{"id":113919,"date":"2021-02-28T23:17:31","date_gmt":"2021-02-28T19:17:31","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=113919","title":{"rendered":"X\u0259r\u00e7\u0259ng\u0259 tutulmamaq \u00fc\u00e7\u00fcn 8 qidadan &#8211; <font color=red><b>\u0130MT\u0130NA ETM\u018fL\u0130S\u0130Z<\/b><\/font>"},"content":{"rendered":"<p><strong>X\u0259r&ccedil;\u0259ng x\u0259st\u0259liyin\u0259 s\u0259b\u0259b olan m\u0259\u015fhur amill\u0259rin aras\u0131nda genetika, siqaret &ccedil;\u0259km\u0259, yanl\u0131\u015f qidalanma, b\u0259zi infeksiyalar, kimy\u0259vi preparatlarla \u0259laq\u0259, radioaktiv \u015f&uuml;alanma v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 g&ouml;st\u0259rilir.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az&nbsp;publika.az-a istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verir ki, t\u0259dqiqatlar g&ouml;st\u0259rir ki, onkoloji riski y&uuml;ks\u0259ld\u0259n 2 \u0259sas amil var: passiv h\u0259yat t\u0259rzi v\u0259 pis qidalanma. X\u0259r&ccedil;\u0259ng x\u0259st\u0259liyin\u0259 tutulmamas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n onkoloqlar x&uuml;susil\u0259 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 m\u0259hsullardan uzaq durma\u011f\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259t g&ouml;r&uuml;rl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>1. Q\u0259nd hal\u0131na sal\u0131nm\u0131\u015f \u015f\u0259k\u0259r v\u0259 s&uuml;ni \u015firinl\u0259\u015fdirici madd\u0259l\u0259r<\/strong><br \/>\nQ\u0259nd hal\u0131na sal\u0131nm\u0131\u015f \u015f\u0259k\u0259r yaln\u0131z insulinin s\u0259viyy\u0259sini y&uuml;ks\u0259ltmir, h\u0259m d\u0259 x\u0259r&ccedil;\u0259ng q\u0259f\u0259sl\u0259ri &uuml;&ccedil;&uuml;n qidaland\u0131r\u0131c\u0131d\u0131r. Bu fakt elm\u0259 &ccedil;oxdan m\u0259lumdur.<br \/>\nH\u0259l\u0259 1931-ci ild\u0259 tibb &uuml;zr\u0259 Nobel m&uuml;kafat\u0131 laureat\u0131 Otto Varburq m&uuml;\u0259yy\u0259n etdi ki, \u015fi\u015fl\u0259r \u015f\u0259k\u0259rl\u0259 qidalan\u0131r.<\/p>\n<p><strong>2. Emal edilmi\u015f \u0259t<\/strong><br \/>\nEmal edilmi\u015f \u0259t ad\u0131 alt\u0131nda fabrik \u0259t m\u0259hsullar\u0131 &#8211; sosiskalar, kolbasalar v\u0259 s. n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Havay Universiteti t\u0259r\u0259find\u0259n ke&ccedil;irilmi\u015f t\u0259dqiqat g&ouml;st\u0259rib ki, bel\u0259 m\u0259hsullar m\u0259d\u0259alt\u0131 v\u0259zinin x\u0259r&ccedil;\u0259nginin riskini 67 faiz y&uuml;ks\u0259ldir.<br \/>\nEmal edilmi\u015f \u0259t &ouml;z&uuml;nd\u0259 &ccedil;oxlu kimy\u0259vi preparat v\u0259 konservant\u0131 saxlay\u0131r. Hisd\u0259 qurudulmu\u015f \u0259t x&uuml;susil\u0259 z\u0259r\u0259rlidir, &ccedil;&uuml;nki o can\u0131na q\u0259tranlar\u0131 &ccedil;\u0259kir.<\/p>\n<p><strong>3. S&uuml;ni b&ouml;y&uuml;d&uuml;lm&uuml;\u015f bal\u0131q<\/strong><br \/>\nBal\u0131\u011f\u0131n s&uuml;ni yeti\u015fdirilm\u0259si son d\u0259r\u0259c\u0259 s\u0131x \u015f\u0259raitd\u0259 bal\u0131\u011f\u0131n b&ouml;y&uuml;k miqdar\u0131n\u0131n yeti\u015fdirilm\u0259sin\u0259 \u0259saslan\u0131r. Bel\u0259 dar\u0131sqal \u015f\u0259raitd\u0259 bakterial, virus v\u0259 parazit epidemiyalar\u0131n riski &ccedil;ox y&uuml;ks\u0259kdir, buna g&ouml;r\u0259 bal\u0131\u011f\u0131 antibiotikl\u0259r, pestisidl\u0259r v\u0259 ba\u015fqa kanserogen madd\u0259l\u0259rl\u0259 emal edirl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>4. Tur\u015fuya qoyulmu\u015f v\u0259 hisd\u0259 qurudulmu\u015f m\u0259hsullar<\/strong><br \/>\nAd\u0259t\u0259n bel\u0259 m\u0259hsullar yararl\u0131l\u0131q m&uuml;dd\u0259tini uzadan nitrat tipli konservantlar\u0131 &ouml;z&uuml;nd\u0259 saxlay\u0131r. Bu \u0259lav\u0259l\u0259r zamanla insan orqanizmind\u0259 y\u0131\u011f\u0131l\u0131r. Yekunda onlar h&uuml;ceyr\u0259 s\u0259viyy\u0259sind\u0259 par&ccedil;alanmalara s\u0259b\u0259b olaraq x\u0259r&ccedil;\u0259ng\u0259 g\u0259tirib &ccedil;\u0131xar\u0131r.<\/p>\n<p><strong>5. Sintetik ya\u011flar<\/strong><br \/>\nBu, saxlama m&uuml;dd\u0259tini art\u0131rmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n t\u0259rkibi s&uuml;ni \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259yi\u015fdiril\u0259n sintetik m\u0259hsuldur. T\u0259dqiqatlara g&ouml;r\u0259, bu c&uuml;r ya\u011flar d&ouml;\u015f x\u0259r&ccedil;\u0259ngin\u0259 tutulma riskini iki d\u0259f\u0259 art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p><strong>6. Kartof &ccedil;ipsl\u0259ri.<\/strong><br \/>\nBu m\u0259\u015fhur yem\u0259k sintetik ya\u011flarda q\u0131zard\u0131l\u0131r v\u0259 sonra bol-bol duzlan\u0131r. Bundan ba\u015fqa, &ccedil;ipsl\u0259r xolesterinin s\u0259viyy\u0259sini y&uuml;ks\u0259ld\u0259n trans-piyl\u0259ri v\u0259 qan t\u0259zyiqini y&uuml;ks\u0259ld\u0259n natriumu &ouml;z&uuml;nd\u0259 saxlay\u0131r, akrilamidin (h\u0259m&ccedil;inin siqaretl\u0259rd\u0259 olan kanserogen madd\u0259) madd\u0259sini &ouml;z&uuml;nd\u0259 saxlay\u0131r.<\/p>\n<p><strong>7. Mikrodal\u011fal\u0131 sobada popkorn<\/strong><br \/>\nMikrodal\u011fal\u0131 sobada popkorn rahat yem\u0259k olsa da, x\u0259r&ccedil;\u0259ng riskini \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p><strong>8. T\u0259mizl\u0259nmi\u015f a\u011f un<\/strong><br \/>\nT\u0259mizl\u0259nmi\u015f un b&uuml;t&uuml;n qidal\u0131 x&uuml;susiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n m\u0259hrum olur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>X\u0259r&ccedil;\u0259ng x\u0259st\u0259liyin\u0259 s\u0259b\u0259b olan m\u0259\u015fhur amill\u0259rin aras\u0131nda genetika, siqaret &ccedil;\u0259km\u0259, yanl\u0131\u015f qidalanma, b\u0259zi infeksiyalar, kimy\u0259vi preparatlarla \u0259laq\u0259, radioaktiv \u015f&uuml;alanma v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 g&ouml;st\u0259rilir. Ucnoqta.az&nbsp;publika.az-a istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verir ki, t\u0259dqiqatlar g&ouml;st\u0259rir ki,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[100],"tags":[],"class_list":["post-113919","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-diger"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/113919","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=113919"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/113919\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=113919"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=113919"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=113919"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}