fd\u0259n \u0259n uzaq m\u0259saf\u0259d\u0259n ke&ccedil;\u0259c\u0259k.<\/strong><\/p>\n<p>Bak\u0131 D&ouml;vl\u0259t Universitetinin (BDU) Fizika fak&uuml;lt\u0259sinin Astrofizika kafedras\u0131ndan&nbsp;Ucnoqta.az-a veril\u0259n m\u0259lumata g&ouml;r\u0259, yax\u0131n g&uuml;nl\u0259rd\u0259 Yer k&uuml;r\u0259sinin sakinl\u0259ri maraql\u0131 astronomik hadis\u0259ni m&uuml;\u015fahid\u0259 ed\u0259 bil\u0259c\u0259kl\u0259r &#8211; planetimiz &ouml;z orbitinin G&uuml;n\u0259\u015fd\u0259n \u0259n uzaq n&ouml;qt\u0259si olan afelid\u0259n ke&ccedil;ir.<\/p>\n<p>Bu, yay f\u0259slinin ba\u015flanmas\u0131ndan t\u0259qrib\u0259n 2 h\u0259ft\u0259 sonra ba\u015f verir. 2023-c&uuml; ild\u0259 Yer iyulun 7-si Bak\u0131 vaxt\u0131 il\u0259 saat 00:06-da afelid\u0259n ke&ccedil;\u0259c\u0259k. H\u0259min an G&uuml;n\u0259\u015f\u0259 q\u0259d\u0259r m\u0259saf\u0259 152 093 251 km olacaq. Afelid\u0259 Yer G&uuml;n\u0259\u015fd\u0259n \u0259n yax\u0131n n&ouml;qt\u0259si olan perihelid\u0259 oldu\u011fundan t\u0259qrib\u0259n 5 milyon km uzaqda olur. Afelid\u0259 G&uuml;n\u0259\u015f diskinin g&ouml;r&uuml;n\u0259n bucaq &ouml;l&ccedil;&uuml;s&uuml; perihelid\u0259 oldu\u011fundan ki&ccedil;ikdir. Yer afelid\u0259 olduqda G&uuml;n\u0259\u015fin bucaq diametri minimal &#8211; 31&#39;28&quot;, perihelid\u0259 is\u0259 maksimal &#8211; 32&#39;32&quot; olur. G&uuml;n\u0259\u015f diskinin &ouml;l&ccedil;&uuml;s&uuml;nd\u0259 olan bu f\u0259rq g&ouml;zl\u0259 hiss olunmur v\u0259 t\u0259xmin\u0259n 3% t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n<p>Afelid\u0259 Yer G&uuml;n\u0259\u015fd\u0259n perihelid\u0259 oldu\u011fundan t\u0259xmin\u0259n 7% az g&uuml;n\u0259\u015f enerjisi al\u0131r. Amma bu, f\u0259sill\u0259rin d\u0259yi\u015fm\u0259sin\u0259 t\u0259sir etmir. F\u0259sill\u0259rin d\u0259yi\u015fm\u0259si G&uuml;n\u0259\u015f\u0259 q\u0259d\u0259r m\u0259saf\u0259nin d\u0259yi\u015fm\u0259si il\u0259 deyil, Yerin G&uuml;n\u0259\u015f \u0259traf\u0131nda dolanmas\u0131 v\u0259 eyni zamanda onun f\u0131rlanma oxunun orbit m&uuml;st\u0259visin\u0259 meyilli olmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. G&uuml;n\u0259\u015f\u0259 q\u0259d\u0259r m\u0259saf\u0259nin d\u0259yi\u015fm\u0259si \u015fimal v\u0259 c\u0259nub yar\u0131mk&uuml;r\u0259l\u0259rind\u0259 q\u0131\u015f v\u0259 yay aras\u0131ndak\u0131 temperatur f\u0259rqin\u0259 t\u0259sir g&ouml;st\u0259rir.<\/p>\n<p>Yerin periheli v\u0259 ya afelid\u0259 oldu\u011fu tarixl\u0259r sabit deyil. Q\u0131sa m&uuml;dd\u0259td\u0259 tarixl\u0259r ild\u0259n-il\u0259 iki g&uuml;n\u0259 q\u0259d\u0259r d\u0259yi\u015f\u0259 bil\u0259r. Lakin uzun d&ouml;vrd\u0259 afeli v\u0259 perihelid\u0259 olma tarixl\u0259ri k\u0259skin d\u0259yi\u015fir. M\u0259s\u0259l\u0259n, 1246-c\u0131 ild\u0259 dekabr q\u0131\u015f G&uuml;n\u0259\u015fduru\u015funda Yer perihelid\u0259 olub. O vaxtdan b\u0259ri periheli v\u0259 afeli tarixl\u0259ri h\u0259r 58 ild\u0259 bir g&uuml;n d\u0259yi\u015fir. Astronomlar\u0131n hesablamalar\u0131na g&ouml;r\u0259, 6430-cu ild\u0259 &#8211; 4407 ild\u0259n sonra Yerin perihelid\u0259 olma tarixi 19 mart gec\u0259-g&uuml;nd&uuml;z b\u0259rab\u0259rliyi il\u0259 &uuml;st-&uuml;st\u0259 d&uuml;\u015f\u0259c\u0259k.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130yulun 7-d\u0259 Yer G&uuml;n\u0259\u015fd\u0259n \u0259n uzaq m\u0259saf\u0259d\u0259n ke&ccedil;\u0259c\u0259k. Bak\u0131 D&ouml;vl\u0259t Universitetinin (BDU) Fizika fak&uuml;lt\u0259sinin Astrofizika kafedras\u0131ndan&nbsp;Ucnoqta.az-a veril\u0259n m\u0259lumata g&ouml;r\u0259, yax\u0131n g&uuml;nl\u0259rd\u0259 Yer k&uuml;r\u0259sinin sakinl\u0259ri maraql\u0131 astronomik hadis\u0259ni m&uuml;\u015fahid\u0259 ed\u0259 bil\u0259c\u0259kl\u0259r&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[91],"tags":[],"class_list":["post-180737","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-olkeici"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/180737","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=180737"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/180737\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=180737"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=180737"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=180737"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}