{"id":180179,"date":"2023-06-24T09:21:18","date_gmt":"2023-06-24T05:21:18","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=180179","title":{"rendered":"Su\u00e7i\u00e7\u0259yin\u0259 ox\u015fayan x\u0259st\u0259lik u\u015faqlar\u0131 h\u0259d\u0259f al\u0131b"},"content":{"rendered":"<p><strong>T&uuml;rkiy\u0259 h\u0259kiml\u0259ri h\u0259yacan siqnal\u0131 verirl\u0259r. S\u0259b\u0259b u\u015faqlarda s&uuml;r\u0259tl\u0259 yay\u0131lan v\u0259 \u0259ld\u0259, ayaqda v\u0259 a\u011f\u0131zda s\u0259pkil\u0259rl\u0259 m&uuml;\u015fayi\u0259t olunan x\u0259st\u0259likdir. Maraql\u0131 odur ki, bu s\u0259pkil\u0259ri su &ccedil;i&ccedil;\u0259yi il\u0259 qar\u0131\u015fd\u0131rmaq asand\u0131r. Bu da x\u0259st\u0259liyin ir\u0259ll\u0259m\u0259sin\u0259 g\u0259ritib &ccedil;\u0131xar\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az &ldquo;Medicina&rdquo;a istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verir ki, Dr. &Uuml;lk&uuml; T\u0131ra\u015f\u0131n s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, &ldquo;Koksaki virus A16&rdquo; v\u0259 &ldquo;enterovirus 71&rdquo; adl\u0131 iki virusun &ouml;t&uuml;r&uuml;lm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranan \u0259l, ayaq v\u0259 a\u011f\u0131z x\u0259st\u0259liyi b&ouml;y&uuml;kl\u0259r\u0131 d\u0259 t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259r, lakin x&uuml;susil\u0259 ki&ccedil;ik u\u015faqlar aras\u0131nda yay\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>\u018fl, ayaq v\u0259 a\u011f\u0131z x\u0259st\u0259liyi &#8211; q\u0131z\u0131lca, m\u0259xm\u0259r\u0259k v\u0259 kabakulak kimi u\u015faql\u0131q peyv\u0259ndl\u0259rinin edildiyi c\u0259miyy\u0259tl\u0259rd\u0259 \u0259n &ccedil;ox rast g\u0259lin\u0259n s\u0259pki x\u0259st\u0259likl\u0259rind\u0259n biridir.<\/p>\n<p>&ldquo;Bu x\u0259st\u0259lik x&uuml;susil\u0259 yaz-yay aylar\u0131nda epidemiyalara s\u0259b\u0259b olur. Ona g&ouml;r\u0259 d\u0259 bu m&ouml;vs&uuml;m x\u0259st\u0259likl\u0259rin daha &ccedil;ox yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir d&ouml;vrd&uuml;r. Amma bu il say\u0131 bir q\u0259d\u0259r art\u0131b.<\/p>\n<p>Bu viral x\u0259st\u0259lik &ouml;lk\u0259mizd\u0259 h\u0259r zaman rastla\u015fd\u0131\u011f\u0131m\u0131z v\u0259 pandemiya yaratmas\u0131 g&ouml;zl\u0259nilm\u0259y\u0259n infeksiyalardan biridir. Yay aylar\u0131nda daha &ccedil;ox yay\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Yoluxduqdan sonra a\u011f\u0131zda, \u0259l v\u0259 ayaqlar\u0131n arxas\u0131nda ki&ccedil;ik q\u0131rm\u0131z\u0131 v\u0259 irinli \u015f\u0259kld\u0259 s\u0259pki \u015f\u0259klind\u0259 &ouml;z&uuml;n&uuml; g&ouml;st\u0259rir. Dild\u0259, damaqda v\u0259 di\u015f \u0259tind\u0259 s\u0259pki yoxdur, lakin a\u011f\u0131zda xora lezyonlar\u0131 (s\u0131zana\u011fa b\u0259nz\u0259r) kimi a\u015fkar edilir. A\u011f\u0131zda v\u0259 d\u0259rid\u0259 s\u0259pkil\u0259r a\u011fr\u0131l\u0131d\u0131r. S\u0259pkil\u0259r yay\u0131ld\u0131qdan sonra q\u0131zd\u0131rma d&uuml;\u015f&uuml;r.<\/p>\n<p>\u018fl-ayaq x\u0259st\u0259likl\u0259ri daha &ccedil;ox u\u015faqlarda m&uuml;\u015fahid\u0259 olunsa da, evin i&ccedil;\u0259risind\u0259 valideynl\u0259r v\u0259 b&ouml;y&uuml;kl\u0259r\u0259 d\u0259 yoluxa bil\u0259r v\u0259 ox\u015far \u015f\u0259kild\u0259 a\u011f\u0131z yaralar\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Yetkinl\u0259r d\u0259 \u0259ll\u0259rd\u0259 v\u0259 ayaqlarda a\u011fr\u0131l\u0131 yaralara s\u0259b\u0259b olan infeksiyadan ke&ccedil;\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>X\u0259st\u0259nin asq\u0131rmas\u0131 v\u0259 &ouml;sk&uuml;rm\u0259si il\u0259, t&uuml;p&uuml;rc\u0259kl\u0259, z\u0259d\u0259l\u0259nmi\u015f d\u0259ri il\u0259 s\u0131x t\u0259masda, sidik-n\u0259cisl\u0259 yoluxa bil\u0259r.<\/p>\n<p>\u0130nkubasiya d&ouml;vr&uuml; d&ouml;rd g&uuml;nd&uuml;r, s\u0259pkil\u0259r g&ouml;r&uuml;nm\u0259zd\u0259n \u0259vv\u0259l, yoluxuculuq ba\u015flay\u0131r.<\/p>\n<p>X\u0259st\u0259likd\u0259n qorunmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259ll\u0259ri tez-tez yumaq, &ccedil;irkli \u0259ll\u0259ri a\u011f\u0131z v\u0259 &uuml;z\u0259 s&uuml;rtm\u0259m\u0259k &ccedil;ox vacibdir.<\/p>\n<p>Laz\u0131mi gigiyena v\u0259 t\u0259mizlik qaydalar\u0131na \u0259m\u0259l olunarsa, \u0259l, Ayaq v\u0259 A\u011f\u0131z X\u0259st\u0259likl\u0259ri riski azal\u0131r. U\u015faq x\u0259st\u0259dirs\u0259, z\u0259d\u0259l\u0259r quruyana q\u0259d\u0259r u\u015faq ba\u011f&ccedil;as\u0131na v\u0259 ya kursa g&ouml;nd\u0259rilm\u0259m\u0259lidir.<\/p>\n<p>Yoluxma riski olan yerl\u0259r u\u015faq meydan&ccedil;alar\u0131, parklar, hovuz kimi \u0259razil\u0259rd\u0259 diqq\u0259tli olmaq laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>N\u0259tic\u0259d\u0259 yaranan yaralar &ouml;z-&ouml;z&uuml;n\u0259 sa\u011fal\u0131r. Qab\u0131qlanana q\u0259d\u0259r yoluxucu olma\u011fa davam edir. Ancaq a\u011f\u0131r formalar a\u011f\u0131rla\u015fmalara s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. X&uuml;susi m&uuml;alic\u0259 t\u0259l\u0259b ed\u0259n a\u011f\u0131rla\u015fmalara misal olaraq beyin tutulumu, nevroloji i\u015ftirak, a\u011fciy\u0259r mayesinin y\u0131\u011f\u0131lmas\u0131 v\u0259 a\u011fciy\u0259r qanaxmalar\u0131 ola bil\u0259r. Bu c&uuml;r x&uuml;susi v\u0259 a\u011f\u0131r klinik t\u0259zah&uuml;rl\u0259rd\u0259 a\u011f\u0131rla\u015fmalar &uuml;&ccedil;&uuml;n x&uuml;susi m&uuml;alic\u0259 t\u0259l\u0259b oluna bil\u0259r&rdquo;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T&uuml;rkiy\u0259 h\u0259kiml\u0259ri h\u0259yacan siqnal\u0131 verirl\u0259r. S\u0259b\u0259b u\u015faqlarda s&uuml;r\u0259tl\u0259 yay\u0131lan v\u0259 \u0259ld\u0259, ayaqda v\u0259 a\u011f\u0131zda s\u0259pkil\u0259rl\u0259 m&uuml;\u015fayi\u0259t olunan x\u0259st\u0259likdir. Maraql\u0131 odur ki, bu s\u0259pkil\u0259ri su &ccedil;i&ccedil;\u0259yi il\u0259 qar\u0131\u015fd\u0131rmaq asand\u0131r. Bu da&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-180179","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/180179","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=180179"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/180179\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=180179"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=180179"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=180179"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}