{"id":158855,"date":"2022-09-25T19:55:18","date_gmt":"2022-09-25T15:55:18","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=158855","title":{"rendered":"\u201cThe New York Times\u201d Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan s\u0259rh\u0259dind\u0259ki g\u0259rginlikd\u0259n yazd\u0131"},"content":{"rendered":"<p><strong>AB\u015e-\u0131n &ldquo;The New York Times&rdquo; q\u0259zetind\u0259 Metyu Mpok Biqqan\u0131n &ldquo;Erm\u0259nistan v\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda m&uuml;naqi\u015f\u0259ni anlama\u011fa c\u0259hd ed\u0259rk\u0259n&rdquo; s\u0259rl&ouml;vh\u0259li m\u0259qal\u0259si d\u0259rc olunub.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, m\u0259qal\u0259d\u0259 m&uuml;naqi\u015f\u0259nin &ouml;t\u0259n h\u0259ft\u0259 ba\u015f ver\u0259n n&ouml;vb\u0259ti g\u0259rginl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259n b\u0259hs edilir.<br \/>\nM&uuml;\u0259llif m\u0259qal\u0259nin \u0259vv\u0259lind\u0259 AB\u015e-\u0131n g\u0259rginliyin nizamlanmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 diplomatik s\u0259yl\u0259rind\u0259n, x&uuml;sus\u0259n Nyu-Yorkda d&ouml;vl\u0259t katibi Entoni Blinkenin Az\u0259rbaycan\u0131n xarici i\u015fl\u0259r naziri Ceyhun Bayramov v\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n xarici i\u015fl\u0259r naziri Ararat Mirzoyan il\u0259 X\u0130N ba\u015f&ccedil;\u0131lar\u0131 aras\u0131nda birba\u015fa dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n t\u0259\u015fkili m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131yan g&ouml;r&uuml;\u015fl\u0259rind\u0259n yaz\u0131r. G&ouml;r&uuml;\u015f &ouml;t\u0259n h\u0259ft\u0259 iki &ouml;lk\u0259 aras\u0131nda &uuml;mumilikd\u0259 y&uuml;zl\u0259rl\u0259 h\u0259rbi qulluq&ccedil;unun h\u0259lak oldu\u011fu h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlardan sonra ba\u015f tutub. G\u0259rginlik s\u0259ngiyib, lakin y&uuml;ks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 ke&ccedil;iril\u0259n g&ouml;r&uuml;\u015f qar\u015f\u0131durman\u0131n\u0131 s\u0259b\u0259bl\u0259rinin aradan qald\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u0259ks etdirir.<\/p>\n<p>M\u0259qal\u0259d\u0259 qeyd olunur ki, Rusiya Erm\u0259nistan\u0131n &ccedil;oxdank\u0131 himay\u0259dar\u0131d\u0131r, NATO-nun &uuml;zv&uuml; olan T&uuml;rkiy\u0259 is\u0259 2020-ci il m&uuml;harib\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n \u0259sas m&uuml;tt\u0259fiqidir. Lakin amerikal\u0131 diplomatlar vasit\u0259&ccedil;i neytrall\u0131\u011f\u0131n\u0131 qoruma\u011fa c\u0259hd g&ouml;st\u0259rs\u0259l\u0259r d\u0259, AB\u015e Konqresinin N&uuml;may\u0259nd\u0259l\u0259r Palatas\u0131n\u0131n spikeri Nensi Pelosi &ouml;z d\u0259st\u0259yini g&ouml;st\u0259rm\u0259k v\u0259 &ldquo;bu yax\u0131nlardak\u0131 zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131n az\u0259rbaycanl\u0131lar t\u0259r\u0259find\u0259n t&ouml;r\u0259dildiyini&rdquo; b\u0259yan etm\u0259kd\u0259n &ouml;tr&uuml; &ouml;t\u0259n h\u0259ft\u0259sonu Erm\u0259nistana s\u0259f\u0259r ed\u0259r\u0259k, v\u0259ziyy\u0259t\u0259 &ldquo;qar\u0131\u015fd\u0131&rdquo;. M&uuml;\u0259llif vur\u011fulay\u0131r ki, bu s\u0259f\u0259r cari ilin noyabr\u0131nda ke&ccedil;iril\u0259c\u0259k aral\u0131q se&ccedil;kil\u0259rind\u0259n \u0259vv\u0259l Pelosinin siyasi gedi\u015fi kimi q\u0259bul olundu. Onu Konqresin erm\u0259ni m\u0259n\u015f\u0259li iki &uuml;zv&uuml; m&uuml;\u015fayi\u0259t edirdi.<\/p>\n<p>M\u0259qal\u0259d\u0259 daha sonra deyilir ki, &ldquo;m&uuml;naqi\u015f\u0259&rdquo; onillikl\u0259r boyu m&uuml;bahis\u0259li olan region \u0259traf\u0131nda c\u0259ml\u0259nib. &ldquo;Qaraba\u011f\u0131n da\u011fl\u0131q vilay\u0259ti&rdquo; Erm\u0259nistan v\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda uzun m&uuml;dd\u0259tdir m&uuml;zakir\u0259 m\u0259rk\u0259zind\u0259dir. Beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n etnik erm\u0259ni \u0259halisinin &uuml;st&uuml;nl&uuml;k t\u0259\u015fkil etdiyi bir hiss\u0259si kimi tan\u0131nan bu region sovet d&ouml;vr&uuml;n&uuml;n sonunda m&uuml;st\u0259qilliyini elan edib. Erm\u0259nistan v\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda ba\u015f ver\u0259n &ccedil;oxillik m&uuml;harib\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 on minl\u0259rl\u0259 insan h\u0259lak olub v\u0259 y&uuml;z minl\u0259rl\u0259 insan &ouml;z evl\u0259rini t\u0259rk etm\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qal\u0131b. 1994-c&uuml; ild\u0259 at\u0259\u015fk\u0259s bar\u0259d\u0259 sazi\u015fd\u0259n sonra Az\u0259rbaycan\u0131n h&uuml;quqi hiss\u0259si olan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f v\u0259 ona biti\u015fik yeddi rayon Erm\u0259nistan\u0131n n\u0259zar\u0259ti alt\u0131na ke&ccedil;ib. 2020-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan T&uuml;rkiy\u0259nin g&uuml;cl&uuml; d\u0259st\u0259yi il\u0259 v\u0259 z\u0259rb\u0259 dronlar\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 Qaraba\u011f\u0131n b&ouml;y&uuml;k hiss\u0259sini v\u0259 ona biti\u015fik rayonlar\u0131 geri al\u0131b.<\/p>\n<p>Metyu Mpok Biqqa qeyd edir ki, Rusiyan\u0131n vasit\u0259&ccedil;iliyi il\u0259 \u0259ld\u0259 olunan at\u0259\u015fk\u0259s n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259razil\u0259rin b&ouml;y&uuml;k hiss\u0259si Az\u0259rbaycanda qald\u0131, erm\u0259ni qo\u015funlar\u0131 geri &ccedil;\u0259kildi v\u0259 oraya yax\u015f\u0131 silahlanm\u0131\u015f Rusiya s&uuml;lhm\u0259ram\u0131lar\u0131 daxil oldu. M&uuml;\u0259llif analitikl\u0259r\u0259 istinadla vur\u011fulay\u0131r ki, indi Az\u0259rbaycan Erm\u0259nistan\u0131n &ldquo;Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f&rdquo; &uuml;z\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n suverenliyini tan\u0131mas\u0131n\u0131 v\u0259 dig\u0259r g&uuml;z\u0259\u015ftl\u0259r\u0259 getm\u0259sini israr edir.<\/p>\n<p>M&uuml;\u0259llif yaz\u0131r ki, lakin m&uuml;naqi\u015f\u0259nin son g\u0259rginl\u0259\u015fm\u0259si ba\u015fqa yerd\u0259 ba\u015f verdi. H\u0259r t\u0259r\u0259f bu h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n nec\u0259 ba\u015flanmas\u0131n\u0131 &ouml;z&uuml;n\u0259 g&ouml;r\u0259 interpretasiya edir. Erm\u0259nistan b\u0259yan edib ki, Az\u0259rbaycan &ldquo;h&uuml;cum edib&rdquo; v\u0259 105 erm\u0259ni h\u0259rbi qulluq&ccedil;usu &ouml;ld&uuml;r&uuml;l&uuml;b, 6 m&uuml;lki v\u0259t\u0259nda\u015f is\u0259 yaralan\u0131b. Az\u0259rbaycan is\u0259 bildirib ki, onun h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n olan t\u0259xribata &ldquo;cavab t\u0259dbirl\u0259ridir&rdquo;. M&uuml;naqi\u015f\u0259nin &ouml;z\u0259yinin h\u0259l\u0259 d\u0259 &ldquo;Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f&rdquo; olmas\u0131na baxmayaraq, bu d\u0259f\u0259 d&ouml;y&uuml;\u015f \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 bilavasit\u0259 iki &ouml;lk\u0259 aras\u0131nda delimitasiya olunmam\u0131\u015f s\u0259rh\u0259dd\u0259 ba\u015f verdi.<\/p>\n<p>Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131 b\u0259yan edib ki, sentyabr\u0131n 12-d\u0259 iki &ouml;lk\u0259 aras\u0131nda olan s\u0259rh\u0259d boyunca artilleriya v\u0259 pilotsuz u&ccedil;u\u015f aparatlar\u0131ndan istifad\u0259 olunmaqla a\u011f\u0131r d&ouml;y&uuml;\u015fl\u0259r qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. Az\u0259rbaycan\u0131n Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyi &ldquo;ehtimal edil\u0259n s\u0259rh\u0259dd\u0259&rdquo; ba\u015f ver\u0259n &ldquo;insident&rdquo; bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015f\u0131b, Erm\u0259nistan is\u0259 b\u0259yan edib ki, Az\u0259rbaycan Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259ki &uuml;&ccedil; \u015f\u0259h\u0259r\u0259 h&uuml;cum edib.<\/p>\n<p>M&uuml;\u0259llif hesab edir ki, Az\u0259rbaycan &ouml;z t\u0259l\u0259bl\u0259rind\u0259 israrl\u0131d\u0131r, Erm\u0259nistan is\u0259 g&ouml;r&uuml;n&uuml;r, vaxt uzad\u0131r. Erm\u0259nistan\u0131n ba\u015f naziri Nikol Pa\u015finyan sazi\u015fi imzalamaq niyy\u0259tind\u0259 oldu\u011funu bildirmi\u015fdi, lakin onun daxili opponentl\u0259ri raz\u0131la\u015fman\u0131 pisl\u0259y\u0259r\u0259k, onu &ldquo;satq\u0131nl\u0131q&rdquo; adland\u0131rd\u0131lar. Pa\u015finyan art\u0131q bir d\u0259f\u0259, 2020-ci ild\u0259 at\u0259\u015fk\u0259sd\u0259n sonra k&uuml;tl\u0259vi q\u0259z\u0259bl\u0259 rastla\u015fm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n &uuml;&ccedil; t\u0259l\u0259bi var: Erm\u0259nistan\u0131n Qaraba\u011fa olan iddialar\u0131ndan imtina etm\u0259si, d&ouml;vl\u0259tl\u0259raras\u0131 s\u0259rh\u0259dl\u0259rin onun \u015f\u0259rtl\u0259ri &ccedil;\u0259r&ccedil;iv\u0259sind\u0259 demarkasiyas\u0131 v\u0259 Nax&ccedil;\u0131van anklav\u0131na, Az\u0259rbaycan\u0131 h\u0259m&ccedil;inin T&uuml;rkiy\u0259 il\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k h\u0259l\u0259 tikilm\u0259mi\u015f avtomobil v\u0259 d\u0259mir yolu d\u0259hlizinin t\u0259hl&uuml;k\u0259sizliyin\u0259 n\u0259zar\u0259t.<\/p>\n<p>Bu, Rusiya v\u0259 T&uuml;rkiy\u0259 &uuml;&ccedil;&uuml;n inc\u0259 v\u0259ziyy\u0259tdir. Bu m&uuml;zakir\u0259d\u0259 Rusiyan\u0131n iki rolu var: neytral vasit\u0259&ccedil;i v\u0259 eyni zamanda, Erm\u0259nistan\u0131n t\u0259hl&uuml;k\u0259sizliyinin qarant\u0131. Birinci rolu ona ikinci rolu il\u0259 ba\u011fl\u0131 ittihamlardan yay\u0131nma\u011fa imkan\u0131 verib. \u018fg\u0259r v\u0259ziyy\u0259t k\u0259skinl\u0259\u015f\u0259rs\u0259, o halda ikili rolunu qoruyub saxlamaq Moskva &uuml;&ccedil;&uuml;n &ccedil;\u0259tin olacaq. Karnegi Fondunun ba\u015f elmi i\u015f&ccedil;isi Stronski xat\u0131rlad\u0131r ki, 2020-ci ild\u0259 t\u0259r\u0259fl\u0259ri ay\u0131ran x\u0259ti Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razisind\u0259n ke&ccedil;ib. \u0130ndi &ldquo;erm\u0259ni v\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 h\u0259rb&ccedil;il\u0259r h\u0259l\u0259 d\u0259 demarkasiya olunmayan d&ouml;vl\u0259t s\u0259rh\u0259dind\u0259 praktik olaraq &uuml;z-&uuml;z\u0259 dayan\u0131blar.<\/p>\n<p>D&uuml;nya g&uuml;cl\u0259ri s&uuml;lh\u0259 s\u0259sl\u0259yirl\u0259r. Lakin onlara h\u0259m d\u0259 t\u0259bii qaz laz\u0131md\u0131r. AB\u015e-\u0131n d&ouml;vl\u0259t katibi Entoni Blinken bu h\u0259ft\u0259 h\u0259r iki t\u0259r\u0259fi dan\u0131\u015f\u0131qlara qay\u0131tma\u011fa v\u0259 bundan sonrak\u0131 h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlardan imtina etm\u0259y\u0259 &ccedil;a\u011f\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p>Va\u015finqton C\u0259nubi Qafqaza v\u0259 ke&ccedil;mi\u015f sovet imperiyas\u0131n\u0131n dig\u0259r d&ouml;vl\u0259tl\u0259rin\u0259 t\u0259sir g&ouml;st\u0259rm\u0259y\u0259 &ccedil;oxdan c\u0259hd g&ouml;st\u0259rir. Eyni zamanda Avropa \u0130ttifaq\u0131 s&uuml;lh sazi\u015finin ba\u011flanmas\u0131 &uuml;zr\u0259 s\u0259yl\u0259rini davam etdirir. Erm\u0259nistan v\u0259 Az\u0259rbaycan liderl\u0259ri Br&uuml;sseld\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u015euras\u0131n\u0131n prezidenti \u015earl Mi\u015felin vasit\u0259&ccedil;iliyi il\u0259 bir ne&ccedil;\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar raundu apar\u0131blar. Bununla yana\u015f\u0131, Avropan\u0131n v\u0259ziyy\u0259ti onunla m&uuml;r\u0259kk\u0259bl\u0259\u015fib ki, o, Ukraynada m&uuml;harib\u0259 s\u0259b\u0259bind\u0259n Rusiya idxal\u0131 itkisini kompensasiya etm\u0259kd\u0259n &ouml;tr&uuml; indi \u0259lav\u0259 t\u0259bii qaz t\u0259dar&uuml;k&uuml; axtar\u0131r. \u0130yulun ortalar\u0131nda Avropa Komissiyas\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259ri Ursula fon der Lyayen Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev il\u0259 sazi\u015f imzalamaq &uuml;&ccedil;&uuml;n Az\u0259rbaycanda s\u0259f\u0259rd\u0259 olub. Metyu Mpok Biqqa m\u0259qal\u0259sini bu s&ouml;zl\u0259rl\u0259 bitirir ki, Lyayen s\u0259f\u0259r zaman\u0131 Az\u0259rbaycan &ldquo;etibarl\u0131, etimada layiq t\u0259r\u0259fda\u015f&rdquo; oldu\u011funu b\u0259yan edib.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>AB\u015e-\u0131n &ldquo;The New York Times&rdquo; q\u0259zetind\u0259 Metyu Mpok Biqqan\u0131n &ldquo;Erm\u0259nistan v\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda m&uuml;naqi\u015f\u0259ni anlama\u011fa c\u0259hd ed\u0259rk\u0259n&rdquo; s\u0259rl&ouml;vh\u0259li m\u0259qal\u0259si d\u0259rc olunub. Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, m\u0259qal\u0259d\u0259 m&uuml;naqi\u015f\u0259nin &ouml;t\u0259n h\u0259ft\u0259 ba\u015f&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-158855","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/158855","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=158855"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/158855\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=158855"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=158855"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=158855"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}