{"id":123796,"date":"2021-07-13T17:44:31","date_gmt":"2021-07-13T13:44:31","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=123796","title":{"rendered":"Xroniki b\u00f6yr\u0259k \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 olan \u015f\u0259xsl\u0259rin <font color=red><b>N\u018fZ\u018fR\u0130N\u018f: \u0130sti hava, &#8230;- H\u0259kim t\u00f6vsiyy\u0259si<\/b><\/font>"},"content":{"rendered":"<p><strong>M\u0259rk\u0259zi G&ouml;mr&uuml;k Hospital\u0131nda koronavirus x\u0259st\u0259l\u0259rinin m&uuml;alic\u0259sind\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq sepsis&nbsp;kolonundan istifad\u0259 olunub. <\/strong><\/p>\n<p>Reanimasiya \u015f&ouml;b\u0259sin\u0259 daxil olan a\u011f\u0131r x\u0259st\u0259l\u0259rd\u0259 rast g\u0259lin\u0259n &nbsp;ciddi probleml\u0259rd\u0259n biri d\u0259&nbsp;sepsisdir. Sepsisl\u0259 ba\u011fl\u0131 k\u0259skin b&ouml;yr\u0259k z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259l\u0259ri v\u0259 b&ouml;yr\u0259k &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 m&uuml;\u015fahid\u0259 olunan x\u0259st\u0259l\u0259rin m&uuml;alic\u0259sind\u0259 sepsis kolonundan istifad\u0259 edilm\u0259y\u0259 ba\u015flan\u0131l\u0131b. Sepsis kolonu eyni zamanda sitokin hemosorbsiyas\u0131 da adland\u0131r\u0131l\u0131r. Bel\u0259 ki, d\u0259rman preparatlar\u0131n\u0131n t\u0259tbiqi effektsiz olduqda, sepsis kolonundan istifad\u0259 edilir. Bu &uuml;sul h\u0259kiml\u0259r\u0259 vaxt qazand\u0131r\u0131r v\u0259 x\u0259st\u0259liyin m&uuml;alic\u0259sind\u0259 daha effektiv n\u0259tic\u0259l\u0259r \u0259ld\u0259 etm\u0259y\u0259 imkan verir.<\/p>\n<p>M\u0259rk\u0259zi G&ouml;mr&uuml;k Hospital\u0131n\u0131n Efferent Terapiya \u015f&ouml;b\u0259sinin r\u0259isi, nefroloq Mirm\u0259nsim M\u0259mm\u0259dov &ldquo;H\u0259kiml\u0259 g&ouml;r&uuml;\u015f&rdquo; rubrikas\u0131nda b&ouml;yr\u0259k z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259l\u0259rinin m&uuml;alic\u0259sind\u0259 h\u0259yata ke&ccedil;iril\u0259n &nbsp;yenilikl\u0259r bar\u0259d\u0259 Ucnoqta.az-a&nbsp;m\u0259lumat verib.&nbsp;<\/p>\n<p>Dr.Mirm\u0259nsim M\u0259mm\u0259dov rubrika i\u015ftiak&ccedil;\u0131lar\u0131n\u0131n &#8211; ATV-nin &ldquo;S\u0259h\u0259r&rdquo; proqram\u0131n\u0131n m&uuml;xbiri&nbsp; &Uuml;lviyy\u0259 Qarayeva v\u0259 Ucnoqta.az sayt\u0131n\u0131n redaktoru Emin N\u0259bilinin bu m&ouml;vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 suallar\u0131n\u0131 cavabland\u0131r\u0131b.<br \/>\n<img decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"http:\/\/ucnoqta.az\/cdn\/2021\/july\/13\/medium\/hek.jpg\" style=\"width: 400px; height: 250px;\" \/><br \/>\n<strong>&#8211; Xroniki b&ouml;yr\u0259k &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 COVID-19 x\u0259st\u0259liyi &uuml;&ccedil;&uuml;n n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 risk faktorudur?<\/strong><br \/>\n&#8211; Xroniki b&ouml;yr\u0259k &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 x\u0259st\u0259l\u0259ri, immun sisteminin cavab mexanizmind\u0259 olan probleml\u0259r s\u0259b\u0259bind\u0259n risk qrupuna aid edilirl\u0259r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n bu qrupa aid olan x\u0259st\u0259l\u0259rin peyv\u0259nd olunmas\u0131na &ouml;nc\u0259lik verilir v\u0259 daha diqq\u0259tli olmalar\u0131 t&ouml;vsiy\u0259 olunur.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Sepsis kolonu n\u0259dir?<br \/>\n&#8211;&nbsp;<\/strong>Sepsis (sepsis b\u0259d\u0259nimizin h\u0259r hans\u0131 bir infeksiyaya qar\u015f\u0131 verdiyi reaksiyan\u0131n s\u0259b\u0259b oldu\u011fu, b\u0259zi hallarda potensial &ouml;l&uuml;m t\u0259hl&uuml;k\u0259si da\u015f\u0131yan bir hald\u0131r) antibiotik v\u0259 dig\u0259r d\u0259rman madd\u0259l\u0259ri il\u0259 n\u0259zar\u0259t alt\u0131na al\u0131na bilm\u0259dikd\u0259, sepsis kolonundan istifad\u0259 olunur. Bu prosedur h\u0259kim\u0259 x\u0259st\u0259liyi m&uuml;alic\u0259 etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n zaman qazand\u0131r\u0131r v\u0259 dig\u0259r orqan v\u0259 sisteml\u0259rin z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259sini azald\u0131r.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Reanimasiyada olan x\u0259st\u0259l\u0259rd\u0259 terminal b&ouml;yr\u0259k z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259sinin m&uuml;alic\u0259si nec\u0259 apar\u0131l\u0131r?<br \/>\n&#8211;&nbsp;<\/strong>Bu tip v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rd\u0259 b&ouml;yr\u0259k \u0259v\u0259zedici cihazlar\u0131n t\u0259tbiqin\u0259 q\u0259d\u0259r, x\u0259st\u0259l\u0259rin g&uuml;nl&uuml;k v\u0259 saatl\u0131q b&ouml;yr\u0259k funksiyas\u0131 testl\u0259ri apar\u0131l\u0131r, maye balans\u0131na, istfad\u0259 olunan antibiotikl\u0259rin v\u0259 dig\u0259r d\u0259rmanlar\u0131n dozalar\u0131na ciddi n\u0259zar\u0259t olunur. Ehtiyac olduqda g&uuml;nd\u0259lik laborator m&uuml;ayin\u0259l\u0259rin n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 v\u0259 klinik v\u0259ziyy\u0259t\u0259 \u0259sas\u0259n b&ouml;yr\u0259k \u0259v\u0259zedici m&uuml;alic\u0259d\u0259n (hemodializ, g&uuml;nl&uuml;k hemodializ, yava\u015f v\u0259 uzunm&uuml;dd\u0259tli hemodializ, hemodiafiltrasiya v\u0259 s.) istifad\u0259 olunur.<\/p>\n<p><strong>&#8211; B&ouml;yr\u0259k transplantasiyas\u0131 olan x\u0259st\u0259l\u0259rd\u0259 covid infeksiyas\u0131 zaman\u0131 q\u0259bul olunan ummunosupressiv d\u0259rmanlar\u0131n dozas\u0131n\u0131n d\u0259yi\u015film\u0259sin\u0259 ehtiyac varm\u0131?<br \/>\n&#8211;&nbsp;<\/strong>Q\u0259bul olunan ummunosupressiv preparatlar v\u0259 dig\u0259r d\u0259rmanlar\u0131n dozas\u0131 nefroloq n\u0259zar\u0259ti alt\u0131nda d\u0259yi\u015film\u0259lidir.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Xroniki b&ouml;yr\u0259k yetm\u0259zliyi v\u0259 b&ouml;yr\u0259k transplantasiyas\u0131 zaman\u0131 peyv\u0259nd oluna bil\u0259rmi?<\/strong><br \/>\n&#8211; H\u0259r iki x\u0259st\u0259 qrupuna daxil olan insanlar\u0131n &ouml;lk\u0259mizd\u0259 olan ist\u0259nil\u0259n peyv\u0259nd vasit\u0259sil\u0259 peyv\u0259nd olunmas\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259t g&ouml;r&uuml;l&uuml;r.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Xroniki b&ouml;yr\u0259k &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 olan v\u0259 b&ouml;yr\u0259k transplantasiyas\u0131 edilmi\u015f x\u0259st\u0259l\u0259r\u0259 isti havalarla \u0259laq\u0259dar t&ouml;vsiy\u0259l\u0259riniz.<br \/>\n&#8211;&nbsp;<\/strong>Uzun m&uuml;dd\u0259t susuz qalmamaq, maye balans\u0131na ciddi n\u0259zar\u0259t etm\u0259k, g&uuml;n&uuml;n pik saatlar\u0131nda m&uuml;vafiq qoruyucu vasit\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k g&uuml;n\u0259\u015f \u015f&uuml;alar\u0131ndan qorunmaq, m&ouml;vs&uuml;mi m\u0259hsullar\u0131n (qarp\u0131z, yemi\u015f, &uuml;z&uuml;m v\u0259 s.) q\u0259bulunda diqq\u0259tli olmaq.<br \/>\n<img decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"http:\/\/ucnoqta.az\/cdn\/2021\/july\/13\/medium\/777.jpg\" style=\"width: 400px; height: 250px;\" \/><br \/>\n<strong>&#8211; Hemodializ x\u0259st\u0259l\u0259rind\u0259 sepsis t\u0259hl&uuml;k\u0259si varm\u0131?<\/strong><br \/>\n&#8211; B\u0259li, hemodializ x\u0259st\u0259l\u0259ri d\u0259 immunsupressiv &nbsp;(b\u0259d\u0259n m&uuml;qavim\u0259ti z\u0259if olan) x\u0259st\u0259l\u0259r qrupuna aid edildiyi &uuml;&ccedil;&uuml;n COVID-19 t&ouml;r\u0259dicisi v\u0259 ya dig\u0259r infeksiyalar s\u0259b\u0259bind\u0259n sepsis yaranmas\u0131 t\u0259hl&uuml;k\u0259si var. Hemodializ prosedurlar\u0131 zaman\u0131 infeksiya damar yollar\u0131ndan daxil ola bil\u0259r v\u0259 bel\u0259 v\u0259ziyy\u0259t &ouml;l&uuml;mc&uuml;l sepsis\u0259 g\u0259tirib &ccedil;\u0131xara bil\u0259r.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Xroniki b&ouml;yr\u0259k x\u0259st\u0259liyi &uuml;&ccedil;&uuml;n risk qrupunda olanlar kiml\u0259rdir?<br \/>\n&#8211;&nbsp;<\/strong>Xroniki b&ouml;yr\u0259k x\u0259st\u0259liyi &uuml;&ccedil;&uuml;n risk yaradan hallar a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lard\u0131r:<\/p>\n<p>\u015e\u0259k\u0259r x\u0259st\u0259liyi, y&uuml;ks\u0259k qan t\u0259zyiqi, &uuml;r\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri<br \/>\nPiyl\u0259nm\u0259 (b\u0259d\u0259n k&uuml;tl\u0259 indeksi &gt;30kq\/m2)<br \/>\nSiqaret &ccedil;\u0259km\u0259<br \/>\nB&ouml;yr\u0259k da\u015f\u0131 x\u0259st\u0259liyi, t\u0259krarlanan sidik yollar\u0131 infeksiyas\u0131<br \/>\nTez-tez a\u011fr\u0131k\u0259sici d\u0259rmanlardan istifad\u0259 edilm\u0259si<br \/>\nRevmatoloji x\u0259st\u0259likl\u0259r<br \/>\nYa\u015f\u0131n 60-dan yuxar\u0131 olmas\u0131<br \/>\nYuxar\u0131da sadalanan risk faktorlar\u0131 olan insanlar\u0131n \u015fikay\u0259tl\u0259rin\u0259 \u0259sas\u0259n m&uuml;\u0259yy\u0259n zaman aral\u0131qlar\u0131nda nefroloq m&uuml;ayin\u0259sind\u0259 olmalar\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259t g&ouml;r&uuml;l&uuml;r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u0259rk\u0259zi G&ouml;mr&uuml;k Hospital\u0131nda koronavirus x\u0259st\u0259l\u0259rinin m&uuml;alic\u0259sind\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq sepsis&nbsp;kolonundan istifad\u0259 olunub. Reanimasiya \u015f&ouml;b\u0259sin\u0259 daxil olan a\u011f\u0131r x\u0259st\u0259l\u0259rd\u0259 rast g\u0259lin\u0259n &nbsp;ciddi probleml\u0259rd\u0259n biri d\u0259&nbsp;sepsisdir. Sepsisl\u0259 ba\u011fl\u0131 k\u0259skin b&ouml;yr\u0259k z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259l\u0259ri v\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-123796","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/123796","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=123796"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/123796\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=123796"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=123796"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=123796"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}