{"id":163316,"date":"2022-11-23T12:50:49","date_gmt":"2022-11-23T08:50:49","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=163316","title":{"rendered":"M\u00fcharib\u0259 ba\u015flasa d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131 h\u0259r il 2.5 trilyon dollar &#8230;"},"content":{"rendered":"<p><strong>&ldquo;Financial Times&rdquo; d\u0259rgisind\u0259 yay\u0131mlanan m\u0259qal\u0259y\u0259 g&ouml;r\u0259 Tayvanda m&uuml;harib\u0259 ba\u015flayarsa d&uuml;nya iqtisadiyyat\u0131 h\u0259r il 2.5 trilyon dollar itir\u0259c\u0259k. &ldquo;Rhodium Group&rdquo; analitik \u015firk\u0259ti AB\u015e D&ouml;vl\u0259t Departamentinin sifari\u015fi \u0259sas\u0131nda haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 hesabat \u0259sas\u0131nda bu astoronimik r\u0259q\u0259mi m&uuml;\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirib.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, bu bar\u0259d\u0259 &ldquo;Atlas&rdquo; Ara\u015fd\u0131rmalar M\u0259rk\u0259zinin r\u0259hb\u0259ri Elxan \u015eahino\u011flu deyib:<br \/>\n&quot;Analitikl\u0259rin fikrinc\u0259, m&uuml;harib\u0259 h\u0259m Tayvan, h\u0259m d\u0259 &Ccedil;in iqtisadiyyat\u0131nda b&ouml;y&uuml;k z\u0259rb\u0259 vuracaq v\u0259 bundan sonra d&uuml;nya iqtisadiyyat\u0131nda &ldquo;domino effekti&rdquo; yaranacaq. \u018fn &ccedil;ox C\u0259nub-\u015e\u0259rqi Asiya &ouml;lk\u0259l\u0259ri z\u0259r\u0259r g&ouml;r\u0259c\u0259kl\u0259r. Avtomobill\u0259rin, bilgisayarlar\u0131n v\u0259 mobil telefonlar\u0131n istehsal\u0131nda qeyri-sabitlik yaranacaq. Bu is\u0259 d&uuml;nya ticar\u0259tini silk\u0259l\u0259y\u0259c\u0259k. Analitikl\u0259rin fikrinc\u0259, bu durum onsuz da probleml\u0259rl\u0259 &uuml;zl\u0259\u015f\u0259n Avropa &uuml;&ccedil;&uuml;n d\u0259 yeni probleml\u0259r yaradacaq.<br \/>\nBu arada, karbon emissiyalar\u0131n\u0131n azald\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 &ouml;hd\u0259likl\u0259rin \u0259ksin\u0259 olaraq, &Ccedil;in k&ouml;m&uuml;r hasilat\u0131n\u0131 art\u0131rma\u011f\u0131 v\u0259 daha &ccedil;ox istilik elektrik stansiyalar\u0131 tikm\u0259y\u0259 q\u0259rar verib. Bu, &ccedil;irkl\u0259nm\u0259ni azaltmaq v\u0259 bununla da qlobal istil\u0259\u015fm\u0259ni dayand\u0131rmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n qlobal s\u0259yl\u0259r\u0259 b&ouml;y&uuml;k z\u0259rb\u0259 kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilir. &Ccedil;in lideri Si Sinpin &ouml;lk\u0259sinin t\u0259miz enerji alternativi tap\u0131lana q\u0259d\u0259r k&ouml;m&uuml;rd\u0259n istifad\u0259 etm\u0259y\u0259 davam ed\u0259c\u0259yini bildirib. Bel\u0259likl\u0259, haz\u0131rk\u0131 4,1 milyard ton k&ouml;m&uuml;r istehsal\u0131n\u0131n azaltmas\u0131 \u0259v\u0259zin\u0259, &Ccedil;ind\u0259 k&ouml;m&uuml;r hasilat\u0131 2025-ci ild\u0259 4,6 milyard tona y&uuml;ks\u0259l\u0259c\u0259k. &Uuml;st\u0259lik, &Ccedil;in xaricd\u0259 d\u0259 k&ouml;m&uuml;r stansiyalar\u0131 tikir&quot;.<\/p>\n<p>Elxan \u015eahino\u011flu qeyd edir ki, Pekinin diqq\u0259t ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131 m\u0259kanlardan biri d\u0259 Lat\u0131n Amerikas\u0131d\u0131r:<br \/>\n&quot;&Ccedil;in bu qit\u0259d\u0259 d\u0259 iqtisadi m&ouml;vqel\u0259rini m&ouml;hk\u0259ml\u0259ndirir. Argentina, Boliviya v\u0259 &Ccedil;ili cib telefonlar\u0131, noutbuklar v\u0259 kameralar &uuml;&ccedil;&uuml;n t\u0259krar doldurulan akkumulyatorlar\u0131n istehsal\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n istifad\u0259 edil\u0259n litiumun istehsal\u0131n\u0131 v\u0259 qiym\u0259tl\u0259rini m&uuml;\u0259yy\u0259n etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n OPEK-\u0259 b\u0259nz\u0259r bir raz\u0131la\u015fma yaratmaq ist\u0259yirl\u0259r. Ancaq bu &ouml;lk\u0259l\u0259r &Ccedil;ind\u0259n ehtiyatlan\u0131rlar. Bu &uuml;&ccedil; Lat\u0131n Amerikas\u0131 &ouml;lk\u0259si birlikd\u0259 d&uuml;nyan\u0131n m&uuml;\u0259yy\u0259n edilmi\u015f litium ehtiyatlar\u0131n\u0131n t\u0259xmin\u0259n 56 faizin\u0259 malikdir. AB\u015e Geoloji T\u0259dqiqat Xidm\u0259tinin m\u0259lumat\u0131na g&ouml;r\u0259, Boliviya d&uuml;nyan\u0131n m\u0259lum litium ehtiyatlar\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259n 89 milyon tonun 21 milyon tonuna, Argentina v\u0259 &Ccedil;ili is\u0259 qlobal istehsal\u0131n t\u0259xmin\u0259n 32 faizin\u0259 malikdir. Bu Lat\u0131n Amerikas\u0131 &ouml;lk\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259ks\u0259r litium hasilat\u0131 xarici v\u0259 ya &ouml;z\u0259l m\u0259d\u0259n&ccedil;il\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke&ccedil;irilir v\u0259 onlar aras\u0131nda siyas\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 v\u0259 ya istehsal v\u0259 qiym\u0259t m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 dair h\u0259r hans\u0131 q\u0259rara t\u0259sir etm\u0259kd\u0259 koordinasiya azd\u0131r. &Ccedil;in d&uuml;nya &uuml;zr\u0259 &uuml;mumi litium ehtiyatlar\u0131n\u0131n 6 faizind\u0259n az\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir. Buna baxmayaraq, &Ccedil;in d&uuml;nyadak\u0131 litium emal\u0131 potensial\u0131n\u0131n 60 faizind\u0259n &ccedil;oxuna n\u0259zar\u0259t edir. &Ccedil;in h\u0259m d\u0259 litium-ion batareyalar\u0131n\u0131n \u0259n b&ouml;y&uuml;k istehsal&ccedil;\u0131s\u0131d\u0131r. Pekin qlobal litium-ion batareya istehsal\u0131n\u0131n 80%-\u0259 q\u0259d\u0259rini t\u0259\u015fkil edir. Ona g&ouml;r\u0259 d\u0259 Lat\u0131n Amerikas\u0131n\u0131n 3 &ouml;lk\u0259sinin q\u0259rar\u0131 Pekinin xo\u015funa g\u0131lm\u0259y\u0259c\u0259k. Argentina, Boliviya v\u0259 &Ccedil;ili bir kartel t\u0259\u015fkil ets\u0259l\u0259r v\u0259 litiumun qiym\u0259tini &ouml;z ist\u0259kl\u0259rin\u0259 uy\u011fun olaraq t\u0259yin ets\u0259l\u0259r, &Ccedil;in litium bazar\u0131n\u0131n qiym\u0259tind\u0259 inhisar\u0131n\u0131 davam etdirm\u0259kd\u0259 &ccedil;\u0259tinlik &ccedil;\u0259k\u0259c\u0259k&quot;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&ldquo;Financial Times&rdquo; d\u0259rgisind\u0259 yay\u0131mlanan m\u0259qal\u0259y\u0259 g&ouml;r\u0259 Tayvanda m&uuml;harib\u0259 ba\u015flayarsa d&uuml;nya iqtisadiyyat\u0131 h\u0259r il 2.5 trilyon dollar itir\u0259c\u0259k. &ldquo;Rhodium Group&rdquo; analitik \u015firk\u0259ti AB\u015e D&ouml;vl\u0259t Departamentinin sifari\u015fi \u0259sas\u0131nda haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 hesabat \u0259sas\u0131nda bu&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[86],"tags":[],"class_list":["post-163316","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyaset"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/163316","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=163316"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/163316\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=163316"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=163316"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=163316"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}