{"id":180466,"date":"2023-06-29T18:45:47","date_gmt":"2023-06-29T14:45:47","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=180466","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan komandolar\u0131 haqda maraql\u0131 faktlar:"},"content":{"rendered":"<p><strong>C&uuml;m\u0259 g&uuml;n&uuml; Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev 26 iyun- Silahl\u0131 Q&uuml;vv\u0259l\u0259r G&uuml;n&uuml; \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 n&ouml;vb\u0259ti komando h\u0259rbi hiss\u0259sinin a&ccedil;\u0131l\u0131\u015f\u0131nda deyib ki, onun tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u0130kinci Qaraba\u011f m&uuml;harib\u0259sind\u0259n sonra M&uuml;dafi\u0259 Nazirliyind\u0259 Komando Q&uuml;vv\u0259l\u0259ri yarad\u0131l\u0131b v\u0259 komandolar\u0131n say\u0131 g&uuml;nd\u0259n-g&uuml;n\u0259 art\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>\u0130lham \u018fliyev h\u0259l\u0259 \u0130kinci Qaraba\u011f m&uuml;harib\u0259si zaman\u0131 T&uuml;rkiy\u0259 ordusunun &ldquo;ki&ccedil;ik modelini&rdquo; quracaqlar\u0131n\u0131 anons etmi\u015fdi v\u0259 komando q&uuml;vv\u0259l\u0259ri d\u0259 T&uuml;rkiy\u0259 ordusunun bir par&ccedil;as\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Komando n\u0259dir v\u0259 bu ordu birliyini \u0259n\u0259n\u0259vi h\u0259rbi q&uuml;vv\u0259l\u0259rd\u0259n n\u0259 f\u0259rql\u0259ndirir?<\/p>\n<p>BBC News Az\u0259rbaycancanca Az\u0259rbaycandan v\u0259 T&uuml;rkiy\u0259d\u0259n olan h\u0259rbi t\u0259hlil&ccedil;il\u0259rl\u0259rin v\u0259 Az\u0259rbaycandak\u0131 r\u0259smi m\u0259lumatlar \u0259sas\u0131nda komandolar bar\u0259d\u0259 b\u0259zi suallara cavab tapma\u011fa &ccedil;al\u0131\u015f\u0131b.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan &ouml;t\u0259n ilin sentyabr\u0131nda Erm\u0259nistanla s\u0259rh\u0259dd\u0259 v\u0259 h\u0259min ilin avqustunda Qaraba\u011fdak\u0131 Rusiya s&uuml;lhm\u0259raml\u0131lar\u0131n\u0131n n\u0259zar\u0259t zonas\u0131ndak\u0131 d&ouml;y&uuml;\u015fl\u0259rd\u0259 yeni formala\u015fan komando q&uuml;vv\u0259l\u0259rind\u0259n istifad\u0259 edib.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan r\u0259smil\u0259ri deyibl\u0259r ki, Az\u0259rbaycan ordusu T&uuml;rkiy\u0259 modelind\u0259 qurulur v\u0259 yeni komando q&uuml;vv\u0259l\u0259ri T&uuml;rkiy\u0259d\u0259 t\u0259lim ke&ccedil;\u0259r\u0259k formala\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Art\u0131q komando t\u0259liml\u0259ri Az\u0259rbaycan\u0131n &ouml;z&uuml;nd\u0259 d\u0259 apar\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan 2021-ci il iyulunda Komando Ordu birliyi yarad\u0131b v\u0259 art\u0131q Qaraba\u011f \u0259razisind\u0259 v\u0259 Erm\u0259nistanla s\u0259rh\u0259dd\u0259 yax\u0131n \u0259razil\u0259rd\u0259 az\u0131 d&ouml;rd komando h\u0259rbi hiss\u0259si a&ccedil;\u0131b.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259fi \u0130kinci Qaraba\u011f m&uuml;harib\u0259sind\u0259n sonra Q\u0131rxq\u0131z, Sar\u0131baba, Buzluq v\u0259 bir s\u0131ra ads\u0131z y&uuml;ks\u0259klikl\u0259rin \u0259l\u0259 ke&ccedil;irilm\u0259sind\u0259, La&ccedil;\u0131n\u0131n Sus v\u0259 Zabux k\u0259ndl\u0259rinin azad edilm\u0259sind\u0259, h\u0259m&ccedil;inin s\u0259rh\u0259dd\u0259ki son sentyabr d&ouml;y&uuml;\u015fl\u0259rind\u0259 komando hiss\u0259l\u0259rind\u0259n istifad\u0259 edib.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanl\u0131 v\u0259 T&uuml;rkiy\u0259li h\u0259rbi t\u0259hlil&ccedil;il\u0259r\u0259 g&ouml;r\u0259, &ldquo;komandolar bu d&ouml;y&uuml;\u015fl\u0259rd\u0259 geni\u015f miqyasda, u\u011furla istifad\u0259 olunub v\u0259 onlar &ouml;z imkan v\u0259 potensiallar\u0131n\u0131 n&uuml;mayi\u015f etdir\u0259 bilibl\u0259r&rdquo;.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan M&uuml;dafi\u0259 Nazirliyinin m\u0259lumat\u0131na g&ouml;r\u0259, ilk d\u0259f\u0259 2009-cu ild\u0259 T&uuml;rkiy\u0259y\u0259 komando t\u0259hsili alma\u011fa ged\u0259nl\u0259r olub, amma qay\u0131td\u0131qdan sonra onlar\u0131 m&uuml;xt\u0259lif birlikl\u0259rin k\u0259\u015ffiyyat hiss\u0259l\u0259rin\u0259 t\u0259yin edibl\u0259r.<\/p>\n<p>O zaman onlardan ayr\u0131ca birlik kimi istifad\u0259 olunmay\u0131bm\u0131\u015f.<\/p>\n<p><strong>&quot;Komando&quot; kiml\u0259r\u0259 deyilir?<\/strong><\/p>\n<p>H\u0259rbi t\u0259hlil&ccedil;il\u0259r komando birlikl\u0259rini x&uuml;susi t\u0259yinatl\u0131lar\u0131n alt bir s\u0259viyy\u0259si kimi t\u0259snif edirl\u0259r. Onlar Az\u0259rbaycan ordusunda k\u0259\u015ffiyyat b&ouml;lm\u0259l\u0259ri il\u0259 x&uuml;susi t\u0259yinatl\u0131lar aras\u0131nda bir m&ouml;vqe tuturlar.<\/p>\n<p>Eyni zamanda da bu h\u0259rbi birlikl\u0259rd\u0259 X&uuml;susi T\u0259yinatl\u0131lar &uuml;&ccedil;&uuml;n kadr ehtiyat\u0131 formala\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Haz\u0131rda Az\u0259rbaycanda d&ouml;rd komando h\u0259rbi hiss\u0259sinin yarad\u0131ld\u0131\u011f\u0131 m\u0259lumdur, h\u0259rbi \u015f\u0259rh&ccedil;il\u0259r onlar\u0131n say\u0131n\u0131n daha &ccedil;ox oldu\u011funu deyir. Amma onlar\u0131n say\u0131 &nbsp;m\u0259xfi saxlan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev c&uuml;m\u0259 g&uuml;n&uuml; yeni komando h\u0259rbi hiss\u0259sinin a&ccedil;\u0131l\u0131l\u015f\u0131nda deyib ki, art\u0131q bir ne&ccedil;\u0259 h\u0259rbi hiss\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259rir v\u0259 yenil\u0259rinin d\u0259 a&ccedil;\u0131l\u0131\u015f\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur.<\/p>\n<p><strong>Komandolar nec\u0259 xidm\u0259t edir?<\/strong><\/p>\n<p>Komandolar &ccedil;\u0259tin iqlim, relyef \u015f\u0259raitind\u0259 v\u0259 \u0259lveri\u015fsiz m&uuml;hitl\u0259rd\u0259 h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar aparmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n x&uuml;susi haz\u0131rlanm\u0131\u015f h\u0259rb&ccedil;il\u0259rdir. Onlar xidm\u0259t etdikl\u0259ri yerl\u0259rd\u0259 d&uuml;\u015fm\u0259n arxas\u0131na ke&ccedil;m\u0259k, pusqu, basq\u0131n, taktiki h&uuml;cum, k\u0259\u015ffiyyat, izl\u0259m\u0259 kimi &ccedil;ox &ccedil;\u0259tin v\u0259 riskli h\u0259rbi v\u0259zif\u0259l\u0259ri icra edirl\u0259r.<\/p>\n<p>T&uuml;rkiy\u0259li h\u0259rbi t\u0259hlil&ccedil;i Abdullah A\u011far BBC Az\u0259rbaycancaya deyib ki, Qaraba\u011f m&uuml;harib\u0259sind\u0259 t\u0259r\u0259fl\u0259r gec\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tind\u0259n &ccedil;ox istifad\u0259 etm\u0259yibl\u0259r. Amma komandolar\u0131n bir x&uuml;susiyy\u0259ti d\u0259 onlar\u0131n gec\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259 bil\u0259c\u0259k bacar\u0131q v\u0259 qabiliyy\u0259tl\u0259rinin olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&Ouml;z&uuml; d\u0259 \u0259vv\u0259ll\u0259r komando h\u0259rbi q&uuml;vv\u0259sind\u0259 xidm\u0259t g&ouml;st\u0259rmi\u015f Abdullah A\u011far hesab edir ki, Az\u0259rbaycan\u0131n ilk Qaraba\u011f m&uuml;harib\u0259sind\u0259ki t\u0259cr&uuml;b\u0259si v\u0259 qar\u015f\u0131-qar\u015f\u0131ya oldu\u011fu t\u0259hdid n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda quru qo\u015funlar\u0131n\u0131n istifad\u0259 etdiyi moto-at\u0131c\u0131 birlikl\u0259r &ccedil;\u0259tin relyef v\u0259 iqlim \u015f\u0259raitind\u0259 xidm\u0259td\u0259 yet\u0259rsiz qal\u0131b.<\/p>\n<p>Onun s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, bu s\u0259b\u0259bd\u0259n y&uuml;ks\u0259k da\u011fl\u0131q \u0259razid\u0259, &ccedil;\u0259tin iqlimd\u0259, qal\u0131n qarda h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259 bil\u0259n komandolar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131na ehtiyac duyulub. Abdullah A\u011far\u0131n s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, T&uuml;rkiy\u0259 1980-ci ill\u0259rin ortalar\u0131ndan b\u0259ri komandolar\u0131 terrorla m&uuml;bariz\u0259d\u0259 u\u011furla istifad\u0259 edib v\u0259 onun h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlarda dig\u0259r qo\u015fun n&ouml;vl\u0259ri il\u0259 koordinasiyas\u0131nda konkret n\u0259tic\u0259l\u0259r \u0259ld\u0259 edib. \u0130ndi h\u0259min t\u0259cr&uuml;b\u0259 Az\u0259rbaycanda t\u0259tbiq edilir v\u0259 haz\u0131rlanm\u0131\u015f komandolar h\u0259m birg\u0259, h\u0259m d\u0259 ayr\u0131-ayr\u0131 t\u0259liml\u0259rd\u0259 &ouml;z bacar\u0131qlar\u0131n\u0131 n&uuml;mayi\u015f etdiribl\u0259r.<\/p>\n<p>Abdullah A\u011far \u0259lav\u0259 edib ki, Az\u0259rbaycanda Sar\u0131badab, Gam\u0131\u015fda\u011f, Murov kimi \u0259razil\u0259rd\u0259 y&uuml;ks\u0259klik 3 min 500 metrd\u0259n y&uuml;ks\u0259kdir v\u0259 h\u0259min \u0259razil\u0259rd\u0259 xidm\u0259t komandolar &uuml;&ccedil;&uuml;n ideald\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Kiml\u0259r komando ola bil\u0259r?<\/strong><\/p>\n<p>Komando se&ccedil;iml\u0259ri k&ouml;n&uuml;ll&uuml;l&uuml;k \u0259sas\u0131nda h\u0259rbi xidm\u0259t ke&ccedil;mi\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin m&uuml;raci\u0259ti \u0259sas\u0131nda h\u0259yata ke&ccedil;irilir. Komando olacaq \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259n \u0259qli, ruhi v\u0259 fiziki qabiliyy\u0259t v\u0259 bacar\u0131qlara sahib olmaq t\u0259l\u0259b olunur.<\/p>\n<p>Komando &uuml;&ccedil;&uuml;n se&ccedil;il\u0259nl\u0259r r&uuml;tb\u0259 f\u0259rqi olmadan t\u0259liml\u0259rd\u0259n ke&ccedil;irilir, amma t\u0259liml\u0259rd\u0259 zabitl\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan normativl\u0259r \u015f\u0259xsi hey\u0259t &uuml;&ccedil;&uuml;n n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan normativl\u0259rd\u0259n daha &ccedil;\u0259tindir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanl\u0131 h\u0259rbi t\u0259hlil&ccedil;i \u018fdal\u0259t Verdiyev deyir ki, zabitl\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n zaman v\u0259 g&ouml;st\u0259ricil\u0259r daha y&uuml;ks\u0259k kriteriyalarda t\u0259l\u0259b olunur. Komando t\u0259liml\u0259ri &uuml;&ccedil;&uuml;n b&uuml;t&uuml;n imtahanlardan ke&ccedil;m\u0259k t\u0259l\u0259b olunur v\u0259 y&uuml;ks\u0259k n\u0259tic\u0259 \u0259ld\u0259 etm\u0259k asan deyil.<\/p>\n<p>Se&ccedil;iml\u0259r bir ne&ccedil;\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259n ibar\u0259t olur. T\u0259cr&uuml;bi, \u0259yani, yaz\u0131l\u0131 imtahanlar apar\u0131l\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, at\u0259\u015f haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 imtahan\u0131 h\u0259m \u0259razid\u0259, poliqonda apar\u0131l\u0131r, h\u0259m d\u0259 sinif ota\u011f\u0131nda yaz\u0131l\u0131 verilir. Taktiki haz\u0131rl\u0131q imtahan\u0131 da iki m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 \u0259razid\u0259 v\u0259 sinifd\u0259 olur. \u0130dman haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 bir m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259dir. Normativl\u0259rin n\u0259l\u0259rd\u0259n ibar\u0259t oldu\u011fu is\u0259 r\u0259smi a&ccedil;\u0131qlanm\u0131r.<\/p>\n<p>H\u0259rbi t\u0259hlil&ccedil;il\u0259r deyirl\u0259r ki, Az\u0259rbaycanda da standartlar T&uuml;rkiy\u0259 standartlar\u0131 il\u0259 eynidir. Se&ccedil;il\u0259n h\u0259rb&ccedil;il\u0259r komando kurslar\u0131n bitirdikd\u0259n sonra onlara x&uuml;susi m\u0259rasimd\u0259 mavi beretl\u0259r verilir. Komando birlikl\u0259ri &uuml;&ccedil;&uuml;n hey\u0259t Quru Qo\u015funlar\u0131ndan se&ccedil;ilir.<\/p>\n<p>Se&ccedil;im prosesi Az\u0259rbaycan h\u0259rbi komandanl\u0131\u011f\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n apar\u0131l\u0131r. Komando hey\u0259tl\u0259rinin komandirl\u0259ri d\u0259 se&ccedil;im etm\u0259k h&uuml;ququna malikdir. Se&ccedil;im k&ouml;n&uuml;ll&uuml;l&uuml;k \u0259sas\u0131nda apar\u0131l\u0131r. Zabit, gizir v\u0259 ya MAXE (M&uuml;dd\u0259td\u0259n Art\u0131q Xidm\u0259t Ed\u0259n) bu pe\u015f\u0259kar orduya k&ouml;n&uuml;ll&uuml; se&ccedil;im \u0259sas\u0131nda qat\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>2022-ci ilin fevral\u0131nda Az\u0259rbaycan M&uuml;dafi\u0259 Nazirliyi \u018fm\u0259liyyat (Komando) h\u0259rbi hiss\u0259l\u0259rind\u0259 m&uuml;dd\u0259td\u0259n art\u0131q h\u0259qiqi h\u0259rbi xidm\u0259t\u0259 k&ouml;n&uuml;ll&uuml; daxil olmaq arzusunda olan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n q\u0259bulunu elan edib. Komando olmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n se&ccedil;iml\u0259r\u0259 az\u0131 &uuml;mumi orta t\u0259hsili olan, h\u0259rbi xidm\u0259t ke&ccedil;mi\u015f 30 ya\u015fa kimi \u015f\u0259xsl\u0259r d\u0259v\u0259t olunub.<\/p>\n<p>Kursa q\u0259bul omaq ist\u0259y\u0259nl\u0259r nazirliyin h\u0259rbi h\u0259kim komissiyalar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n yoxlan\u0131l\u0131r, yararl\u0131 hesab olunduqlar\u0131 t\u0259qdird\u0259 imtahanlara qat\u0131l\u0131rlar. Bununla yana\u015f\u0131, nazirliyin q\u0259bul \u015f\u0259rtl\u0259ri aras\u0131nda &ldquo;fiziki haz\u0131rl\u0131q, &uuml;mumi bilik s\u0259viyy\u0259si, d&uuml;\u015f&uuml;nm\u0259 qabiliyy\u0259ti, pe\u015f\u0259 maraqlar\u0131, &uuml;nsiyy\u0259t qurmaq, liderlik v\u0259 q\u0259rar q\u0259buletm\u0259 bacar\u0131qlar\u0131, h\u0259m&ccedil;inin f\u0259rdi-psixoloji v\u0259 dig\u0259r keyfiyy\u0259tl\u0259rin imtahan\u0131&quot; da var. M\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259ri u\u011furla ke&ccedil;\u0259n namiz\u0259dl\u0259r kurslara q\u0259bul edilir.<\/p>\n<p>&ldquo;Kursu m&uuml;v\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 ba\u015fa vuran \u015f\u0259xsl\u0259rl\u0259 &uuml;&ccedil; il m&uuml;dd\u0259tin\u0259 ba\u011fla\u015fma imzalan\u0131r v\u0259 onlar ixtisaslar\u0131na uy\u011fun \u018fm\u0259liyyat (Komando) h\u0259rbi hiss\u0259l\u0259rind\u0259 m&uuml;vafiq v\u0259zif\u0259l\u0259r\u0259 t\u0259yin olunur&rdquo;, &#8211; Az\u0259rbaycan M&uuml;dafi\u0259 Nazirliyinin yayd\u0131\u011f\u0131 elanda g&ouml;st\u0259rilib.<\/p>\n<p><strong>Komando birlikl\u0259ri niy\u0259 yarand\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan ordusunun Quru Qo\u015funlar\u0131n\u0131n \u0259sas q&uuml;vv\u0259l\u0259rini moto-at\u0131c\u0131 birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r t\u0259\u015fkil edir. \u018fsas h&uuml;cum q&uuml;vv\u0259l\u0259ri onlar idi, amma onlar s\u0259rt relyefd\u0259, &ccedil;\u0259tin iqlim \u015f\u0259raitind\u0259, da\u011fl\u0131q \u0259razil\u0259rd\u0259 effektli olmay\u0131blar.<\/p>\n<p>Qaraba\u011f m&uuml;naqi\u015f\u0259si Az\u0259rbaycanda &ccedil;\u0259tin \u0259razi \u015f\u0259raitind\u0259, y&uuml;ks\u0259klikl\u0259rd\u0259 manevr ed\u0259 bil\u0259n, m&uuml;r\u0259kk\u0259b \u0259razil\u0259rd\u0259 tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131 yerin\u0259 yetir\u0259n v\u0259 h\u0259min yerl\u0259rd\u0259 qala bil\u0259c\u0259k q&uuml;vv\u0259l\u0259r\u0259 ehtiyac yarad\u0131b, t\u0259hlil&ccedil;il\u0259r BBC-y\u0259 deyibl\u0259r. &nbsp;<\/p>\n<p>&ldquo;Az\u0259rbaycan\u0131n Murov, Koro\u011flu, Gam\u0131\u015fda\u011f kimi zirv\u0259l\u0259rind\u0259 h&uuml;nd&uuml;rl&uuml;k 3500 metr \u0259traf\u0131ndad\u0131r. Bel\u0259 yerl\u0259rd\u0259, d\u0259rin qar \u015f\u0259raitind\u0259 h\u0259r \u0259sg\u0259r xidm\u0259t ed\u0259 bilm\u0259z. Bel\u0259 yerd\u0259 h\u0259rbi xidm\u0259t ke&ccedil;m\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259vv\u0259lc\u0259 y&uuml;ks\u0259k fiziki haz\u0131rl\u0131q v\u0259 yax\u015f\u0131 t\u0259minat t\u0259l\u0259b olunur. Bunun &uuml;&ccedil;&uuml;n h\u0259m d\u0259 t\u0259lim ke&ccedil;mi\u015f, doktrinan\u0131 bilm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Bu i\u015fl\u0259ri &ccedil;\u0259tin iqlimd\u0259, gec\u0259 \u015f\u0259raitind\u0259 h\u0259yata ke&ccedil;irm\u0259k lap a\u011f\u0131rd\u0131r. Bunlar\u0131n &ouml;hd\u0259sind\u0259n b&uuml;t&uuml;n bu \u015f\u0259rait\u0259 haz\u0131rlanm\u0131\u015f komandolar g\u0259l\u0259 bil\u0259rl\u0259r&rdquo;, &#8211; t&uuml;rkiy\u0259li h\u0259rbi t\u0259hlil&ccedil;i Abdullah A\u011far deyib.<\/p>\n<p>T\u0259hlil&ccedil;inin s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, Az\u0259rbaycan ordusundak\u0131 moto-at\u0131c\u0131 q&uuml;vv\u0259l\u0259rin haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 &ccedil;\u0259tin \u015f\u0259rait\u0259 uy\u011fun olmay\u0131b. Az\u0259rbaycan ordusu bu ehtiyacdan v\u0259 t\u0259hdid olan \u0259razinin x&uuml;susiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, bu komando h\u0259rbi hiss\u0259l\u0259rini yarad\u0131b.<\/p>\n<p>B&uuml;t&uuml;n bo\u015fluqlar\u0131 komando birlikl\u0259ri il\u0259 aradan qald\u0131rmaq m&uuml;mk&uuml;n idi v\u0259 T&uuml;rkiy\u0259 komandolar\u0131 u\u011furlu modeldir, Abdullah A\u011far bildirib. 1984-c&uuml; ild\u0259n b\u0259ri, 38 ildir ki, T&uuml;rkiy\u0259 komandolar\u0131 terrorla m&uuml;bariz\u0259d\u0259 istifad\u0259 edir.<\/p>\n<p>&ldquo;T&uuml;rk komandolar\u0131 terrorla m&uuml;bariz\u0259d\u0259 b&ouml;y&uuml;k t\u0259cr&uuml;b\u0259y\u0259 d\u0259 malikdirl\u0259r v\u0259 buna g&ouml;r\u0259 Az\u0259rbaycanl\u0131 h\u0259rb&ccedil;il\u0259r T&uuml;rkiy\u0259d\u0259 t\u0259lim ke&ccedil;dil\u0259r. Sonradan birg\u0259 h\u0259rbi t\u0259liml\u0259r oldu. N\u0259tic\u0259d\u0259 komandolar son d&ouml;y&uuml;\u015fl\u0259rd\u0259 &ccedil;ox t\u0259sirli olublar&rdquo;, &ndash; Abdullah A\u011far deyib.<\/p>\n<p><strong>Komandolar X&uuml;susi T\u0259yinatl\u0131lardan n\u0259 il\u0259 f\u0259rql\u0259nir?<\/strong><\/p>\n<p>X&uuml;susi T\u0259yinatl\u0131 Q&uuml;vv\u0259l\u0259r (XTQ) ayr\u0131ca bir h\u0259rbi birl\u0259\u015fm\u0259dir. Amma Az\u0259rbaycan Silahl\u0131 Q&uuml;vv\u0259l\u0259rin b&uuml;t&uuml;n n&ouml;vl\u0259rind\u0259 (H\u0259rbi Hava Q&uuml;vv\u0259l\u0259ri v\u0259 Hava H&uuml;cumundan M&uuml;dafi\u0259 istisnad\u0131r) X&uuml;susi T\u0259yinatl\u0131 v\u0259 ya ona b\u0259rab\u0259r tutulan b&ouml;lm\u0259l\u0259r var. H\u0259min X&uuml;susi T\u0259yinatl\u0131lar &ouml;z tabe olduqlar\u0131 qo\u015fun n&ouml;vl\u0259rinin komandanl\u0131\u011f\u0131na tabedirl\u0259r v\u0259 \u0259mrl\u0259ri birba\u015fa ordan al\u0131rlar. M\u0259s\u0259l\u0259n, S\u0259rh\u0259d Qo\u015funlar\u0131nda bel\u0259 q&uuml;vv\u0259l\u0259r &quot;&ccedil;evik h\u0259r\u0259k\u0259t briqadas\u0131&quot; adlan\u0131r.<\/p>\n<p>Amma Komandolar s\u0131rf Quru Qo\u015funlar\u0131n tabeliyind\u0259 olan birlikl\u0259rin x&uuml;sisi v\u0259zif\u0259l\u0259rini yerin\u0259 yetirm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. \u0130ki h\u0259rbi q&uuml;vv\u0259 aras\u0131nda \u0259n t\u0259m\u0259l f\u0259rq is\u0259 doktrinal f\u0259rqlilikdir. Komandolar\u0131n tabe&ccedil;ilik z\u0259nciri XTQ-l\u0259rd\u0259n daha f\u0259rqlidir. XTQ-l\u0259r daha m&uuml;st\u0259qildirl\u0259r, onlar daha f\u0259rqli tap\u015f\u0131r\u0131qlar &uuml;&ccedil;&uuml;n istifad\u0259 edilirl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>Komando t\u0259liml\u0259ri nec\u0259 v\u0259 harada olur?<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan uzun ill\u0259r komando t\u0259liml\u0259ri &uuml;&ccedil;&uuml;n h\u0259rb&ccedil;il\u0259ri T&uuml;rkiy\u0259y\u0259 g&ouml;nd\u0259rib. Son ill\u0259r Az\u0259rbaycanda Komando t\u0259lim m\u0259rk\u0259zl\u0259ri yarad\u0131l\u0131b v\u0259 haz\u0131rda onlar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131, imtahanlar\u0131, komando s\u0131ralar\u0131na q\u0259bul yerli m&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259rin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 ke&ccedil;irilir. &ldquo;Az\u0259rbaycanda komando t\u0259liml\u0259rinin ke&ccedil;irilm\u0259si prosesinin formala\u015fmas\u0131 ba\u015fa &ccedil;at\u0131b, haz\u0131rda aktiv fazadad\u0131r&rdquo;, &#8211; Az\u0259rbaycanl\u0131 h\u0259rbi t\u0259hlil&ccedil;i \u018fdal\u0259t Verdiyev deyib.<\/p>\n<p>R\u0259smi m\u0259lumata g&ouml;r\u0259, 2022-ci ilin sentyabr\u0131nda Az\u0259rbaycan ordusunun r\u0259hb\u0259rliyi Az\u0259rbaycanda ilk d\u0259f\u0259 t\u0259\u015fkil edil\u0259n &quot;Zabit komando ba\u015flan\u011f\u0131c kursu&quot;na c\u0259lb olunan g\u0259nc leytenantlarla g&ouml;r&uuml;\u015f&uuml;b. T&uuml;rkiy\u0259d\u0259 komando t\u0259hsili alan v\u0259 haz\u0131rl\u0131q kurslar\u0131nda f\u0259rql\u0259n\u0259n v\u0259 y&uuml;ks\u0259k nailiyy\u0259tl\u0259r \u0259ld\u0259 ed\u0259n h\u0259rbi qulluq&ccedil;ular \u0259lav\u0259 olaraq t\u0259limat&ccedil;\u0131 kurslar\u0131na c\u0259lb edilibl\u0259r. \u0130ndi onlar Az\u0259rbaycan Quru Qo\u015funlar\u0131nda Komando T\u0259lim M\u0259rk\u0259zind\u0259 komando t\u0259liml\u0259ri ke&ccedil;irl\u0259r.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda h\u0259min t\u0259lim m\u0259rk\u0259zind\u0259 komando birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri &uuml;&ccedil;&uuml;n \u015f\u0259xsi hey\u0259t haz\u0131rlanmas\u0131 kurslar\u0131 apar\u0131l\u0131r. &ldquo;T&uuml;rkiy\u0259 Silahl\u0131 Q&uuml;vv\u0259l\u0259rinin bazas\u0131nda haz\u0131rlanm\u0131\u015f t\u0259limat&ccedil;\u0131lar\u0131n c\u0259lb olunmas\u0131 il\u0259 Komando T\u0259lim M\u0259rk\u0259zinin n\u0259zdind\u0259 &ldquo;Snayper haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 kursu&rdquo; f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flay\u0131b v\u0259 bir ne&ccedil;\u0259 haz\u0131rl\u0131q m\u0259rh\u0259l\u0259si &uuml;zr\u0259 pe\u015f\u0259kar snayperl\u0259rin haz\u0131rlanmas\u0131na nail olunub&rdquo;, &#8211; Az\u0259rbaycan M&uuml;dafi\u0259 Nazirliyi bildirib.<\/p>\n<p><strong>Komando t\u0259liml\u0259rinin hans\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259ri var?<\/strong><\/p>\n<p>T\u0259hlil&ccedil;il\u0259r deyir ki, komando olmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n xidm\u0259t m&uuml;dd\u0259ti t\u0259liml\u0259rd\u0259n ibar\u0259t olur v\u0259 bu, uzun ill\u0259r &ccedil;\u0259kir. Komando t\u0259liml\u0259ri iki hiss\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir: &ldquo;T\u0259m\u0259l komando t\u0259limi&rdquo; v\u0259 &ldquo;\u0130xtisas t\u0259limi&rdquo;.<\/p>\n<p>T\u0259m\u0259l komando v\u0259 komando ixtisas kurslar\u0131 T&uuml;rkiy\u0259d\u0259ki Da\u011f, Komando M\u0259kt\u0259bind\u0259 verilir. T\u0259m\u0259l komando kursu 10 h\u0259ft\u0259 davam edir v\u0259 bura, \u0259sas\u0259n, y&uuml;ng&uuml;l piyada t\u0259liml\u0259ri daxildir. Komando ixtisas t\u0259limi is\u0259 28 h\u0259ft\u0259 apar\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Komando \u0259sas kursunu ke&ccedil;mi\u015f zabitl\u0259r, ki&ccedil;ik zabit hey\u0259ti v\u0259 m&uuml;dd\u0259td\u0259n art\u0131q xidm\u0259t ed\u0259n h\u0259rbi qulluq&ccedil;ular bu kurs m&uuml;dd\u0259tind\u0259 elit y&uuml;ng&uuml;l piyada, x&uuml;susi \u0259m\u0259liyyat q&uuml;vv\u0259l\u0259rinin haz\u0131rlanmas\u0131 t\u0259liml\u0259rind\u0259n ke&ccedil;irl\u0259r.<\/p>\n<p>Komando ixtisas kursunun a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259ri var:<\/p>\n<p>&bull; D\u0259rin qarda v\u0259 \u015fidd\u0259tli soyuqda m&uuml;bariz\u0259 \u0259m\u0259liyyatlar\u0131<\/p>\n<p>&bull; Quru komando \u0259m\u0259liyyat\u0131<\/p>\n<p>&bull; Suda komando \u0259m\u0259liyyat\u0131<\/p>\n<p>&bull; Hava-desant \u0259m\u0259liyyat\u0131<\/p>\n<p>&bull; Ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rind\u0259 antiterror \u0259m\u0259liyyat\u0131<\/p>\n<p>&bull; Mina v\u0259 bombalar\u0131n z\u0259r\u0259rsizl\u0259\u015fdirilm\u0259si kursu<\/p>\n<p>&bull; Axtar\u0131\u015f v\u0259 xilasetm\u0259<\/p>\n<p><strong>Komandolar harada xidm\u0259t edirl\u0259r?<\/strong><\/p>\n<p>Q\u0131rxq\u0131z, Sar\u0131baba, La&ccedil;\u0131n\u0131n Sus v\u0259 Zabux k\u0259ndl\u0259rinin azad edilm\u0259sind\u0259, h\u0259m&ccedil;inin 2022-ci ilin 12-13 sentyabrdak\u0131 Az\u0259rbaycan-Erm\u0259nistan d&ouml;vl\u0259t s\u0259rh\u0259dind\u0259ki d&ouml;y&uuml;\u015fl\u0259rd\u0259 komandolardan &quot;geni\u015f v\u0259 u\u011furla&quot; istifad\u0259 olunub, t\u0259hlil&ccedil;il\u0259r deyir. (H\u0259min d&ouml;y&uuml;\u015fl\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan 70-d\u0259n &ccedil;ox h\u0259rb&ccedil;isini itirmi\u015fdi. Bu h\u0259rb&ccedil;il\u0259rin komando, yoxsa \u0259n\u0259n\u0259vi h\u0259rbi q&uuml;vv\u0259l\u0259r\u0259 m\u0259xsus oldu\u011fu m\u0259lum deyil. Bu d&ouml;y&uuml;\u015fl\u0259rd\u0259 Erm\u0259nistan da 130-dan &ccedil;ox h\u0259rb&ccedil;isini itirdi. H\u0259r iki t\u0259r\u0259f ba\u015f ver\u0259nl\u0259r\u0259 g&ouml;r\u0259 bir-birini ittiham edib).<\/p>\n<p>Komando h\u0259rbi hiss\u0259l\u0259ri h\u0259m Rusiya s&uuml;lhm\u0259raml\u0131lar\u0131n\u0131n n\u0259zar\u0259t etdiyi Qaraba\u011f \u0259razril\u0259rind\u0259, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan-Erm\u0259nistan s\u0259rh\u0259di boyunca yerl\u0259\u015fdirilib. Amma onlar\u0131n say\u0131 a&ccedil;\u0131qlanm\u0131r. Onlar\u0131n bu \u0259razil\u0259rd\u0259 yerl\u0259\u015fdirilm\u0259sinin \u0259sas m\u0259qs\u0259di ondan ibar\u0259tdir ki, komando hiss\u0259l\u0259ri h\u0259min \u0259razil\u0259rd\u0259 ba\u015f ver\u0259 bil\u0259c\u0259k prosesl\u0259r\u0259 minimal m&uuml;dd\u0259td\u0259 m&uuml;daxil\u0259 ed\u0259 bilsinl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>X&uuml;susi rituallar\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Daha \u0259vv\u0259l Az\u0259rbaycan\u0131n x&uuml;susi t\u0259yinatl\u0131 taborlar\u0131, briqadalar\u0131 mavi beret qoyublar. Onlar\u0131n bazas\u0131nda m\u0259hz x&uuml;susi t\u0259yinatl\u0131 q&uuml;vv\u0259l\u0259r yarad\u0131l\u0131b. X&uuml;susi T\u0259yinatl\u0131 Q&uuml;vv\u0259l\u0259r yarand\u0131qdan sonra onlar\u0131 t&uuml;nd q\u0131rm\u0131z\u0131 (bordo) r\u0259ngli beretl\u0259r\u0259 ke&ccedil;iribl\u0259r.<\/p>\n<p>H\u0259l\u0259 d\u0259 X&uuml;sisi T\u0259yinatl\u0131lar\u0131n \u0259m\u0259liyyat briqadalar\u0131 bordo beret qoyurlar, onlar\u0131n x&uuml;susi t\u0259yinatl\u0131 briqadalar\u0131 is\u0259 mavi beret qoyurlar. Komandolar is\u0259 ham\u0131s\u0131 mavi beretlidir. Bu, d&uuml;nyada q\u0259bul edilmi\u015f r\u0259ngdir, Az\u0259rbaycanda da T&uuml;rkiy\u0259 ordu modelin\u0259 uy\u011fun olaraq, bu r\u0259ng se&ccedil;ilib.<\/p>\n<p>Komandolar t\u0259liml\u0259rini tamamlad\u0131qdan sonra, kursu \u0259n y&uuml;ks\u0259k n\u0259tic\u0259 il\u0259 bitir\u0259n kursant k&ouml;t&uuml;k &uuml;z\u0259rin\u0259 buraxl\u0131\u015f ilini g&ouml;st\u0259r\u0259n m\u0259lumat l&ouml;vh\u0259sini &ccedil;\u0259kicl\u0259 d&ouml;y&uuml;r. Bu, komandolar &uuml;&ccedil;&uuml;n bir \u0259n\u0259n\u0259dir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>C&uuml;m\u0259 g&uuml;n&uuml; Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev 26 iyun- Silahl\u0131 Q&uuml;vv\u0259l\u0259r G&uuml;n&uuml; \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 n&ouml;vb\u0259ti komando h\u0259rbi hiss\u0259sinin a&ccedil;\u0131l\u0131\u015f\u0131nda deyib ki, onun tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u0130kinci Qaraba\u011f m&uuml;harib\u0259sind\u0259n sonra M&uuml;dafi\u0259 Nazirliyind\u0259 Komando Q&uuml;vv\u0259l\u0259ri&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-180466","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/180466","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=180466"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/180466\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=180466"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=180466"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=180466"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}