{"id":159615,"date":"2022-10-05T12:19:41","date_gmt":"2022-10-05T08:19:41","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=159615","title":{"rendered":"Bir genin mutasiyas\u0131 sintezin pozulmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r"},"content":{"rendered":"<p><strong>Bu, &beta;-z\u0259ncirind\u0259 ba\u015f ver\u0259rs\u0259, beta-talassemiya ba\u015f verir<\/strong><\/p>\n<p>D&uuml;nyada bir &ccedil;ox &ouml;lk\u0259l\u0259r kimi Az\u0259rbaycan talassemiya x\u0259st\u0259liyi &uuml;&ccedil;&uuml;n endemik &ouml;lk\u0259dir. Bel\u0259 ki, talassemiya \u0259sas\u0259n B&ouml;y&uuml;k Qafqaz da\u011flar\u0131n\u0131n c\u0259nub \u0259t\u0259kl\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n \u015e\u0259ki, Zaqatala, Q\u0259b\u0259l\u0259, Quba, G&ouml;y&ccedil;ay v\u0259 A\u011fda\u015f rayonlar\u0131nda geni\u015f yay\u0131l\u0131b. Bu \u0259razil\u0259rd\u0259 ya\u015fayan sa\u011flam \u0259halinin aras\u0131nda bu gen da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n rastg\u0259lm\u0259 tezliyi 20 faizd\u0259n &ccedil;oxdur.<\/p>\n<p>X\u0259st\u0259liyin yay\u0131lmas\u0131n\u0131n is\u0259 bir ne&ccedil;\u0259 s\u0259b\u0259bi g&ouml;st\u0259rilir. &quot;&Ouml;t\u0259n \u0259srin ortalar\u0131nda b&uuml;t&uuml;n d&uuml;nyada talassemiya x\u0259st\u0259liyinin t&ouml;r\u0259nm\u0259 s\u0259b\u0259bl\u0259rini &ouml;yr\u0259nm\u0259k m\u0259s\u0259l\u0259si qar\u015f\u0131ya qoyulanda x\u0259st\u0259liyin malyariya epidemiyas\u0131 il\u0259 tutu\u015fdurulmas\u0131 g&ouml;st\u0259rdi ki, harada malyariya epidemiyas\u0131 az yay\u0131l\u0131b, orada talassemiya geni\u015f yay\u0131l\u0131b. D&uuml;nyan\u0131n bir &ccedil;ox qabaqc\u0131l tibb m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259 s&uuml;but olunub ki, malyariya parazitinin talassemiyal\u0131 x\u0259st\u0259l\u0259rin qan\u0131nda inki\u015faf\u0131 l\u0259ngiyir. \u018fg\u0259r h\u0259r hans\u0131 bir b&ouml;lg\u0259d\u0259 malyariya t&uuml;\u011fyan edirs\u0259, burada talassemiyal\u0131 x\u0259st\u0259l\u0259r adi adamlara nisb\u0259t\u0259n daha &ccedil;ox sa\u011f qal\u0131rlar. Ancaq bu n\u0259z\u0259riyy\u0259 d\u0259 ax\u0131ra q\u0259d\u0259r s&uuml;but olunmur&quot;.<\/p>\n<p>Bu bar\u0259d\u0259 &nbsp;Milli Hematologiya v\u0259 Transfuziologiya M\u0259rk\u0259zinin h\u0259kim hematoloqu \u0130rad\u0259 K\u0259rimova deyir. Onun s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, talassemiya da\u015f\u0131y\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n geni\u015f yay\u0131lma s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n dig\u0259ri d\u0259 Az\u0259rbaycanda qohum evlilikl\u0259rinin, x&uuml;susil\u0259 d\u0259 birinci d\u0259r\u0259c\u0259li qohum evlilikl\u0259rinin geni\u015f yay\u0131lmas\u0131d\u0131r. &ldquo;Qohum evlilikl\u0259ri n\u0259inki talassemiya kimi a\u011f\u0131r x\u0259st\u0259liyin h\u0259m d\u0259 dig\u0259r irsi x\u0259st\u0259likl\u0259rin yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Ona g&ouml;r\u0259 d\u0259 bu x\u0259st\u0259liyin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq &uuml;&ccedil;&uuml;n bir m\u0259nali \u015f\u0259kild\u0259 qohum evlilikl\u0259ri d\u0259 azald\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Talassemiya da\u015f\u0131y\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n v\u0259 talassemiyal\u0131 x\u0259st\u0259 u\u015fa\u011f\u0131n do\u011fulmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq &uuml;&ccedil;&uuml;n m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259, universitetl\u0259rd\u0259, i\u015f yerl\u0259rind\u0259, televiziya proqramlar\u0131nda insanlar\u0131 maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259ri apar\u0131lmal\u0131d\u0131r&rdquo;,- o deyir.<\/p>\n<p>\u0130rad\u0259 K\u0259rimova bildirir ki, talessemiya valideyinl\u0259rd\u0259n genetik olaraq ke&ccedil;\u0259n, qanda hemaqlobin adl\u0131 madd\u0259nin yaranmas\u0131na t\u0259sir ed\u0259n genetik bir x\u0259st\u0259likdir. Hemoqlobin is\u0259&nbsp;q\u0131rm\u0131z\u0131 qan h&uuml;ceyr\u0259l\u0259rinin &uuml;z\u0259rind\u0259 olan, oksigeni da\u015f\u0131yan x&uuml;susi qrulu\u015flu bir madd\u0259dir. Hemaqlobin t\u0259rkibind\u0259&nbsp;d\u0259mir v\u0259 qlobulin adlanan z&uuml;lali qurulu\u015fdan ibar\u0259tdir. Qlobulinl\u0259r alfa v\u0259 beta z\u0259ncirl\u0259rind\u0259n t\u0259\u015fkil olunub.Talassemiya zaman\u0131 \u0259sas problem&nbsp;hemoqlobinin z&uuml;lal hiss\u0259sini meydana g\u0259tir\u0259n qlobulin z\u0259ncirind\u0259dir. Yeti\u015fkin bir \u015f\u0259xsd\u0259 98 faiz nisb\u0259tind\u0259 hemaqlobin A olur. Hemoqlobin molekulu iki c&uuml;t proteind\u0259n (z\u0259ncirl\u0259r) ibar\u0259tdir: iki alfa (&alpha;) v\u0259 iki beta (&beta;) z\u0259ncirl\u0259ri. Hemoqlobinin d&uuml;zg&uuml;n f\u0259aliyy\u0259ti &uuml;&ccedil;&uuml;n z\u0259ncirl\u0259rin d&ouml;rd&uuml;n&uuml;n d\u0259 olmas\u0131 z\u0259ruridir.&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Talassemiya da\u015f\u0131y\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 nec\u0259 t\u0259yin edilir?<\/strong><\/p>\n<p>G&ouml;r&uuml;nd&uuml;y&uuml; kimi&nbsp;hemoqlobinin t\u0259rkibind\u0259 alfa v\u0259 beta protein z\u0259ncirl\u0259ri var. Bir genin mutasiyas\u0131 sintezin pozulmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Bu, &beta;-z\u0259ncirind\u0259 ba\u015f ver\u0259rs\u0259, beta-talassemiya ba\u015f verir. \u0130rad\u0259 K\u0259rimovan\u0131n s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, beta talassemiyas\u0131 olan insanlarda &beta;-z\u0259ncirl\u0259ri natamam v\u0259 ya he&ccedil; olmad\u0131\u011f\u0131ndan s&uuml;m&uuml;k iliyi kifay\u0259t q\u0259d\u0259r hemoqlobin istehsal ed\u0259 bilmir. Bu da qan azl\u0131\u011f\u0131na g\u0259tirir v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 qan h&uuml;ceyr\u0259l\u0259ri orqanizm\u0259 laz\u0131mi q\u0259d\u0259r oksigen &ccedil;atd\u0131rmaq iqtidar\u0131nda olmur.&nbsp;Bu da &ouml;z n&ouml;vb\u0259sind\u0259 bir ne&ccedil;\u0259 formaya malikdir &#8211; ki&ccedil;ik, orta v\u0259 b&ouml;y&uuml;k. Sonuncu \u0259n t\u0259hl&uuml;k\u0259li hesab olunur, x\u0259st\u0259liyin geni h\u0259r iki valideynd\u0259n al\u0131n\u0131r, &ccedil;&uuml;nki b\u0259d\u0259nin geri d&ouml;nm\u0259z pozulmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur v\u0259 &ouml;l&uuml;ml\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259 bil\u0259r. Klinik t\u0259zah&uuml;rl\u0259rin proqnozu v\u0259 \u015fidd\u0259ti d\u0259 x\u0259st\u0259liyin d\u0259r\u0259c\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. Beta talassemiyan\u0131n s\u0259b\u0259bi bir v\u0259 ya iki valideynd\u0259n miras qalm\u0131\u015f q&uuml;surlu gen adlan\u0131r.<\/p>\n<p>X\u0259st\u0259liyin genini bir valideynd\u0259n alan insan is\u0259 talassemiyan\u0131n da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 ola bil\u0259r. Bel\u0259likl\u0259, beta talassemiya gen da\u015f\u0131y\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ana v\u0259 ya atadan u\u015fa\u011fa irs\u0259n &ouml;t&uuml;r&uuml;l&uuml;r<\/p>\n<p><strong>U\u015faqlarda beta talassemiyan\u0131n \u0259lam\u0259tl\u0259ri<\/strong><\/p>\n<p>Talassemiya irsi x\u0259st\u0259likdir, buna g&ouml;r\u0259 d\u0259 art\u0131q patoloji hallar\u0131 olan v\u0259 ya h\u0259r iki valideyn yanl\u0131\u015f genin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 olan ail\u0259l\u0259rd\u0259 onun inki\u015faf riski daha y&uuml;ks\u0259kdir. Beta-talassemiya \u0259sas\u0259n Aral\u0131q d\u0259nizi, C\u0259nubi Asiya &ouml;lk\u0259l\u0259ri, \u015eimali Afrika, Hindistan v\u0259 Yax\u0131n \u015e\u0259rq &ouml;lk\u0259l\u0259rinin sakinl\u0259rin\u0259 t\u0259sir g&ouml;st\u0259rir. Patologiyan\u0131n ba\u015f verm\u0259sinin t\u0259xmini tezliyi y&uuml;z min\u0259 birdir.<\/p>\n<p>Talassemiya anemiya il\u0259 m&uuml;\u015fayi\u0259t olunan eyni &uuml;mumi simptomlarla xarakteriz\u0259 olunur, lakin daha spesifik simptomlar x\u0259st\u0259liyin formas\u0131n\u0131n \u015fidd\u0259tind\u0259n, u\u015fa\u011f\u0131n ya\u015f\u0131ndan as\u0131l\u0131d\u0131r. Valideynl\u0259r diqq\u0259tli olmal\u0131 v\u0259 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 simptomlar g&ouml;r&uuml;ns\u0259, u\u015fa\u011f\u0131 h\u0259kim\u0259 g&ouml;st\u0259rm\u0259lidir: anemiya, ayaqlarda xoralar, d\u0259rinin, selikli qi\u015falar\u0131n sar\u0131l\u0131\u011f\u0131 v\u0259 ya sol\u011funlu\u011fu, &uuml;r\u0259k &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131, patoloji q\u0131r\u0131qlar, ba\u015fgic\u0259ll\u0259nm\u0259, n\u0259f\u0259s darl\u0131\u011f\u0131, b&ouml;y&uuml;m\u0259nin v\u0259 cinsi inki\u015faf\u0131n ge&ccedil;ikm\u0259si, sidiyin t&uuml;ndl\u0259\u015fm\u0259si, s&uuml;m&uuml;k deformasiyalar\u0131, qaraciy\u0259rin, dala\u011f\u0131n b&ouml;y&uuml;m\u0259si s\u0259b\u0259bind\u0259n b&ouml;y&uuml;k qar\u0131n, infeksiyalara qar\u015f\u0131 h\u0259ssasl\u0131q, \u0259qli gerilik, aritmiya. H\u0259m&ccedil;inin, beta-talassemiyal\u0131 u\u015faqlarda s&uuml;m&uuml;k iliyinin hiperplaziyas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 k\u0259ll\u0259 formas\u0131n\u0131n d\u0259yi\u015fm\u0259si m&uuml;\u015fahid\u0259 oluna bil\u0259r. Burun k&ouml;k&uuml;nd\u0259 bas\u0131ql\u0131q, yuxar\u0131 &ccedil;\u0259n\u0259d\u0259 &ouml;n\u0259 &ccedil;\u0131xma, di\u015fl\u0259r h\u0259r\u0259k\u0259t edir, ba\u015f kvadrat forma al\u0131r.<\/p>\n<p><strong>U\u015faqlarda beta talassemiya nec\u0259 m&uuml;alic\u0259 olunur?<\/strong><\/p>\n<p>M&uuml;ayin\u0259nin d&uuml;zg&uuml;n v\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li apar\u0131lmas\u0131 &ccedil;ox &ouml;n\u0259mlidir. Anemiyan\u0131 a\u015fkar etm\u0259k v\u0259 hemoglobinin strukturunu qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n laboratoriya testl\u0259ri apar\u0131l\u0131r. M&uuml;\u0259yy\u0259n bir genetik q&uuml;suru a\u015fkar etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 s&uuml;m&uuml;k toxumas\u0131n\u0131n rentgenoqrafiyas\u0131, genetik analizi vacibdir. S&uuml;m&uuml;k toxumas\u0131n\u0131n molekulyar t\u0259dqiqi &uuml;&ccedil;&uuml;n s&uuml;m&uuml;k iliyini de\u015fm\u0259k m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r. Laz\u0131m olan s&uuml;m&uuml;k toxumas\u0131n\u0131n rentgenoqrafiyas\u0131d\u0131r, genetik analizdir, m\u0259qs\u0259di m&uuml;\u0259yy\u0259n bir genetik q&uuml;suru a\u015fkar etm\u0259kdir. M&uuml;alic\u0259 ad\u0259t\u0259n m&uuml;asir &uuml;sullar kompleksind\u0259n ibar\u0259tdir: Qan v\u0259 ya q\u0131rm\u0131z\u0131 qan h&uuml;ceyr\u0259l\u0259rinin k&ouml;&ccedil;&uuml;r&uuml;lm\u0259si. Bel\u0259 bir prosedur m&uuml;nt\u0259z\u0259m olaraq apar\u0131lmal\u0131d\u0131r &#8211; \u0259n az\u0131 iki ayda bir d\u0259f\u0259, hemoglobini normal s\u0259viyy\u0259d\u0259 saxlamaq &uuml;&ccedil;&uuml;n.<\/p>\n<p>Tez-tez qan k&ouml;&ccedil;&uuml;r&uuml;lm\u0259si s\u0259b\u0259bind\u0259n is\u0259 b\u0259d\u0259nd\u0259 art\u0131q miqdarda d\u0259mir toplan\u0131r v\u0259 onu &ccedil;\u0131xarmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n x\u0259st\u0259l\u0259r m&uuml;\u0259yy\u0259n d\u0259rmanlar q\u0259bul etm\u0259lidirl\u0259r.<\/p>\n<p>Dala\u011f\u0131n b&ouml;y&uuml;m\u0259si &nbsp;v\u0259 onda ba\u015f ver\u0259n da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 prosesl\u0259r s\u0259b\u0259bind\u0259n onun &ccedil;\u0131xar\u0131lmas\u0131 h\u0259yata ke&ccedil;irilir. S&uuml;m&uuml;k iliyinin transplantasiyas\u0131 is\u0259 qan \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259sini normalla\u015fd\u0131rma\u011fa k&ouml;m\u0259k edir. \u018fn yax\u015f\u0131 halda x\u0259st\u0259 u\u015fa\u011f\u0131n yax\u0131n qohumlar\u0131 donor olurlar. Uy\u011fun donor tap\u0131lmasa, &ccedil;\u0259tinlikl\u0259r v\u0259 h\u0259yat &uuml;&ccedil;&uuml;n risk var.<\/p>\n<p><strong>Cart terapiyas\u0131 hematoloji patologiyan\u0131n m&uuml;t\u0259r\u0259qqi yoludur<\/strong><\/p>\n<p>Bir s\u0131ra testl\u0259rd\u0259n sonra bu yax\u0131nlarda tibbd\u0259 yenilik&ccedil;i bir &uuml;sul ortaya &ccedil;\u0131x\u0131b. Bu usul Cart terapiya adlan\u0131r. Ciddi m\u0259nfi reaksiyalar olmad\u0131qda Cart terapiya heyr\u0259tamiz d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 y&uuml;ks\u0259k effektivlik n&uuml;mayi\u015f etdirir. U\u015fa\u011f\u0131n b\u0259d\u0259ni sakit v\u0259 t\u0259bii olaraq m&uuml;alic\u0259ni q\u0259bul edir. Onun mahiyy\u0259ti u\u015fa\u011f\u0131n &ouml;z immun sisteminin xarici strukturlara, y\u0259ni anormal h&uuml;ceyr\u0259l\u0259r\u0259 da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 t\u0259siridir. F\u0259rdi m&uuml;alic\u0259nin ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 x\u0259st\u0259d\u0259n qan g&ouml;t&uuml;r&uuml;l&uuml;r v\u0259 unikal texnologiyadan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k komponentl\u0259r\u0259 ayr\u0131l\u0131r. Sonra immun prosesl\u0259rind\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n laz\u0131mi miqdarda lenfositl\u0259r al\u0131n\u0131r. T-h&uuml;ceyr\u0259l\u0259ri genetik modifikasiya &uuml;&ccedil;&uuml;n laboratoriyaya g&ouml;nd\u0259rilir. Limfositl\u0259rin &ccedil;oxalmas\u0131 bir ne&ccedil;\u0259 h\u0259ft\u0259 &ccedil;\u0259kir, bundan sonra antigen tan\u0131yan T- h&uuml;ceyr\u0259l\u0259ri yenid\u0259n x\u0259st\u0259nin b\u0259d\u0259nin\u0259 k&ouml;&ccedil;&uuml;r&uuml;l&uuml;r. Anormal elementl\u0259ri m\u0259hv etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n proqramla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f T- h&uuml;ceyr\u0259l\u0259ri onlar\u0131 m&uuml;\u0259yy\u0259n edir v\u0259 z\u0259r\u0259rsizl\u0259\u015fdirir.<\/p>\n<p><strong>D&uuml;nyan\u0131n \u0259n bahal\u0131 d\u0259rman\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Avqustun 17-d\u0259 AB\u015e Qida v\u0259 D\u0259rmanlara n\u0259zar\u0259t \u0130dar\u0259si (FDA) b&ouml;y&uuml;kl\u0259rd\u0259 beta-talassemiyan\u0131n gen terapiyas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan Bluebird Bio-nun Zynteglo (betibeglogene autotemcel) d\u0259rman\u0131n\u0131 t\u0259sdiql\u0259yib. D\u0259rman\u0131n bir paketinin qiym\u0259tinin 2,8 milyon dollar olaca\u011f\u0131 g&ouml;zl\u0259nilir. Bu d&uuml;nyada d\u0259rman &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259n y&uuml;ks\u0259k qiym\u0259tdir.&nbsp; Haz\u0131rda \u0259n bahal\u0131 d\u0259rman k&uuml;r\u0259k \u0259z\u0259l\u0259l\u0259rinin atrofiyas\u0131n\u0131n m&uuml;alic\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan Zolgensma d\u0259rman\u0131d\u0131r. Bu d\u0259rman\u0131n qiym\u0259ti 2,1 milyon dollard\u0131r.<\/p>\n<p><strong>P&uuml;nhan \u018ff\u0259ndiyev<\/strong><\/p>\n<p><em>Yaz\u0131 &quot;Leykozlu U\u015faqlara D\u0259st\u0259k&quot; ictimai birliyinin Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qeyri-H&ouml;kum\u0259t T\u0259\u015fkilatlar\u0131na D&ouml;vl\u0259t D\u0259st\u0259yi Agentliyinin maliyy\u0259 yard\u0131m\u0131 il\u0259 &ldquo;Regionlarda talassemiya v\u0259 qan donorlu\u011fu bar\u0259d\u0259 maarifl\u0259ndirm\u0259&rdquo; layih\u0259si &ccedil;\u0259r&ccedil;iv\u0259sind\u0259 haz\u0131rlanm\u0131\u015fd\u0131r.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu, &beta;-z\u0259ncirind\u0259 ba\u015f ver\u0259rs\u0259, beta-talassemiya ba\u015f verir D&uuml;nyada bir &ccedil;ox &ouml;lk\u0259l\u0259r kimi Az\u0259rbaycan talassemiya x\u0259st\u0259liyi &uuml;&ccedil;&uuml;n endemik &ouml;lk\u0259dir. Bel\u0259 ki, talassemiya \u0259sas\u0259n B&ouml;y&uuml;k Qafqaz da\u011flar\u0131n\u0131n c\u0259nub \u0259t\u0259kl\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n \u015e\u0259ki, Zaqatala,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[108],"tags":[],"class_list":["post-159615","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-leykoz"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/159615","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=159615"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/159615\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=159615"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=159615"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=159615"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}