{"id":114213,"date":"2021-03-04T16:33:07","date_gmt":"2021-03-04T12:33:07","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=114213","title":{"rendered":"Regionun inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n \u0259sas amil davaml\u0131 s\u00fclhd\u00fcr"},"content":{"rendered":"<p><strong>Az\u0259rbaycan tarix\u0259n m&uuml;xt\u0259lif mill\u0259tl\u0259rin, m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259rin v\u0259 dinl\u0259rin ard\u0131c\u0131llar\u0131n\u0131n s&uuml;lh, \u0259min-amanl\u0131q v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 anla\u015fma \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir m\u0259kan olub. &Ouml;lk\u0259mizd\u0259 he&ccedil; zaman milli-dini z\u0259mind\u0259 qar\u015f\u0131durman\u0131n ba\u015f verm\u0259m\u0259si, h\u0259m&ccedil;inin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 etimada v\u0259 h&ouml;rm\u0259t\u0259 \u0259saslanan m&uuml;t\u0259r\u0259qqi milli-m\u0259d\u0259ni v\u0259 etnik-dini m&uuml;nasib\u0259tl\u0259rin h&ouml;km s&uuml;rm\u0259si xalq\u0131m\u0131z\u0131n &ouml;z&uuml;n\u0259m\u0259xsus milli x&uuml;susiyy\u0259tind\u0259n ir\u0259li g\u0259lir.<\/strong><\/p>\n<p>Bu g&uuml;n d\u0259 &ccedil;oxsayl\u0131 xalqlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Az\u0259rbaycan d&uuml;nyaya n&uuml;mun\u0259 g&ouml;st\u0259rilir, &ouml;z&uuml;n&uuml;n birg\u0259ya\u015fay\u0131\u015f modeli il\u0259 f\u0259rql\u0259nir. T\u0259sad&uuml;fi deyil ki, \u0130kinci Qaraba\u011f m&uuml;harib\u0259si zaman\u0131, &ouml;lk\u0259 tarixinin \u0259n &ccedil;\u0259tin v\u0259 s\u0131naq qar\u015f\u0131s\u0131nda oldu\u011fu g&uuml;nl\u0259rd\u0259 d\u0259 m\u0259hz h\u0259min xalqlar\u0131n n&uuml;may\u0259nd\u0259l\u0259ri \u0259l-\u0259l\u0259 ver\u0259r\u0259k bir yumruq oldular, tarixi d\u0259d\u0259-baba torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 i\u015f\u011faldan azad etdil\u0259r. Bu g&uuml;nl\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin yerli v\u0259 xarici media n&uuml;may\u0259nd\u0259l\u0259ri &uuml;&ccedil;&uuml;n ke&ccedil;irdiyi tarixi m\u0259tbuat konfrans\u0131nda da bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 x&uuml;susi yer verildi.<\/p>\n<p>Postm&uuml;harib\u0259 d&ouml;vr&uuml;n\u0259 aid jurnalistl\u0259rin suallar\u0131n\u0131 diplomatik m\u0259har\u0259tl\u0259 cavabland\u0131ran Az\u0259rbaycan Prezidenti erm\u0259ni xalq\u0131n\u0131n da dig\u0259r xalqlar kimi tarixi \u0259razil\u0259rimizd\u0259 dinc \u015f\u0259raitd\u0259, problemsiz ya\u015fayaca\u011f\u0131n\u0131 s&ouml;yl\u0259di. Y\u0259ni do\u011frudan da bundan sonra hans\u0131sa yeni d&uuml;\u015fm\u0259n&ccedil;ilik oca\u011f\u0131n\u0131n yand\u0131r\u0131lmas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259sas da qalmay\u0131b. Haqq-\u0259dal\u0259t &ouml;z yerini tapd\u0131, Ordumuzu beyn\u0259lxalq qanunlarla t\u0259sdiq olunmu\u015f torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 azad etdi v\u0259 bel\u0259c\u0259 Qaraba\u011f m&uuml;naqi\u015f\u0259si adl\u0131 bir problem qalmad\u0131. Bu m&uuml;naqi\u015f\u0259 tarix\u0259 qovu\u015fdu. \u0130nd\u0259n bel\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259 erm\u0259ni xalqlar\u0131n\u0131n birg\u0259 ya\u015famas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 ayd\u0131n t\u0259s\u0259vv&uuml;rl\u0259r d\u0259 m&ouml;vcuddur. Zat\u0259n Az\u0259rbaycanda minl\u0259rl\u0259 erm\u0259ninin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u0259lli idi. Onlar h\u0259tta Birinci Qaraba\u011f m&uuml;harib\u0259si zaman\u0131 bel\u0259 he&ccedil; bir m\u0259nfi m&uuml;nasib\u0259t, ayr\u0131se&ccedil;kilikl\u0259 rastla\u015fmad\u0131lar. &Uuml;mumiyy\u0259tl\u0259 bizim erm\u0259ni xalq\u0131 il\u0259 birg\u0259 ya\u015fama\u011f\u0131m\u0131z\u0131n b&ouml;y&uuml;k tarixi var. H\u0259m Erm\u0259nistanda, h\u0259m Az\u0259rbaycanda, h\u0259m d\u0259 ba\u015fqa &ouml;lk\u0259l\u0259rd\u0259 erm\u0259nil\u0259rl\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar dinc \u015f\u0259raitd\u0259 ya\u015fama\u011f\u0131n m&uuml;mk&uuml;nl&uuml;y&uuml; g&ouml;st\u0259ribl\u0259r. Misal &uuml;&ccedil;&uuml;n, G&uuml;rc&uuml;standa el\u0259 k\u0259ndl\u0259r var ki, orada az\u0259rbaycanl\u0131lar v\u0259 erm\u0259nil\u0259r bir k\u0259ndd\u0259 ya\u015fay\u0131rlar.<\/p>\n<p>&Ouml;lk\u0259 ba\u015f&ccedil;\u0131s\u0131 da h\u0259r zaman vur\u011fulay\u0131b ki, biz \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa a&ccedil;\u0131q olan &ouml;lk\u0259yik v\u0259 Az\u0259rbaycanda m&uuml;xt\u0259lif xalqlar\u0131n n&uuml;may\u0259nd\u0259l\u0259ri \u0259srl\u0259rboyu bir ail\u0259 kimi ya\u015fay\u0131rlar. Bizim torpaqlarda, c\u0259miyy\u0259timizd\u0259, &ouml;lk\u0259mizd\u0259 he&ccedil; vaxt dini, milli z\u0259mind\u0259 h\u0259r hans\u0131 qar\u015f\u0131durma, anla\u015f\u0131lmazl\u0131q olmay\u0131b. Bu m\u0259nada bel\u0259 bir multikultural, tolerant c\u0259miyy\u0259tin bir hiss\u0259si olaraq yenid\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131larla birg\u0259 ya\u015famaq erm\u0259nil\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n bundan sonra &ccedil;\u0259tin olmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&Uuml;mumiyy\u0259tl\u0259 bu bir reall\u0131qd\u0131r ki, Az\u0259rbaycanda ya\u015fayan b&uuml;t&uuml;n mill\u0259tl\u0259r h\u0259r zaman eyni h&uuml;quqlara malik olublar. Bu g&uuml;n \u0259razi b&uuml;t&ouml;vl&uuml;y&uuml;n&uuml; b\u0259rpa ed\u0259n Az\u0259rbaycan Qaraba\u011f erm\u0259nil\u0259rini d\u0259 eynih&uuml;quqlu v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 kimi q\u0259bul edib. Y\u0259ni bu art\u0131q dan\u0131lmaz bir fakta &ccedil;evrilib ki, Qaraba\u011fda ya\u015fayan erm\u0259nil\u0259r Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 say\u0131lacaqlar, bundan sonra onlar\u0131n hans\u0131sa qondarma s\u0259n\u0259d da\u015f\u0131mas\u0131 m&uuml;mk&uuml;n deyil. Zat\u0259n Az\u0259rbaycana inteqrasiya olub, c\u0259miyy\u0259timizl\u0259 qaynay\u0131b-qar\u0131\u015fmaq onlar\u0131n &ouml;zl\u0259rinin mara\u011f\u0131nda olmal\u0131d\u0131r. &Ccedil;&uuml;nki erm\u0259nil\u0259rd\u0259 g&ouml;z\u0259l g&ouml;r&uuml;r v\u0259 anlay\u0131rlar ki, Az\u0259rbaycanda f\u0259rqli dild\u0259 dan\u0131\u015fan insanlar\u0131n h\u0259r c&uuml;r h&uuml;quq v\u0259 imtiyazlar\u0131 m&ouml;vcuddur. Onlar\u0131n t\u0259hsil\u0259 &ccedil;\u0131x\u0131\u015flar\u0131 t\u0259min edilir. N\u0259z\u0259r\u0259 alaq ki, h\u0259min \u0259razil\u0259rd\u0259 ya\u015fayan erm\u0259ni icmas\u0131 &ouml;z aralar\u0131nda erm\u0259ni dilind\u0259 dan\u0131\u015fa bil\u0259rl\u0259r, sovet d&ouml;vr&uuml;nd\u0259 bizim o b&ouml;lg\u0259d\u0259 erm\u0259ni dilind\u0259 q\u0259zetl\u0259r d\u0259rc edilirdi, orada x&uuml;susi proqramlar var idi. Bu m\u0259nada dig\u0259r b&uuml;t&uuml;n dill\u0259r kimi erm\u0259ni dili d\u0259 Az\u0259rbaycanda qorunacaqd\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan h\u0259m d\u0259 davaml\u0131 s&uuml;lh&uuml;n t\u0259r\u0259fdar\u0131d\u0131r. &Ccedil;&uuml;nki davaml\u0131 s&uuml;lh &uuml;mumb\u0259\u015f\u0259ri sosial-siyasi d\u0259y\u0259rdir.<br \/>\nArt\u0131q regionda yeni reall\u0131q yaradan Az\u0259rbaycan m&uuml;harib\u0259d\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259 qazanaraq b&ouml;lg\u0259y\u0259 s&uuml;lh g\u0259tirib. Bu s&uuml;lh&uuml;n davaml\u0131 olmas\u0131 is\u0259 regionun inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n \u0259sas amildir. Postm&uuml;harib\u0259 d&ouml;vr&uuml;nd\u0259 s&uuml;lh&uuml;n davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 qorumaq prioritet v\u0259zif\u0259y\u0259 &ccedil;evrilib. &Ccedil;&uuml;nki bundan sonra daha d&uuml;\u015fm\u0259n&ccedil;ilik s\u0259hif\u0259si a&ccedil;\u0131lmamal\u0131d\u0131r. 10 noyabr tarixind\u0259 imzalanm\u0131\u015f m\u0259lum b\u0259yanat da bunun &uuml;&ccedil;&uuml;n z\u0259min yarad\u0131r. T\u0259bii ki, &uuml;&ccedil; &ouml;lk\u0259nin r\u0259hb\u0259rinin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 imzalanm\u0131\u015f bu tarixi&nbsp; s\u0259n\u0259d\u0259 sadiqlik n&uuml;mayi\u015f etdirm\u0259kl\u0259 regionda davaml\u0131 s&uuml;lh d\u0259 t\u0259min olunacaq<\/p>\n<p>Dig\u0259r m&uuml;h&uuml;m m\u0259qam is\u0259 haqq\u0131nda s&ouml;z a&ccedil;d\u0131\u011f\u0131m\u0131z birg\u0259ya\u015fay\u0131\u015f\u0131n \u0259sas &uuml;sulunun s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qdan ke&ccedil;m\u0259sidir. Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qla ba\u011fl\u0131 m\u0259qs\u0259di art\u0131q b\u0259llidir. &Ouml;lk\u0259miz &uuml;&ccedil;t\u0259r\u0259fli qaydada &ndash; Erm\u0259nistan v\u0259 Rusiya il\u0259 birlikd\u0259 kommunikasiyalar\u0131n b\u0259rpas\u0131, Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 n\u0259qliyyat bax\u0131m\u0131ndan b&uuml;t&uuml;n mane\u0259l\u0259ri aradan qald\u0131rmaqd\u0131r. T\u0259bii ki, bu ba\u015f tutarsa, bundan yaln\u0131z Az\u0259rbaycan v\u0259 Rusiya deyil, Erm\u0259nistan da m\u0259nf\u0259\u0259t \u0259ld\u0259 ed\u0259c\u0259k. Y\u0259ni qar\u015f\u0131 t\u0259r\u0259f s&uuml;lh&uuml;n xeyrini h\u0259r m\u0259nada g&ouml;r\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Art\u0131q sadalanan prioritet v\u0259zif\u0259l\u0259rin yerin\u0259 yetirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 xeyli i\u015fl\u0259r d\u0259 g&ouml;r&uuml;l&uuml;r. Uzunm&uuml;dd\u0259tli s&uuml;lh&uuml;n t\u0259min edilm\u0259si v\u0259 m&uuml;harib\u0259 riskl\u0259rinin s\u0131f\u0131ra endirilm\u0259sind\u0259n tutmu\u015f, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qlar\u0131n b\u0259rpas\u0131na q\u0259d\u0259r bir s\u0131ra &uuml;midverici siyasi gedi\u015fl\u0259r n\u0259z\u0259r\u0259 &ccedil;arp\u0131r. Bu istiqam\u0259td\u0259 m&uuml;\u0259yy\u0259n siyasi g&ouml;r&uuml;\u015fm\u0259l\u0259rin ba\u015f tutmas\u0131 da t\u0259qdir olunmal\u0131d\u0131r. M&uuml;harib\u0259d\u0259n he&ccedil; d&ouml;rd ay ke&ccedil;m\u0259mi\u015f art\u0131q r\u0259smi \u015f\u0259xsl\u0259r &ndash; Erm\u0259nistan v\u0259 Az\u0259rbaycan r\u0259smi \u015f\u0259xsl\u0259ri aras\u0131nda t\u0259maslar qurulur, g&ouml;r&uuml;\u015fl\u0259r ke&ccedil;irilir, bu b\u0259z\u0259n a&ccedil;\u0131q formatda, b\u0259z\u0259n qeyri-r\u0259smi formatda ba\u015f tutur. Y\u0259ni \u0259sas olan odur ki, bu proses gedir v\u0259 bel\u0259 prosesl\u0259r m&uuml;sb\u0259t istiqam\u0259t\u0259 y&ouml;n\u0259lib.<\/p>\n<p>T\u0259bii ki, bu g&uuml;n at\u0131lan ist\u0259nil\u0259n add\u0131m normal g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 xidm\u0259t etm\u0259lidir. Bu g&uuml;n inteqrasiya bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fanda biz indi rusiyal\u0131 s&uuml;lhm\u0259raml\u0131lar\u0131n yerl\u0259\u015fdiyi sah\u0259d\u0259 inteqrasiyan\u0131n ist\u0259nil\u0259n formas\u0131na haz\u0131r oldu\u011fumu g&ouml;st\u0259ririk. Bunu &ouml;lk\u0259 ba\u015f&ccedil;\u0131s\u0131 d\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 dil\u0259 g\u0259tirib. Bundan sonra da m&uuml;xt\u0259lif inteqrasiya variantlar\u0131 t\u0259klif oluna bil\u0259r. Xank\u0259ndinin v\u0259 haz\u0131rda erm\u0259ni \u0259halinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 dig\u0259r \u0259razil\u0259rin inteqrasiyas\u0131 is\u0259 lab&uuml;d prosesdir.&nbsp; &Ccedil;&uuml;nki Az\u0259rbaycan beyn\u0259lxalq qanunlarla t\u0259sbit olunmu\u015f \u0259razil\u0259rini art\u0131q ba\u015fqa bir &ouml;lk\u0259nin ordusundan t\u0259mizl\u0259yib. Bununla ba\u011fl\u0131 &ouml;lk\u0259 ba\u015f&ccedil;\u0131s\u0131 xarici jurnalistl\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n ke&ccedil;iril\u0259n m\u0259tbuat konfrans\u0131nda da q\u0259ti \u015f\u0259kild\u0259 &ouml;z mesaj\u0131n\u0131 verib. &ldquo;Xank\u0259ndi v\u0259 erm\u0259nil\u0259rin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 dig\u0259r \u0259razil\u0259rin inteqrasiyas\u0131 prosesi qa&ccedil;\u0131lmazd\u0131r. Bunu ba\u015fa d&uuml;\u015fm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Tarixi perspektivi d\u0259 anlamaq laz\u0131md\u0131r. Onlar dey\u0259 bilm\u0259zl\u0259r ki, onlar\u0131n hans\u0131sa &ldquo;Artsax&rdquo; ad\u0131nda d&ouml;vl\u0259tl\u0259ri var. El\u0259 bir d&ouml;vl\u0259t yoxdur, olmay\u0131b, olmayacaq da. Bu say\u0131qlamalar\u0131 k\u0259nara at\u0131b Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 kimi ya\u015famaq laz\u0131md\u0131r. Biz onlar\u0131 beyni yuyulmu\u015f Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 hesab edirik&rdquo;, &#8211; dey\u0259 Prezident bildirib.<\/p>\n<p>Bir daha qeyd edim ki, m&uuml;naqi\u015f\u0259 ar\u0131q sona &ccedil;at\u0131b v\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda qalan erm\u0259nil\u0259r, onlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u0259razil\u0259r m&uuml;tl\u0259q \u015f\u0259kild\u0259 Az\u0259rbaycana inteqrasiya olunacaqlar. \u0130kinci bir variant real g&ouml;r&uuml;nm&uuml;r. Bu m\u0259nada yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 h\u0259m Erm\u0259nistanda ya\u015fayan erm\u0259nil\u0259r, h\u0259m d\u0259 Qaraba\u011f erm\u0259nil\u0259rinin Az\u0259rbaycanla \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131, inteqrasiyas\u0131 qa&ccedil;\u0131lmazd\u0131r bu n\u0259inki h\u0259r iki t\u0259r\u0259f\u0259, &uuml;mumilikd\u0259 regiona yaln\u0131z xeyr g\u0259tir\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><strong>T\u0259ran\u0259 Qurbanova<br \/>\n237 sayl\u0131 tam orta m\u0259kt\u0259bin direktoru<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan tarix\u0259n m&uuml;xt\u0259lif mill\u0259tl\u0259rin, m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259rin v\u0259 dinl\u0259rin ard\u0131c\u0131llar\u0131n\u0131n s&uuml;lh, \u0259min-amanl\u0131q v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 anla\u015fma \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir m\u0259kan olub. &Ouml;lk\u0259mizd\u0259 he&ccedil; zaman milli-dini z\u0259mind\u0259 qar\u015f\u0131durman\u0131n ba\u015f verm\u0259m\u0259si, h\u0259m&ccedil;inin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 etimada v\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-114213","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/114213","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=114213"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/114213\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=114213"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=114213"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=114213"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}