{"id":135123,"date":"2021-11-25T14:40:19","date_gmt":"2021-11-25T10:40:19","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=135123","title":{"rendered":"<font color=red><b>Ekspert:<\/b><\/font> &#8220;T\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r\u0259 kreditin verilm\u0259m\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn &#8230;&#8221;"},"content":{"rendered":"<p><strong>Uzun m&uuml;dd\u0259tdir ki, m&uuml;zakir\u0259 olunan t\u0259l\u0259b\u0259 kreditl\u0259rini art\u0131q verilm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131rlar. Lakin praktikada is\u0259 onu almaq &ccedil;\u0259tin prosedur qaydalar\u0131na g&ouml;r\u0259 m&uuml;m&uuml;k&uuml;n olmayacaq. Qeyd edim ki, d&uuml;nyada 1960-c\u0131 ill\u0259rd\u0259n t\u0259l\u0259b\u0259 kreditl\u0259rinin verilm\u0259sin\u0259 ba\u015flan\u0131l\u0131b v\u0259 haz\u0131rda 61 &ouml;lk\u0259d\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259 kreditl\u0259ri verilir. <\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, bunu t\u0259hsil eksperti Kamran \u018fs\u0259dov bildirib. Onun s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, \u0259n &ccedil;\u0259tin kredit verilm\u0259 \u015f\u0259rtl\u0259ri v\u0259 prosedur qaydalar\u0131 Az\u0259rbaycandad\u0131r:&nbsp;<br \/>\n&quot;Dem\u0259k olar ki, he&ccedil; bir g&uuml;z\u0259\u015ft yoxdur v\u0259 onu almaq \u0259l&ccedil;atan deyil.<br \/>\nKreditin verilm\u0259si \u015f\u0259rtl\u0259rind\u0259 bir-ne&ccedil;\u0259 ciddi n&ouml;qsan\u0131 qeyd edim:<\/p>\n<p><strong>1. <\/strong>T\u0259l\u0259b olunur ki, <a href=\"http:\/\/www.e-ttkf.edu.az\">www.e-ttkf.edu.az<\/a> portal\u0131 vasit\u0259si il\u0259 m&uuml;raci\u0259t etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Bunun &uuml;&ccedil;&uuml;n is\u0259 &ldquo;asan login&rdquo;a malik olmaq laz\u0131md\u0131r. Bu portaldan qeydiyyatdan ke&ccedil;m\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n is\u0259 m&uuml;raci\u0259t ed\u0259nin ad\u0131na mobil n&ouml;mr\u0259 olmal\u0131d\u0131r.<br \/>\nLakin n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmay\u0131b ki, &ouml;lk\u0259d\u0259 18 ya\u015f\u0131ndan a\u015fa\u011f\u0131 olan \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 mobil n&ouml;mr\u0259 sat\u0131lm\u0131r. Hans\u0131 t\u0259l\u0259b\u0259nin, y\u0259ni kredit almaq &uuml;&ccedil;&uuml;n m&uuml;raci\u0259t ed\u0259nin ad\u0131na m&ouml;bil n&ouml;mr\u0259 yoxdursa o sistemd\u0259 qeydiyyatdan ke&ccedil;\u0259 bilm\u0259z. Dem\u0259li indi az\u0131 60 min t\u0259l\u0259b\u0259 gedib yeni mobil n&ouml;mr\u0259 almal\u0131d\u0131r? Daha sonra, &uuml;mumi orta t\u0259hsil bazas\u0131ndan kollec\u0259 q\u0259bul olan t\u0259l\u0259b\u0259nin 15 ya\u015f\u0131 var, o &ouml;z ad\u0131na nec\u0259 n&ouml;mr\u0259 ala bil\u0259r? Mobil operatorlar yaln\u0131z valideynl\u0259rinin birinin notarial t\u0259sdiq edilmi\u015f raz\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan sonra 18 ya\u015f\u0131ndan a\u015fa\u011f\u0131 \u015f\u0259xs\u0259 mobil n&ouml;mr\u0259 sat\u0131rlar. Bunlar is\u0259 \u0259lav\u0259 x\u0259rc v\u0259 vaxt dem\u0259kdir.<\/p>\n<p><strong>2. <\/strong>\u015e\u0259rt\u0259 g&ouml;r\u0259 <a href=\"http:\/\/www.e-ttkf.edu.az\">www.e-ttkf.edu.az<\/a> portal\u0131nda m&uuml;raci\u0259t etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n notarial qaydada t\u0259sdiq edil\u0259n aray\u0131\u015f al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<br \/>\nBunun &uuml;&ccedil;&uuml;n is\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r d&ouml;vl\u0259t r&uuml;sumu &ouml;d\u0259m\u0259lidirl\u0259r. Ax\u0131 niy\u0259 biz onlar\u0131 mobil n&ouml;mr\u0259 v\u0259 bir-ne&ccedil;\u0259 s\u0259n\u0259di almaq &uuml;&ccedil;&uuml;n r&uuml;sum &ouml;d\u0259m\u0259kl\u0259 \u0259lav\u0259 x\u0259rc\u0259 sal\u0131r\u0131q? Niy\u0259 bizim t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri qap\u0131-qap\u0131 g\u0259zm\u0259lidirl\u0259r? M\u0259g\u0259r T\u0259hsil Nazirliyinin elektron portal\u0131nda h\u0259r t\u0259l\u0259b\u0259 bar\u0259d\u0259 f\u0259rdi m\u0259lumatlar yoxdur?<\/p>\n<p><strong>3.<\/strong> Fond t\u0259l\u0259b edir ki, kredit almaq &uuml;&ccedil;&uuml;n t\u0259l\u0259b\u0259nin minimum 300 bal\u0131 olmal\u0131d\u0131r.<br \/>\nBu ciddi m\u0259hdudiyy\u0259tdir. G\u0259lin r\u0259q\u0259ml\u0259r\u0259 baxaq: I qrup &uuml;zr\u0259 9866 abituriyent m&uuml;sabiq\u0259 \u015f\u0259rtini &ouml;d\u0259yib v\u0259 onlardan 7137 n\u0259f\u0259r 300-d\u0259n &ccedil;ox bal toplay\u0131b. Amma maraql\u0131d\u0131r ki, I qrupda 10112 d&ouml;vl\u0259t sifari\u015fli, y\u0259ni &ouml;d\u0259ni\u015fsiz plan yeri var. Bu o dem\u0259kdir ki, I qrupda abituriyentl\u0259r 200 balla h\u0259tta &ouml;d\u0259ni\u015fsiz ixtisaslara q\u0259bul ola bilibl\u0259r.<br \/>\nII qrupda 5346 abituriyent m&uuml;sabiq\u0259 \u015f\u0259rtini &ouml;d\u0259yib v\u0259 onlardan 3568 n\u0259f\u0259ri 300 bal\u0131 ke&ccedil;ib. Lakin burada da 4230 plan yeri d&ouml;vl\u0259t sifari\u015fli, y\u0259ni &ouml;d\u0259ni\u015fsiz ixtisas var v\u0259 II qrup &uuml;zr\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r 250 balla &ouml;d\u0259ni\u015fsiz ixtisaslara q\u0259bul ola bil\u0259rl\u0259r. Bu o dem\u0259kdir ki, kredit almaq &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259ks\u0259r t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r m&uuml;raci\u0259t ed\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259kl\u0259r, &ccedil;&uuml;nki 300-d\u0259n yuxar\u0131 ballar\u0131 olsayd\u0131 el\u0259 d&ouml;vl\u0259t sifari\u015fi olan ixtisalara q\u0259bul olard\u0131lar, y\u0259ni 300-d\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 bala\u0131 olanlar el\u0259 &ouml;d\u0259ni\u015fli \u0259saslarla t\u0259hsil alma\u011fa m\u0259cbur olublar.<\/p>\n<p><strong>4. <\/strong>T\u0259klif edil\u0259n kredit faizl\u0259ri h\u0259dsiz d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 y&uuml;ks\u0259kdir. Standart kredit &uuml;&ccedil;&uuml;n 6 faiz t\u0259l\u0259b edilm\u0259si kreditin \u0259l&ccedil;atanl\u0131l\u0131\u011f\u0131na ciddi mane\u0259 olur. Bu sonda veril\u0259n m\u0259bl\u0259\u011fin iki d\u0259f\u0259d\u0259n &ccedil;ox qaytar\u0131lmas\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259c\u0259k. Bu amil d\u0259 kredit g&ouml;st&uuml;r&uuml;lm\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n m&uuml;raci\u0259tl\u0259ri azaldacaq.<\/p>\n<p><strong>5.<\/strong> Kredit &uuml;&ccedil;&uuml;n yaln\u0131z \u0259yani t\u0259hsil alanlar m&uuml;raci\u0259t ed\u0259 bil\u0259r, qiyabi t\u0259hsil alan t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r m&uuml;raci\u0259t ed\u0259 bilm\u0259zl\u0259r. Qiyabi t\u0259hsil alan t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti he&ccedil; bir yerd\u0259 i\u015fl\u0259mirl\u0259r. M\u0259g\u0259r he&ccedil; olmazsa i\u015fsiz t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r\u0259 kredit verm\u0259k olmazd\u0131?<\/p>\n<p><strong>6.<\/strong> T\u0259l\u0259b olunur ki, t\u0259l\u0259b\u0259nin akademik borcu olmas\u0131n v\u0259 onlar\u0131n &uuml;mumi orta m&uuml;v\u0259ff\u0259qiyy\u0259t g&ouml;st\u0259ricisi 71 baldan y&uuml;ks\u0259k olsun. Haz\u0131rda &ouml;lk\u0259d\u0259 126 min t\u0259l\u0259b\u0259 &ouml;z&uuml; t\u0259hsil haqq\u0131n\u0131 &ouml;d\u0259yir. Amma onlar\u0131n ham\u0131s\u0131 m&uuml;raci\u0259t ed\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259k, yaln\u0131z 56 min t\u0259l\u0259b\u0259nin m&uuml;raci\u0259t etm\u0259k imkan\u0131 olacaq. &Ccedil;&uuml;nki dig\u0259rl\u0259rinin akademik borclar\u0131 &ndash; k\u0259srl\u0259ri var, ya da akademik g&ouml;st\u0259ricil\u0259ri 71 baldan a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r. T\u0259l\u0259b\u0259nin k\u0259srinin olmas\u0131 normal bir \u015feydir. T\u0259bii ki bu t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r y&uuml;ks\u0259k elmi potensiala malik olsayd\u0131lar &ouml;d\u0259ni\u015fli \u0259saslarla t\u0259hsil almazd\u0131lar&quot;.<\/p>\n<p>Ekspert qeyd edir ki, Avropa &ouml;lk\u0259l\u0259ri v\u0259 AB\u015e, postsovet m\u0259kan\u0131ndan is\u0259 Rusiya, Ukrayna, Belarus, Qazax\u0131stan v\u0259 &Ouml;zb\u0259kistan t\u0259hsil kreditl\u0259\u015fm\u0259sini t\u0259tbiq edirl\u0259r:&nbsp;<br \/>\n&quot;M\u0259s\u0259l\u0259n, AB\u015e-da bununla Federal Agentlik m\u0259\u015f\u011ful olur. Agentliyin &ccedil;ox b&ouml;y&uuml;k d&ouml;vriyy\u0259si var.<br \/>\nKreditl\u0259r 3 n&ouml;vd&uuml;r: federal t\u0259l\u0259b\u0259 krediti, valideyn krediti v\u0259 &ouml;z\u0259l kredit. H\u0259r biri m&uuml;xt\u0259lif qruplara v\u0259 \u015f\u0259rtl\u0259rl\u0259 verilir, faizl\u0259r &ccedil;ox a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r. D&ouml;vl\u0259t yax\u015f\u0131 oxuyan t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n bir s\u0131ra ba\u015fqa g&uuml;z\u0259\u015ftl\u0259r d\u0259 t\u0259tbiq edir. B\u0259zi \u015ftatlarda t\u0259hsild\u0259, elmd\u0259 y&uuml;ks\u0259k n\u0259tic\u0259 \u0259ld\u0259 ed\u0259n t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r\u0259 o kreditl\u0259r ba\u011f\u0131\u015flan\u0131r.<\/p>\n<p>Analoji qurumlar Almaniyada, Fransada, B&ouml;y&uuml;k Britaniyada, \u015e\u0259rqi Avropa &ouml;lk\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259 var. Kreditl\u0259rin m\u0259nb\u0259yi kimi ad\u0259t\u0259n d&ouml;vl\u0259t resurslar\u0131 &ccedil;\u0131x\u0131\u015f edir, amma d&ouml;vl\u0259tin stimulla\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 &ouml;z\u0259l fondlar, banklar da bu prosesd\u0259 i\u015ftirak ed\u0259 bilir. H\u0259m&ccedil;inin universitetl\u0259rin &ouml;zl\u0259ri d\u0259 kredit ay\u0131r\u0131rlar. \u018fks\u0259r &ouml;lk\u0259l\u0259rd\u0259 faizl\u0259r &ccedil;ox a\u015fa\u011f\u0131, m&uuml;dd\u0259t uzun oldu\u011fu &uuml;&ccedil;&uuml;n kreditl\u0259rin qaytar\u0131lmas\u0131nda &ccedil;\u0259tinlik yaranm\u0131r. Ad\u0259t\u0259n kreditin qaytar\u0131lmas\u0131na universiteti bitirdikd\u0259n 2 il sonra ba\u015flan\u0131l\u0131r, 5-10 il\u0259, b\u0259z\u0259ns\u0259 30 il\u0259d\u0259k m&uuml;dd\u0259td\u0259 qaytar\u0131l\u0131r&quot;.<\/p>\n<p>Kamran \u018fs\u0259dov bildirir ki, b&uuml;t&uuml;n d&uuml;nyada t\u0259hsilin inki\u015faf etdirilm\u0259sind\u0259 bu kreditl\u0259r b&ouml;y&uuml;k rol oynay\u0131r:&nbsp;&quot;M&uuml;s\u0259lman &ouml;lk\u0259l\u0259rind\u0259n \u0130ndoneziya v\u0259 T&uuml;rkiy\u0259d\u0259 m\u0259hdud da olsa t\u0259hsil kreditl\u0259\u015fm\u0259si t\u0259tbiq olunma\u011fa ba\u015flay\u0131b. Avstraliyada t\u0259hsil kreditl\u0259ri faizsiz verilir. B\u0259zi &ouml;lk\u0259l\u0259rd\u0259 is\u0259 kredit faizl\u0259ri yaln\u0131z texniki x\u0259rcl\u0259ri &ouml;rt\u0259c\u0259k h\u0259cmd\u0259 y\u0259ni 1-2 faizdir&quot;.<\/p>\n<p>&quot;&Uuml;mumiyy\u0259tl\u0259 m&ouml;vcud \u015f\u0259rtl\u0259rl\u0259 veril\u0259n t\u0259l\u0259b\u0259 kreditl\u0259ri &ouml;lk\u0259 konstitutsiyan\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 ziddir. Bel\u0259 ki, konstitusiyaya g&ouml;r\u0259 maddi v\u0259ziyy\u0259tind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq istedadl\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259rin t\u0259hsili davam etdirm\u0259sin\u0259 d&ouml;vl\u0259t z\u0259man\u0259t verir. Q\u0131sas\u0131, biz t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r\u0259 kreditin verilm\u0259m\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n b&uuml;t&uuml;n imkanlar\u0131 s\u0259f\u0259rb\u0259r etmi\u015fik&quot; &#8211; ekspert qeyd edib.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Uzun m&uuml;dd\u0259tdir ki, m&uuml;zakir\u0259 olunan t\u0259l\u0259b\u0259 kreditl\u0259rini art\u0131q verilm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131rlar. Lakin praktikada is\u0259 onu almaq &ccedil;\u0259tin prosedur qaydalar\u0131na g&ouml;r\u0259 m&uuml;m&uuml;k&uuml;n olmayacaq. Qeyd edim ki, d&uuml;nyada 1960-c\u0131 ill\u0259rd\u0259n t\u0259l\u0259b\u0259 kreditl\u0259rinin verilm\u0259sin\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-135123","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/135123","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=135123"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/135123\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=135123"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=135123"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=135123"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}