{"id":179486,"date":"2023-06-16T09:52:37","date_gmt":"2023-06-16T05:52:37","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=179486","title":{"rendered":"Yatmam\u0131\u015fdan 1.5 saat \u0259vv\u0259l qadcet v\u0259 televizordan uzaq durmaq laz\u0131md\u0131r"},"content":{"rendered":"<p><strong>Keyfiyy\u0259tli gec\u0259 yuxusu insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n &ccedil;ox vacibdir. Statistikaya g&ouml;r\u0259, yuxusuzlu\u011fa (insomnia) 30 faiz ki\u015fil\u0259rd\u0259, 37 faiz qad\u0131nlarda rast g\u0259linir.<\/strong><\/p>\n<p>Bunu Kliniki Tibbi M\u0259rk\u0259zin h\u0259kim-nevroloqu Aydan Sultanova deyib.<\/p>\n<p>H\u0259kim bildirib ki, yuxu normas\u0131 18 ya\u015fdan 64 ya\u015fad\u0259k \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259 7-9 saat, 65 ya\u015fdan yuxar\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259 is\u0259 7-8 saatd\u0131r: &quot;Yeniyetm\u0259l\u0259r, y\u0259ni 14-17 ya\u015f aras\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259 is\u0259 bu, 8-10 saat t\u0259\u015fkil edir. Orqanizmin tam b\u0259rpas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259n az\u0131 7 saat laz\u0131md\u0131r. &quot;&Ccedil;ox q\u0131sa yuxu&quot; adland\u0131r\u0131lan yuxu 6 saatdan az davam ed\u0259n yuxudur&quot;.<\/p>\n<p>H\u0259kimin s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, yuxusuzlu\u011fun orqanizm\u0259 bir s\u0131ra m\u0259nfi t\u0259sirl\u0259ri var: &ldquo;Onlara beyin f\u0259aliyy\u0259tinin (diqq\u0259tin, yadda\u015f\u0131n, qavraman\u0131n) enm\u0259si, immunitetin a\u015fa\u011f\u0131 d&uuml;\u015fm\u0259si (t\u0259dqiqatlara g&ouml;r\u0259, k\u0259skin respirator x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 yoluxma riski 3 d\u0259f\u0259 art\u0131r), insultun, &uuml;r\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri riskinin artmas\u0131, insulin dir\u0259nci, \u015f\u0259k\u0259rli diabet riskinin artmas\u0131, art\u0131q &ccedil;\u0259kinin yaranmas\u0131, depressiv hallar\u0131n, suisidial fikirl\u0259rin artmas\u0131 kimi probleml\u0259r aiddir&rdquo;.<\/p>\n<p>A.Sultanova yuxusuzlu\u011fun bir ne&ccedil;\u0259 s\u0259b\u0259binin oldu\u011funu deyib: &ldquo;Bunlara misal olaraq, g&uuml;cl&uuml; stress, \u0259s\u0259bilik, depressiya, psixi pozuntular, alkoqolun, narkotik, psixotrop d\u0259rmanlar\u0131n q\u0259bulu, m&uuml;xt\u0259lif lokalizasiyal\u0131 xroniki a\u011fr\u0131lar, somatogen x\u0259st\u0259likl\u0259r (aritmiyalar, m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq x\u0259st\u0259likl\u0259ri, endokrinoloji x\u0259st\u0259likl\u0259r v\u0259 s.), vaxt v\u0259 zonalar\u0131n d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si, s\u0259yah\u0259t, i\u015f rejimi (gec\u0259 n&ouml;vb\u0259l\u0259ri) kimi hallar\u0131 g&ouml;st\u0259rm\u0259k olar. H\u0259m&ccedil;inin elektron cihazlar\u0131n &ccedil;ox istifad\u0259si beyni &ccedil;ox stimulyasiya edir. Narahat \u015f\u0259rait &#8211; &ccedil;ox isti, &ccedil;ox soyuq hava, s\u0259s-k&uuml;y, &ccedil;ox i\u015f\u0131ql\u0131 m\u0259kan, &ccedil;ox yum\u015faq v\u0259 ya s\u0259rt d&ouml;\u015f\u0259k, hamil\u0259liyin son trimestri kimi hallar da yuxusuzlu\u011fun ortaya &ccedil;\u0131xmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r&rdquo;.<\/p>\n<p>H\u0259kimin normal yuxunun b\u0259rpas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n m\u0259sl\u0259h\u0259ti is\u0259 bel\u0259 olub:<\/p>\n<p>&ldquo;Emosional g\u0259rginlikd\u0259n uzaq durmaq, son qida q\u0259bulunun yuxudan 3 saat \u0259vv\u0259l olmas\u0131na diqq\u0259t etm\u0259k, ax\u015famlar q\u0259hv\u0259d\u0259n, t&uuml;nd &ccedil;aydan, alkoqoldan imtina etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Temperatur, r&uuml;tub\u0259t, sakitlik, qaranl\u0131q kimi hallar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq komfort \u015f\u0259rait yaratmaq effektlidir. R\u0259q\u0259msal detoks, y\u0259ni yuxuya getm\u0259zd\u0259n 1.5 saat \u0259vv\u0259l b&uuml;t&uuml;n qadcetl\u0259rden, televizordan uzaq durmaq laz\u0131md\u0131r. Yuxu ritual\u0131n\u0131 du\u015f q\u0259bulu, pijama, y&uuml;ng&uuml;l masaj rejimin\u0259 uy\u011funa\u015fd\u0131rmaq olar. Yuxusuzlu\u011fun m&uuml;alic\u0259 metodlar\u0131 &ccedil;oxdur, lakin pe\u015f\u0259kar yana\u015fma olmasa, effektivliyi v\u0259 keyfiyy\u0259ti az olacaq&rdquo;.\/\/\/Apa<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Keyfiyy\u0259tli gec\u0259 yuxusu insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n &ccedil;ox vacibdir. Statistikaya g&ouml;r\u0259, yuxusuzlu\u011fa (insomnia) 30 faiz ki\u015fil\u0259rd\u0259, 37 faiz qad\u0131nlarda rast g\u0259linir. Bunu Kliniki Tibbi M\u0259rk\u0259zin h\u0259kim-nevroloqu Aydan Sultanova deyib. H\u0259kim bildirib&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-179486","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/179486","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=179486"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/179486\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=179486"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=179486"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=179486"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}