{"id":154547,"date":"2022-07-29T22:06:13","date_gmt":"2022-07-29T18:06:13","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=154547","title":{"rendered":"\u201cOna nec\u0259 Elml\u0259r Akademiyas\u0131 dey\u0259c\u0259kl\u0259r, m\u0259n ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u00fcr\u0259m\u201d"},"content":{"rendered":"<p>&Ouml;t\u0259n g&uuml;n Prezident&nbsp;\u0130lham \u018fliyevin f\u0259rman\u0131 il\u0259 T\u0259hsil Nazirliyinin ad\u0131 d\u0259yi\u015fdiril\u0259r\u0259k Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyi olub. Nazirliyin yan\u0131nda Elm v\u0259 Ali T\u0259hsil &uuml;zr\u0259 D&ouml;vl\u0259t Agentliyi v\u0259 M\u0259kt\u0259b\u0259q\u0259d\u0259r, &Uuml;mumi T\u0259hsil &uuml;zr\u0259 D&ouml;vl\u0259t Agentliyi kimi iki yeni agentlik yarad\u0131l\u0131b. H\u0259m&ccedil;inin Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n b\u0259zi elmi m&uuml;\u0259ssis\u0259 v\u0259 t\u0259\u015fkilatlar\u0131 qurumun tabeliyin\u0259 verilib.<\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, Oxu.Az&nbsp;t\u0259hsild\u0259ki bu yenilikl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 sabiq t\u0259hsil naziri, AMEA-n\u0131n Riyaziyyat v\u0259 Mexanika \u0130nstitutunun direktoru&nbsp;Misir M\u0259rdanovla h\u0259ms&ouml;hb\u0259t olub.&nbsp;<\/p>\n<p><strong style=\"font-family: Arial, sans-serif; font-size: 18px;\">&#8211; Misir m&uuml;\u0259llim, ilk olaraq Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n mahiyy\u0259ti v\u0259 \u0259sas f\u0259aliyy\u0259t istiqam\u0259ti bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fma\u011f\u0131n\u0131z\u0131 ist\u0259rdik.<\/strong><\/p>\n<p style=\"line-height: 1.6; font-size: 18px; margin-top: 5px; margin-bottom: 20px; font-family: Arial, sans-serif;\">&#8211; AMEA &ouml;lk\u0259nin iqtisadiyyat\u0131na v\u0259 dig\u0259r sah\u0259l\u0259rin\u0259 yararl\u0131 olan elmi t\u0259dqiqatlar\u0131n apar\u0131lmas\u0131yla m\u0259\u015f\u011ful olmal\u0131, aliml\u0259r yeti\u015fdirm\u0259li, \u0259s\u0259rl\u0259r yazmal\u0131, monoqrafiyalar &ccedil;ap etdirm\u0259lidir.&nbsp;<\/p>\n<p style=\"line-height: 1.6; font-size: 18px; margin-top: 5px; margin-bottom: 20px; font-family: Arial, sans-serif;\"><strong>&#8211; Bir &ccedil;ox &ouml;lk\u0259d\u0259 elml\u0259r akademiyas\u0131 yoxdur, onu elm fondlar\u0131 \u0259v\u0259z edir, yaxud da funksiyas\u0131n\u0131 t\u0259hsil nazirliyi yerin\u0259 yetirir. Burada s&ouml;hb\u0259t alimlik d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259rinin verilm\u0259sind\u0259n tutmu\u015f m&uuml;xt\u0259lif elmi t\u0259dqiqatlar\u0131n idar\u0259 olunmas\u0131na q\u0259d\u0259r h\u0259r \u015feyd\u0259n gedir. B\u0259s AMEA-da proses nec\u0259ydi? D\u0259yi\u015fikliyin hans\u0131 m&uuml;sb\u0259t t\u0259r\u0259fi ola bil\u0259r?<\/strong><\/p>\n<p style=\"line-height: 1.6; font-size: 18px; margin-top: 5px; margin-bottom: 20px; font-family: Arial, sans-serif;\">&#8211; D&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;r\u0259m ki, Prezident t\u0259r\u0259find\u0259n imzalanm\u0131\u015f o f\u0259rman\u0131n Az\u0259rbaycanda elmin inki\u015faf\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n m&uuml;sb\u0259t n\u0259tic\u0259l\u0259ri olacaq. Son d&ouml;vrl\u0259r AMEA-da ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r, akademiyan\u0131n g&ouml;zd\u0259n d&uuml;\u015fm\u0259si bel\u0259 bir q\u0259rar q\u0259bul olunmas\u0131na g\u0259tirib &ccedil;\u0131xard\u0131. Arzu edir\u0259m ki, q\u0259rar mill\u0259timiz v\u0259 d&ouml;vl\u0259timiz &uuml;&ccedil;&uuml;n xeyirli olar.<\/p>\n<p style=\"line-height: 1.6; font-size: 18px; margin-top: 5px; margin-bottom: 20px; font-family: Arial, sans-serif;\"><strong>&#8211; EA-lardan \u0259vv\u0259l elmi c\u0259miyy\u0259tl\u0259r m&ouml;vcud olub, m\u0259s\u0259l\u0259n, B&ouml;y&uuml;k Britaniya Co\u011frafiya C\u0259miyy\u0259ti v\u0259 s. H\u0259min c\u0259miyy\u0259tl\u0259rd\u0259 m&uuml;\u0259yy\u0259n m&uuml;zakir\u0259l\u0259r apar\u0131l\u0131r, h\u0259tta m&uuml;\u0259yy\u0259n k\u0259\u015ffl\u0259r t\u0259sdiq edilirdi. T\u0259hsil nazirliyi is\u0259 mahiyy\u0259tc\u0259 b&uuml;rokratik bir qurumdur. Bu m\u0259nada m&uuml;\u0259yy\u0259n laboratoriyalar\u0131, t\u0259dqiqat m&uuml;\u0259ssis\u0259l\u0259ri olan qurumlar\u0131n T\u0259hsil Nazirliyin\u0259 verilm\u0259si h\u0259min sah\u0259l\u0259rd\u0259 hans\u0131sa \u0259ng\u0259ll\u0259r yarada bil\u0259rmi?<\/strong><\/p>\n<p style=\"line-height: 1.6; font-size: 18px; margin-top: 5px; margin-bottom: 20px; font-family: Arial, sans-serif;\">&#8211; Bu g&uuml;n Az\u0259rbaycanda m&uuml;xt\u0259lif elml\u0259rin ictimai t\u0259\u015fkilat kimi c\u0259miyy\u0259tl\u0259ri var. M\u0259s\u0259l\u0259n, Az\u0259rbaycanda&nbsp; Riyaziyyat C\u0259miyy\u0259ti, Co\u011frafiya C\u0259miyy\u0259ti v\u0259 s. Onlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tl\u0259ri a&ccedil;\u0131q-ayd\u0131n g&ouml;r&uuml;nm&uuml;r, ancaq var. D&uuml;\u015f&uuml;nm&uuml;r\u0259m ki, akademiyan\u0131n fundamental v\u0259 t\u0259cr&uuml;bi elml\u0259rl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan institutlar\u0131n\u0131n Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyinin tabeliyin\u0259 verilm\u0259si onlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tinin dayand\u0131r\u0131lmas\u0131na y&ouml;n\u0259l\u0259c\u0259k. \u018fksin\u0259, onlar daha yax\u015f\u0131 f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259r\u0259c\u0259kl\u0259r. Y\u0259ni m\u0259n bunu arzulay\u0131ram.<\/p>\n<p style=\"line-height: 1.6; font-size: 18px; margin-top: 5px; margin-bottom: 20px; font-family: Arial, sans-serif;\">N\u0259 olaca\u011f\u0131n\u0131 g&ouml;rm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n is\u0259 bir az g&ouml;zl\u0259m\u0259k laz\u0131md\u0131r. D&uuml;z&uuml;n&uuml; des\u0259m, onlar\u0131n nazirliy\u0259 verilm\u0259sinin n\u0259 dem\u0259k oldu\u011funu h\u0259l\u0259 bilmir\u0259m. Q\u0259rarda bu a&ccedil;\u0131qlanm\u0131r. Orada yaz\u0131l\u0131b ki, Nazirl\u0259r Kabineti &uuml;&ccedil; ay m&uuml;dd\u0259tind\u0259 m&uuml;\u0259yy\u0259n t\u0259klifl\u0259r haz\u0131rlas\u0131n v\u0259 Prezident\u0259 t\u0259qdim etsin. O t\u0259klifl\u0259rin n\u0259d\u0259n ibar\u0259t olaca\u011f\u0131 maraql\u0131d\u0131r. \u0130yirmid\u0259n &ccedil;ox institutun g\u0259l\u0259c\u0259k taleyi bu t\u0259klifl\u0259rd\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. Y\u0259ni bu institutlar indiki v\u0259ziyy\u0259td\u0259 m&uuml;\u0259yy\u0259n bir qurum kimi ancaq Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyinin daxilind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259r\u0259c\u0259k, yoxsa ba\u015fqa ciddi d\u0259yi\u015fiklik olacaq? Onu bils\u0259m, suala d\u0259qiq cavab ver\u0259r\u0259m.<\/p>\n<p style=\"line-height: 1.6; font-size: 18px; margin-top: 5px; margin-bottom: 20px; font-family: Arial, sans-serif;\"><strong>&#8211; AMEA bir &ccedil;ox qurumunu itirdi. Bu, haradasa ballastdan azadolmaya b\u0259nz\u0259yir. Bel\u0259 bir v\u0259ziyy\u0259td\u0259 onun i\u015fi y&uuml;ng&uuml;ll\u0259\u015f\u0259c\u0259k, yoxsa t\u0259yinat\u0131 d\u0259yi\u015fib m\u0259suliyy\u0259ti daha da art\u0131r\u0131lacaq?<\/strong><\/p>\n<p style=\"line-height: 1.6; font-size: 18px; margin-top: 5px; margin-bottom: 20px; font-family: Arial, sans-serif;\">&#8211; AMEA-n\u0131n t\u0259rkibin\u0259 qat\u0131lan institutlar \u0259sas\u0259n humanitar sah\u0259l\u0259ri \u0259hat\u0259 edir. Qalanlar nazirliyin tabeliyin\u0259 verilib. Bel\u0259 olan halda ona akademiya deyirl\u0259r, amma o akademiya n\u0259 i\u015fl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olacaq, d&uuml;nyada el\u0259 bir akademiya varm\u0131, d&uuml;z&uuml;,&nbsp; bilmir\u0259m. Bu m\u0259qamlar m\u0259nim &uuml;&ccedil;&uuml;n ayd\u0131n deyil. Elm, t\u0259dqiqat dey\u0259nd\u0259 m\u0259n riyaziyyat, fizika, kimya, biologiya, co\u011frafiya, geologiya ba\u015fa d&uuml;\u015f&uuml;r\u0259m. \u0130ndi bunlar\u0131n AMEA-dan ayr\u0131lmas\u0131n\u0131 anlaya bilmir\u0259m. Y\u0259qin ki, q\u0259rar\u0131 haz\u0131rlayanlar h\u0259r \u015feyi daha yax\u015f\u0131 bil\u0259r.<\/p>\n<p style=\"line-height: 1.6; font-size: 18px; margin-top: 5px; margin-bottom: 20px; font-family: Arial, sans-serif;\"><strong>&#8211; Akademiyan\u0131n t\u0259rkibind\u0259 qalan qurumlar yeni istiqam\u0259tl\u0259ri \u0259hat\u0259 edir. Bu s\u0259b\u0259bl\u0259 AMEA-da cavanla\u015fd\u0131rma siyas\u0259ti d\u0259 apar\u0131la bil\u0259rmi?<\/strong><\/p>\n<p style=\"line-height: 1.6; font-size: 18px; margin-top: 5px; margin-bottom: 20px; font-family: Arial, sans-serif;\">&#8211; Az\u0259rbaycanda elmd\u0259 cavanla\u015fman\u0131 q\u0259rarla h\u0259yata ke&ccedil;irm\u0259k olmaz. Cavan alim olmasa, bu tip q\u0259rar\u0131n m\u0259nas\u0131 olmur, g\u0259r\u0259k g\u0259nc alim yeti\u015fdir\u0259s\u0259n ki, cavanla\u015fma siyas\u0259ti d\u0259 apara bil\u0259s\u0259n. O zaman cavanla\u015fma ola bil\u0259r ki, g\u0259ncl\u0259r i&ccedil;\u0259risind\u0259 layiqli aliml\u0259r olsun. \u018fvv\u0259l onlar\u0131 yeti\u015fdir, sonra qocalarla &uuml;z&uuml;l&uuml;\u015f, yoxsa qocan\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131 &ccedil;\u0131xar\u0131b atd\u0131n, cavan alim d\u0259 yoxdur, n\u0259 olacaq? Burada he&ccedil; bir i\u015fi inqilabi yolla h\u0259yata ke&ccedil;irm\u0259k olmaz.<\/p>\n<p style=\"line-height: 1.6; font-size: 18px; margin-top: 5px; margin-bottom: 20px; font-family: Arial, sans-serif;\"><strong>&#8211; Az\u0259rbaycanda alim olmaq ist\u0259y\u0259nl\u0259rin say\u0131n\u0131n azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;rs&uuml;n&uuml;zm&uuml;?<\/strong><\/p>\n<p style=\"line-height: 1.6; font-size: 18px; margin-top: 5px; margin-bottom: 20px; font-family: Arial, sans-serif;\">&#8211; Uzun ill\u0259rdir Az\u0259rbaycanda diplom almaq ist\u0259y\u0259nl\u0259r &ccedil;oxal\u0131b, alim olmaq ist\u0259y\u0259nl\u0259rin say\u0131 is\u0259 azal\u0131b. Buradak\u0131 s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n saatlarla dan\u0131\u015fmaq olar. M\u0259s\u0259l\u0259n, 1964-c&uuml; ild\u0259 Az\u0259rbaycan D&ouml;vl\u0259t Universitetin\u0259 (haz\u0131rk\u0131 BDU &ndash; red.) q\u0259bul oldum. Mexanika-riyaziyyat fak&uuml;lt\u0259sind\u0259 75 u\u015faq t\u0259hsil al\u0131rd\u0131. Bu 75 u\u015fa\u011fa \u0259sas f\u0259nl\u0259ri kimin t\u0259dris ed\u0259c\u0259yini ham\u0131 bilirdi. H\u0259min \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259n ba\u015fqa he&ccedil; kim biz\u0259 m&uuml;hazir\u0259 dey\u0259 bilm\u0259zdi. Onlar is\u0259 Maqsud Cavadov, Qo\u015fqar \u018fhm\u0259dov, Arif Babayev, Zahid X\u0259lilov, \u018f\u015fr\u0259f H&uuml;seynov idi. 10 il ke&ccedil;\u0259nd\u0259n sonra h\u0259min fak&uuml;lt\u0259d\u0259 oxuyanlar\u0131n say\u0131 200 n\u0259f\u0259r oldu. Ancaq onlara biz\u0259 ke&ccedil;iril\u0259n f\u0259nl\u0259rd\u0259n kiml\u0259rin d\u0259rs dediyi b\u0259lli deyildi. Y\u0259ni h\u0259l\u0259 o vaxtdan t\u0259hsild\u0259 v\u0259 dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259 k\u0259miyy\u0259t d\u0259yi\u015fm\u0259si keyfiyy\u0259ti &uuml;st\u0259l\u0259yib. Ona g&ouml;r\u0259 d\u0259 m&uuml;\u0259llimin d\u0259, t\u0259hsilin d\u0259, alimin d\u0259, elmin d\u0259 n&uuml;fuzu &ccedil;ox a\u015fa\u011f\u0131 d&uuml;\u015f&uuml;b. \u0130nanmaq ist\u0259yir\u0259m ki, s\u0259r\u0259ncamdan sonra bu i\u015fl\u0259r t\u0259dric\u0259n qaydaya d&uuml;\u015f\u0259r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&Ouml;t\u0259n g&uuml;n Prezident&nbsp;\u0130lham \u018fliyevin f\u0259rman\u0131 il\u0259 T\u0259hsil Nazirliyinin ad\u0131 d\u0259yi\u015fdiril\u0259r\u0259k Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyi olub. Nazirliyin yan\u0131nda Elm v\u0259 Ali T\u0259hsil &uuml;zr\u0259 D&ouml;vl\u0259t Agentliyi v\u0259 M\u0259kt\u0259b\u0259q\u0259d\u0259r, &Uuml;mumi T\u0259hsil &uuml;zr\u0259 D&ouml;vl\u0259t&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[94],"tags":[],"class_list":["post-154547","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-musahibe"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/154547","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=154547"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/154547\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=154547"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=154547"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=154547"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}