{"id":159787,"date":"2022-10-07T11:30:15","date_gmt":"2022-10-07T07:30:15","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=159787","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n raz\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131 Alma-Ata B\u0259yannam\u0259sind\u0259 n\u0259 deyilir?"},"content":{"rendered":"<p><strong>X\u0259b\u0259r verdiyimiz kimi Praqada Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev, Fransa Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti Emmanuel Makron, Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u015euras\u0131n\u0131n Prezidenti \u015earl Mi\u015fel v\u0259 Erm\u0259nistan Respublikas\u0131n\u0131n ba\u015f naziri Nikol Pa\u015finyan aras\u0131nda ba\u015f tutan g&ouml;r&uuml;\u015fd\u0259 Erm\u0259nistan v\u0259 Az\u0259rbaycan Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n Nizamnam\u0259sin\u0259 v\u0259 h\u0259r iki t\u0259r\u0259fin bir-birinin \u0259razi b&uuml;t&ouml;vl&uuml;y&uuml;n&uuml; v\u0259 suverenliyini tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 1991-ci il Alma-Ata B\u0259yannam\u0259sin\u0259 sadiqlikl\u0259rini t\u0259sdiql\u0259yibl\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p>B\u0259s&nbsp;1991-ci il Alma-Ata B\u0259yannam\u0259sind\u0259 n\u0259 deyilir?<br \/>\nUcnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, B\u0259yannam\u0259d\u0259 MDB-nin yaranmas\u0131 il\u0259 SSR\u0130-nin m&ouml;vcudlu\u011funu dayand\u0131rd\u0131\u011f\u0131na i\u015far\u0259 ed\u0259n Belovej raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 t\u0259sdiql\u0259nib.<br \/>\nN\u0259tic\u0259d\u0259, Belarusiya, Rusiya v\u0259 Ukraynadan \u0259lav\u0259 daha 8 respublika MDB-y\u0259 qo\u015fuldu: Az\u0259rbaycan (24 sentyabr 1993), Erm\u0259nistan, Qazax\u0131stan, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan, Moldova, Tacikistan, T&uuml;rkm\u0259nistan, &Ouml;zb\u0259kistan.<\/p>\n<p>G&uuml;rc&uuml;stan 1993-c&uuml; ilin dekabr\u0131nda MDB-y\u0259 qo\u015fulub. Baltikyan\u0131 respublikalar (Latviya, Litva v\u0259 Estoniya) Belovej raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 kimi, Alma-Ata B\u0259yannam\u0259sini d\u0259 imzalamaqdan imtina etdil\u0259r.<\/p>\n<p>3 aprel 1990-c\u0131 il tarixli 1409-I sayl\u0131 &quot;\u0130ttifaq respublikas\u0131n\u0131n SSR\u0130-d\u0259n ayr\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259lli qaydas\u0131 haqq\u0131nda&quot; SSR\u0130 Qanunu v\u0259 SSR\u0130-nin qorunub saxlanmas\u0131na dair &Uuml;mumittifaq referendumunun n\u0259tic\u0259l\u0259rini pozaraq qanuni \u015f\u0259kild\u0259 imzalan\u0131b.<\/p>\n<p>&ldquo;Alma-Ata b\u0259yannam\u0259si&rdquo;nd\u0259 deyilir ki, m&uuml;st\u0259qil d&ouml;vl\u0259tl\u0259r &#8211; Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131, Erm\u0259nistan Respublikas\u0131, Belarus Respublikas\u0131, Qazax\u0131stan Respublikas\u0131, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan Respublikas\u0131, Moldova Respublikas\u0131, Rusiya Federasiyas\u0131 (RSFSR), Tacikistan Respublikas\u0131, T&uuml;rkm\u0259nistan, &Ouml;zb\u0259kistan Respublikas\u0131 v\u0259 Ukrayna m&uuml;nasib\u0259tl\u0259ri d&ouml;vl\u0259tl\u0259rin suverenliyini, &ouml;z m&uuml;q\u0259dd\u0259rat\u0131n\u0131 t\u0259yin etm\u0259k h&uuml;ququnu, b\u0259rab\u0259rlik v\u0259 daxili i\u015fl\u0259r\u0259 qar\u0131\u015fmama prinsipl\u0259rini qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 tan\u0131nma v\u0259 h&ouml;rm\u0259t \u0259sas\u0131nda inki\u015faf ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>S\u0259n\u0259dd\u0259 qeyd olunur ki, adlar\u0131 &ccedil;\u0259kil\u0259n d&ouml;vl\u0259tl\u0259r g&uuml;cd\u0259n istifad\u0259 v\u0259 g&uuml;c t\u0259hdidi, iqtisadi v\u0259 h\u0259r hans\u0131 dig\u0259r t\u0259zyiq &uuml;sullar\u0131na yol verm\u0259m\u0259kl\u0259 m&uuml;bahis\u0259l\u0259ri s&uuml;lh yolu il\u0259 h\u0259ll ed\u0259c\u0259k. Bundan ba\u015fqa, MDB &uuml;zvl\u0259ri insan h&uuml;quq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131na, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n milli azl\u0131qlar\u0131n h&uuml;quqlar\u0131na h&ouml;rm\u0259tl\u0259 yana\u015facaq, &ouml;hd\u0259likl\u0259rin v\u0259 beyn\u0259lxalq m&uuml;nasib\u0259tl\u0259rin dig\u0259r tan\u0131nm\u0131\u015f prinsip v\u0259 normalar\u0131n\u0131n vicdanla yerin\u0259 yetirilm\u0259sin\u0259 ham\u0131l\u0131qla \u0259m\u0259l ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>&quot;Alma-Ata b\u0259yannam\u0259si&rdquo;nd\u0259 h\u0259m&ccedil;inin, bir-birinin \u0259razi b&uuml;t&ouml;vl&uuml;y&uuml;n&uuml; v\u0259 m&ouml;vcud s\u0259rh\u0259dl\u0259rin toxunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tan\u0131maq v\u0259 h&ouml;rm\u0259t etm\u0259k &ouml;hd\u0259liyi d\u0259 tan\u0131n\u0131b.<br \/>\nS\u0259n\u0259dd\u0259 qeyd edilib ki, t\u0259r\u0259fl\u0259r bir-birinin n&uuml;v\u0259siz v\u0259 ya neytral d&ouml;vl\u0259t statusuna nail olmaq ist\u0259yin\u0259 h&ouml;rm\u0259tl\u0259 yana\u015facaqlar.<\/p>\n<p><strong>P&uuml;nhan<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>X\u0259b\u0259r verdiyimiz kimi Praqada Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev, Fransa Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti Emmanuel Makron, Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u015euras\u0131n\u0131n Prezidenti \u015earl Mi\u015fel v\u0259 Erm\u0259nistan Respublikas\u0131n\u0131n ba\u015f naziri Nikol Pa\u015finyan aras\u0131nda ba\u015f tutan&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[86],"tags":[],"class_list":["post-159787","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyaset"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/159787","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=159787"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/159787\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=159787"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=159787"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=159787"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}