{"id":180453,"date":"2023-06-29T10:49:37","date_gmt":"2023-06-29T06:49:37","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=180453","title":{"rendered":"Bel\u0259 bir zavodun tikintisi insanlara v\u0259 planetimiz\u0259 z\u0259r\u0259r ver\u0259 bil\u0259r &#8211;"},"content":{"rendered":"<p><strong>Bir s\u0131ra &ouml;lk\u0259l\u0259rin v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti t\u0259\u015fkilatlar\u0131 Arazd\u0259y\u0259nd\u0259 tikil\u0259c\u0259k metallurgiya zavodunun h\u0259m insanlara, h\u0259m d\u0259 planetimiz\u0259 potensial z\u0259r\u0259rli t\u0259sirl\u0259rin\u0259 v\u0259 ba\u015f ver\u0259 bil\u0259c\u0259k ekoloji f\u0259lak\u0259t\u0259 etiraz olaraq b\u0259yanat yay\u0131blar.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, b\u0259yanatda deyilir:<\/p>\n<p>&ldquo;V\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti t\u0259\u015fkilatlar\u0131 olaraq biz, a\u015fa\u011f\u0131da imza ed\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r, b&ouml;y&uuml;k bir metallurgiya zavodunun tikintisin\u0259 etiraz\u0131m\u0131z\u0131 v\u0259 d\u0259rin narahatl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ifad\u0259 ed\u0259n birg\u0259 b\u0259yanat yay\u0131r\u0131q. Erm\u0259nistan Respublikas\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 il\u0259 h\u0259ms\u0259rh\u0259d b&ouml;lg\u0259sind\u0259 &#8211; Arazd\u0259y\u0259nd\u0259 tikintisi apar\u0131lacaq Erm\u0259nistan v\u0259 AB\u015e-\u0131n birg\u0259 layih\u0259si olan metallurgiya zavodu 16500 kvadratmetr \u0259razini \u0259hat\u0259 edir v\u0259 illik istehsal g&uuml;c&uuml;n&uuml;n 180000 ton olaca\u011f\u0131 g&ouml;zl\u0259nilir. T\u0259\u0259ss&uuml;fl\u0259r olsun ki, bu layih\u0259 yeni ekoloji f\u0259lak\u0259t\u0259 s\u0259b\u0259b olacaq v\u0259 buna g&ouml;r\u0259 d\u0259 biz &ouml;z narahatl\u0131qlar\u0131m\u0131zda h\u0259mr\u0259yik.<\/p>\n<p>Bu irimiqyasl\u0131 metallurgiya zavodunun yarad\u0131lmas\u0131 beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f standart v\u0259 prinsipl\u0259r\u0259, x&uuml;sus\u0259n d\u0259 Transs\u0259rh\u0259d Kontekstd\u0259 \u018ftraf M&uuml;hit\u0259 T\u0259sirin Qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si &uuml;zr\u0259 BMT-nin Avropa \u0130qtisadi Komissiyas\u0131 Konvensiyas\u0131nda (Espo Konvensiyas\u0131) ifad\u0259 edil\u0259nl\u0259r\u0259 a&ccedil;\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 m\u0259h\u0259l qoymur. Espo Konvensiyas\u0131 ekoloji m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin milli s\u0259rh\u0259dl\u0259ri a\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifad\u0259 edir v\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin transs\u0259rh\u0259d bir ne&ccedil;\u0259 d&ouml;vl\u0259t\u0259 t\u0259sir etdiyi halda beyn\u0259lxalq dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n z\u0259ruriliyini vur\u011fulay\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259finin raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmadan s\u0259rh\u0259dd\u0259 bel\u0259 bir zavodun tikintisi transs\u0259rh\u0259d kontekstl\u0259rd\u0259 \u0259traf m&uuml;hit\u0259 t\u0259sirin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259sini n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan 1991-ci ild\u0259 q\u0259bul olunmu\u015f Espo Konvensiyas\u0131n\u0131n kobud \u015f\u0259kild\u0259 pozulmas\u0131 dem\u0259kdir. H\u0259m Az\u0259rbaycan, h\u0259m d\u0259 Erm\u0259nistan bu Konvensiyan\u0131 imzalayan d&ouml;vl\u0259tl\u0259rdir. Espo Konvensiyas\u0131na uy\u011fun olaraq, zavodun \u0259traf m&uuml;hit\u0259 t\u0259sirinin h\u0259rt\u0259r\u0259fli qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Tikinti il\u0259 ba\u011fl\u0131 qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259 s\u0259n\u0259di Az\u0259rbaycan\u0131n m&uuml;vafiq qurumlar\u0131, ekoloji f\u0259allar t\u0259r\u0259find\u0259n rayona yax\u0131n \u0259razid\u0259 ya\u015fayan qon\u015fu az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n r\u0259yi n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla n\u0259z\u0259rd\u0259n ke&ccedil;irilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>Bel\u0259 bir zavodun tikintisi insanlara v\u0259 planetimiz\u0259 z\u0259r\u0259r ver\u0259 bil\u0259r. Onun geni\u015f t\u0259sirl\u0259rini, insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131, \u0259traf m&uuml;hit v\u0259 h\u0259qiqi dayan\u0131ql\u0131l\u0131q &uuml;&ccedil;&uuml;n yaratd\u0131\u011f\u0131 t\u0259hl&uuml;k\u0259ni n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, bu, v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti &uuml;&ccedil;&uuml;n &ldquo;q\u0131rm\u0131z\u0131 x\u0259tt&rdquo; dem\u0259kdir.<\/p>\n<p>Metallurgiya zavodunun z\u0259h\u0259rli kimy\u0259vi tullant\u0131lar\u0131n\u0131n yerli ekosistem\u0259 potensial t\u0259sirl\u0259ri &ccedil;ox b&ouml;y&uuml;k ola bil\u0259r. Bu ekoloji t\u0259sir insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na v\u0259 h\u0259yat t\u0259hl&uuml;k\u0259sizliyin\u0259, fauna v\u0259 floraya, torpa\u011fa, havaya v\u0259 su strukturlar\u0131na m&uuml;tl\u0259q t\u0259sir g&ouml;st\u0259r\u0259c\u0259kdir. Tullant\u0131lar\u0131n Araz &ccedil;ay\u0131na ax\u0131d\u0131lmas\u0131 &ccedil;ayda ya\u015fayan canl\u0131lar v\u0259 suvarma &uuml;&ccedil;&uuml;n Araz suyundan istifad\u0259 ed\u0259n iri t\u0259s\u0259rr&uuml;fatlar &uuml;&ccedil;&uuml;n narahatl\u0131q yarad\u0131r. \u0130&ccedil;m\u0259li su t\u0259chizat\u0131na z\u0259r\u0259r insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na v\u0259 su t\u0259hl&uuml;k\u0259sizliyin\u0259 z\u0259r\u0259r dem\u0259kdir v\u0259 bu da s\u0259rh\u0259d \u0259razil\u0259rd\u0259 yoluxucu x\u0259st\u0259likl\u0259rin yay\u0131lmas\u0131na g\u0259tirib &ccedil;\u0131xara bil\u0259r. B&ouml;y&uuml;k ehtimalla bu, h\u0259m Az\u0259rbaycan, h\u0259m d\u0259 Erm\u0259nistan &uuml;&ccedil;&uuml;n ciddi ictimai s\u0259hiyy\u0259 b&ouml;hran\u0131 yarada bil\u0259r.<\/p>\n<p>Universal Tibbi T\u0259minat &uuml;zr\u0259 BMT-in Y&uuml;ks\u0259k S\u0259viyy\u0259li G&ouml;r&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;n siyasi b\u0259yannam\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n, Dayan\u0131ql\u0131 \u0130nki\u015faf &uuml;&ccedil;&uuml;n 2030 G&uuml;nd\u0259liyinin h\u0259yata ke&ccedil;irilm\u0259si kontekstind\u0259 BMT-in Ba\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n 10 oktyabr 2019-cu ild\u0259 q\u0259bul etdiyi Q\u0259tnam\u0259d\u0259 qeyd olunur ki, sa\u011flaml\u0131q davaml\u0131 inki\u015faf\u0131n sosial, iqtisadi v\u0259 ekoloji &ouml;l&ccedil;&uuml;l\u0259rinin ilkin \u015f\u0259rti, n\u0259tic\u0259si v\u0259 g&ouml;st\u0259ricisidir. BMT-y\u0259 &uuml;zv d&ouml;vl\u0259tl\u0259r t\u0259miz hava, t\u0259hl&uuml;k\u0259siz i&ccedil;m\u0259li su v\u0259 sanitariya kimi amill\u0259ri sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n \u0259traf m&uuml;hit amill\u0259ri kimi tan\u0131y\u0131b. Eyni zamanda, BMT t\u0259miz, sa\u011flam v\u0259 davaml\u0131 \u0259traf m&uuml;hiti \u0259sas insan h&uuml;ququ kimi tan\u0131y\u0131r. Lakin Erm\u0259nistan bu ekoloji cinay\u0259tl\u0259ri t&ouml;r\u0259tm\u0259kl\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259halisinin, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n region insanlar\u0131n\u0131n h&uuml;quqlar\u0131n\u0131 kobud \u015f\u0259kild\u0259 pozur. Bununla Erm\u0259nistan BMT-nin Dayan\u0131ql\u0131 \u0130nki\u015faf M\u0259qs\u0259dl\u0259rin\u0259, x&uuml;sus\u0259n &ldquo;Yax\u015f\u0131 S\u0259hiyy\u0259 v\u0259 Rifah&rdquo; &uuml;zr\u0259 3-c&uuml;, &ldquo;T\u0259miz su v\u0259 Sanitariya&rdquo; il\u0259 ba\u011fl\u0131 6-c\u0131, &ldquo;\u0130qlim D\u0259yi\u015fikliyinin F\u0259sadlar\u0131na qar\u015f\u0131 M&uuml;bariz\u0259&rdquo;y\u0259 dair 13-c&uuml;, &ldquo;Torpaq Ekosisteminin M&uuml;hafiz\u0259si&rdquo; &uuml;zr\u0259 15-ci m\u0259qs\u0259dl\u0259rinin tamamil\u0259 \u0259leyhin\u0259dir.<\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, Orhus Konvensiyas\u0131 \u0259traf m&uuml;hitl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 m\u0259lumat \u0259ld\u0259 etm\u0259k, ictimaiyy\u0259tin i\u015ftirak\u0131n\u0131 v\u0259 \u0259dal\u0259ti t\u0259min etm\u0259kd\u0259 m&uuml;h&uuml;m rol oynay\u0131r. Bu konvensiyaya imza atan t\u0259r\u0259f olaraq Erm\u0259nistan zavodun f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259sir\u0259 m\u0259ruz qalan icmalar\u0131n m\u0259lumatlara &ccedil;\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131, q\u0259rarlar\u0131n q\u0259bulu prosesl\u0259rind\u0259 m\u0259nal\u0131 i\u015ftirak\u0131n\u0131 v\u0259 \u0259traf m&uuml;hit\u0259 d\u0259y\u0259n z\u0259r\u0259rin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 yollar\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259kl\u0259 &ouml;z &ouml;hd\u0259likl\u0259rini yerin\u0259 yetirm\u0259lidir. Biz Erm\u0259nistandan v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti t\u0259\u015fkilatlar\u0131 v\u0259 yerli icmalarla dialoq yaratmas\u0131n\u0131 v\u0259 onlar\u0131n bu metallurgiya zavodunun tikintisi il\u0259 ba\u011fl\u0131 q\u0259rar q\u0259buletm\u0259 prosesl\u0259rind\u0259 f\u0259al i\u015ftirak etm\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n \u015f\u0259rait yaratmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b edirik.<\/p>\n<p>BMT-in Biznes v\u0259 \u0130nsan H&uuml;quqlar\u0131 &uuml;zr\u0259 R\u0259hb\u0259r Prinsipl\u0259ri hasilat s\u0259nayesi d\u0259 daxil olmaqla, biznesd\u0259 m\u0259suliyy\u0259tli davran\u0131\u015f\u0131 t\u0259\u015fviq etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n m&uuml;h&uuml;m &ccedil;\u0259r&ccedil;iv\u0259 t\u0259min edir. Bu prinsipl\u0259r \u015firk\u0259tl\u0259rin insan h&uuml;quqlar\u0131na riay\u0259t etm\u0259l\u0259ri, \u0259traf m&uuml;hit\u0259 m\u0259nfi t\u0259sirl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 v\u0259 t\u0259sir\u0259 m\u0259ruz qalm\u0131\u015f icmalarla \u015f\u0259ffaf v\u0259 inkl&uuml;ziv \u015f\u0259kild\u0259 \u0259laq\u0259 yaratmalar\u0131 z\u0259rur\u0259tini vur\u011fulay\u0131r. Biz Arazd\u0259y\u0259nd\u0259 metallurgiya zavodunun tikintisi il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan b&uuml;t&uuml;n maraql\u0131 t\u0259r\u0259fl\u0259ri &ouml;z f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rini bu prinsipl\u0259r\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131rma\u011fa v\u0259 onlar\u0131 \u0259m\u0259liyyat t\u0259cr&uuml;b\u0259l\u0259rin\u0259 inteqrasiya etm\u0259y\u0259 &ccedil;a\u011f\u0131r\u0131r\u0131q.<\/p>\n<p>Bunu n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, biz BMT-nin \u018ftraf M&uuml;hit Proqram\u0131, &Uuml;mumd&uuml;nya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131, BMT-nin \u018ftraf M&uuml;hit &uuml;zr\u0259 X&uuml;susi M\u0259ruz\u0259&ccedil;isi v\u0259 BMT-nin Z\u0259r\u0259rli Madd\u0259l\u0259r v\u0259 \u0130nsan H&uuml;quqlar\u0131 &uuml;zr\u0259 X&uuml;susi M\u0259ruz\u0259&ccedil;isi kimi m&uuml;vafiq beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131 bu v\u0259ziyy\u0259t\u0259 reaksiya verm\u0259y\u0259 v\u0259 m&uuml;vafiq t\u0259dbirl\u0259r g&ouml;rm\u0259y\u0259 &ccedil;a\u011f\u0131r\u0131r\u0131q. Erm\u0259nistan\u0131n davam ed\u0259n ekoloji pozuntular\u0131na son qoyulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Biz, h\u0259m&ccedil;inin Amerika Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131n\u0131 bu riskl\u0259ri q\u0259bul etm\u0259y\u0259 v\u0259 Arazd\u0259y\u0259nd\u0259 ad\u0131 &ccedil;\u0259kil\u0259n metallurgiya zavodunun tikintisin\u0259 d\u0259st\u0259yi dayand\u0131rma\u011fa &ccedil;a\u011f\u0131r\u0131r\u0131q.<\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, biz Erm\u0259nistandak\u0131 v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131, x&uuml;sus\u0259n d\u0259 ictimai s\u0259hiyy\u0259 v\u0259 v\u0259r\u0259ml\u0259 m&uuml;bariz\u0259d\u0259 f\u0259al i\u015ftirak ed\u0259n t\u0259\u015fkilatlar\u0131 t\u0259cili t\u0259dbirl\u0259r g&ouml;rm\u0259y\u0259 v\u0259 bu zavodun yarad\u0131lmas\u0131na etiraz etm\u0259y\u0259 &ccedil;a\u011f\u0131r\u0131r\u0131q. Onun tikintisi, \u015f&uuml;bh\u0259siz ki, Erm\u0259nistan\u0131n &ouml;z ekoloji v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 d\u0259 ciddi m\u0259nfi t\u0259sir g&ouml;st\u0259r\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>\u0130mzalar:<\/p>\n<p>1. M\u0259ry\u0259m Dane\u015f, Va\u015finqton v\u0259 Li Universiteti, AB\u015e<\/p>\n<p>2. Samir Sah, V\u0259r\u0259m &uuml;zr\u0259 V\u0259t\u0259nda\u015f C\u0259miyy\u0259tinin M\u0259sl\u0259h\u0259t&ccedil;isi, Birl\u0259\u015fmi\u015f Krall\u0131q<\/p>\n<p>3. Ezio Tavora dos Santos Filho, &ldquo;REDE-TB&rdquo; t\u0259\u015fkilat\u0131, Braziliya<\/p>\n<p>4. Cos Maria Di Bello, GEP Fondu, Argentina<\/p>\n<p>5. Umarov R&uuml;stamcon, \u0259traf m&uuml;hit &uuml;zr\u0259 aktivist, Hiro\u015fima Universitetinin t\u0259l\u0259b\u0259si, Yaponiya<\/p>\n<p>6. Svetlana Doltu, AFI QHT-\u0131, Moldova Respublikas\u0131<\/p>\n<p>7. Olya Klimenko, &ldquo;TBPeopleUkraine&rdquo; t\u0259\u015fkilat\u0131, Ukrayna<\/p>\n<p>8. \u0130nna Gavrilova, \u0130ctimai S\u0259hiyy\u0259 Alyans\u0131, Ukrayna<\/p>\n<p>9. Sergey U&ccedil;ayev, &ldquo;ISHONCH VA HAYOT&rdquo; QHT-\u0131, &Ouml;zb\u0259kistan<\/p>\n<p>10. Nikoloz Mirza\u015fvili, TBpeople \u015f\u0259b\u0259k\u0259si, Sakartvelo, G&uuml;rc&uuml;stan<\/p>\n<p>11. Sok &Ccedil;amreun &Ccedil;oub, Xmer \u0130IV\/Q\u0130&Ccedil;S QHT Alyans\u0131 (KHANA), Kamboca<\/p>\n<p>12. Stiven Anquva \u015eikoli, V\u0259r\u0259m\u0259 qalib g\u0259lmi\u015f \u015e\u0259xsl\u0259rin \u015e\u0259b\u0259k\u0259si, Kenya<\/p>\n<p>13. Kolins Major Kinyuru, Pamoca V\u0259r\u0259m qrupu, Kenya<\/p>\n<p>14. Cozef Kilonzo, BISC, Kenya<\/p>\n<p>15. El&ccedil;in Muxtarl\u0131, Az\u0259rbaycan V\u0259r\u0259m \u0259leyhin\u0259 QHT Koalisiyas\u0131<\/p>\n<p>16. Piter Nqola, &ldquo;Vot G\u0259ncl\u0259rin \u0130nki\u015faf\u0131 Layih\u0259l\u0259ri&rdquo; icma-\u0259sasl\u0131 t\u0259\u015fkilat\u0131, Kenya<\/p>\n<p>17. &Ccedil;arlz Qvist, &ldquo;Carepal&rdquo; Fondu, Qana<\/p>\n<p>18. P\u0259rvan\u0259 V\u0259liyeva, &ldquo;Sa\u011flaml\u0131\u011fa Xidm\u0259t&rdquo; \u0130ctimai Birliyi, Az\u0259rbaycan<\/p>\n<p>19. &Ccedil;ingiz Ramazanl\u0131, TBpeople Az\u0259rbaycan, &ldquo;V\u0259r\u0259msiz G\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 Do\u011fru&rdquo; \u0130ctimai Birliyi, Az\u0259rbaycan<\/p>\n<p>20. Prof.Dr.Zeki K\u0131l\u0131&ccedil;aslan, &ldquo;\u0130stanbul V\u0259r\u0259m Sava\u015f D\u0259rn\u0259yi&rdquo;, T&uuml;rkiy\u0259<\/p>\n<p>21. Dr. \u015eemsettin K&uuml;zeci, K\u0259rk&uuml;k M\u0259d\u0259niyy\u0259t Assosiasiyas\u0131n\u0131n prezidenti, T&uuml;rkiy\u0259<\/p>\n<p>22. Abass A Kamara, k&ouml;n&uuml;ll&uuml;, Syerra-Leone Q\u0131z\u0131l Aypara C\u0259miyy\u0259ti, Syerra-Leone<\/p>\n<p>23. Mohmad H&uuml;seyn Lone, \u0130nsan h&uuml;quqlar\u0131 &uuml;zr\u0259 aktivist, \u0130sve&ccedil;r\u0259d\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n Beyn\u0259lxalq \u0130nsan H&uuml;quqlar\u0131 Komissiyas\u0131n\u0131n r\u0259smi k&ouml;n&uuml;ll&uuml;s&uuml;, Jammu K\u0259\u015fmir, Hindistan<\/p>\n<p>24. Kordeliya Adamu, Afrika \u018ftraf M&uuml;hit v\u0259 Sa\u011flaml\u0131q &uuml;zr\u0259 \u0130nki\u015faf \u015e\u0259b\u0259k\u0259si, Nigeriya<\/p>\n<p>25. Germain Marius Hepi, diplomat, \u0130sve&ccedil;r\u0259\/Kamerun OSER Humanitar t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n prezidenti, Kamerun<\/p>\n<p>26. Norman Kaqiso Matitinq, V\u0259r\u0259m\u0259 Qalib G\u0259lmi\u015f \u015e\u0259xsl\u0259rin \u015e\u0259b\u0259k\u0259si, Botsvana<\/p>\n<p>27. Ni\u015fant &Ccedil;avan, \u0130ctimai s\u0259hiyy\u0259 &uuml;zr\u0259 m&uuml;st\u0259qil konsultant, Hindistan<\/p>\n<p>28. Filiz Duyar A\u011fca, T&uuml;rk Toraks D\u0259rn\u0259yi, V\u0259r\u0259m &uuml;zr\u0259 \u0130\u015f&ccedil;i qrupu, T&uuml;rkiy\u0259<\/p>\n<p>29. Ha\u015fim \u018fbd&uuml;l Halim, Q\u0259rbi Benqal H&ouml;kum\u0259tinin S\u0259hiyy\u0259 v\u0259 Ail\u0259 Rifah\u0131 Departamenti, Hindistan<\/p>\n<p>30. Kinz Eman, &ldquo;Stop V\u0259r\u0259m T\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131 Pakistan&rdquo;, Pakistan<\/p>\n<p>31. Zi\u015fan \u018fhm\u0259d, Puncab \u018fyal\u0259ti &uuml;zr\u0259 V\u0259r\u0259m\u0259 N\u0259zar\u0259t Proqram\u0131, Pakistan<\/p>\n<p>32. Mohmad H&uuml;seyn, Banqlade\u015fin Alergiya v\u0259 Kliniki \u0130mmunologiya \u0130nstitutu (IACIB), Banqlade\u015f&rdquo;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bir s\u0131ra &ouml;lk\u0259l\u0259rin v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti t\u0259\u015fkilatlar\u0131 Arazd\u0259y\u0259nd\u0259 tikil\u0259c\u0259k metallurgiya zavodunun h\u0259m insanlara, h\u0259m d\u0259 planetimiz\u0259 potensial z\u0259r\u0259rli t\u0259sirl\u0259rin\u0259 v\u0259 ba\u015f ver\u0259 bil\u0259c\u0259k ekoloji f\u0259lak\u0259t\u0259 etiraz olaraq b\u0259yanat yay\u0131blar. Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-180453","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/180453","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=180453"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/180453\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=180453"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=180453"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=180453"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}