{"id":176603,"date":"2023-05-10T00:09:52","date_gmt":"2023-05-09T20:09:52","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=176603","title":{"rendered":"Heyd\u0259r \u018fliyevin anadan olmas\u0131n\u0131n 100-c\u00fc ild\u00f6n\u00fcm\u00fcd\u00fcr"},"content":{"rendered":"<p><strong>Bu g&uuml;n Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n &uuml;mummilli lideri Heyd\u0259r \u018fliyevin do\u011fum g&uuml;n&uuml;d&uuml;r.<\/strong><\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyevin anadan olmas\u0131n\u0131n 100-c&uuml; ild&ouml;n&uuml;m&uuml;d&uuml;r.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018flirza o\u011flu \u018fliyev 1923-c&uuml; il may\u0131n 10-da Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Nax&ccedil;\u0131van \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 anadan olub.<\/p>\n<p>1939-cu ild\u0259 Nax&ccedil;\u0131van Pedaqoji Texnikumunu bitirdikd\u0259n sonra Az\u0259rbaycan S\u0259naye \u0130nstitutunun (indiki Az\u0259rbaycan D&ouml;vl\u0259t Neft v\u0259 S\u0259naye Universiteti) memarl\u0131q fak&uuml;lt\u0259sin\u0259 daxil olub, lakin \u0130kinci D&uuml;nya m&uuml;harib\u0259sinin ba\u015flanmas\u0131 ona t\u0259hsilini ba\u015fa &ccedil;atd\u0131rma\u011fa imkan verm\u0259yib.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev 1941-1944-c&uuml; ill\u0259rd\u0259 \u0259vv\u0259lc\u0259 Nax&ccedil;\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 Xalq Daxili \u0130\u015fl\u0259r Komissarl\u0131\u011f\u0131nda arxiv \u015f&ouml;b\u0259sinin m\u0259xfi hiss\u0259sinin m&uuml;diri, sonra is\u0259 Nax&ccedil;\u0131van MSSR Xalq Komissarlar\u0131 Sovetind\u0259 &uuml;mumi \u015f&ouml;b\u0259nin m&uuml;diri v\u0259zif\u0259l\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259yib.<\/p>\n<p>1944-c&uuml; ilin may ay\u0131nda d&ouml;vl\u0259t t\u0259hl&uuml;k\u0259sizliyi orqanlar\u0131nda i\u015f\u0259 g&ouml;nd\u0259rilib.<\/p>\n<p>1949-1950-ci ill\u0259rd\u0259 SSR\u0130 D&ouml;vl\u0259t T\u0259hl&uuml;k\u0259sizliyi Komit\u0259sinin Leninqraddak\u0131 (indiki Sankt-Peterburq) R\u0259hb\u0259r Kadrlar\u0131n Haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 M\u0259kt\u0259bind\u0259 t\u0259hsil ald\u0131qdan sonra, 1950-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan SSR D&ouml;vl\u0259t T\u0259hl&uuml;k\u0259sizliyi Komit\u0259sind\u0259 b&ouml;lm\u0259 r\u0259isi t\u0259yin edilib.<\/p>\n<p>1957-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan D&ouml;vl\u0259t Universitetinin (indiki Bak\u0131 D&ouml;vl\u0259t Universiteti) tarix fak&uuml;lt\u0259sinin qiyabi \u015f&ouml;b\u0259sini bitirib.<\/p>\n<p>1958-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan SSR D&ouml;vl\u0259t T\u0259hl&uuml;k\u0259sizliyi Komit\u0259sinin \u0259ks-k\u0259\u015ffiyyat \u015f&ouml;b\u0259sinin r\u0259isi, 1964-c&uuml; ild\u0259 DTK-n\u0131n s\u0259dr m&uuml;avini t\u0259yin edilib.<\/p>\n<p>1966-c\u0131 ild\u0259 Moskvada DTK-n\u0131n F. E. Dzerjinski ad\u0131na Ali M\u0259kt\u0259binin r\u0259hb\u0259r hey\u0259tin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si kurslar\u0131n\u0131 m&uuml;v\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 bitirib.<\/p>\n<p>1967-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan SSR Nazirl\u0259r Soveti yan\u0131nda D&ouml;vl\u0259t T\u0259hl&uuml;k\u0259sizliyi Komit\u0259sinin s\u0259dri v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u0259yin edilib v\u0259 h\u0259min ild\u0259 d\u0259 ona general-mayor r&uuml;tb\u0259si verilib.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Kommunist Partiyas\u0131 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259sinin 1969-cu il iyulun 14-d\u0259 ke&ccedil;irilmi\u015f plenumunda Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan Kommunist Partiyas\u0131 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259sinin birinci katibi se&ccedil;ilib.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev 22 il Az\u0259rbaycan SSR Ali Sovetinin v\u0259 SSR\u0130 Ali Sovetinin deputat\u0131 olub. 1974-1979-cu ill\u0259rd\u0259 is\u0259 SSR\u0130 Ali Soveti \u0130ttifaq Sovetinin s\u0259dr m&uuml;avini v\u0259zif\u0259sini tutub.<\/p>\n<p>1976-c\u0131 ild\u0259 Sovet \u0130ttifaq\u0131 Kommunist Partiyas\u0131 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259sinin Siyasi B&uuml;rosunun &uuml;zvl&uuml;y&uuml;n\u0259 namiz\u0259d, 1982-ci ilin dekabr\u0131nda is\u0259 Siyasi B&uuml;ronun &uuml;zv&uuml; se&ccedil;il\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyev SSR\u0130 Nazirl\u0259r Soveti s\u0259drinin birinci m&uuml;avini v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u0259yin edilib. Bu v\u0259zif\u0259d\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259rk\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyev SSR\u0130-nin iqtisadi, sosial v\u0259 m\u0259d\u0259ni h\u0259yat\u0131n\u0131n \u0259n m&uuml;h&uuml;m sah\u0259l\u0259rin\u0259 r\u0259hb\u0259rlik edib.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev 1987-ci ilin oktyabr\u0131nda Sovet \u0130ttifaq\u0131 Kommunist Partiyas\u0131 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259si Siyasi B&uuml;rosunun v\u0259 \u015f\u0259xs\u0259n ba\u015f katib Mixail Qorba&ccedil;ovun yeritdiyi siyasi x\u0259tt\u0259 etiraz olaraq tutdu\u011fu v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259n istefa verib.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev 1990-c\u0131 il yanvar\u0131n 19-dan 20-n\u0259 ke&ccedil;\u0259n gec\u0259 sovet qo\u015funlar\u0131n\u0131n Bak\u0131da t&ouml;r\u0259tdiyi qanl\u0131 faci\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259dar, yanvar\u0131n 21-d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n Moskvadak\u0131 n&uuml;may\u0259nd\u0259liyind\u0259 b\u0259yanatla &ccedil;\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k, Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 t&ouml;r\u0259dilmi\u015f cinay\u0259tin t\u0259\u015fkilat&ccedil;\u0131lar\u0131 v\u0259 icra&ccedil;\u0131lar\u0131n\u0131n c\u0259zaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b edib. O, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda yaranm\u0131\u015f k\u0259skin m&uuml;naqi\u015f\u0259li v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 SSR\u0130 r\u0259hb\u0259rliyinin iki&uuml;zl&uuml; siyas\u0259tin\u0259 etiraz \u0259lam\u0259ti olaraq, 1991-ci ilin iyulunda Sovet \u0130ttifaq\u0131 Kommunist Partiyas\u0131n\u0131n s\u0131ralar\u0131n\u0131 t\u0259rk edib.<\/p>\n<p>1990-c\u0131 il iyulun 20-d\u0259 Bak\u0131ya qay\u0131dan Heyd\u0259r \u018fliyev iki g&uuml;n sonra Nax&ccedil;\u0131vana yola d&uuml;\u015f&uuml;b, h\u0259min ild\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan SSR xalq deputat\u0131 v\u0259 Nax&ccedil;\u0131van MSSR xalq deputat\u0131 se&ccedil;ilib.<\/p>\n<p>1991-ci il sentyabr\u0131n 3-d\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev Nax&ccedil;\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 Ali Sovetinin s\u0259dri se&ccedil;ilib v\u0259 m&uuml;vafiq qanunvericiliy\u0259 \u0259sas\u0259n h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Ali Soveti s\u0259drinin m&uuml;avini olub. Bu v\u0259zif\u0259d\u0259 o, 1993-c&uuml; il\u0259 kimi &ccedil;al\u0131\u015f\u0131b.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev 1992-ci il noyabr\u0131n 21-d\u0259 Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131n\u0131n Nax&ccedil;\u0131van \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke&ccedil;irilmi\u015f t\u0259sis konfrans\u0131nda partiyan\u0131n s\u0259dri se&ccedil;ilib.<\/p>\n<p>1993-c&uuml; ilin may-iyun aylar\u0131nda &ouml;lk\u0259d\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f m&uuml;harib\u0259si v\u0259 m&uuml;st\u0259qilliyin itirilm\u0259si t\u0259hl&uuml;k\u0259si yarand\u0131\u011f\u0131na g&ouml;r\u0259, Az\u0259rbaycan xalq\u0131 Heyd\u0259r \u018fliyevin hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259tirilm\u0259si t\u0259l\u0259bini ir\u0259li s&uuml;r&uuml;b v\u0259 &ouml;lk\u0259nin o d&ouml;vrk&uuml; r\u0259hb\u0259rliyi onu Bak\u0131ya d\u0259v\u0259t etm\u0259y\u0259 m\u0259cbur olub.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev 1993-c&uuml; il iyunun 15-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Ali Sovetinin s\u0259dri se&ccedil;ilib, iyunun 24-d\u0259n is\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rini h\u0259yata ke&ccedil;irm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b.<\/p>\n<p>1993-c&uuml; il oktyabr\u0131n 3-d\u0259 &uuml;mumxalq s\u0259sverm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti se&ccedil;ilib.<\/p>\n<p>O, 1998-ci il oktyabr\u0131n 11-d\u0259 xalq\u0131n y&uuml;ks\u0259k f\u0259all\u0131\u011f\u0131 \u015f\u0259raitind\u0259 ke&ccedil;iril\u0259n se&ccedil;kil\u0259rd\u0259 s\u0259sl\u0259rin 76,1 faizini toplayaraq, yenid\u0259n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti se&ccedil;ilib.<\/p>\n<p>2003-c&uuml; il oktyabr\u0131n 15-d\u0259 ke&ccedil;iril\u0259n prezident se&ccedil;kil\u0259rind\u0259 namiz\u0259dliyinin ir\u0259li s&uuml;r&uuml;lm\u0259sin\u0259 raz\u0131l\u0131q vermi\u015f Heyd\u0259r \u018fliyev s\u0259hh\u0259tind\u0259 yaranm\u0131\u015f probleml\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259dar namiz\u0259dliyini \u0130lham \u018fliyevin xeyrin\u0259 geri g&ouml;t&uuml;r&uuml;b.<\/p>\n<p>2003-c&uuml; il dekabr\u0131n 12-d\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n &uuml;mummilli lideri Heyd\u0259r \u018fliyev Amerika Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131n\u0131n Klivlend Klinikas\u0131nda v\u0259fat edib v\u0259 dekabr\u0131n 15-d\u0259 Bak\u0131da, F\u0259xri xiyabanda d\u0259fn olunub.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev be\u015f d\u0259f\u0259 ke&ccedil;mi\u015f SSR\u0130-nin Lenin ordeni il\u0259, Q\u0131rm\u0131z\u0131 Ulduz ordeni v\u0259 &ccedil;oxsayl\u0131 medallarla t\u0259ltif edilib, iki d\u0259f\u0259 Sosialist \u018fm\u0259yi Q\u0259hr\u0259man\u0131 ad\u0131na, h\u0259m&ccedil;inin m&uuml;xt\u0259lif &ouml;lk\u0259l\u0259rin ali m&uuml;kafatlar\u0131na, n&uuml;fuzlu ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rin f\u0259xri adlar\u0131na layiq g&ouml;r&uuml;l&uuml;b.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, Prezident \u0130lham \u018fliyevin m&uuml;vafiq S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 bu il Az\u0259rbaycanda &quot;Heyd\u0259r \u018fliyev \u0130li&quot; qeyd olunur.\/\/\/apa<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g&uuml;n Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n &uuml;mummilli lideri Heyd\u0259r \u018fliyevin do\u011fum g&uuml;n&uuml;d&uuml;r. Heyd\u0259r \u018fliyevin anadan olmas\u0131n\u0131n 100-c&uuml; ild&ouml;n&uuml;m&uuml;d&uuml;r. Heyd\u0259r \u018flirza o\u011flu \u018fliyev 1923-c&uuml; il may\u0131n 10-da Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Nax&ccedil;\u0131van \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 anadan olub.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-176603","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/176603","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=176603"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/176603\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=176603"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=176603"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=176603"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}