{"id":160062,"date":"2022-10-11T12:11:04","date_gmt":"2022-10-11T08:11:04","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=160062","title":{"rendered":"Taktiki n\u00fcv\u0259 silahlar\u0131 n\u0259dir? &#8211; <font color=red><b>Rusiya onlardan istifad\u0259 ed\u0259 bil\u0259rmi?<\/b><\/font>"},"content":{"rendered":"<p><strong>Rusiya prezidenti Vladimir Putin Rusiya \u0259razisini qorumaq &uuml;&ccedil;&uuml;n n&uuml;v\u0259 silah\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259y\u0259 haz\u0131r oldu\u011funu bildirib. <\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, bu s&ouml;zl\u0259r Rusiya Prezidentinin Ukraynada ki&ccedil;ik &quot;taktiki&quot; n&uuml;v\u0259 silah\u0131n\u0131n m&uuml;mk&uuml;n istifad\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 d&uuml;nya boyunca ciddi narahatl\u0131\u011fa s\u0259b\u0259b olub.<\/p>\n<p>AB\u015e Prezidenti Co Bayden Putin\u0259 x\u0259b\u0259rdarl\u0131q ed\u0259r\u0259k, bunun \u0130kinci D&uuml;nya M&uuml;harib\u0259sind\u0259n b\u0259ri \u0259n d\u0259h\u015f\u0259tli h\u0259rbi eskalasiya olaca\u011f\u0131n\u0131 deyib.<\/p>\n<p>Rusiya ordusu Ukraynada taktiki n&uuml;v\u0259 silah\u0131ndan istifad\u0259 ed\u0259 bil\u0259rmi v\u0259 bunun n\u0259tic\u0259l\u0259ri n\u0259 ola bil\u0259r?<\/p>\n<p><strong>Taktiki n&uuml;v\u0259 silahlar\u0131 n\u0259dir?<\/strong><\/p>\n<p>Taktiki n&uuml;v\u0259 silahlar\u0131 (TNS) d&ouml;y&uuml;\u015f meydan\u0131nda istifad\u0259 etm\u0259k v\u0259 ya m\u0259hdud n&uuml;v\u0259 z\u0259rb\u0259si endirm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n &ccedil;atd\u0131r\u0131lma vasit\u0259l\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 ki&ccedil;ik n&uuml;v\u0259 silahlar\u0131d\u0131r. Onlar geni\u015f radioaktiv &ccedil;irkl\u0259nm\u0259 olmadan m&uuml;\u0259yy\u0259n h\u0259d\u0259fl\u0259ri m\u0259hv etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n istifad\u0259 oluna bil\u0259r. \u018fn ki&ccedil;ik taktiki n&uuml;v\u0259 ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n g&uuml;c&uuml; trotil ekvivalenti il\u0259 bir kilotona q\u0259d\u0259rdir (y\u0259ni partlay\u0131\u015f\u0131n g&uuml;c&uuml; min ton trotilin partlama g&uuml;c&uuml;nd\u0259n &ccedil;ox deyil).<br \/>\n\u018fn b&ouml;y&uuml;k taktiki n&uuml;v\u0259 ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 100 kilotona q\u0259d\u0259r ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>Strateji n&uuml;v\u0259 silahlar\u0131 daha g&uuml;cl&uuml;d&uuml;r &#8211; 1000 kilotona q\u0259d\u0259r. Onlar h\u0259m&ccedil;inin minl\u0259rl\u0259 kilometr m\u0259saf\u0259d\u0259 istifad\u0259 olunur. Tarixd\u0259ki \u0259n g&uuml;cl&uuml; termon&uuml;v\u0259 partlay\u0131\u015f\u0131 &#8211; Sovet &Ccedil;ar Bombas\u0131 &#8211; 58 meqatondan &ccedil;ox idi. Xirosimaya at\u0131lan Amerika atom bombas\u0131n\u0131n g&uuml;c&uuml; 15 kiloton olub.<\/p>\n<p><strong>Rusiyan\u0131n hans\u0131 taktiki n&uuml;v\u0259 silah\u0131 var?<\/strong><\/p>\n<p>AB\u015e k\u0259\u015ffiyyat\u0131n\u0131n m\u0259lumat\u0131na g&ouml;r\u0259, Rusiyan\u0131n 2000-\u0259 yax\u0131n taktiki n&uuml;v\u0259 silah\u0131 var. Taktiki n&uuml;v\u0259 ba\u015fl\u0131qlar\u0131 qanadl\u0131 v\u0259 ya taktiki raketl\u0259r, habel\u0259 artilleriya m\u0259rmil\u0259ri kimi adi d&ouml;y&uuml;\u015f vasit\u0259l\u0259rin\u0259 yerl\u0259\u015fdiril\u0259 bil\u0259r. TNS &uuml;&ccedil;&uuml;n t\u0259yyar\u0259 v\u0259 ya g\u0259mil\u0259rd\u0259n d\u0259 istifad\u0259 edil\u0259 bil\u0259r. Bel\u0259 d&ouml;y&uuml;\u015f ba\u015fl\u0131qlar\u0131 raketl\u0259r\u0259, torpedalara v\u0259 ya d\u0259rinlik bombalar\u0131na qura\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>AB\u015e iddia edir ki, Rusiya son ill\u0259rd\u0259 bu c&uuml;r silahlar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131na b&ouml;y&uuml;k s\u0259rmay\u0259l\u0259r qoyub, onlar\u0131n m\u0259saf\u0259sini v\u0259 d\u0259qiqliyini art\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p><strong>TNS indiy\u0259d\u0259k istifad\u0259 olunubmu?<\/strong><\/p>\n<p>Taktiki n&uuml;v\u0259 silahlar\u0131 h\u0259rbi m&uuml;naqi\u015f\u0259d\u0259 he&ccedil; vaxt istifad\u0259 olunmay\u0131b.<\/p>\n<p>AB\u015e v\u0259 ya Rusiya kimi n&uuml;v\u0259 g&uuml;cl\u0259ri hesab edirl\u0259r ki, adi m&uuml;asir silahlar taktiki m\u0259qs\u0259dl\u0259r\u0259 nail olmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n kifay\u0259t edir. Bundan \u0259lav\u0259, indiy\u0259d\u0259k he&ccedil; bir n&uuml;v\u0259 d&ouml;vl\u0259ti taktiki n&uuml;v\u0259 silahlar\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 n&uuml;v\u0259 m&uuml;harib\u0259si riskin\u0259 getm\u0259k ist\u0259m\u0259yib.<\/p>\n<p>Bununla bel\u0259, Rusiya strateji raketl\u0259rd\u0259ns\u0259, TNS-l\u0259rin istifad\u0259sin\u0259 daha meylli ola bil\u0259r. &quot;Ola bilsin ki, onlar bunu n&uuml;v\u0259 silah\u0131ndan istifad\u0259 h\u0259ddini ke&ccedil;m\u0259k kimi g&ouml;rm&uuml;rl\u0259r, &#8211; B&ouml;y&uuml;k Britaniyan\u0131n Beyn\u0259lxalq M&uuml;nasib\u0259tl\u0259r &uuml;zr\u0259 Chatham House Kral \u0130nstitutunun beyn\u0259lxalq t\u0259hl&uuml;k\u0259sizlik proqram\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259ri Patricia Lewis deyir. &#8211; Onlar &uuml;&ccedil;&uuml;n bu, adi silahlar\u0131n bir hiss\u0259sidir&quot;.<\/p>\n<p><strong>Putinin n&uuml;v\u0259 silah\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259si ehtimal\u0131ndan narahat olmal\u0131y\u0131qm\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>2022-ci ilin fevral\u0131nda, Ukraynan\u0131n i\u015f\u011fal\u0131ndan az \u0259vv\u0259l Vladimir Putin Rusiyan\u0131n strateji n&uuml;v\u0259 q&uuml;vv\u0259l\u0259rini (RSNQ) &quot;x&uuml;susi d&ouml;y&uuml;\u015f v\u0259ziyy\u0259tin\u0259&quot; g\u0259tirilm\u0259sin\u0259 dair \u0259mr verib v\u0259 strateji n&uuml;v\u0259 q&uuml;vv\u0259l\u0259rinin t\u0259liml\u0259rini ke&ccedil;irib.<\/p>\n<p>&quot;&Ouml;lk\u0259mizin \u0259razi b&uuml;t&ouml;vl&uuml;y&uuml; t\u0259hdid edil\u0259rs\u0259, Rusiyan\u0131 v\u0259 insanlar\u0131m\u0131z\u0131 m&uuml;dafi\u0259 etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n b&uuml;t&uuml;n vasit\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259c\u0259yik. Bu, blef deyil&quot;, &#8211; Putin bu h\u0259ft\u0259 n&uuml;v\u0259 silahlar\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 toxunaraq deyib.<\/p>\n<p>Rusiya Ukraynan\u0131n c\u0259nubunda v\u0259 \u015f\u0259rqind\u0259 tutdu\u011fu rayonlar\u0131 ilhaq etm\u0259yi planla\u015fd\u0131r\u0131r. Bunun &uuml;&ccedil;&uuml;n orada Kiyev v\u0259 Q\u0259rb t\u0259r\u0259find\u0259n qeyri-legitim tan\u0131nan &quot;referendumlar&quot; ke&ccedil;irilir ki, bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 Kreml y\u0259qin ki, bu \u0259razil\u0259rin Rusiyaya birl\u0259\u015fdirildiyini elan ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Bununla ba\u011fl\u0131 Prezident Putin b\u0259yan edir ki, o, &ouml;lk\u0259nin &quot;\u0259razi b&uuml;t&ouml;vl&uuml;y&uuml;n&uuml;&quot; (o c&uuml;ml\u0259d\u0259n Ukraynan\u0131n qanunsuz ilhaq edilmi\u015f rayonlar\u0131n\u0131) &quot;h\u0259r bir vasit\u0259 il\u0259&quot; m&uuml;dafi\u0259 etm\u0259y\u0259 haz\u0131rd\u0131r.<\/p>\n<p>Amerika k\u0259\u015ffiyyat\u0131 hesab edir ki, Putin bel\u0259 bir yolla Q\u0259rbin Ukraynaya k&ouml;m\u0259k etm\u0259sini dayand\u0131rma\u011fa &ccedil;al\u0131\u015f\u0131r. Dig\u0259rl\u0259ri is\u0259 qorxurlar ki, Rusiya m&uuml;harib\u0259d\u0259 n&ouml;vb\u0259ti u\u011fursuzluqlarla &uuml;zl\u0259\u015f\u0259rs\u0259, Ukraynada &quot;oyun qaydalar\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fm\u0259k&quot;, dalandan &ccedil;\u0131xmaq v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 m\u0259\u011flubiyy\u0259td\u0259n yay\u0131nmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n taktiki n&uuml;v\u0259 silahlar\u0131ndan istifad\u0259 ed\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>&quot;Bel\u0259 bir \u015f\u0259raitd\u0259 Putinin n&uuml;v\u0259 silah\u0131ndan istifad\u0259 ed\u0259c\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131 narahat&ccedil;\u0131l\u0131q &uuml;&ccedil;&uuml;n h\u0259r c&uuml;r \u0259sas\u0131m var. &Ccedil;ox g&uuml;man ki, o, Ukrayna \u0259razisind\u0259, ham\u0131n\u0131 qorxutmaq v\u0259 ist\u0259diyin\u0259 nail olmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n t\u0259tbiq oluna bil\u0259r. Lakin biz h\u0259l\u0259 ki, o h\u0259dd\u0259 &ccedil;atmam\u0131\u015f\u0131q&quot;, &#8211; AB\u015e-\u0131n Carnegie Fondunun n&uuml;v\u0259 enerjisi &uuml;zr\u0259 eksperti James Acton deyir.<\/p>\n<p><strong>AB\u015e nec\u0259 reaksiya verir?<\/strong><\/p>\n<p>AB\u015e Prezidenti Co Bayden Rusiyan\u0131 n&uuml;v\u0259 silah\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259m\u0259y\u0259 &ccedil;a\u011f\u0131r\u0131b. CBS News-a verdiyi m&uuml;sahib\u0259d\u0259 Bayden deyib ki, bu c&uuml;r h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r \u0130kinci D&uuml;nya m&uuml;harib\u0259sind\u0259n b\u0259ri &quot;m&uuml;harib\u0259nin simas\u0131n\u0131&quot; he&ccedil; bir \u015fey\u0259 b\u0259nz\u0259m\u0259y\u0259c\u0259k &quot;\u015f\u0259kild\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259c\u0259k&quot;. Onun s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, bunun &quot;n\u0259tic\u0259l\u0259ri olacaq&quot;.<\/p>\n<p>AB\u015e v\u0259 NATO-nun n&uuml;v\u0259 silah\u0131n\u0131n istifad\u0259sin\u0259 nec\u0259 reaksiya ver\u0259c\u0259yini s&ouml;yl\u0259m\u0259k &ccedil;\u0259tindir. Bir t\u0259r\u0259fd\u0259n, onlar tammiqyasl\u0131 n&uuml;v\u0259 m&uuml;harib\u0259sinin ba\u015flanmas\u0131 riskind\u0259n yay\u0131naraq, m&uuml;naqi\u015f\u0259ni daha da g\u0259rginl\u0259\u015fdirm\u0259k ist\u0259m\u0259y\u0259 bil\u0259rl\u0259r. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, onlar ba\u015f ver\u0259nl\u0259r\u0259 son qoymaq ist\u0259y\u0259 bil\u0259rl\u0259r.<\/p>\n<p>Ba\u015fqa bir &ouml;lk\u0259 &#8211; &Ccedil;in Rusiyan\u0131 taktiki n&uuml;v\u0259 silah\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259kd\u0259n &ccedil;\u0259kindir\u0259 bil\u0259r. London Kral Kollecinin atom enerjisi &uuml;zr\u0259 eksperti Heather Villiams &quot;Rusiya &Ccedil;inin d\u0259st\u0259yind\u0259n &ccedil;ox as\u0131l\u0131d\u0131r&quot; deyir.<\/p>\n<p>Onun s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, &Ccedil;inin &quot;n&uuml;v\u0259 doktrinas\u0131&quot; silahdan birinci istifad\u0259 etm\u0259m\u0259yi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur.<\/p>\n<p>&quot;Ona g&ouml;r\u0259 d\u0259 Putin TNS-d\u0259n istifad\u0259 ets\u0259ydi, &Ccedil;in &uuml;&ccedil;&uuml;n onu d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259k &ccedil;\u0259tin olard\u0131. \u018fg\u0259r o, [Putin] bel\u0259 bir silahdan istifad\u0259 ets\u0259, &ccedil;ox g&uuml;man ki, &Ccedil;ini itir\u0259c\u0259k&quot;, &#8211; Heather Villiams deyir.<\/p>\n<p>&Uuml;mumiyy\u0259tl\u0259, d&uuml;nyada Rusiyan\u0131n taktiki n&uuml;v\u0259 silah\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259 ehtimal\u0131na m&uuml;nasib\u0259t &ccedil;ox ciddidir, baxmayaraq ki, \u0259ks\u0259r ekspertl\u0259r Rusiyan\u0131n ondan istifad\u0259 etm\u0259y\u0259c\u0259yin\u0259 inan\u0131r.<\/p>\n<p>Sad\u0259c\u0259 olaraq, bel\u0259 bir i\u015fin n\u0259tic\u0259l\u0259ri o q\u0259d\u0259r b&ouml;y&uuml;k v\u0259 t\u0259hl&uuml;k\u0259lidir ki, h\u0259tta ki&ccedil;ik bir ehtimal bel\u0259 onu unutma\u011fa imkan vermir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rusiya prezidenti Vladimir Putin Rusiya \u0259razisini qorumaq &uuml;&ccedil;&uuml;n n&uuml;v\u0259 silah\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259y\u0259 haz\u0131r oldu\u011funu bildirib. Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, bu s&ouml;zl\u0259r Rusiya Prezidentinin Ukraynada ki&ccedil;ik &quot;taktiki&quot; n&uuml;v\u0259 silah\u0131n\u0131n m&uuml;mk&uuml;n istifad\u0259si&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[89],"tags":[],"class_list":["post-160062","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya-butun-xeberler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/160062","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=160062"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/160062\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=160062"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=160062"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=160062"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}