{"id":146023,"date":"2022-04-12T18:32:56","date_gmt":"2022-04-12T14:32:56","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=146023","title":{"rendered":"\u0130nfarkt\u0131n \u0259lam\u0259tl\u0259ri n\u0259l\u0259rdir? &#8211; <font color=red><b>Kardioloqdan CAVAB<\/b><\/font>"},"content":{"rendered":"<p><strong>S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin m&uuml;t\u0259x\u0259ssis-eksperti, kardioloq F\u0259rid \u018fliyev m\u0259tbuata m&uuml;sahib\u0259 verib.&nbsp;<\/strong><\/p>\n<p>H\u0259min m&uuml;sahib\u0259ni t\u0259qdim edirik:<\/p>\n<p>&#8211; F\u0259rid m&uuml;\u0259llim, infarkt\u0131n \u0259n &ccedil;ox g&ouml;r&uuml;l\u0259n \u0259lam\u0259tl\u0259ri&nbsp;hans\u0131lard\u0131r?<\/p>\n<p>&#8211; Miokard infarkt\u0131n\u0131n \u0259n &ccedil;ox g&ouml;r&uuml;l\u0259n \u0259lam\u0259ti sin\u0259d\u0259 a\u011fr\u0131 \u015fikay\u0259tidir. A\u011fr\u0131 \u0259sas\u0259n d&ouml;\u015f s&uuml;m&uuml;y&uuml; arxas\u0131nda yaran\u0131b, &ccedil;iyin\u0259, qollara, \u0259ns\u0259, &ccedil;\u0259n\u0259 nahiy\u0259l\u0259rin\u0259, di\u015fl\u0259r\u0259, qar\u0131n v\u0259 k&uuml;r\u0259k b&ouml;lg\u0259l\u0259rin\u0259 yay\u0131l\u0131r. B\u0259z\u0259n a\u011fr\u0131 bu b&ouml;lg\u0259l\u0259rd\u0259n sad\u0259c\u0259 birind\u0259 hiss edilir v\u0259 20 d\u0259qiq\u0259d\u0259n daha uzun m&uuml;dd\u0259t davam edir. A\u011fr\u0131 \u015fidd\u0259tli (g&ouml;yn\u0259dici, yand\u0131r\u0131c\u0131) v\u0259 ya k&uuml;t xarakterli, s\u0131x\u0131c\u0131, a\u011f\u0131rl\u0131q, basq\u0131 hissi \u015f\u0259klind\u0259 ola bil\u0259r. A\u011fr\u0131lar b\u0259z\u0259n epiqastral nahiy\u0259d\u0259 oldu\u011fundan diqq\u0259td\u0259n qa&ccedil;mamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 \u0259lam\u0259tl\u0259r\u0259 d\u0259&nbsp;s\u0131x rast g\u0259linir: ba\u015fgic\u0259ll\u0259nm\u0259, hals\u0131zl\u0131q, &uuml;r\u0259kbulanma, qusma, t\u0259ngn\u0259f\u0259slik v\u0259 t\u0259rl\u0259m\u0259, soyuq t\u0259r hissi v\u0259 s.<\/p>\n<p>&#8211; \u0130nfarkt \u0259lam\u0259tini hiss ed\u0259n \u015f\u0259xs ilkin olaraq n\u0259 etm\u0259lidir?<\/p>\n<p>&#8211; K\u0259skin miokard infarkt\u0131 zaman\u0131 optimal m&uuml;alic\u0259 x\u0259st\u0259nin erk\u0259n zamanda koronar m&uuml;daxil\u0259nin icra edil\u0259 bil\u0259c\u0259yi m\u0259rk\u0259z\u0259 &ccedil;atd\u0131r\u0131lmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r. \u0130nfarkt \u0259lam\u0259tl\u0259rini&nbsp;hiss ed\u0259n \u015f\u0259xs ilk olaraq d\u0259rhal t\u0259cili tibbi yard\u0131ma m\u0259lumat verm\u0259lidir. Erk\u0259n zamanda t\u0259cili yard\u0131mla invaziv m&uuml;daxil\u0259nin (&uuml;r\u0259yin koronar (tac) damar a&ccedil;\u0131lmas\u0131 proseduru) icra edil\u0259 bildiyi m\u0259rk\u0259z\u0259 &ccedil;atd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<br \/>\n\u0130nfarktdan sonra fiziki f\u0259aliyy\u0259tin dozas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n x&uuml;susi proqramlar var. T\u0259hl&uuml;k\u0259siz fiziki f\u0259aliyy\u0259t n&ouml;vl\u0259ri v\u0259 onlar\u0131n intensivliyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 kardioloqla m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fm\u0259niz t&ouml;vsiy\u0259 olunur. Y&uuml;ks\u0259k intensivlikli m&uuml;qavim\u0259t m\u0259\u015fql\u0259rind\u0259n (a\u011f\u0131rl\u0131q qald\u0131rma), g&uuml;n&uuml;n soyuq saatlar\u0131nda v\u0259 yem\u0259kd\u0259n sonra idmanla m\u0259\u015f\u011ful olma &uuml;r\u0259y\u0259 \u0259lav\u0259 y&uuml;kd&uuml;r. Bundan \u0259lav\u0259, miokard infarkt\u0131ndan sonra b\u0259rpa d&ouml;vr&uuml;nd\u0259 bir s\u0131ra t\u0259n\u0259ff&uuml;s m\u0259\u015fql\u0259rini yerin\u0259 yetirm\u0259k t&ouml;vsiy\u0259 olunur.<\/p>\n<p>&#8211; &Uuml;r\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259rinin inki\u015faf\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259sas risk faktorlar\u0131 hans\u0131lard\u0131r?<\/p>\n<p>&#8211; Kardiovaskulyar x\u0259st\u0259likl\u0259rin yaranmas\u0131 yaln\u0131z bir s\u0259b\u0259bd\u0259n olmur. Ona g&ouml;r\u0259 d\u0259 b\u0259zi risk faktorlar\u0131 &uuml;r\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri &uuml;&ccedil;&uuml;n t\u0259hl&uuml;k\u0259ni art\u0131r\u0131r. Xroniki b&ouml;yr\u0259k &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131, kontrolsuz arterial v\u0259 diabet olan x\u0259st\u0259l\u0259rd\u0259 &uuml;r\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri bax\u0131m\u0131ndan risk artm\u0131\u015f olur.<\/p>\n<p>Bununla yana\u015f\u0131, xolesterol s\u0259viyy\u0259sinin y&uuml;ks\u0259k olmas\u0131, piyl\u0259nm\u0259 v\u0259 depressiya kardiovaskulyar x\u0259st\u0259likl\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n risk da\u015f\u0131yan patologiyalardand\u0131r.<\/p>\n<p>Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 risk faktorlar\u0131 2 qrupa b&ouml;l&uuml;n&uuml;r &#8211; modifikasiya oluna bil\u0259n v\u0259 oluna bilm\u0259y\u0259n.<\/p>\n<p>Modifikasiya oluna bil\u0259n faktorlara aiddir: y&uuml;ks\u0259k total xolesterol s\u0259viyy\u0259si; hipertenziya; diabet; p\u0259hriz\u0259 riay\u0259t olunmamas\u0131 v\u0259 piyl\u0259nm\u0259; siqaret v\u0259 alkoqol istifad\u0259si; fiziki passivlik.<\/p>\n<p>Modifikasiya oluna bilm\u0259y\u0259n faktorlara is\u0259 ail\u0259 (irsi) anamnezi, cins v\u0259 ya\u015f g&ouml;st\u0259ricisi aiddir.<\/p>\n<p>&#8211; U\u015faqlarda daha &ccedil;ox hans\u0131 &uuml;r\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259ri rast g\u0259linir?<\/p>\n<p>&#8211; U\u015faqlarda &uuml;r\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259ri a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 qruplar\u0131 \u0259hat\u0259 edir: anadang\u0259lm\u0259 &uuml;r\u0259k q&uuml;surlar\u0131; &uuml;r\u0259yin revmatik x\u0259st\u0259likl\u0259ri; aritmiya.<\/p>\n<p>U\u015faqlarda &uuml;r\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259rind\u0259n \u0259n &ccedil;ox rast g\u0259lin\u0259ni anadang\u0259lm\u0259 anomaliyad\u0131r. Bunlara &uuml;r\u0259k bo\u015fluqlar\u0131 aras\u0131nda arak\u0259sm\u0259l\u0259rd\u0259 v\u0259 ya &uuml;r\u0259kd\u0259n &ccedil;\u0131xan b&ouml;y&uuml;k damarlarda olan q&uuml;surlar; m\u0259d\u0259cikl\u0259raras\u0131 &ccedil;\u0259p\u0259r q&uuml;suru; qulaqc\u0131qlararas\u0131 &ccedil;\u0259p\u0259r q&uuml;suru; botal axaca\u011f\u0131n a&ccedil;\u0131q qalmas\u0131; &uuml;r\u0259k qapaq x\u0259st\u0259likl\u0259ri; hipoplastik sol m\u0259d\u0259cik sindromu; Fallo tetradas\u0131 v\u0259 s. aiddir.<\/p>\n<p>B&uuml;t&uuml;n ya\u015f d&ouml;vrl\u0259rind\u0259, h\u0259m&ccedil;inin &uuml;r\u0259yind\u0259 he&ccedil; bir d\u0259yi\u015fiklik olmayan u\u015faqlarda da aritmiya t\u0259saduf olunur. &Uuml;r\u0259k d&ouml;y&uuml;nt&uuml;l\u0259ri s&uuml;r\u0259tl\u0259nir v\u0259 \u015f\u0259xs &uuml;r\u0259k &ccedil;\u0131rp\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 ayd\u0131n hiss edir. H\u0259yacanlanma, yaxud h\u0259r hans\u0131 fiziki aktivlik zaman\u0131 aritmiya xeyli art\u0131r.<\/p>\n<p>Qeyd edim ki, &uuml;r\u0259yin revmatik x\u0259st\u0259likl\u0259ri m&uuml;alic\u0259 olunmam\u0131\u015f t\u0259qdird\u0259 streptokok m\u0259n\u015f\u0259li yoluxucu infeksiyalar m&uuml;\u015fahid\u0259 oluna bil\u0259r.\/\/\/lent.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin m&uuml;t\u0259x\u0259ssis-eksperti, kardioloq F\u0259rid \u018fliyev m\u0259tbuata m&uuml;sahib\u0259 verib.&nbsp; H\u0259min m&uuml;sahib\u0259ni t\u0259qdim edirik: &#8211; F\u0259rid m&uuml;\u0259llim, infarkt\u0131n \u0259n &ccedil;ox g&ouml;r&uuml;l\u0259n \u0259lam\u0259tl\u0259ri&nbsp;hans\u0131lard\u0131r? &#8211; Miokard infarkt\u0131n\u0131n \u0259n &ccedil;ox g&ouml;r&uuml;l\u0259n \u0259lam\u0259ti sin\u0259d\u0259 a\u011fr\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-146023","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/146023","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=146023"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/146023\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=146023"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=146023"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=146023"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}