{"id":123505,"date":"2021-07-09T19:50:15","date_gmt":"2021-07-09T15:50:15","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=123505","title":{"rendered":"Maskadan istifad\u0259 edin! &#8211; <font color=red><b>T\u018fB\u0130B-d\u0259n \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f<\/b><\/font>"},"content":{"rendered":"<p><strong>V\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n s\u0259yah\u0259t zaman\u0131 insanlar\u0131n k&uuml;tl\u0259vi topla\u015fd\u0131\u011f\u0131 yerl\u0259r\u0259 ged\u0259rk\u0259n f\u0259rqli &ouml;lk\u0259l\u0259rd\u0259n &ccedil;oxlu turistl\u0259rin oldu\u011funu n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, tibbi maskadan istifad\u0259 etm\u0259si m\u0259sl\u0259h\u0259tdir.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta az x\u0259b\u0259r verir ki, bunu Tibbi \u018frazi B&ouml;lm\u0259l\u0259rini \u0130dar\u0259etm\u0259 Birliyinin (T\u018fB\u0130B) X\u0259st\u0259likl\u0259rin profilaktikas\u0131 v\u0259 kontrolu departamentinin r\u0259hb\u0259ri Yaqut Qarayeva &ldquo;S\u0259yah\u0259t sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131&rdquo; m&ouml;vzusundak\u0131 &ccedil;\u0131x\u0131\u015f\u0131nda deyib.<\/p>\n<p>O bildirib ki, x&uuml;sus\u0259n t\u0259n\u0259ff&uuml;s yollar\u0131 il\u0259 yay\u0131lan bir s\u0131ra x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 yax\u0131n t\u0259masda olduqda yoluxmaq m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r. H\u0259kim turistl\u0259rin, h\u0259m&ccedil;inin qidalanmas\u0131na diqq\u0259t yetirm\u0259l\u0259rini t&ouml;vsiy\u0259 edib: &ldquo;S\u0259yah\u0259t zaman\u0131 q\u0259bul edil\u0259n qidalar h\u0259tta sanitar-gigiyenik \u015f\u0259raitd\u0259 haz\u0131rlansa da, g&uuml;nd\u0259lik yeyilm\u0259y\u0259n, bizim xalqa xas olmayan qidalar oldu\u011fu &uuml;&ccedil;&uuml;n orqanizmd\u0259 m&uuml;v\u0259qq\u0259ti probleml\u0259r yarada bil\u0259r: &ldquo;H\u0259kim-epidemioloq kimi m\u0259ni \u0259n &ccedil;ox narahat ed\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259 is\u0259, s\u0259yah\u0259t zaman\u0131 turistl\u0259rin sanitar-gigiyenik problemli qidalarla qar\u015f\u0131la\u015fma ehtimal\u0131d\u0131r. Odur ki, s\u0259yah\u0259t\u0259 haz\u0131rla\u015fanlara a&ccedil;\u0131q m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n su i&ccedil;m\u0259m\u0259yi t&ouml;vsiy\u0259 edir\u0259m. Turistl\u0259r &ccedil;al\u0131\u015f\u0131b yaln\u0131z qabla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f sulardan istifad\u0259 etm\u0259lidirl\u0259r. Eyni zamanda, bu, k&uuml;&ccedil;\u0259d\u0259 sat\u0131lan a&ccedil;\u0131q yeyintil\u0259r\u0259 d\u0259 aiddir. Qidalar a&ccedil;\u0131q havada virus v\u0259 bakteriyalara, t\u0259bii olaraq, daha tez m\u0259ruz qal\u0131rlar. T&ouml;vsiy\u0259 olunur ki, bi\u015fmi\u015f qidalara &uuml;st&uuml;nl&uuml;k verilsin. &Ccedil;&uuml;nki y&uuml;ks\u0259k temperatur virus v\u0259 bakteriyalar\u0131 &ouml;ld&uuml;r&uuml;r. Turistl\u0259rin t\u0259xmin\u0259n 50 faizind\u0259 s\u0259yah\u0259t diareyas\u0131na rast g\u0259linir. S\u0259yah\u0259t ed\u0259nl\u0259r 90 faiz hallarda onlara yaln\u0131z 2-3 g&uuml;n narahatl\u0131q ver\u0259n ishal v\u0259 m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq pozuntusu il\u0259 qar\u015f\u0131la\u015f\u0131rlar&rdquo;.<\/p>\n<p>Y.Qarayeva s\u0259yah\u0259t sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131 bar\u0259d\u0259 &uuml;mumi fikirl\u0259rini d\u0259 b&ouml;l&uuml;\u015f&uuml;b. O qeyd edib ki, bu anlay\u0131\u015f son 200 ild\u0259 konsepsiya kimi ortaya &ccedil;\u0131x\u0131b: &ldquo;Bu, elmin inki\u015faf\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259, q\u0131sa m&uuml;dd\u0259td\u0259 daha uzun m\u0259saf\u0259l\u0259ri q\u0259tetm\u0259 imkan\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259lidir. \u018fvv\u0259ll\u0259r bel\u0259 \u015f\u0259rait yox idi. Lakin n\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r ki, s\u0259yah\u0259t orqanizm &uuml;&ccedil;&uuml;n fizioloji stress s\u0259b\u0259bi ola bil\u0259r. Ona g&ouml;r\u0259 d\u0259, s\u0259yah\u0259t sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar h\u0259kim\u0259 m&uuml;raci\u0259t ed\u0259nin getm\u0259yi planla\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 co\u011frafi m\u0259kan\u0131n \u0259lam\u0259tl\u0259ri &#8211; t\u0259bi\u0259ti, iqlimi, &ouml;z&uuml;n\u0259m\u0259xsus x\u0259st\u0259likl\u0259ri v\u0259 s. olduqca &ouml;n\u0259mlidir. H\u0259m&ccedil;inin s\u0259yah\u0259tin m&uuml;dd\u0259ti v\u0259 m\u0259qs\u0259di d\u0259 vacib faktorlard\u0131r. Misal &uuml;&ccedil;&uuml;n, x&uuml;susil\u0259 pandemiyadan &ouml;nc\u0259 g\u0259ncl\u0259r daha aktiv ola bil\u0259c\u0259kl\u0259ri istirah\u0259t m\u0259kanlar\u0131 se&ccedil;ir, ekstremal idman n&ouml;vl\u0259ri &uuml;&ccedil;&uuml;n uzaq m\u0259saf\u0259l\u0259r\u0259 gedirdil\u0259r. Bu, s\u0259yah\u0259tin m\u0259qs\u0259dini m&uuml;\u0259yy\u0259n edir. Onu da qeyd edim ki, q\u0131sam&uuml;dd\u0259tli i\u015f konfranslar\u0131 is\u0259 ad\u0259t\u0259n qapal\u0131 m\u0259kanlarda ke&ccedil;irildiyi &uuml;&ccedil;&uuml;n ciddi t\u0259hl&uuml;k\u0259y\u0259 s\u0259b\u0259b olmur&rdquo;.<\/p>\n<p>H\u0259kim-epidemioloqun dediyin\u0259 g&ouml;r\u0259, s\u0259yah\u0259t\u0259 haz\u0131rla\u015fanlar\u0131n vurdurduqlar\u0131 vaksinl\u0259r bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatl\u0131 olmaq vacibdir: &ldquo;Misal &uuml;&ccedil;&uuml;n, xarici universitetl\u0259r\u0259 q\u0259bul olunan t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r\u0259 viza m&uuml;raci\u0259ti zaman\u0131 peyv\u0259ndl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 sor\u011fu g&ouml;nd\u0259rilir. Burada iki n&ouml;v vaksinasiya var: birinci n&ouml;v vaksinl\u0259r b&uuml;t&uuml;n d&uuml;nyada bir ya\u015fa q\u0259d\u0259r u\u015faqlara vurulan, ikinci n&ouml;v is\u0259 s\u0259yah\u0259t m\u0259kan\u0131nda m&ouml;vcud olan dig\u0259r x\u0259st\u0259likl\u0259r \u0259leyhin\u0259 olanlard\u0131r. Uzun m&uuml;dd\u0259tli s\u0259f\u0259rl\u0259r zaman\u0131 ikinci n&ouml;v peyv\u0259ndl\u0259r d\u0259 vurulmal\u0131d\u0131r&rdquo;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>V\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n s\u0259yah\u0259t zaman\u0131 insanlar\u0131n k&uuml;tl\u0259vi topla\u015fd\u0131\u011f\u0131 yerl\u0259r\u0259 ged\u0259rk\u0259n f\u0259rqli &ouml;lk\u0259l\u0259rd\u0259n &ccedil;oxlu turistl\u0259rin oldu\u011funu n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, tibbi maskadan istifad\u0259 etm\u0259si m\u0259sl\u0259h\u0259tdir. Ucnoqta az x\u0259b\u0259r verir ki, bunu Tibbi \u018frazi B&ouml;lm\u0259l\u0259rini \u0130dar\u0259etm\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-123505","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/123505","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=123505"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/123505\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=123505"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=123505"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=123505"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}