{"id":130257,"date":"2021-09-27T22:30:21","date_gmt":"2021-09-27T18:30:21","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=130257","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan\u0131n prioritetl\u0259ri"},"content":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev 23.09.2021-ci il tarixind\u0259 BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n 76-c\u0131 sessiyas\u0131nda videoformatda &ccedil;\u0131x\u0131\u015f etmi\u015f v\u0259 &ouml;lk\u0259miz &uuml;&ccedil;&uuml;n prioritet olan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 toxunmu\u015fdur. Ilkin olaraq d&uuml;nya miqyasl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 yer verilmi\u015fdir. Art\u0131q ikinci ildir ki, b&uuml;t&uuml;n d&uuml;nya COVID-19 pandemiyas\u0131 il\u0259 m&uuml;bariz\u0259 apar\u0131r. Bizim &ouml;lk\u0259miz d\u0259 pandemiyan\u0131n ilk g&uuml;nl\u0259rd\u0259n \u0259halinin qorunmas\u0131 v\u0259 onun m\u0259nfi t\u0259sirinin minimuma endirilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 m&uuml;h&uuml;m v\u0259 praktiki t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke&ccedil;irir. Bu ilin yanvar ay\u0131n\u0131n ortalar\u0131ndan &ouml;lk\u0259mizd\u0259 peyv\u0259ndl\u0259m\u0259 kampaniyas\u0131na ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. COVID-19-un t\u0259sirin\u0259 m\u0259ruz qalm\u0131\u015f \u0259halinin v\u0259 sahibkarl\u0131q subyektl\u0259rinin d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n t\u0259qrib\u0259n 2,7 milyard AB\u015e dollar\u0131 h\u0259cmind\u0259 sosial-iqtisadi paket haz\u0131rlanm\u0131\u015fdlr.&nbsp;<\/p>\n<p>\nPandemiya il\u0259 m&uuml;bariz\u0259 aparmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb&uuml;sl\u0259ri beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 b\u0259y\u0259nilib. Bel\u0259 ki, &ouml;t\u0259n il &Uuml;mumd&uuml;nya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131 pandemiya il\u0259 m&uuml;bariz\u0259 sah\u0259sind\u0259 n&uuml;mun\u0259vi &ouml;lk\u0259 adland\u0131rd\u0131. &Ouml;lk\u0259miz t\u0259r\u0259find\u0259n &Uuml;ST-\u0259 10 milyon AB\u015e dollar\u0131 h\u0259cmind\u0259, 30-dan art\u0131q &ouml;lk\u0259y\u0259 is\u0259 koronavirusla m&uuml;bariz\u0259nin d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n humanitar v\u0259 maliyy\u0259 yard\u0131m\u0131 edilmi\u015fdir. Pandemiya il\u0259 m&uuml;bariz\u0259d\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyev Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n s\u0259dri qismind\u0259 bir s\u0131ra qlobal t\u0259\u015f\u0259bb&uuml;sl\u0259r ir\u0259li s&uuml;rm&uuml;\u015fd&uuml;r. Bel\u0259 ki, &ouml;t\u0259n ilin may ay\u0131nda Az\u0259rbaycan Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n T\u0259mas Qrupu &ouml;lk\u0259l\u0259rinin COVID-19 il\u0259 m&uuml;bariz\u0259y\u0259 h\u0259sr edilmi\u015f Zirv\u0259 toplant\u0131s\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil etmi\u015f v\u0259 &ouml;lk\u0259mizin t\u0259\u015f\u0259bb&uuml;s&uuml; il\u0259 2020-ci ilin 3-4 dekabr tarixl\u0259rind\u0259 BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n d&ouml;vl\u0259t v\u0259 h&ouml;kum\u0259t ba\u015f&ccedil;\u0131lar\u0131 s\u0259viyy\u0259sind\u0259 koronavirusla m&uuml;bariz\u0259y\u0259 h\u0259sr edilmi\u015f&nbsp; BMT-y\u0259 &uuml;zv olan 150-d\u0259n art\u0131q d&ouml;vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259st\u0259kl\u0259nmi x&uuml;susi sesiya ke&ccedil;irilmi\u015fdir.&nbsp;<\/p>\n<p>\nAz\u0259rbaycan &ldquo;peyv\u0259nd mill\u0259t&ccedil;iliyi&rdquo;ni a&ccedil;\u0131q t\u0259nqid edib, peyv\u0259ndl\u0259r\u0259 &ccedil;\u0131x\u0131\u015fla \u0259laq\u0259dar inki\u015faf etmi\u015f v\u0259 inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan d&ouml;vl\u0259tl\u0259r aras\u0131nda d\u0259rinl\u0259\u015f\u0259n qeyri-b\u0259rab\u0259rlikl\u0259 ba\u011fl\u0131 narahatl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirmi\u015fdir. &Ccedil;&uuml;nki beyn\u0259lxalq hesabatlara \u0259sas\u0259n, bu g&uuml;n\u0259 q\u0259d\u0259r d&uuml;nyada m&ouml;vcud olan peyv\u0259nd dozalar\u0131n\u0131n 75 faizind\u0259n &ccedil;oxu 10 z\u0259ngin &ouml;lk\u0259 t\u0259r\u0259find\u0259n al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>\nBeyn\u0259lxalq Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131na daxil olan d&ouml;vl\u0259tl\u0259rin t\u0259\u015f\u0259bb&uuml;s&uuml; il\u0259 Az\u0259rbaycan 2023-c&uuml; ilin sonuna q\u0259d\u0259r h\u0259min h\u0259rakata s\u0259drlik ed\u0259c\u0259kdir. Bu, b&uuml;t&uuml;n d&uuml;nya &uuml;&ccedil;&uuml;n &ccedil;\u0259tin bir d&ouml;vrd\u0259 Az\u0259rbaycan Prezidentinin H\u0259r\u0259kata u\u011furlu v\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 s\u0259drlik etm\u0259sinin t\u0259sdiqi v\u0259 y&uuml;ks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259sinin t\u0259zah&uuml;r&uuml;d&uuml;r.<\/p>\n<p>\nAz\u0259rbaycan BMT-nin h\u0259yata ke&ccedil;irm\u0259k ist\u0259diyi t\u0259dbirl\u0259rd\u0259 d\u0259 f\u0259al i\u015ftirak edir. Bel\u0259 ki, Az\u0259rbaycan d&uuml;nyada 2030-cu il G&uuml;nd\u0259liyinin icras\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 3-c&uuml; K&ouml;n&uuml;ll&uuml; Milli Hesabat\u0131n\u0131 t\u0259qdim ed\u0259n 12 &ouml;lk\u0259d\u0259n biri, &ouml;z regionunda is\u0259 ilk d&ouml;vl\u0259tdir. Dayan\u0131ql\u0131 \u0130nki\u015faf M\u0259qs\u0259dl\u0259rinin nailiyy\u0259t indeksi &uuml;zr\u0259 m&uuml;mk&uuml;n 100 xaldan 72,4 xal toplayan Az\u0259rbaycan regionda \u0259n yax\u015f\u0131 n\u0259tic\u0259 g&ouml;st\u0259r\u0259r\u0259k 2021-ci il &uuml;zr\u0259 Dayan\u0131ql\u0131 \u0130nki\u015faf Hesabat\u0131nda 165 &ouml;lk\u0259 aras\u0131nda 55-ci yeri tutmu\u015fdur.&nbsp;<\/p>\n<p>\n&Ouml;lk\u0259miz \u015e\u0259rq-Q\u0259rb, \u015eimal-C\u0259nub v\u0259 \u015eimal-Q\u0259rb n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259ri kimi regional \u0259laq\u0259l\u0259ndirm\u0259 layih\u0259l\u0259rinin icras\u0131nda f\u0259al i\u015ftirak ed\u0259r\u0259k, Avrasiyan\u0131n \u0259sas v\u0259 etibarl\u0131 n\u0259qliyyat v\u0259 logistika m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n birin\u0259 &ccedil;evrilmi\u015fdir. \u0130stifad\u0259y\u0259 verilmi\u015f Bak\u0131 Beyn\u0259lxalq Ticar\u0259t Liman\u0131 15 milyon ton y&uuml;kda\u015f\u0131ma qabiliyy\u0259tin\u0259 malikdir v\u0259 ehtiyacdan as\u0131l\u0131 olaraq bu h\u0259cm 25 milyon tona q\u0259d\u0259r art\u0131rmaq m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r.<\/p>\n<p>\nEyni zamnda, beyn\u0259lxalq &ouml;hd\u0259likl\u0259ri u\u011furla icra ed\u0259n Az\u0259rbaycan Paris \u0130qlim Sazi\u015fini ratifikasiya etmi\u015f, baza ili olan 1990-c\u0131 ill\u0259 m&uuml;qayis\u0259d\u0259, 2030-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r istilik effekti yaradan qazlar\u0131n emissiyalar\u0131n\u0131n s\u0259viyy\u0259sind\u0259 35 faiz azalma il\u0259 ba\u011fl\u0131 &ouml;z &uuml;z\u0259rin\u0259 k&ouml;n&uuml;ll&uuml; &ouml;hd\u0259lik g&ouml;t&uuml;rm&uuml;\u015fd&uuml;r. Haz\u0131rda Az\u0259rbaycan\u0131n &uuml;mumi enerji istehsal\u0131nda b\u0259rpa olunan enerjinin pay\u0131 17 faiz t\u0259\u015fkil edir. 2030-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r bu r\u0259q\u0259m 30 faiz\u0259 &ccedil;atd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. N&ouml;vb\u0259ti 3-4 il \u0259rzind\u0259 &uuml;mumi g&uuml;c&uuml; 700 meqavat t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k 3 k&uuml;l\u0259k v\u0259 g&uuml;n\u0259\u015f elektrik stansiyalar\u0131n\u0131n in\u015fas\u0131na s\u0259rmay\u0259 qoyulu\u015funa dair &uuml;&ccedil; b&ouml;y&uuml;k beyn\u0259lxalq enerji \u015firk\u0259ti il\u0259 m&uuml;qavil\u0259l\u0259r imzalanm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>\nBu ilin ilk 8 ay\u0131 \u0259rzind\u0259 &ouml;lk\u0259mizin qeyri-neft s\u0259nayesi 18,4 faiz artm\u0131\u015fd\u0131r. Azad edilmi\u015f Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur iqtisadi zonalar\u0131 Ya\u015f\u0131l Enerji Zonas\u0131 elan edilmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan\u0131n azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rinin 7200 meqavat g&uuml;n\u0259\u015f enerjisi v\u0259 2000 meqavat k&uuml;l\u0259k enerjisi olmaqla t\u0259sdiq edilmi\u015f b\u0259rpa olunan enerji potensial\u0131 var. Xam neft v\u0259 qaz ixrac\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, Az\u0259rbaycan son ill\u0259rd\u0259 elektrik enerjisinin ixracat&ccedil;\u0131s\u0131na &ccedil;evrilmi\u015fdir.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n<p>\nAz\u0259rbaycan xalq\u0131 &ouml;z k&ouml;k&uuml;n\u0259, tarixin\u0259, dilin\u0259 v\u0259 \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin\u0259 olduqca ba\u011fl\u0131 bir xalq oldu\u011fu &uuml;&ccedil;&uuml;n, cari il dahi Az\u0259rbaycan \u015fairi Nizami G\u0259nc\u0259vinin 880 illik yubileyi m&uuml;nasib\u0259til\u0259 &ldquo;Nizami G\u0259nc\u0259vi \u0130li&rdquo; elan edilmi\u015fdir. XII \u0259srd\u0259 N. G\u0259nc\u0259vinin &ouml;z \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 t\u0259bli\u011f etdiyi s&uuml;lh, \u0259dal\u0259t, humanizm, azadl\u0131q v\u0259 b\u0259rab\u0259rlik kimi ideal v\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259r BMT-nin t\u0259\u015fviq v\u0259 m&uuml;dafi\u0259 etdiyi prinsipl\u0259rl\u0259 &uuml;st-&uuml;st\u0259 d&uuml;\u015f&uuml;r. Az\u0259rbaycan d&uuml;nyada tolerantl\u0131\u011f\u0131n, m&uuml;xt\u0259lif dini v\u0259 etnik qruplar\u0131n n&uuml;may\u0259nd\u0259l\u0259rinin dinc birg\u0259ya\u015fay\u0131\u015f\u0131n\u0131n n&uuml;mun\u0259si say\u0131l\u0131r. 2008-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb&uuml;s&uuml; il\u0259 ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 m&uuml;s\u0259lman d&uuml;nyas\u0131 il\u0259 Avropa aras\u0131nda dialoq v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n g&uuml;cl\u0259ndirilm\u0259si m\u0259qs\u0259dini da\u015f\u0131yan &ldquo;Bak\u0131 Prosesi&rdquo; BMT t\u0259r\u0259find\u0259n g&uuml;cl&uuml; \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259nir.&nbsp;<\/p>\n<p>\nAz\u0259rbaycan\u0131n torpaqlar\u0131 Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal olunmu\u015f v\u0259 30 il\u0259 yax\u0131n bir m&uuml;dd\u0259t \u0259rzind\u0259 Erm\u0259nistan q\u0259bul olunmu\u015f beyn\u0259lxalq q\u0259tnam\u0259 v\u0259 q\u0259rarlara m\u0259h\u0259l qoymayaraq h\u0259min \u0259razil\u0259ri i\u015f\u011fal alt\u0131nda salam\u0131\u015fd\u0131r. Erm\u0259nistan BMT T\u0259hl&uuml;k\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n 1993-c&uuml; ild\u0259 q\u0259bul etdiyi 4 q\u0259tnam\u0259ni icra etm\u0259mi\u015f, BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131, \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131, Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131, AT\u018fT, Avropa \u015euras\u0131 Parlament Assambleyas\u0131 v\u0259 Avropa Parlamenti kimi beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul edilmi\u015f b\u0259nz\u0259r q\u0259rarlara m\u0259h\u0259l qoymam\u0131\u015fd\u0131r.&nbsp;<\/p>\n<p>\nSon iki il \u0259rzind\u0259 is\u0259 Erm\u0259nistan q\u0259sd\u0259n dan\u0131\u015f\u0131qlar prosesini m\u0259hv ed\u0259r\u0259k, &ldquo;Qaraba\u011f Erm\u0259nistand\u0131r v\u0259 n&ouml;qt\u0259&rdquo; v\u0259 &ldquo;bir qar\u0131\u015f bel\u0259 i\u015f\u011fal olunmu\u015f torpaq qaytar\u0131lmayacaq&rdquo; kimi bir s\u0131ra t\u0259xribat&ccedil;\u0131 b\u0259yanat v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r\u0259 yol vermi\u015fdir. Erm\u0259nistan\u0131n o vaxtk\u0131 m&uuml;dafi\u0259 naziri is\u0259 he&ccedil; n\u0259d\u0259n &ccedil;\u0259kinm\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131 yeni t\u0259cav&uuml;z v\u0259 yeni i\u015f\u011fal il\u0259 h\u0259d\u0259l\u0259mi\u015fdir. Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyi h\u0259r d\u0259f\u0259 yeni bir iddia ir\u0259li s&uuml;r\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259fini t\u0259hdid edir v\u0259 t\u0259xribata &ccedil;\u0259kirdi. B&uuml;t&uuml;n bunlara baxmayaraq beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar m&uuml;naqi\u015f\u0259nin h\u0259r iki t\u0259er\u0259fin\u0259 eyni yana\u015f\u0131rd\u0131lar ki, bu da \u0259dal\u0259tsizlik idi. D&uuml;nyan\u0131n g&ouml;z&uuml; qar\u015f\u0131s\u0131nda Erm\u0259nistan Cener\u0259 Konvensiyas\u0131n\u0131n m&uuml;dd\u0259alar\u0131n\u0131 pozaraq i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 qanunsuz m\u0259skunla\u015fma apar\u0131rd\u0131 v\u0259 \u0259sas\u0259n d\u0259 Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259n olan erm\u0259ni k&ouml;k\u0259nli \u015f\u0259xsl\u0259ri Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015fdirirdi.<\/p>\n<p>\nBununla b\u0259rab\u0259r Erm\u0259nistan h\u0259m d\u0259 h\u0259rbi cinay\u0259rtl\u0259r t&ouml;r\u0259dirdi. Bel\u0259 ki, 44 g&uuml;n \u0259rzind\u0259 Erm\u0259nistan silahl\u0131 q&uuml;vv\u0259l\u0259ri c\u0259bh\u0259boyu \u0259razil\u0259rd\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n rayonlar\u0131m\u0131z\u0131 v\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rimizi &ndash; A\u011fdam, A\u011fcab\u0259di, Beyl\u0259qan, Da\u015fk\u0259s\u0259n, F&uuml;zuli, Goranboy, T\u0259rt\u0259ri intensiv \u015f\u0259kild\u0259 at\u0259\u015f\u0259 tuturdu. Eyni zamanda, c\u0259bh\u0259 b&ouml;lg\u0259sind\u0259n uzaqda yerl\u0259\u015f\u0259n G\u0259nc\u0259, B\u0259rd\u0259, Ming\u0259&ccedil;evir, Q\u0259b\u0259l\u0259, Siy\u0259z\u0259n, X\u0131z\u0131 v\u0259 dig\u0259r \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri d\u0259 at\u0259\u015f\u0259 tuturdu. Raketl\u0259rd\u0259n biri Az\u0259rbaycan\u0131n hava h&uuml;cumundan m&uuml;dafi\u0259 qo\u015funlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n Bak\u0131n\u0131n yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n X\u0131z\u0131 &uuml;z\u0259rind\u0259 z\u0259r\u0259rsizl\u0259\u015fdirilmi\u015fdir. Erm\u0259nistan &ldquo;Skad&rdquo; v\u0259 &ldquo;\u0130sg\u0259nd\u0259r-M&rdquo; tipli ballistik raketl\u0259rd\u0259n, habel\u0259 qada\u011fan olunmu\u015f a\u011f fosforlu v\u0259 kaset tipli sursatlardan istifad\u0259 edirdi. Bu h\u0259rbi cinay\u0259tl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 100-d\u0259n &ccedil;ox dinc sakin, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n 11 u\u015faq q\u0259tl\u0259 yetirildi, 450 n\u0259f\u0259rd\u0259n &ccedil;ox insan is\u0259 yaralanm\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259m&ccedil;inin &ouml;lk\u0259 \u0259erazisind\u0259 12 mind\u0259n &ccedil;ox evl\u0259r da\u011f\u0131d\u0131l\u0131m\u0131\u015f v\u0259 ya ciddi hasar g&ouml;rm&uuml;\u015fd&uuml;r.&nbsp;<\/p>\n<p>\nM&uuml;harib\u0259d\u0259n sonra erm\u0259ni vandalizminin t&ouml;r\u0259tdiyi b&uuml;t&uuml;n v\u0259h\u015filikl\u0259r &uuml;z\u0259 &ccedil;\u0131xd\u0131. Bel\u0259 ki, i\u015f\u011fal m&uuml;dd\u0259tind\u0259 b&uuml;t&uuml;n ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259ri darmada\u011f\u0131n edilmi\u015f, onlar r\u0259sm\u0259n \u0259sl urbisid &#8211; \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 genosid v\u0259 kultursid &#8211; m\u0259d\u0259niyy\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 genosid n&uuml;mun\u0259l\u0259rin\u0259 &ccedil;evirmi\u015fdir. I\u015f\u011fal n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n 9 \u015f\u0259h\u0259ri v\u0259 y&uuml;zl\u0259rl\u0259 k\u0259ndi Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n yer &uuml;z&uuml;nd\u0259n silinmi\u015f, A\u011fdam \u015f\u0259h\u0259ri is\u0259 el\u0259 d\u0259h\u015f\u0259tli da\u011f\u0131nt\u0131ya m\u0259ruz qal\u0131b ki, onu &ldquo;Qafqaz\u0131n Hirosimas\u0131&rdquo; adland\u0131r\u0131rlar. Erm\u0259nistan\u0131n i\u015f\u011fal\u0131 alt\u0131nda olmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 67 m\u0259scidd\u0259n 65-i yerl\u0259-yeksan edilib, qalan ikisi is\u0259 ciddi z\u0259r\u0259r g&ouml;r&uuml;b v\u0259 t\u0259hqir edilib, onlardan donuz v\u0259 in\u0259k t&ouml;vl\u0259si kimi istifad\u0259 edilmi\u015fdir.&nbsp;<\/p>\n<p>\n\u0130\u015f\u011fal m&uuml;dd\u0259tind\u0259 Erm\u0259nistan ekoloji cinay\u0259tl\u0259r-ekosid d\u0259 t&ouml;r\u0259tmi\u015fdir. Bel\u0259 ki, 30 il \u0259rzind\u0259 me\u015f\u0259l\u0259rimizin 60 min hektar\u0131 m\u0259hv edilib v\u0259 ya k\u0259silmi\u015f, torpaqlar\u0131m\u0131z v\u0259 &ccedil;aylar\u0131m\u0131z &ccedil;irkl\u0259ndirilmi\u015f, su ehtiyatlar\u0131m\u0131zdan qanunsuz olaraq istismar edilmi\u015fdir. M\u0259s\u0259l\u0259n, 2016-c\u0131 ild\u0259 Avropa \u015euras\u0131 Parlament Assambleyas\u0131 &ldquo;Az\u0259rbaycan\u0131n c\u0259bh\u0259boyu rayonlar\u0131n\u0131n sakinl\u0259ri q\u0259sd\u0259n sudan m\u0259hrum edilir&rdquo; adl\u0131 q\u0259tnam\u0259 q\u0259bul ed\u0259r\u0259k, Erm\u0259nistan h&ouml;kum\u0259tind\u0259n su ehtiyatlar\u0131ndan siyasi t\u0259sir v\u0259 ya t\u0259zyiq al\u0259ti kimi istifad\u0259sin\u0259 son qoyulmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b etmi\u015fdir. Lakin&nbsp; Erm\u0259nistan h\u0259min q\u0259tnam\u0259y\u0259 q\u0259tiyy\u0259n m\u0259h\u0259l qoymam\u0131\u015f v\u0259 S\u0259rs\u0259ng su anbar\u0131n\u0131 humanitar v\u0259 ekoloji terrorizm al\u0259ti kimi istifad\u0259 etm\u0259y\u0259 davam etmi\u015fdir. i\u015f\u011fal m&uuml;dd\u0259tind\u0259 az\u0259rbaycan\u0131n yeralt\u0131 s\u0259rv\u0259tl\u0259ri talan edilmi\u015f v\u0259 xarici \u015firk\u0259tl\u0259rin vasit\u0259si il\u0259 da\u015f\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>\n44 g&uuml;nl&uuml;k m&uuml;harib\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f torpaqlarda basd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f minalar\u0131n x\u0259rit\u0259l\u0259ri biz\u0259 t\u0259qdim olunmam\u0131\u015f, qism\u0259n t\u0259qdim olunan 3 rayonun mina x\u0259rit\u0259sinin d\u0259qiqliyi is\u0259 c\u0259mi 25 faiz olmu\u015fdur. &Ouml;t\u0259n ilin noyabr ay\u0131n\u0131n 10-da imzalanm\u0131\u015f &uuml;\u015ft\u0259r\u0259fli b\u0259yanatdan ke&ccedil;\u0259n m&uuml;dd\u0259t \u0259rzind\u0259 2 jurnalist&nbsp; d\u0259 daxil olmaqla, 32 Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 h\u0259lak olmu\u015f, 130 n\u0259f\u0259r is\u0259 yaralanm\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan d&uuml;nyada \u0259razil\u0259rinin \u0259n &ccedil;ox minaland\u0131\u011f\u0131 &ouml;lk\u0259l\u0259rd\u0259n biridir.<\/p>\n<p>\nErm\u0259nistan\u0131n b&uuml;t&uuml;n cinay\u0259tl\u0259ri fa\u015f olunmal\u0131d\u0131r, &ccedil;&uuml;nki Birinci Qaraba\u011f m&uuml;harib\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 4 min\u0259 yax\u0131n v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131m\u0131z itkin d&uuml;\u015fm&uuml;\u015f v\u0259 bu g&uuml;n\u0259 q\u0259d\u0259r d\u0259 qar\u015f\u0131 t\u0259r\u0259f onlar\u0131n taleyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 biz\u0259 he&ccedil; bir m\u0259lumat verm\u0259mi\u015fdir. \u018fld\u0259 etdiyimiz etibarl\u0131 m\u0259lumatlara \u0259sas\u0259n, onlar\u0131n dem\u0259k olar ki, ham\u0131s\u0131 i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259r\u0259 m\u0259ruz qalaraq q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015f v\u0259 beyn\u0259lxalq humanitar h&uuml;quqa zidd olaraq Erm\u0259nistan ordusu t\u0259r\u0259find\u0259n k&uuml;tl\u0259vi m\u0259zarlarda basd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.&nbsp;<\/p>\n<p>\nErm\u0259nistandan f\u0259rli olaraq Az\u0259rbaycan m\u0259suliyy\u0259tli &ouml;lk\u0259 kimi m&uuml;naqi\u015f\u0259nin sona q\u0259d\u0259r s&uuml;lh v\u0259 diplomatik dan\u0131\u015f\u0131qlar yolu il\u0259 h\u0259ll olunmas\u0131na sadiq qalm\u0131\u015fd\u0131r. M\u0259lumdur ki, 2018-ci ild\u0259 Erm\u0259nistanda h\u0259rbi cinay\u0259tkarlar K&ouml;&ccedil;\u0259ryan-Sarkisyan rejimi devrildi. Ilk zamanlar bel\u0259 t\u0259s\u0259vv&uuml;r yarand\u0131 ki, hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259l\u0259n v\u0259 &ouml;z&uuml;n&uuml; demokrat hesab ed\u0259n N.Pa\u015finyan, &ouml;z&uuml;nd\u0259n \u0259vv\u0259lki cinay\u0259tkarlardan f\u0259rli olaraq d&uuml;zg&uuml;n yol tutacaq v\u0259 m&uuml;naqi\u015f\u0259nin s&uuml;lh yolu il\u0259 h\u0259ll olunmas\u0131na &ccedil;al\u0131\u015facaqd\u0131r. Lakin bu ba\u015f verm\u0259di v\u0259 i\u015f\u011fal&ccedil;\u0131l\u0131q siyas\u0259tini daha da g&uuml;cl\u0259ndirildi.&nbsp;<\/p>\n<p>\nY&uuml;r&uuml;d&uuml;l\u0259n i\u015f\u011fal&ccedil;\u0131l\u0131q siyas\u0259ti m&uuml;naqi\u015f\u0259ni daha da alovland\u0131rd\u0131. Bel\u0259 ki, 2020-ci ilin iyul ay\u0131nda Erm\u0259nistan Az\u0259rbaycanla d&ouml;vl\u0259t s\u0259rh\u0259di boyu h\u0259rbi t\u0259xribat t&ouml;r\u0259tdi v\u0259 Tovuz rayonu istiqam\u0259tind\u0259 a&ccedil;\u0131lm\u0131\u015f artilleriya at\u0259\u015fi n\u0259tic\u0259sind\u0259 13 h\u0259rb&ccedil;imiz v\u0259 m&uuml;lki v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131m\u0131z h\u0259lak oldu. Etdikl\u0259rind\u0259n &ldquo;ilhamlanan&rdquo; Erm\u0259nistan avqust ay\u0131nda diversiya qrupu g&ouml;nd\u0259r\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycan h\u0259rb&ccedil;il\u0259rin\u0259 v\u0259 m&uuml;lki \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 terror aktlar\u0131 t&ouml;r\u0259tm\u0259y\u0259 c\u0259hd etdi. Bu azm\u0131\u015f kimi, Sentyabr\u0131n 27-d\u0259 Erm\u0259nistan Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259rbi m&ouml;vqel\u0259rin\u0259 v\u0259 m&uuml;lki \u015f\u0259xsl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 irimiqyasl\u0131 h&uuml;cuma ba\u015flad\u0131. Buna cavab olaraq, Az\u0259rbaycan BMT Nizamnam\u0259sinin 51-ci madd\u0259sind\u0259 t\u0259sbit edilmi\u015f &ouml;z&uuml;n&uuml;m&uuml;dafi\u0259 h&uuml;ququndan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k, &ouml;z \u0259razisind\u0259 Erm\u0259nistana qar\u015f\u0131 \u0259ks-h&uuml;cum \u0259m\u0259liyyat\u0131na ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>\nM&uuml;harib\u0259nin gedi\u015fi zaman\u0131 Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259fi, h\u0259rb&ccedil;il\u0259r v\u0259 m&uuml;lki \u0259hali aras\u0131nda f\u0259rq qoyulmas\u0131na dair beyn\u0259lxalq humanitar h&uuml;ququn fundamental prinsipl\u0259rin\u0259 riay\u0259t ed\u0259r\u0259k, dinc sakinl\u0259rin h\u0259d\u0259f\u0259 al\u0131nmas\u0131 kimi q\u0259ddar h\u0259rbi cinay\u0259tl\u0259r\u0259 ox\u015far formada cavab verm\u0259di. 44 g&uuml;nl&uuml;k m&uuml;harib\u0259 \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycan i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rinin b&ouml;y&uuml;k bir hiss\u0259sini, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n C\u0259bray\u0131l, Hadrut, F&uuml;zuli, Z\u0259ngilan, Qubadl\u0131 v\u0259 \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rini azad etdi. &Uuml;mumilikd\u0259, d&ouml;y&uuml;\u015f meydan\u0131nda 300-d\u0259n &ccedil;ox \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 k\u0259nd azad edilmi\u015fdir. Erm\u0259nistan 2020-ci il noyabr\u0131n 10-da kapitulyasiya akt\u0131na imza atma\u011fa m\u0259cbur oldu. Bel\u0259likl\u0259, Erm\u0259nistan &ouml;z qo\u015funlar\u0131n\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n dig\u0259r \u0259razil\u0259rind\u0259n &#8211; A\u011fdam, La&ccedil;\u0131n v\u0259 K\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259n &ccedil;\u0131xarma\u011fa m\u0259cbur edildi.&nbsp;<\/p>\n<p>\nBel\u0259likl\u0259, Az\u0259rbaycan ilk d\u0259f\u0259 olaraq BMT T\u015e-nin q\u0259tnam\u0259l\u0259rinin icras\u0131n\u0131 &ouml;z&uuml; d&ouml;y&uuml;\u015f\u0259r\u0259k t\u0259min etdi v\u0259 \u0259razi b&uuml;t&ouml;vl&uuml;y&uuml;n&uuml; b\u0259rpa etdi. Az\u0259rbaycanda art\u0131q Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f ad\u0131nda inzibati \u0259razi vahidi yoxdur. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin 2021-ci il 7 iyul tarixli F\u0259rman\u0131 il\u0259 Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur iqtisadi zonalar\u0131 yarad\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>\nM&uuml;harib\u0259nin z\u0259f\u0259rl\u0259 ba\u015fa &ccedil;atmas\u0131 C\u0259nubi Qafqaz regionunda yeni reall\u0131qlar yaratd\u0131 ki, bunu da h\u0259r k\u0259s bunu n\u0259z\u0259r\u0259 almal\u0131d\u0131r. Erm\u0259nistan bir d&ouml;vl\u0259t olaraq regional \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q v\u0259 qon\u015fular\u0131na qar\u015f\u0131 \u0259sass\u0131z \u0259razi iddialar\u0131 aras\u0131nda se&ccedil;im etm\u0259lidir. Beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t is\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 m&uuml;sb\u0259t rol oynamal\u0131 v\u0259 s&uuml;lh&uuml;n alternativinin olmamas\u0131n\u0131 d\u0259rk etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n Erm\u0259nistana yard\u0131m etm\u0259lidir.&nbsp;<\/p>\n<p>\nErm\u0259nistan t\u0259r\u0259fi revan\u015fizm ideyalar\u0131na v\u0259 a\u011f\u0131ls\u0131z silahlanmaya son qoymal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\nM&uuml;harib\u0259d\u0259ki a\u011f\u0131r m\u0259\u011flubiyy\u0259td\u0259n sonra Erm\u0259nistanda r\u0259smi d&ouml;vl\u0259t qurumlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259\u015fviq edil\u0259n Az\u0259rbaycanofobiya g&uuml;cl\u0259nmi\u015f, etnik nifr\u0259t v\u0259 d&uuml;\u015fm\u0259n&ccedil;ilik artm\u0131\u015fd\u0131r. Erm\u0259ni c\u0259miyy\u0259tind\u0259 a\u015f\u0131lanan irq&ccedil;i ideologiya Az\u0259rbaycan\u0131n Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n ke&ccedil;mi\u015f i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rind\u0259 etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259nin v\u0259 misilsiz vandalizmin \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir. Erm\u0259nistanda rejim d\u0259yi\u015fikliyin\u0259 baxmayaraq, &ouml;lk\u0259d\u0259 fa\u015fist ideologiyas\u0131 h&ouml;km s&uuml;rm\u0259kd\u0259 davam edir. Bel\u0259 ki, Erm\u0259nistanda &ldquo;milli q\u0259hr\u0259man&rdquo;a &ccedil;evrilmi\u015f nasist general Qaregin Njdenin simas\u0131nda nasizm v\u0259sf edilir. B&uuml;t&uuml;n d&uuml;nya ictimayy\u0259ti neofa\u015fizm\u0259 qar\u015f\u0131 m&uuml;hariz\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 bir zamanda, 2016-c\u0131 ild\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n o vaxtk\u0131 prezidenti \u0130r\u0259vanda Qaregin Njdenin heyk\u0259linin a&ccedil;\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 etmi\u015fdir. &ccedil;ox t\u0259\u0259ss&uuml;f ki, d&uuml;nya d&ouml;vl\u0259tl\u0259ri h\u0259l\u0259 d\u0259 &ouml;z \u0259n\u0259n\u0259vi susqunluqlar\u0131n\u0131 qoruyur.<\/p>\n<p>\nAz\u0259rbaycan i\u0259\u011faldan azad olunmu\u015f torpaqlarda irimiqyasl\u0131 tikinti i\u015fl\u0259ri h\u0259yata ke&ccedil;irir. M&uuml;asir \u015f\u0259h\u0259rsalma &uuml;sullar\u0131, &ldquo;a\u011f\u0131ll\u0131 \u015f\u0259h\u0259r&rdquo; v\u0259 &ldquo;a\u011f\u0131ll\u0131 k\u0259nd&rdquo; konsepsiyalar\u0131n\u0131 t\u0259tbiq edil\u0259r\u0259k, s\u0131f\u0131rdan yeni \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r v\u0259 k\u0259ndl\u0259r in\u015fa edilir. Biz b&uuml;t&uuml;n bu i\u015fl\u0259ri &ouml;z maddi imkanlar\u0131m\u0131z hesab\u0131na g&ouml;r&uuml;r&uuml;k v\u0259 art\u0131q bu il bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 1,3 milyard AB\u015e dollar\u0131 m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 v\u0259sait ayr\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>\nAz\u0259rbaycan t\u0259r\u0259fi tezlikl\u0259 s&uuml;lh sazi\u015finin ba\u011flanmas\u0131n\u0131n t\u0259r\u0259fdar\u0131d\u0131r. Ba\u011flanacaq sazi\u015f Erm\u0259nistanla s\u0259rh\u0259dl\u0259rin delimitasiyas\u0131 v\u0259 demarkasiyas\u0131, bir-birinin suverenliyi v\u0259 \u0259razi b&uuml;t&ouml;vl&uuml;y&uuml;n&uuml;n qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 tan\u0131nmas\u0131 prinsipi \u0259sas\u0131nda olmal\u0131d\u0131r. Sazi\u015fin ba\u011flanmas\u0131 h\u0259m d\u0259 b&ouml;lg\u0259nin s&uuml;lh v\u0259 \u0259min-amanl\u0131q regionuna &ccedil;evrilm\u0259si il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259c\u0259kdir. A&ccedil;\u0131lmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sas hiss\u0259sini Nax&ccedil;\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 v\u0259 T&uuml;rkiy\u0259 il\u0259 birl\u0259\u015fdirm\u0259kl\u0259 b\u0259rab\u0259r, h\u0259m d\u0259 region &uuml;&ccedil;&uuml;n yeni imkanlar yaradacaqd\u0131r.&nbsp;<\/p>\n<p>\n<strong>N\u0259rimanov rayonun f\u0259al g\u0259nci Teymur Mustafayev<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev 23.09.2021-ci il tarixind\u0259 BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n 76-c\u0131 sessiyas\u0131nda videoformatda &ccedil;\u0131x\u0131\u015f etmi\u015f v\u0259 &ouml;lk\u0259miz &uuml;&ccedil;&uuml;n prioritet olan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 toxunmu\u015fdur. Ilkin olaraq d&uuml;nya miqyasl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 yer verilmi\u015fdir.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-130257","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/130257","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=130257"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/130257\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=130257"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=130257"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=130257"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}