{"id":115006,"date":"2021-03-15T16:00:48","date_gmt":"2021-03-15T12:00:48","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=115006","title":{"rendered":"Z\u0259ngilan\u0131n t\u0259bi\u0259tin\u0259 v\u0259 me\u015f\u0259l\u0259rin\u0259 d\u0259ymi\u015f z\u0259r\u0259rin monitorinqi apar\u0131l\u0131b"},"content":{"rendered":"<p><strong>Dendrologiya \u0130nstitutunun direktoru, AMEA-n\u0131n m&uuml;xbir &uuml;zv&uuml; Tofiq M\u0259mm\u0259dov&nbsp; Ekologiya v\u0259 T\u0259bii S\u0259rv\u0259tl\u0259r Nazirliyinin n&uuml;may\u0259nd\u0259l\u0259ri il\u0259 birg\u0259 i\u015f\u011faldan azad olunan Z\u0259ngilan rayonunun t\u0259bi\u0259t v\u0259 me\u015f\u0259l\u0259rin\u0259 d\u0259ymi\u015f z\u0259r\u0259rin monitorinqi m\u0259qs\u0259dil\u0259 \u0259raziy\u0259 bax\u0131\u015f ke&ccedil;irib, vizual m&uuml;\u015fahid\u0259l\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n bitki &ouml;rt&uuml;y&uuml; t\u0259hlil edilm\u0259kl\u0259 b&ouml;lg\u0259nin monitorinqini apar\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p>AMEA-dan bildirilib ki, Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259razil\u0259rimizin i\u015f\u011fal edilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n ekologiyas\u0131na v\u0259 t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259rin\u0259 vurulmu\u015f z\u0259r\u0259rin miqdar\u0131 b&ouml;y&uuml;kd&uuml;r. Qaraba\u011f\u0131n t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259ri, x&uuml;sus\u0259n bitki ehtiyatlar\u0131 erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n amans\u0131zcas\u0131na talan edilib. 30 il \u0259rzind\u0259 i\u015f\u011fal alt\u0131nda qalan torpaqlar\u0131m\u0131zdan &ccedil;\u0131xar\u0131lan q\u0131z\u0131ldan sonra \u0259n &ccedil;ox talan edil\u0259n me\u015f\u0259l\u0259rimizdir: &quot;&Ccedil;inar me\u015f\u0259sinin bir hiss\u0259sind\u0259 a\u011faclar q\u0131r\u0131l\u0131b m\u0259hv edilib. Z\u0259ngin biom&uuml;xt\u0259lifliy\u0259 malik Az\u0259rbaycan t\u0259bi\u0259tinin bir par&ccedil;as\u0131 olan Z\u0259ngilan rayonunda yerl\u0259\u015f\u0259n B\u0259sit&ccedil;ay D&ouml;vl\u0259t&nbsp; T\u0259bi\u0259t Qoru\u011funda is\u0259 \u0259traf m&uuml;hit\u0259 vurulan ziyan\u0131n m\u0259bl\u0259\u011fi &ouml;l&ccedil;&uuml;y\u0259 g\u0259lm\u0259z d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259dir.<\/p>\n<p>&Uuml;mumi sah\u0259si 107 hektar olan qoruq erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n talan edilm\u0259kl\u0259 \u0259hat\u0259sind\u0259ki bitki &ouml;rt&uuml;y&uuml;n&uuml;n tamamil\u0259 m\u0259hv olmaq t\u0259hl&uuml;k\u0259si yaran\u0131b. Q\u0131rm\u0131z\u0131 pal\u0131d a\u011faclar\u0131 k&ouml;k&uuml;nd\u0259n &ccedil;\u0131xar\u0131laraq do\u011fran\u0131l\u0131b, mebel istehsal edilib v\u0259 &ccedil;ox hiss\u0259si is\u0259 xarici &ouml;lk\u0259l\u0259r\u0259 sat\u0131l\u0131b. B&uuml;t&uuml;n bunlar erm\u0259nil\u0259rin t\u0259bi\u0259t\u0259, t\u0259bi\u0259t abid\u0259l\u0259rin\u0259, b&uuml;t&ouml;vl&uuml;kd\u0259 ekologiyaya vurdu\u011fu terror z\u0259r\u0259ridir&rdquo;.<\/p>\n<p>Monitorinq n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259razinin da\u011fl\u0131q hiss\u0259sinin me\u015f\u0259 &ouml;rt&uuml;y&uuml;nd\u0259 iberiya pal\u0131d\u0131 (Quercus iberica) v\u0259 Qafqaz v\u0259l\u0259si (Carpinus caucasica), ard\u0131c\u0131n 2 n&ouml;v&uuml;n\u0259 &#8211; a\u011f\u0131riyli ard\u0131c (J.foetidissima), al&ccedil;aqboylu ard\u0131c (Juniperus depressa Stev.) v\u0259 k&uuml;tyarpaq saqq\u0131za\u011fac\u0131na (Pistacia mutica), qar\u0131\u015f\u0131q &ccedil;inarl\u0131qlarda qoz, da\u011fda\u011fan, tut, s&ouml;y&uuml;d, qovaq, yemi\u015fan, itburnu, murdar&ccedil;a, quru-bozq\u0131r, da\u011f kserofil bitkil\u0259ri, kolluqlar, qaratikan v\u0259 s. rast g\u0259linib.<\/p>\n<p>&quot;\u018frazid\u0259 iqlim d\u0259i\u015fk\u0259nliyi v\u0259 antropogen amill\u0259r bitki &ouml;rt&uuml;y&uuml;nun qism\u0259n d\u0259yi\u015fm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olub. Qoru\u011fun m&ouml;vcud v\u0259ziyy\u0259tinin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n monitorinq qrupunun g\u0259ldiyi &uuml;mumi n\u0259tic\u0259y\u0259 g&ouml;r\u0259, burada \u015e\u0259rq &ccedil;inar\u0131 a\u011faclar\u0131 k\u0259silib, q\u0131r\u0131lan a\u011faclar\u0131n k&ouml;kl\u0259rinin itirilm\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n m&uuml;xt\u0259lif partlad\u0131c\u0131 madd\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edilib, \u0259razid\u0259 yan\u011f\u0131nlar t&ouml;r\u0259dilib ki, bu da qoru\u011fun da\u011f\u0131d\u0131lmas\u0131na s\u0259b\u0259b olub. Bel\u0259 faktlar is\u0259 ekoloji terrordan ba\u015fqa bir \u015fey deyil&quot;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dendrologiya \u0130nstitutunun direktoru, AMEA-n\u0131n m&uuml;xbir &uuml;zv&uuml; Tofiq M\u0259mm\u0259dov&nbsp; Ekologiya v\u0259 T\u0259bii S\u0259rv\u0259tl\u0259r Nazirliyinin n&uuml;may\u0259nd\u0259l\u0259ri il\u0259 birg\u0259 i\u015f\u011faldan azad olunan Z\u0259ngilan rayonunun t\u0259bi\u0259t v\u0259 me\u015f\u0259l\u0259rin\u0259 d\u0259ymi\u015f z\u0259r\u0259rin monitorinqi m\u0259qs\u0259dil\u0259 \u0259raziy\u0259 bax\u0131\u015f&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[91],"tags":[],"class_list":["post-115006","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-olkeici"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/115006","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=115006"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/115006\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=115006"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=115006"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=115006"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}