{"id":173459,"date":"2023-03-30T23:34:39","date_gmt":"2023-03-30T19:34:39","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=173459","title":{"rendered":"Qafqaz M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 \u0130dar\u0259sinin m\u00fc\u0259mmal\u0131 c\u0259dv\u0259li\u2026\u00a0&#8211;"},"content":{"rendered":"<p><strong>v\u0259 ya Allah m&uuml;s\u0259lmanlara \u0259slind\u0259 n\u0259 tap\u015f\u0131r\u0131b?<\/strong><\/p>\n<p>Tan\u0131nm\u0131\u015f telejurnalst, ANS qurucusu v\u0259 r\u0259hb\u0259ri Vahid Mustafayev Qafqaz M&uuml;s\u0259lmanlar\u0131 Ruhani \u0130dar\u0259si t\u0259r\u0259find\u0259n yay\u0131lan Ramazan t\u0259qvimind\u0259ki yanl\u0131\u015fl\u0131qlarla ba\u011fl\u0131 &ouml;z&uuml;n&uuml;n facebok s\u0259hif\u0259sind\u0259 yaz\u0131 payla\u015f\u0131b. Anspress.com sayt\u0131nda da d\u0259rc olunan h\u0259min yaz\u0131n\u0131 oldu\u011fu kimi diqq\u0259tiniz\u0259 &ccedil;atd\u0131r\u0131r\u0131q:<\/p>\n<p>\u0130ftara 15 d\u0259qiq\u0259 qalm\u0131\u015fd\u0131. Kabinetimd\u0259 i\u015f masam\u0131 y\u0131\u011f\u0131\u015fd\u0131r\u0131rd\u0131m, lakin fikrim h\u0259mi\u015f\u0259 orucluqda oldu\u011fu kimi toparlad\u0131\u011f\u0131m s\u0259n\u0259dl\u0259rin mahiyy\u0259tind\u0259 yox, evd\u0259, haz\u0131rlanan iftar s&uuml;fr\u0259sind\u0259, &uuml;st\u0259g\u0259l m\u0259ni g&ouml;zl\u0259y\u0259n &uuml;&ccedil; n\u0259f\u0259r oruc tutan ail\u0259 &uuml;zv&uuml;nd\u0259 idi. Limonlu m\u0259rci \u015forbas\u0131, hisli d&uuml;y&uuml; a\u015f\u0131 v\u0259 desert\u0259 h\u0259l\u0259 Novruz bayram\u0131ndan qalan paxlava. Deyirl\u0259r, Allah Ramazan ay\u0131nda \u0130ftar s&uuml;fr\u0259sin\u0259 t\u0259l\u0259s\u0259nl\u0259ri sevir.<\/p>\n<p>El\u0259 ota\u011f\u0131mdan &ccedil;\u0131x\u0131rd\u0131m ki, i\u015f\u0131qlar\u0131 s&ouml;nd&uuml;r\u0259nd\u0259 telefonuma z\u0259ng g\u0259ldi. Sizd\u0259n yax\u015f\u0131 olmas\u0131n, t\u0259z\u0259likc\u0259 ibad\u0259t yoluna q\u0259d\u0259m basm\u0131\u015f bir yolda\u015f\u0131m idi z\u0259ng ed\u0259n. El\u0259 a\u011fz\u0131dolusu &ldquo;oruca&ccedil;d\u0131&rdquo; il\u0259 m\u0259ni t\u0259brik etm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131 ki, x\u0259yali ya\u011fl\u0131 kabab \u0259tri b&uuml;r&uuml;d&uuml; m\u0259nim g&uuml;n \u0259rzind\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r ac\u0131m\u0131\u015f n\u0259f\u0259s ambians\u0131m\u0131. He&ccedil; n\u0259 anlamad\u0131m, bu n\u0259 qoxudur? Haradan g\u0259lir?<\/p>\n<p>&#8211; Qarda\u015f, dey\u0259s\u0259n, yem\u0259k yeyirs\u0259n?<\/p>\n<p>&#8211; H\u0259, qarda\u015f, yerin m\u0259lum, qon\u015fu &ldquo;Moon Watch Sheep&rdquo; restoran\u0131ndan bir tava c\u0259mi iki d\u0259f\u0259 ana s&uuml;d&uuml; \u0259mmi\u015f quzunun \u0259tind\u0259n kabab alm\u0131\u015f\u0131q&hellip; B&uuml;t&uuml;n g&uuml;n&uuml; yem\u0259k yem\u0259y\u0259n, oruc tutana Allah ruzisini \u0259sirg\u0259mir.<\/p>\n<p>Bir \u0259limd\u0259 telefon dig\u0259rini qald\u0131r\u0131b bil\u0259yimd\u0259ki VMF saat\u0131na baxd\u0131m. M\u0259qrib Azan\u0131na h\u0259l\u0259 10 d\u0259qiq\u0259 qalm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>&#8211; Qarda\u015f, ax\u0131 M\u0259\u011frib azan\u0131 s\u0259sl\u0259nm\u0259yib h\u0259l\u0259, orucunu, el\u0259 bil, bir 10 d\u0259qiq\u0259 tez a&ccedil;m\u0131san&hellip;<\/p>\n<p>Arada yaranan pauzadan anlad\u0131m ki, m\u0259ni dinl\u0259y\u0259rk\u0259n yolda\u015f\u0131m antrikotun n&ouml;vb\u0259ti tik\u0259sini di\u015fin\u0259 &ccedil;\u0259kdiyind\u0259n indi q\u0131zar\u0131lm\u0131\u015f piyl\u0259 \u0259hat\u0259 olunan loxman\u0131 &ccedil;eyn\u0259m\u0259kl\u0259 m\u0259\u015f\u011fuldur.<\/p>\n<p>&#8211; Qarda\u015f, biz k\u0259ndd\u0259n g\u0259lm\u0259mi\u015fik, b&uuml;t&uuml;n m\u0259rasiml\u0259ri Qafqaz M&uuml;s\u0259lmanlar\u0131 \u0130dar\u0259sinin r\u0259smi c\u0259dv\u0259li \u0259sas\u0131nda h\u0259yata ke&ccedil;iririk. Bilirs\u0259n ki, m\u0259n \u0259sg\u0259r adamam. A\u011fa deyir, &ldquo;G&uuml;n batd\u0131&rdquo;, dem\u0259li, g&uuml;n batd\u0131. \u0130ndi s\u0259n\u0259 h\u0259min c\u0259dv\u0259li yollayaram whatsappla. Bax, s\u0259n d\u0259 vaxt\u0131nda orucunu a&ccedil;, geciks\u0259n, Allaha ac\u0131q ged\u0259r.<\/p>\n<p>Bir ne&ccedil;\u0259 d\u0259qiq\u0259d\u0259n sonra yolda\u015f\u0131m haqq\u0131nda dan\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 c\u0259dv\u0259li m\u0259n\u0259 yollad\u0131. Bu, do\u011frudan da Qafqaz M&uuml;s\u0259lmanlar\u0131 \u0130dar\u0259sinin mart ay\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n namaz vaxtlar\u0131n\u0131 elan ed\u0259n r\u0259smi c\u0259dv\u0259l idi. \u018fvv\u0259lc\u0259 &ldquo;C\u0259dv\u0259l&rdquo;i g&ouml;r\u0259nd\u0259, s&ouml;z&uuml;n d&uuml;z&uuml;, sif\u0259timd\u0259 bir balaca sarkastik t\u0259b\u0259ss&uuml;m yarand\u0131. Burada ilahi S&uuml;bh, Z&ouml;hr, \u0130msak, M\u0259\u011frib v\u0259 \u0130\u015fa namazlar\u0131n\u0131n vaxtlar\u0131ndan \u0259lav\u0259 kims\u0259, ola bilsin, x&uuml;sus\u0259n Ramazan ay\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n, bir nec\u0259 b\u0259\u015f\u0259ri \u0259lav\u0259l\u0259r etmi\u015fdi. \u0130nsan h\u0259mi\u015f\u0259 ucalaraq Allah\u0131n d\u0259rgah\u0131na d&uuml;\u015fm\u0259k niyy\u0259ti il\u0259 ya\u015fay\u0131r, lakin bu &ldquo;C\u0259dv\u0259l&rdquo;d\u0259n g&ouml;r&uuml;n&uuml;r ki, kims\u0259 bu yolu &ldquo;dvijeniye&rdquo; etm\u0259kl\u0259 daha da q\u0131saltmaq ist\u0259yir&hellip;<\/p>\n<p>&ldquo;C\u0259dv\u0259l&rdquo;\u0259 niy\u0259s\u0259 S&uuml;bh namaz\u0131n\u0131n vaxt\u0131 deyil, &ldquo;\u0130msak vaxt\u0131&rdquo; kolonu ba\u015f&ccedil;\u0131l\u0131q edir. Bu n\u0259 &ldquo;\u0130msak vaxt\u0131d\u0131r&rdquo;, v\u0259 niy\u0259 bu &ldquo;vaxt&rdquo; S&uuml;bh namaz\u0131ndan 5 d\u0259qiq\u0259 \u0259vv\u0259l ba\u015f verm\u0259lidir? Yava\u015f-yava\u015f t\u0259b\u0259ss&uuml;m&uuml;m s\u0259viyy\u0259sini d\u0259yi\u015f\u0259r\u0259k d&uuml;\u015f&uuml;nc\u0259 formas\u0131na q\u0259d\u0259m basma\u011fa ba\u015flayanda, t\u0259nb\u0259llik etm\u0259yib idar\u0259y\u0259 z\u0259ng etdim. Ad\u0131n\u0131 &ccedil;\u0259km\u0259k ist\u0259m\u0259diyim, amma &ccedil;ox h&ouml;rm\u0259t etdiyim bir axund m\u0259n\u0259 bu &ldquo;\u0130msak vaxt\u0131&rdquo; il\u0259 \u0259laq\u0259dar bel\u0259 s&ouml;yl\u0259di:<\/p>\n<p>&#8211; Hac\u0131, bu ehtiyat kolonudur, ora yerl\u0259dirmi\u015fik ki, mill\u0259t &ccedil;a\u015fmas\u0131n&hellip;<\/p>\n<p>&#8211; Hac\u0131, s\u0259n n\u0259 dan\u0131\u015f\u0131rsan, n\u0259 &ldquo;ehtiyat vaxt\u0131&rdquo;? &ldquo;\u0130msak&rdquo; &#8211; oruc tutan m&uuml;s\u0259lmanlar\u0131n S&uuml;bh namaz\u0131 \u0259vv\u0259li q\u0259lyanalt\u0131s\u0131 adlan\u0131r. H\u0259r bir m&uuml;s\u0259lman onu ist\u0259diyi vaxt ed\u0259 d\u0259 bil\u0259r, etm\u0259y\u0259 d\u0259&hellip; Bu m&uuml;st\u0259h\u0259b \u0259m\u0259ldir v\u0259 tam \u015f\u0259kild\u0259 oruc tutan\u0131n &ouml;z&uuml;n\u0259 burax\u0131l\u0131r. \u018fsas qayda v\u0259 qanun &ndash; bunu S&uuml;bh namaz\u0131ndan \u0259vv\u0259l etm\u0259k laz\u0131md\u0131r!<\/p>\n<p>Bir d\u0259 ki, niy\u0259 5 d\u0259qiq\u0259 vaxt qoymusunuz, ax\u0131 kim 5 d\u0259qiq\u0259y\u0259 yem\u0259k yey\u0259 bil\u0259r, yoxsa bu yem\u0259yi dayand\u0131rmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan vaxtd\u0131r? Onda niy\u0259 &ldquo;C\u0259dv\u0259l&rdquo;d\u0259 ad\u0131n\u0131 &ldquo;\u0130msak qurtaran vaxt&rdquo; yox, m\u0259hz &ldquo;\u0130msak vaxt\u0131&rdquo; qoymusunuz? \u015e\u0259xs\u0259n m\u0259n \u0130msak\u0131m\u0131, vaxt olur, S&uuml;bh azan\u0131ndan 1 d\u0259qiq\u0259 \u0259vv\u0259l bitir\u0259 d\u0259 bil\u0259r\u0259m &#8211; kim m\u0259n\u0259 n\u0259 dey\u0259 bil\u0259r v\u0259 ya Allah\u0131n hans\u0131 qanununu m\u0259n pozuram?<\/p>\n<p>&#8211; Hac\u0131, d&uuml;z deyirs\u0259n, amma biz bunu Sizin &uuml;&ccedil;&uuml;n yox, mill\u0259t &uuml;&ccedil;&uuml;n yazm\u0131\u015f\u0131q ki, bird\u0259n ba\u015flar\u0131 yem\u0259y\u0259 qar\u0131\u015f\u0131b vaxt\u0131 buraxmas\u0131nlar v\u0259 Oruclar\u0131n\u0131 batil etm\u0259sinl\u0259r&hellip;<\/p>\n<p>&#8211; Bunu da anlamad\u0131m. M\u0259niml\u0259 dig\u0259r m&uuml;s\u0259lmanlar\u0131n aras\u0131nda n\u0259 f\u0259rq var? Bir d\u0259 ki, harada yaz\u0131l\u0131b ki, ehtiyat vaxt\u0131 5 d\u0259qiq\u0259 olmal\u0131d\u0131r, 1 v\u0259 ya 10 d\u0259qiq\u0259 yox?!&nbsp;<\/p>\n<p>N\u0259 is\u0259, m\u0259s\u0259l\u0259 anla\u015f\u0131lmayan olaraq qalsa bel\u0259, m\u0259n respondentimin intonasiyas\u0131ndan anlad\u0131m ki, m\u0259niml\u0259 tam raz\u0131d\u0131r, sad\u0259c\u0259, A\u011fa deyir &ldquo;\u0130msak vaxt\u0131&rdquo; yaz, o da yaz\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130kinci vacib, daha do\u011frusu, tamamil\u0259 vacib olmayan m\u0259s\u0259l\u0259 &ldquo;C\u0259dv\u0259l&rdquo;d\u0259 \u018fsr v\u0259 M\u0259\u011frib namazlar\u0131n\u0131n aras\u0131nda \u015eam namaz\u0131ndan 14 d\u0259qiq\u0259 \u0259vv\u0259l &ldquo;G&uuml;n bat\u0131r&rdquo; adl\u0131 r\u0259q\u0259mli kolonun yer almas\u0131d\u0131r. Kimins\u0259 bu c&uuml;r anti-ilahi tap\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131 g&ouml;r\u0259nd\u0259 art\u0131q d&uuml;\u015f&uuml;nc\u0259 formas\u0131na tam yiy\u0259l\u0259nmi\u015f s&uuml;f\u0259timin dodaqlar\u0131 bantik t\u0259k b&uuml;z&uuml;\u015f\u0259r\u0259k, ciddi naraz\u0131l\u0131q h\u0259ddini n&uuml;mayi\u015f etdirm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>Ax\u0131 ciddi v\u0259 h&ouml;rm\u0259tli Qafqaz M&uuml;s\u0259lman \u0130dar\u0259sinin r\u0259smi namaz vaxtlar\u0131 c\u0259dv\u0259lin\u0259 bu a\u011fl\u0131na g\u0259l\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri kim \u0259lav\u0259 edib? Ax\u0131 ilahi, vacib v\u0259 ciddi \u0259m\u0259ll\u0259r c\u0259dv\u0259lin\u0259 bu c&uuml;r qeyri-ciddi vaxtlar\u0131 yerl\u0259\u015fdirm\u0259kl\u0259, s\u0259n\u0259din aliliyini n\u0259y\u0259 g&ouml;r\u0259 s\u0131fra endirm\u0259k laz\u0131md\u0131r?<\/p>\n<p>&ldquo;G&uuml;n bat\u0131r&rdquo; n\u0259 dem\u0259kdir? B\u0259y\u0259m M\u0259\u011frib azan\u0131 g&uuml;n&uuml;n batmas\u0131na \u0259srl\u0259rd\u0259n biz\u0259 g\u0259l\u0259n i\u015far\u0259 deyil? Bilm\u0259y\u0259nl\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n &#8211; b&uuml;t&uuml;n yerli v\u0259 xarici l&uuml;\u011f\u0259tl\u0259r\u0259 g&ouml;r\u0259 &ldquo;M\u0259\u011frib&rdquo; &ndash; g&uuml;n&uuml;n batmas\u0131 v\u0259 g&uuml;n&uuml;n batan yeri olan q\u0259rb dem\u0259kdir. B\u0259s bu yeni kolonu bu ciddilikd\u0259 c\u0259dv\u0259l\u0259 yerl\u0259\u015fdir\u0259n bilmir ki, minl\u0259rl\u0259 yeni namaza, oruca ba\u015flayan m&uuml;s\u0259lmanlar aras\u0131nda bu m\u0259qam ciddi s\u0259hvl\u0259r\u0259 yol a&ccedil;acaq? Lap el\u0259 m\u0259nim t\u0259z\u0259 oruca qat\u0131lan yolda\u015f\u0131m kimi. Adam bilir ki, iftar g&uuml;n batandan sonra a&ccedil;\u0131l\u0131r v\u0259 respublikam\u0131zda \u0259n ciddi v\u0259 r\u0259smi say\u0131lan m\u0259nb\u0259y\u0259 m&uuml;raci\u0259t ed\u0259r\u0259k orada &ldquo;G&uuml;n bat\u0131r&rdquo; kolonu alt\u0131nda M\u0259\u011frib azan\u0131ndan 14 d\u0259qiq\u0259 \u0259vv\u0259l olan bir \u0259ld\u0259qay\u0131rma zaman\u0131 g&ouml;r&uuml;b orucunu a&ccedil;\u0131r.<\/p>\n<p>Acl\u0131q zarafat deyil v\u0259 Allah taala Ramazan ay\u0131nda qullar\u0131n\u0131 m\u0259hz bu imtahana &ccedil;\u0259km\u0259kl\u0259 onlar\u0131n iman\u0131n\u0131 yoxlay\u0131r. Lakin kimins\u0259, ola bilsin, sad\u0259l&ouml;hvl&uuml;y&uuml; v\u0259 ya s\u0259hl\u0259nkarl\u0131\u011f\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 bu oruc tutan adam 14 d\u0259qiq\u0259 \u0259vv\u0259l \u0130ftar a&ccedil;maqla, b&uuml;t&uuml;n bir g&uuml;n&uuml; &ccedil;\u0259kdiyi \u0259zab-\u0259ziyy\u0259ti, ibad\u0259tini v\u0259 \u0259n \u0259sas\u0131 niyy\u0259tini pozur.<\/p>\n<p>Dostlar, he&ccedil; kimin ixtiyar\u0131 yoxdur ki, \u0130msak v\u0259 ya \u0130ftar vaxt\u0131n\u0131 Siz\u0259 g&ouml;st\u0259ri\u015f etsin. Bu tamamil\u0259 h\u0259r bir m&uuml;s\u0259lman\u0131n m&uuml;st\u0259qil q\u0259rar\u0131d\u0131r. Allah taala biz\u0259 buyurub ki, Ramazan ay\u0131nda oruc tutun v\u0259 onun s\u0259rh\u0259dl\u0259rini S\u0259h\u0259r S&uuml;bh azan\u0131ndan ax\u015fam M\u0259\u011frib azan\u0131na q\u0259d\u0259r nazil edib! Bunu bilin v\u0259 buna \u0259m\u0259l edin, in \u015fa Alah!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>v\u0259 ya Allah m&uuml;s\u0259lmanlara \u0259slind\u0259 n\u0259 tap\u015f\u0131r\u0131b? Tan\u0131nm\u0131\u015f telejurnalst, ANS qurucusu v\u0259 r\u0259hb\u0259ri Vahid Mustafayev Qafqaz M&uuml;s\u0259lmanlar\u0131 Ruhani \u0130dar\u0259si t\u0259r\u0259find\u0259n yay\u0131lan Ramazan t\u0259qvimind\u0259ki yanl\u0131\u015fl\u0131qlarla ba\u011fl\u0131 &ouml;z&uuml;n&uuml;n facebok s\u0259hif\u0259sind\u0259 yaz\u0131 payla\u015f\u0131b.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-173459","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/173459","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=173459"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/173459\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=173459"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=173459"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=173459"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}