{"id":127339,"date":"2021-08-25T10:47:20","date_gmt":"2021-08-25T06:47:20","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=127339","title":{"rendered":"Peyv\u0259ndl\u0259m\u0259 apar\u0131l\u0131r, yoluxma say\u0131 niy\u0259 art\u0131r? &#8211; <font color=red><b>Ba\u015f infeksionistd\u0259n A\u00c7IQLAMA<\/b><\/font>"},"content":{"rendered":"<p>Ucnoqta.az&nbsp;S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin Ba\u015f infeksionisti T\u0259yyar Eyvazovun&nbsp;Musavat.com-a m&uuml;sahib\u0259sini t\u0259qdim edir:<\/p>\n<p><strong>&#8211; Doktor, son g&uuml;nl\u0259r g&uuml;nd\u0259lik yoluxma say\u0131nda y&uuml;ks\u0259k r\u0259q\u0259ml\u0259r m&uuml;\u015fahid\u0259 edilir. Haz\u0131rk\u0131 epidemioloji v\u0259ziyy\u0259ti nec\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259ndirirsiz? S\u0259b\u0259bl\u0259ri n\u0259d\u0259 g&ouml;r&uuml;rs&uuml;z?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; B\u0259li, haz\u0131rda epidemioloji durumda m\u0259nfi dinamika qeyd edilir. Bu yeni yoluxma hallar\u0131n\u0131n art\u0131m\u0131, spesifik t\u0259sdiql\u0259yici test n&uuml;mun\u0259l\u0259rind\u0259 pozitiv n\u0259tic\u0259l\u0259rin s\u0259viyy\u0259sinin y&uuml;ks\u0259lm\u0259si, aktiv x\u0259st\u0259 say\u0131n\u0131n g&uuml;n&uuml;- g&uuml;nd\u0259n &ccedil;oxalmas\u0131 il\u0259 &ouml;z&uuml;n&uuml; g&ouml;st\u0259rir. Lakin h\u0259l\u0259 ki v\u0259ziyy\u0259tin n\u0259zar\u0259t alt\u0131nda oldu\u011funu qeyd ed\u0259 bil\u0259rik.<\/p>\n<p><strong>&#8211; \u0130nsanlar tez-tez sual verirl\u0259r ki, vaksinasiya da apar\u0131l\u0131r, amma yen\u0259 d\u0259 bu say &ccedil;oxal\u0131r, niy\u0259? Sizc\u0259, bu, saxta COV\u0130D pasportu alanlarla ba\u011fl\u0131d\u0131r, yoxsa vaksinl\u0259rin yeni \u015ftammlara qar\u015f\u0131 qoruyuculu\u011funun az olmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Bu, &ouml;lk\u0259 \u0259halisinin b&ouml;y&uuml;k hiss\u0259sind\u0259 infeksiyaya qar\u015f\u0131 immunitetin olmamas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu immunitet, x\u0259st\u0259liyi ke&ccedil;irdikd\u0259n v\u0259 ya iki doza vaksin ald\u0131qdan iki h\u0259ft\u0259 sonra formala\u015f\u0131r. Haz\u0131rda bu \u015f\u0259xsl\u0259rin say\u0131 \u0259halinin t\u0259xmin\u0259n d&ouml;rdd\u0259 birind\u0259n bir q\u0259d\u0259r &ccedil;oxdur. Saxta COV\u0130D pasportlar\u0131n\u0131n \u0259ld\u0259 edilm\u0259si il\u0259 ciddi m&uuml;bariz\u0259 apar\u0131l\u0131r. Bu m\u0259s\u0259l\u0259nin haz\u0131rda &uuml;mumi n\u0259tic\u0259y\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli t\u0259siri olmas\u0131n\u0131 d&uuml;\u015f&uuml;nm&uuml;r\u0259m.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Hans\u0131 vaksin daha etibarl\u0131d\u0131r? &Ccedil;ind\u0259 &ldquo;Sinovak&rdquo; \u015firk\u0259tinin peyv\u0259ndi olan &ldquo;KoronaVak&rdquo;\u0131n koronavirusun mutasiya olunmu\u015f variantlar\u0131na qar\u015f\u0131 effektli olmad\u0131\u011f\u0131 bildirilib. S&ouml;z&uuml;ged\u0259n peyv\u0259ndi vurduran \u015f\u0259xsl\u0259r haz\u0131rda d&uuml;nyada yay\u0131lmaqda olan delta \u015ftamm\u0131na yoluxa bil\u0259rl\u0259r. Buna g&ouml;r\u0259 d\u0259 &Ccedil;ind\u0259 q\u0259bul olunan yeni q\u0259rara g&ouml;r\u0259, &ldquo;KoronaVak&rdquo;\u0131n h\u0259r iki dozas\u0131n\u0131 vurduran \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 &ldquo;Pfizer&rdquo; peyv\u0259ndi vurulacaq. Bizd\u0259 d\u0259 &ldquo;KoronaVak&rdquo;\u0131 vurduranlar aras\u0131nda virusu a\u011f\u0131r ke&ccedil;ir\u0259nl\u0259rin oldu\u011fu deyilir. Bu vaksinin t\u0259tbiqi dayand\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131rm\u0131, yoxsa bizd\u0259 d\u0259 &uuml;&ccedil;&uuml;nc&uuml; doza kimi &ldquo;Pfizer&rdquo; vurulmal\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Apar\u0131lm\u0131\u015f son t\u0259dqiqatlara g&ouml;r\u0259, &Ccedil;in istehsall\u0131 &ldquo;KoronaVak&rdquo; vaksini delta \u015ftamm\u0131na qar\u015f\u0131 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r effektivdir. &Uuml;&ccedil;&uuml;nc&uuml; doza kimi h\u0259m bu vaksind\u0259n, h\u0259m d\u0259 istifad\u0259sin\u0259 icaz\u0259 verilmi\u015f COV\u0130D \u0259leyhin\u0259 dig\u0259r vaksind\u0259n istifad\u0259 etm\u0259k m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Amerikada v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n &ccedil;oxuna vaksinasiya tamamlanandan 8 ay sonra g&uuml;cl\u0259ndirici (buster) 3-c&uuml; dozan\u0131n vurulaca\u011f\u0131 a&ccedil;\u0131qlan\u0131b, bizd\u0259 d\u0259 bu m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;rm&uuml;?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Az\u0259rbaycanda da buster dozan\u0131n ikinci doza vaksinasiyadan 6 ay sonra tibb i\u015fcil\u0259rin\u0259, ya\u015fl\u0131lara, m&uuml;xt\u0259lif a\u011f\u0131r xroniki x\u0259st\u0259liyi olan \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 vurulmas\u0131 tibb qurumlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n t&ouml;vsiy\u0259 olunub.<\/p>\n<p><strong>&#8211; B\u0259zi infeksionistl\u0259r yoluxma m\u0259nb\u0259yi kimi toy, yas m\u0259rasiml\u0259rini, iri ticar\u0259t m\u0259rk\u0259zl\u0259rini g&ouml;r&uuml;rl\u0259r. Siz nec\u0259 d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;rs&uuml;z, toylar\u0131n, iri ticar\u0259t m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin f\u0259aliyy\u0259ti dayand\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131rm\u0131? V\u0259ziyy\u0259tin daha da kritikl\u0259\u015fm\u0259m\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n hans\u0131 add\u0131mlar at\u0131lmal\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r Nazirl\u0259r Kabineti yan\u0131nda Operativ Q\u0259rargahin s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 aiddir. Bildiyiniz kimi, OQ-\u0131n bir ne&ccedil;\u0259 g&uuml;n \u0259vv\u0259l ke&ccedil;irdiyi brifinqd\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirildi. H\u0259l\u0259lik s\u0259rt qapanmalara gedilm\u0259s\u0259 d\u0259, qeyd olundu ki, n&ouml;vb\u0259ti q\u0259rarlar epidemioloji durumun dinamikas\u0131na adekvat olaraq veril\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p><strong>&#8211; U\u015faqlar vaksin olunmay\u0131bsa, d\u0259rsl\u0259r \u0259yani \u015f\u0259kild\u0259 a&ccedil;\u0131lmal\u0131d\u0131rm\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; U\u015faqlar\u0131n vaksin olunmad\u0131\u011f\u0131 halda t\u0259drisin \u0259yan\u0131 apar\u0131lmamas\u0131 bar\u0259d\u0259 he&ccedil; bir q\u0259rar verilm\u0259yib.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Bir &ccedil;ox &ouml;lk\u0259l\u0259rd\u0259 12-15 ya\u015f aras\u0131 u\u015faqlar\u0131n da k&uuml;tl\u0259vi peyv\u0259ndl\u0259nm\u0259sin\u0259 ba\u015flan\u0131b. Finlandiyada u\u015faqlar h\u0259tta valideynl\u0259rinin raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmadan peyv\u0259nd oluna bilirl\u0259r. &Uuml;mumiyy\u0259tl\u0259, u\u015faqlar\u0131n k&uuml;tl\u0259vi vaksinasiyas\u0131na ehtiyac yarana bil\u0259rmi? Bizd\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r peyv\u0259nd (&ldquo;Pfizer&rdquo;) varm\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; 12-15 ya\u015fl\u0131 u\u015faqlar\u0131n vaksinasiyas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259s\u0131 m&uuml;zakir\u0259 predmetidir. Haz\u0131rda &ouml;lk\u0259mizd\u0259 yaln\u0131z 18 ya\u015fdan yuxar\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259r peyv\u0259nd olunur. Lakin v\u0259ziyy\u0259td\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq dig\u0259r q\u0259rarlar da q\u0259bul oluna bil\u0259r. R\u0259smi qurumlar\u0131n a&ccedil;\u0131qlamalar\u0131na g&ouml;r\u0259, &ouml;lk\u0259y\u0259 b&uuml;t&uuml;n COV\u0130D \u0259leyhin\u0259 peyv\u0259ndl\u0259r kifay\u0259t q\u0259d\u0259r g\u0259tirilib v\u0259 m&uuml;xt\u0259lif m&uuml;qavil\u0259l\u0259r \u0259sas\u0131nda g\u0259tirilm\u0259kd\u0259dir.<\/p>\n<p><strong>&#8211; B\u0259zi ekspertl\u0259rs\u0259 n\u0259 vaksinl\u0259rin, n\u0259 d\u0259 h\u0259r hans\u0131 s\u0259rt qapanmalar\u0131n virusa qar\u015f\u0131 qoruyucu olmad\u0131\u011f\u0131 q\u0259na\u0259tind\u0259dir. Yaln\u0131z b&uuml;t&uuml;n insanlar yoluxub sa\u011falandan sonra immunitetin yaranaca\u011f\u0131n\u0131, pandemiyaya qalib g\u0259lm\u0259yin m&uuml;mk&uuml;nl&uuml;y&uuml;n&uuml; bildirirl\u0259r&#8230; B\u0259s siz nec\u0259 d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;rs&uuml;z?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; S\u0259rt qapanmalar infeksiyan\u0131n yay\u0131lma s&uuml;r\u0259tinin bir q\u0259d\u0259r azalmas\u0131na xidm\u0259t edir. Bu &uuml;sul s\u0259hiyy\u0259nin izafi y&uuml;kl\u0259nm\u0259sinin ba\u015f verm\u0259m\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n t\u0259tbiq olunur. Pandemiya il\u0259 m&uuml;bariz\u0259nin \u0259sas yolu m\u0259hz vaksinasiyad\u0131r. Yaln\u0131z \u0259halinin 75-80%-i tam peyv\u0259nd olunarsa, epidemioloji z\u0259ncirin q\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 g&ouml;r\u0259 bil\u0259rik.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Saxta COV\u0130D pasportu satanlara \u0259n a\u011f\u0131r c\u0259zan\u0131n verilm\u0259sini t\u0259l\u0259b ed\u0259nl\u0259r var. B\u0259s siz nec\u0259 d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;rs&uuml;z, &ldquo;vaksin dissidentl\u0259ri&rdquo; il\u0259 nec\u0259 m&uuml;bariz\u0259 apar\u0131lmal\u0131, onlar nec\u0259 c\u0259zaland\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131rki, m&uuml;sb\u0259t n\u0259tic\u0259 \u0259ld\u0259 edilsin?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Saxta COV\u0130D pasportlar\u0131 ver\u0259nl\u0259rl\u0259 m&uuml;bariz\u0259 v\u0259 t\u0259qsirli bilin\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259rin nec\u0259 c\u0259zaland\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si h&uuml;quq-m&uuml;hafiz\u0259 orqanlar\u0131n\u0131n s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 aiddir. Bir tibb i\u015f&ccedil;isi kimi onu qeyd ed\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, bel\u0259 hallar\u0131n ba\u015f verm\u0259m\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259hali aras\u0131nda vaksinasiyan\u0131n effektivliyi v\u0259 t\u0259hl&uuml;k\u0259sizliyi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri daha da geni\u015f t\u0259bli\u011f olunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ucnoqta.az&nbsp;S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin Ba\u015f infeksionisti T\u0259yyar Eyvazovun&nbsp;Musavat.com-a m&uuml;sahib\u0259sini t\u0259qdim edir: &#8211; Doktor, son g&uuml;nl\u0259r g&uuml;nd\u0259lik yoluxma say\u0131nda y&uuml;ks\u0259k r\u0259q\u0259ml\u0259r m&uuml;\u015fahid\u0259 edilir. Haz\u0131rk\u0131 epidemioloji v\u0259ziyy\u0259ti nec\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259ndirirsiz? S\u0259b\u0259bl\u0259ri n\u0259d\u0259 g&ouml;r&uuml;rs&uuml;z? &#8211; B\u0259li,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-127339","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/127339","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=127339"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/127339\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=127339"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=127339"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=127339"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}