{"id":113897,"date":"2021-02-28T13:28:09","date_gmt":"2021-02-28T09:28:09","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=113897","title":{"rendered":"X\u0130N-d\u0259n Sumqay\u0131t hadis\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 a\u00e7\u0131qlama"},"content":{"rendered":"<p><strong>T\u0259\u0259ss&uuml;f ki, yenid\u0259n Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259finin yalan v\u0259 iftira dolu b\u0259yanat\u0131ndan s&ouml;z gedir. Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259finin Sumqay\u0131t hadis\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259sass\u0131z iddialar\u0131n\u0131 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 cavabland\u0131rm\u0131\u015f\u0131q v\u0259 bu g&uuml;n bir daha qeyd etm\u0259k ist\u0259rdim ki, 1988-ci il fevral\u0131n ay\u0131n\u0131n sonlar\u0131nda Az\u0259rbaycan SSR-in Sumqay\u0131t \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 t&ouml;r\u0259dil\u0259n qanl\u0131 hadis\u0259l\u0259r Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 &ouml;nc\u0259d\u0259n d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;lm&uuml;\u015f v\u0259 d\u0259qiq planla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f t\u0259xribat idi.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az&nbsp;x\u0259b\u0259r verir ki, bu fikirl\u0259ri Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyinin M\u0259tbuat xidm\u0259ti idar\u0259sinin r\u0259isi Leyla Abdullayeva Erm\u0259nistan X\u0130N-in Sumqay\u0131t hadis\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u0259yanat\u0131na dair K\u0130V-in sual\u0131n\u0131 cavabland\u0131rark\u0259n deyib.<\/p>\n<p>&quot;M\u0259lum oldu\u011fu kimi, SSR\u0130 Ba\u015f Prokurorlu\u011fu t\u0259r\u0259find\u0259n ba\u015f vermi\u015f hadis\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 cinay\u0259t i\u015fi a&ccedil;\u0131lm\u0131\u015f, istintaq apar\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 i\u011fti\u015fa\u015flar\u0131n icra&ccedil;\u0131lar\u0131 v\u0259 \u0259lbir olan \u015f\u0259xsl\u0259r, &uuml;mumi say\u0131 32 n\u0259f\u0259rd\u0259n ibar\u0259t qurbanlar m&uuml;\u0259yy\u0259n edilmi\u015fdi; bu x&uuml;susda vur\u011fulamaq ist\u0259rdim ki, onlardan 6-s\u0131 az\u0259rbaycanl\u0131 idi. Hadis\u0259l\u0259rin s\u0259b\u0259bkar\u0131, y&uuml;r&uuml;\u015f\u0259 ba\u015f&ccedil;\u0131l\u0131q ed\u0259n v\u0259 \u015f\u0259xs\u0259n 6 n\u0259f\u0259ri &ouml;ld&uuml;r\u0259n v\u0259 erm\u0259ni mill\u0259tind\u0259n olan 3 qad\u0131na t\u0259cav&uuml;z ed\u0259n, milliyy\u0259tc\u0259 erm\u0259ni olan Eduard Qriqoryan bar\u0259sind\u0259 Sumqay\u0131tda ya\u015fayan erm\u0259nil\u0259rin &ccedil;oxsayl\u0131 \u015fahid ifad\u0259l\u0259ri topland\u0131. M\u0259hk\u0259m\u0259nin q\u0259rar\u0131 il\u0259 12 il azadl\u0131qdan m\u0259hrum edil\u0259n E.Qriqoryan c\u0259zas\u0131n\u0131 &ccedil;\u0259km\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n Erm\u0259nistana k&ouml;&ccedil;&uuml;r&uuml;l&uuml;b, daha sonra is\u0259 azadl\u0131\u011fa burax\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>27-29 fevral 1988-ci il tarixli Sumqay\u0131t hadis\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259dar m\u0259hk\u0259m\u0259 prosesinin n\u0259tic\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259qsirkar bilin\u0259n 92 n\u0259f\u0259r bar\u0259sind\u0259 h\u0259bs c\u0259zas\u0131 verildi, h\u0259m&ccedil;inin bir n\u0259f\u0259r &ouml;l&uuml;m c\u0259zas\u0131 ald\u0131. M&uuml;qayis\u0259 &uuml;&ccedil;&uuml;n onu da qeyd etm\u0259k ist\u0259rdim ki, 1980-ci ill\u0259rin sonlar\u0131nda Erm\u0259nistan SSR\u0130-d\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n tarix boyu s\u0131x ya\u015fad\u0131qlar\u0131 rayonlardan zorla qovulmas\u0131 zaman\u0131 217 az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n &ouml;l&uuml;m&uuml;nd\u0259 t\u0259qsirli olanlar bar\u0259sind\u0259 he&ccedil; bir t\u0259dbir g&ouml;r&uuml;lm\u0259di&quot;, &#8211; dey\u0259 X\u0130N r\u0259smisi deyib.<\/p>\n<p>Sumqay\u0131t hadis\u0259l\u0259ri &ouml;nc\u0259si (Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Erm\u0259nistan SSR-d\u0259n k&uuml;tl\u0259vi deportasiyas\u0131, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Muxtar Vilay\u0259tind\u0259 radikal erm\u0259ni mill\u0259t&ccedil;il\u0259rinin aqressiv separat&ccedil;\u0131l\u0131q meyll\u0259rinin ba\u015f qald\u0131rmas\u0131, Az\u0259rbaycan SSR\u0130 \u0259razisind\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda erm\u0259ni t\u0259cav&uuml;z&uuml;n&uuml;n ilk qurbanlar\u0131 olan iki az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n &ouml;ld&uuml;r&uuml;lm\u0259si) v\u0259 onun sonras\u0131nda ba\u015f ver\u0259nl\u0259r ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 g&ouml;st\u0259rir ki, bu hadis\u0259l\u0259r bir z\u0259ncirin halqalar\u0131 idi v\u0259 \u0259sas m\u0259qs\u0259d Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f b&ouml;lg\u0259sinin Az\u0259rbaycandan zorla qopar\u0131laraq Erm\u0259nistana birl\u0259\u015fdirilm\u0259si plan\u0131ndan ibar\u0259t idi.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f v\u0259 \u0259traf b&ouml;lg\u0259l\u0259rini otuz il\u0259 yax\u0131n m&uuml;dd\u0259td\u0259 h\u0259rbi i\u015f\u011fal alt\u0131nda saxlayan Erm\u0259nistan &ouml;z t\u0259cav&uuml;zkar siyas\u0259ti &ccedil;\u0259r&ccedil;iv\u0259sind\u0259 &ccedil;oxsayl\u0131 m&uuml;harib\u0259 v\u0259 insanl\u0131q \u0259leyhin\u0259 cinay\u0259tl\u0259r, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 t&ouml;r\u0259dib. Lakin bu cinay\u0259tl\u0259ri t&ouml;r\u0259d\u0259nl\u0259rd\u0259n he&ccedil; kim bu g&uuml;n\u0259d\u0259k h&uuml;quqi m\u0259suliyy\u0259t\u0259 c\u0259lb olunmay\u0131b.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda b&ouml;lg\u0259d\u0259 h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n dayand\u0131r\u0131lmas\u0131na dair raz\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u0259ld\u0259 olunmas\u0131 il\u0259 real \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q imkanlar\u0131n\u0131n yarand\u0131\u011f\u0131 bir vaxtda r\u0259smi Yerevan\u0131n konstruktivlik v\u0259 beyn\u0259lxalq h&uuml;quqa h&ouml;rm\u0259t \u0259v\u0259zin\u0259 yenid\u0259n, d&uuml;\u015fm\u0259n&ccedil;iliyi t\u0259\u015fviq ed\u0259n, iftira dolu a&ccedil;\u0131qlamalarla &ccedil;\u0131x\u0131\u015f etm\u0259si bu &ouml;lk\u0259nin hakim dair\u0259l\u0259rind\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 sa\u011flam d&uuml;\u015f&uuml;nc\u0259nin &ccedil;at\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g&ouml;st\u0259rir.<\/p>\n<p>Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259fin\u0259 xat\u0131rlad\u0131r\u0131q ki, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f suveren \u0259razisinin bir hiss\u0259sind\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n onillikl\u0259r boyu davam ed\u0259n h\u0259rbi i\u015f\u011fal\u0131na son qoyub, BMT T\u015e-nin 1993-c&uuml; il tarixli m\u0259lum q\u0259tnam\u0259l\u0259rin icras\u0131n\u0131 t\u0259min edib v\u0259 10 noyabr 2020-ci il tarixli &uuml;&ccedil;t\u0259r\u0259fli b\u0259yanatla b&ouml;lg\u0259d\u0259 yeni t\u0259hl&uuml;k\u0259sizlik format\u0131 formala\u015f\u0131b. Bel\u0259 olan halda, el\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131 namin\u0259 bu b\u0259yanat\u0131n icras\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259m\u0259li add\u0131mlar atmaq, beyn\u0259lxalq h&uuml;ququn prinsipl\u0259rin\u0259 ciddi riay\u0259t edilm\u0259si \u0259sas\u0131nda xo\u015f qon\u015fuluq siyas\u0259ti y&uuml;r&uuml;tm\u0259k v\u0259 ya &ouml;z &ouml;hd\u0259likl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 &ccedil;\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k &ouml;z xalq\u0131n\u0131 u&ccedil;uruma do\u011fru aparmaq art\u0131q Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259finin ed\u0259c\u0259yi se&ccedil;imdir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u0259\u0259ss&uuml;f ki, yenid\u0259n Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259finin yalan v\u0259 iftira dolu b\u0259yanat\u0131ndan s&ouml;z gedir. Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259finin Sumqay\u0131t hadis\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259sass\u0131z iddialar\u0131n\u0131 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 cavabland\u0131rm\u0131\u015f\u0131q v\u0259 bu g&uuml;n bir daha qeyd etm\u0259k ist\u0259rdim&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[86],"tags":[],"class_list":["post-113897","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyaset"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/113897","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=113897"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/113897\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=113897"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=113897"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=113897"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}