{"id":129914,"date":"2021-09-23T17:55:18","date_gmt":"2021-09-23T13:55:18","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=129914","title":{"rendered":"\u201cAntibiotikin koronavirusa qar\u015f\u0131 he\u00e7 bir effekti yoxdur\u201d &#8211; <font color=red><b>H\u0259kim-infeksionist<\/b><\/font>"},"content":{"rendered":"<p><strong>Art\u0131q il yar\u0131mdan &ccedil;oxdur ki, &ouml;lk\u0259d\u0259 pandemiya il\u0259 m&uuml;bariz\u0259 &ccedil;\u0259r&ccedil;iv\u0259sind\u0259 ciddi t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke&ccedil;irilir. Lakin b&uuml;t&uuml;n bunlara baxmayaraq, \u0259hali aras\u0131nda yoluxma say\u0131 stabil deyil.<\/strong><\/p>\n<p>Artan v\u0259 azalan dinamika il\u0259 m&uuml;\u015fahid\u0259 edil\u0259n koronavirus&nbsp;infeksiyas\u0131na yoluxanlar aras\u0131nda x\u0259st\u0259liyi y&uuml;ng&uuml;l, a\u011f\u0131r v\u0259 orta a\u011f\u0131r ke&ccedil;ir\u0259nl\u0259r var. Bildiyimiz kimi, virus mutasiyaya u\u011frad\u0131 v\u0259 bir ne&ccedil;\u0259 m&uuml;xt\u0259lif n&ouml;v&uuml; d\u0259 yay\u0131lma\u011fa ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>M&ouml;vcud v\u0259ziyy\u0259td\u0259 virusun ilkin simptomlar\u0131 da \u0259vv\u0259lki qaydada qalmay\u0131b. H\u0259r k\u0259s f\u0259rqli \u015fikay\u0259tl\u0259rl\u0259 h\u0259kim\u0259 m&uuml;raci\u0259t etdiyi kimi n\u0259tic\u0259si pozitiv &ccedil;\u0131xan pasiyentl\u0259r\u0259 t\u0259yin olunan m&uuml;alic\u0259l\u0259r d\u0259 f\u0259rqli olur. Ya\u015f faktoru istisna olmaqla, h\u0259kiml\u0259rin bir qrupu pasiyentl\u0259r\u0259 antibiotik&nbsp;m&uuml;alic\u0259&nbsp;t\u0259yin edir, dig\u0259r bir qrupu is\u0259 tam t\u0259rsin\u0259 antibiotik t\u0259yinat\u0131n x\u0259st\u0259liyin gedi\u015fat\u0131na m&uuml;sb\u0259t t\u0259sir etm\u0259diyini deyir.<\/p>\n<p>Son d&ouml;vrd\u0259,&nbsp;x&uuml;susil\u0259 d\u0259 orta ya\u015fl\u0131 insanlar x\u0259st\u0259liyi ke&ccedil;irdikd\u0259n sonra&nbsp;2-3 ay \u0259rzind\u0259 &ouml;zl\u0259rini toparlaya bilmirl\u0259r. B\u0259s g&ouml;r\u0259s\u0259n bu prosesd\u0259 t\u0259yin edil\u0259n d\u0259rmanlar dig\u0259r orqanlarda da narahatl\u0131q yarada bil\u0259r? Bel\u0259 dem\u0259k m&uuml;mk&uuml;ns\u0259, postkorona d&ouml;vr&uuml; nec\u0259 t\u0259nziml\u0259nm\u0259lidir?<\/p>\n<p>&Uuml;mumiyy\u0259tl\u0259, m\u0259lumdur ki, koronaya ikinci d\u0259f\u0259 yoluxma m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r. Lakin b\u0259z\u0259n antitel yoxlamas\u0131 zaman\u0131 yoluxan v\u0259&nbsp;h\u0259tta vaksin vurduran \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259 bel\u0259 antitel a\u015fkarlanm\u0131r. Bel\u0259 olan halda insan COVID-19-dan yeni sa\u011fal\u0131bsa, t\u0259krar q\u0131sa m&uuml;dd\u0259td\u0259 yoluxma riski varm\u0131?<\/p>\n<p>B\u0259zi h\u0259kiml\u0259r bu x\u0259st\u0259liyin m&uuml;alic\u0259sind\u0259 antibiotik m&uuml;alic\u0259sini t&ouml;vsiy\u0259 ets\u0259l\u0259r d\u0259, b\u0259zil\u0259ri is\u0259 konkret olaraq antibiotik&nbsp;olmaz deyir. B\u0259s insanlar n\u0259 etm\u0259lidir?<\/p>\n<p>Oxu.Az-\u0131n bu v\u0259 dig\u0259r suallar\u0131n\u0131 h\u0259kim-infeksionist Nicat \u018fzimli cavabland\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p>H\u0259kim deyir ki, COVID sonras\u0131 pasiyentl\u0259rd\u0259, \u0259sas a\u011fciy\u0259rl\u0259r olmaqla, dig\u0259r daxili orqanlarda da gerid&ouml;nm\u0259z prosesl\u0259r ba\u015f ver\u0259 bilir:<\/p>\n<p>&ldquo;COVID sonras\u0131 x\u0259st\u0259liyin f\u0259sadlar\u0131 m&uuml;xt\u0259lif ola bil\u0259r. X&uuml;susil\u0259, a\u011f\u0131r x\u0259st\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259sas a\u011fciy\u0259r olmaqla dig\u0259r daxili orqanlarda da gerid&ouml;nm\u0259z prosesl\u0259r ba\u015f verir. Bunun miqyas\u0131 t\u0259bii ki, x\u0259st\u0259liyin a\u011f\u0131rl\u0131q d\u0259r\u0259c\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. X\u0259st\u0259liyi y&uuml;ng&uuml;l ke&ccedil;irmi\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259 bunlara dem\u0259k olar ki, rast g\u0259linmir. Lakin, ikit\u0259r\u0259fli geni\u015f sah\u0259li pnevmoniya ke&ccedil;irmi\u015f, k\u0259skin COVID-19 infeksiyas\u0131ndan sonra&nbsp;\u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259 a\u011fciy\u0259r toxumas\u0131n\u0131n fibrozu ba\u015fda olmaqla m&uuml;xt\u0259lif probleml\u0259r &ouml;z&uuml;n&uuml; g&ouml;st\u0259rir.<\/p>\n<p>Bu m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 reabilitasiya d&ouml;vr&uuml; b\u0259z\u0259n aylarla &ccedil;\u0259k\u0259 bil\u0259r. \u015e\u0259xs COVID-19 infeksiyas\u0131ndan sa\u011falmas\u0131na baxmayaraq, h\u0259l\u0259 d\u0259 x&uuml;susil\u0259 fiziki aktivlik zaman\u0131 n\u0259f\u0259s darl\u0131\u011f\u0131 hiss edir, t\u0259ngn\u0259f\u0259s olur, tez yorulur. Daha y&uuml;ng&uuml;l x\u0259st\u0259l\u0259rd\u0259 bu d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 olmasa da yen\u0259 d\u0259 yor\u011funluq, \u0259zginlik v\u0259 yuxu poz\u011funlu\u011fu kimi \u0259lam\u0259tl\u0259r bir &ccedil;ox hallarda &ouml;z&uuml;n&uuml; g&ouml;st\u0259r\u0259 bilir&rdquo;.<\/p>\n<p>H\u0259kimin s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, koronavirusdan sa\u011falan \u015f\u0259xsin q\u0131sa m&uuml;dd\u0259td\u0259 yenid\u0259n bu virusun bir ba\u015fqa mutasiyas\u0131na yoluxma hal\u0131na &ccedil;ox az rast g\u0259linir:<\/p>\n<p>&ldquo;Sa\u011falm\u0131\u015f \u015f\u0259xsin q\u0131sa m&uuml;dd\u0259t \u0259rzind\u0259 t\u0259krar yoluxmas\u0131 &ccedil;ox nadir rast g\u0259lin\u0259n hald\u0131r. Anticisim m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 g\u0259ldikd\u0259 is\u0259, \u0259g\u0259r, bu r\u0259q\u0259m a\u015fa\u011f\u0131 olsa bunun s\u0259b\u0259bl\u0259ri m&uuml;xt\u0259lif ola bil\u0259r. Ola bil\u0259r ki, x\u0259st\u0259likd\u0259n kifay\u0259t q\u0259d\u0259r vaxt ke&ccedil;m\u0259d\u0259n anticisiml\u0259rin yoxlan\u0131lmas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n m&uuml;ayin\u0259 apar\u0131l\u0131b. &Ccedil;&uuml;nki, anticisiml\u0259rin yaranmas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n zaman laz\u0131md\u0131r. Dig\u0259r bir m\u0259s\u0259l\u0259, t\u0259dqiqatlar g&ouml;st\u0259rir ki, h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 x\u0259st\u0259liyi ke&ccedil;irmi\u015f insanlar\u0131n 5-10 %-d\u0259 neytraliz\u0259edici anticisiml\u0259r yaranm\u0131r v\u0259 ya qan n&uuml;mun\u0259l\u0259rind\u0259 bunlara rast g\u0259linmir. Buna baxmayaraq, h\u0259min \u015f\u0259xsl\u0259r i&ccedil;ind\u0259 d\u0259 yoluxma hallar\u0131na &ccedil;ox nadir rast g\u0259linib&rdquo;.<\/p>\n<p>Koronavirusun m&uuml;alic\u0259sind\u0259 antibiotik t\u0259yinat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 c\u0259miyy\u0259td\u0259 yaranan anla\u015f\u0131lmazl\u0131\u011fa ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tir\u0259n infeksionist Nicat \u018fzimli bildirib ki, antibiotik &ouml;z&uuml; yan\u0131ld\u0131c\u0131 bir termindir v\u0259 virusa qar\u015f\u0131 he&ccedil; bir effekti yoxdur:<\/p>\n<p>&ldquo;M\u0259n v\u0259 dig\u0259r infeksionist h\u0259mkarlar\u0131m bunun yerin\u0259 antibakterial dem\u0259yi &uuml;st&uuml;n tuturuq. &Ccedil;&uuml;nki antibiotik deyil\u0259nd\u0259 bu madd\u0259l\u0259rin h\u0259d\u0259finin n\u0259 oldu\u011fu d&uuml;zg&uuml;n ifad\u0259 olunmur. Antibiotikl\u0259r bakterial infeksion x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259 istifad\u0259 olunan v\u0259 burada effektiv olan preparatlard\u0131r. Y\u0259ni, antibiotikl\u0259rin h\u0259d\u0259fi bakteriyalard\u0131r, viruslar deyil. Bunlar\u0131n virusa qar\u015f\u0131 he&ccedil; bir effekti yoxdur. Hans\u0131 ki, COVID-19 x\u0259st\u0259liyinin t&ouml;r\u0259dicisi d\u0259 SARS-CoV-2 virusudur. Virusa qar\u015f\u0131 istifad\u0259 olunan preparatlar antiviral adlan\u0131r v\u0259 bu antivirallar\u0131n da h\u0259r x\u0259st\u0259d\u0259 t\u0259tbiq olunmas\u0131 do\u011fru deyil. H\u0259kim m&uuml;ayin\u0259si zaman\u0131 buna ehtiyac olub-olmamas\u0131 d\u0259qiql\u0259\u015fdiril\u0259nd\u0259n sonra h\u0259min d\u0259rmanlar x\u0259st\u0259y\u0259 t\u0259yin oluna bil\u0259r&rdquo;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Art\u0131q il yar\u0131mdan &ccedil;oxdur ki, &ouml;lk\u0259d\u0259 pandemiya il\u0259 m&uuml;bariz\u0259 &ccedil;\u0259r&ccedil;iv\u0259sind\u0259 ciddi t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke&ccedil;irilir. Lakin b&uuml;t&uuml;n bunlara baxmayaraq, \u0259hali aras\u0131nda yoluxma say\u0131 stabil deyil. Artan v\u0259 azalan dinamika il\u0259 m&uuml;\u015fahid\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-129914","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/129914","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=129914"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/129914\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=129914"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=129914"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=129914"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}